“Na Veivakalougatataki ni 1836 kei na Dredre ni 1837,” Liaona, Janu. 2025.
Na Veivakalougatataki ni 1836 kei na Dredre ni 1837
Na noda nanuma tiko na noda veika cecere vakayalo e vakananuma vei keda nida na qai sereki mai na noda veika lolovira.
Loma ni Valetabu e Katiladi
iTaba mai vei George Edward Anderson, 1907
Ena Maji 2024, a ciqoma kina na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai na lewa tabu ni kena taukeni na Valetabu e Kirtland mai na Community of Christ. Na valetabu oya e dua na vanua digitaki, ka sega ni veisau vakalevu mai na gauna a vakatabui kina ena 1836. Ena Sigatabu ni Siganimate, 3 ni Epereli, 1836, a ciqoma kina o Jisu Karisito me Nona vale (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 110). Ena valetabu o ya, eda na vakila kina na Nona iserau ka raitayaloyalotaka ena noda vakasama na vanua a tucake tu kina o Koya.
E vica na lesoni me baleta na noda bula nikua ena Valetabu e Katiladi, eso vei ira eda rawa ni vulica ena noda vakasamataka na veika a yaco ena 1836 kei na 1837.
Na Veika Bibi Vakayalo ni 1836
Ena Janueri ni 1836, ni sa voleka ni vakacavari na valetabu, era sa tekivu vakila na Yalododonu na veivakalougatataki vakayalo ni dua na valetabu ena kedra maliwa. A yalataki vei ira nira na vakalougatataki ena kaukauwa ena Valetabu e Katiladi (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 38:32, 38). Na yalayala oqo e vakavoqataka na veika a tukuna na iVakabula vei iratou na Nona iApositolo mai Jerusalemi ena Veiyalayalati Vou. Ni oti na Nona Tucaketale, a tukuna vei ira o Koya mera kakua ni lako yani me ra vunau me yacova nira vakalougatataki ena “kaukauwa mai cake” (Luke 24:49). Oti, ena siga ni Penitiko, era a ciqoma na Nona iApositolo na kaukauwa oqo ena gauna a lako sobu mai kina vei ira na Yalotabu me vaka na “cagi kaukauwa. A ra sa vakasinaiti kecega e na Yalo Tabu, a ra sa vakatekivu mera vosataka na vosa tani eso” (Cakacaka 2:2, 4).
Ena Janueri ni 1836, a sotavi ira na iliuliu tale eso ni Lotu o Josefa Simici me ra masu, veivakalougatataki, ka qarava na bisinisi ni Lotu. Ni ra sa vakalougatataki Josefa na Parofita, a raica e dua na raivotu ni matanitu vakasilesitieli. A raici Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito, Atama kei Eparaama, o rau na nona itubutubu (erau se bula tiko), kei tuakana o Alvin, sa mate ka se bera ni papitaiso. A vulica kina o Josefa, “Ko ira kecega sa mate nira se bera ni rogoca na kosipeli, io ko ira a rawa me ra vakabauta kevaka a vakatarai mera bula tiko, era na vakaivotavota ena matanitu silesitieli ni Kalou” (Vunau kei na Veiyalayalati 137:7).
Ni oti e rua na vula, ena ika 27 ni Maji, 1836, era a curu yani na Yalododonu ki na Valetabu e Katiladi me baleta na kena vakatabui. Era a vakarorogo ki na masu ni vakatabui nei Josefa, ka kerea kina vua na Tamada Vakalomalagi me ciqoma na Valetabu e Katiladi me vanua e “rawa kina vua na iVakabula me vakatakilai koya vei ira na nona tamata” (Vunau kei na Veiyalayalati 109:5). Era veidrigidrigi kina loma ni vanua tabu oya, era lagata na Yalododonu na “Yalo ni Noda Kalou.” Era kailavaka vata, “Osana! Osana! Osana, vua na Kalou kei na Lami!”
