“iTukutuku Marautaki ni Loloma kei na Reki,” Liaona, Janueri 2025.
iTukutuku Marautaki ni Loloma kei na Reki
Na veivakalougatataki ni Veivakalesui mai e dodonu me vakamarautaka na yaloda ka vakasinaiti keda ena vakavinavinaka ena vuku ni loloma cecere ni Kalou.
Na noda itukutuku ni inuinui kei na vakacegu ki na tamata kece sai koya ni bula tiko o Jisu Karisito ka sa vakalesuya tale mai na Nona kosipeli kei na Lotu ena iotioti ni gauna oqo.
“E sega ni vakamacalataki rawa na lagilagi ni veika oqo ki na kawatamata!” a kaya na Parofita o Josefa Simici. “E dina sara ni ra na okati me itukutuku marautaki ni reki levu vei ira na tamata kecega; kei na itukutuku, talega, ka dodonu me vakasinaita na vuravura ka vakamarautaka na lomadra na tamata kecega nira rogoca e daligadra.”
Ena vica vata na senitiuri ni oti na nona veiqaravi e vuravura na iVakabula, era a vakasaqarai Koya na luve ni Kalou ka gadreva e levu cake na rarama kei na dina. Nikua na itukutuku rekitaki ni kosipeli i Jisu Karisito kei na Veivakalesui mai ka tomani tiko sa lako yani me vakalougatataki ira na tamata kecega ka vakarautaka na vuravura ki na siga ena lesu mai kina o Jisu Karisito me “veiliutaki vaka-Tui ni Tui ka veiliutaki vaka-Turaga ni Turaga.” Oqo e dua na ivakaraitaki bibi ni Nodrau loloma tawayalani na Tamada Vakalomalagi kei na noda iVakabula. Au reki niu rawa ni vakayagataka na noqu bula ena vunautaki ni veidina oqo ki vuravura taucoko.
Sega ni Namaki ka Vakasakiti
E a kida mai e dua na siga vou me baleta na matavuvale vakatamata ena dua na veikau, ka rau a rairai kina na Kalou na Tamada kei na Luvena, o Jisu Karisito, ka vosa vei Josefa Simici me isau ni masu ni gonetagane o Josefa me baleta na lotu cava me na lewena (raica na Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:14–20). A kaya o Jisu Karisito vei Josefa me kakua ni lewena e dua na lotu. A yalataka o Koya ni na vakatakilai vei Josefa na taucoko ni Nona kosipeli ena dua na gauna mai muri.
Vei ira e vuqa, era a sega ni namaka mena rawa ni kacivi o Josefa ki na dua na cakacaka bibi vaka oya. E matadra, o koya e a dua ga na gonetagane tawayaga ka sega ni vuli mai na dua na itikotiko lailai. Me vaka ga era a kaya eso me baleta na iVakabula ena Nona gauna, “E rawa beka ni dua na ka vinaka e lako mai Nasareci?” (Joni 1:46), e vuqa era a vakataroga se ka vinaka cava e rawa ni kauta mai e dua na gone yabaki 14 sega ni vuli mai Palimaira, Niu Ioka. Ia mai vei Josefa—me vaka e a sega ni namaki—na Tamada Vakalomalagi kei na Turaga o Jisu Karisito erau a vakayacora edua na ka e vakasakiti dina. Oqo e dodonu me kauta mai vei keda na inuinui ni ena noda sala rawarawa ka malumalumu, eda na rawa talega ni cau ena veisala vakaibalebale eso ki na cakacaka ni Turaga.
Ni toso na gauna, a kacivi Josefa na Turaga “ka vosa vua mai lomalagi, ka solia vua na ivakaro” (Vunau kei na Veiyalayalati 1:17). A ciqoma o Josefa na ivakatakila talei kei na ivunau bibi ka kauta mai na rarama vou ki na noda