Era sotava na veivakalougatataki vakayalo ena gauna ni vakatatabu kei na macawa ka tarava. Era lolo, masumasu, taura na sakaramede, veivui yava, ka raivotu na raivotu. Era vakila ni ra vakaukauwataki me ra lako yani ka vunautaka na kosipeli. Era sa vakalougatataki ena kaukauwa mai cake.
Ia na ivakatakila vakayalo a sega ni mai cava. Ena ika 3 ni Epereli, 1836, a rairai na iVakabula vei rau e rua na Nona italai. “Sa cereki tani mai na neirau vakanananu na ilati, ka sa dolavi na mata ni neirau kila ka,” erau kaya o Josefa Simici kei Oliva Kaudari. “Keirau a raica na Turaga ni sa tucake tu ena dela ni itutu ni vunau, e matai keirau, ka kaya: Koi au na imatai ka iotioti; Sai au sa bula, sai au ga sa vakamatei; Koi au na nomudou dautataro vei Tamaqu” (Vunau kei na Veiyalayalati 110:1–4).
Ni oti na nona veisiko na iVakabula, eratou a rairai yadua o Mosese, Ilaisa, kei Ilaija vei Josefa kei Oliva ka solia vei rau na idola me rawa kina ni rau vunautaka na kosipeli i Jisu Karisito ka vakasoqoni Isireli vata, vakalougatataka na vuravura ena veiyalayalati vaka-Eparaama, ka vauca na matavuvale (raica na tikina e 11–16).
Na Bolebole ni 1837
Ia na italanoa mai Katiladi e sega ni mai cava ena veivakaraitaki vakasakiti oqo. Ni oti e dua na yabaki mai na vakatabui ni valetabu, era sa veilecayaki na tamata. E dua na leqa vakailavo e vuravura raraba a vakavuna na sega ni cakacaka vei ira e vuqa mai Mereke. Era sa sogo e vuqa na baqe ena vanua taucoko, oka kina e dua na baqe lailai era tauyavutaka na iliuliu ni Lotu mai Kirtland me vukea na kena vakatorocaketaki na itikotiko raraba. Eratou a saga vakaukauwa o Josefa Simici kei ira na iliuliu ni Lotu tale eso me ra vakabula na bula vakailavo ni itikotiko raraba. Ia sa rui kaukauwa na ua ni leqa vakailavo e vuravura raraba. Era sa tekivu vakayalia na nodra cakacaka kei na nodra vale na tamata. E vuqa era sa tekivu vosa kudrukudrutaka na Kalou kei na Lotu. Na cava e vakatara kina na Turaga me ra druka vakailavo na Nona tamata? Eso era sa tekivu vakasolokakanataka ka tukuna ni o Josefa e dua na parofita lutu.
Ena dua na soqoni ena vulaikatakata ni 1837 ena Valetabu e Katiladi, a vosa kina o Josefa Simici Levu, na peteriaki ni Lotu, ni sega ni tiko na luvena tagane. Ni vosa tiko, a saga e dua na se tani me dreti koya tani mai na itutu ni vunau. Ena gauna a taqomaki tamana kina o William Smith, a vakarerei William e dua na itokani iApositolo me vakamatei koya ena iseleiwau. Eso tale na turaga era tauri isele kei na dakai era vakavolivoliti William. Na valetabu, ka a vanua tabu ka vakayalo ena dua na yabaki yani ki liu, sa vanua ni ivalavala kaukauwa, veisei, kei na yakusurasura.
Ni lesu tale ki Katiladi o Josefa Simici, e vuqa na lewe ni Lotu era a tokoni koya me parofita, ia e tolu na iApositolo era a kau tani mai na Kuoramu ni Le Tinikarua. Sa yaco me leqa vakayalo na leqa vakailavo. Ena loma ga ni vica tale na vula, a tukuna na Turaga vei Josefa me biuti Katiladi me taqomaki kina na nona matavuvale kei na vuku ni nona bula.
Era vakadinadinataka na itukutuku o ira era a raica rawa na dredre ni gauna oya. A vakauta o Vilate Kimball, na watina na iApositolo o Heber C. Kimball, e dua na ivola vei watina, ka a veiqaravi tiko ena gauna o ya vaka-imatai ni daukaulotu mai Igiladi. “Au sega ni vakatitiqataka ia ena mosi na yalomu,” a vola vei Heber, ka tukuna vua na veika baleti ira na se tani. “Era kaya ni ra vakabauta na iVola i Momani kei na Vunau kei na Veiyalayalati ia ena cakacaka era cakitaka.”
E kila o Vilate ni sega ni uasivi sara o Josefa. A caka cala ena leqa vakailavo e Katiladi. Ka sa lomani ira tiko ga e vuqa vei ira na se tani. Ia a raica e dua na lesoni titobu cake ena veika a yaco ena 1837: “Sa kaya na Turaga, ko koya sa sega ni vosota rawa na veicudruvi ia sa cakitaki au ena sega ni rawa ni vakasavasavataki.”
Ena ivola vata oqori, a vakuria kina o Marinda Hyde e dua na ivola vei watina, o Orson, e dua talega na iApositolo ka veiqaravi tiko mai Igiladi. Na tuakai Marinda e dua vei ira na iApositolo ka a biuta na Lotu. “Na veigauna vakaoqo e Katiladi o se bera vakadua ni sotava me vakataki keimami ena gauna oqo, ni vaka me sa yali na veivakabauti kece sara,” a vola o koya.
Na Lesoni ni 1836–37
Na cava mo nanuma kina na leqa ena 1837 ka sega ni qaqa walega ena 1836? Baleta ni rau na sega ni tawasei rawa na rua oqori. Sa vakakina ena noda bula. E solia vei keda kece na Kalou na gauna ni veivakalougatataki vakayalo, na gauna e vosa kina ki yaloda ka liutaki keda ena ligana ena salatu ni veiyalayalati. E solia vei keda o Koya na gauna ni tudei, na gauna e veirauti kina na veika e tu vei keda ka vo tu yani, na gauna era bulabula ka marau kina na noda matavuvale, na gauna era voleka kina na noda itokani ka veimaliwai vata kei keda. Eda bula kece tiko ena veigauna e vaka na 1836.
Ia e sega ni yalataka na Kalou ni da na sotava ga na 1836. Vei keda yadua, ena yaco mai na 1837. E yaco mai ena veilecayaki vakailavo, ni da leqataka na vanua ena lako mai kina na ilavo. E yaco mai ena veilecayaki ni tamata yadua, ni ra tauvimate vakasauri na noda matavuvale, tauvimate tubukoso, lomabibi, se nuiqawaqawa. E yaco mai ena veilecayaki ni veimaliwai, nira ciri tani se soli keda yani na noda itokani.
Kevaka eda sega ni nanuma na veika eda sa sotava ena 1836—na noda gauna eda sa vakila kina na liga ni Turaga ena noda bula—na 1837 ena rawa ni kauta mai na yavavala vakayalo. E rawa ni temaki keda meda kaya, “E sega ni yaga oqo.” E rawa ni temaki keda meda kaya, “E sega ni lomani au na Kalou.” E rawa ni temaki keda meda kaya, “O Josefa Simici e sega ni parofita” se “O Peresitedi Nelson e sega ni parofita ni Kalou.” E rawa ni temaki keda meda kaya, “Na sala ni veiyalayalati e sega ni baleti au.”
Ia kevaka eda cakava na cakacaka vakayalo me da nanuma ka bula vakayalo ena 1836 kevaka mada ga eda sotava tiko na veivakatovolei ni 1837, eda na rawa tikoga ni yavutaki ena noda vakabauti Jisu Karisito, eda na kila tikoga ni lomani keda na Kalou, eda rawa tiko ga ni kila ni dina na Vakalesui mai ni kosipeli kei na Lotu i Jisu Karisito ka liutaka na Turaga na Nona Lotu mai vei ira na Nona italai digitaki.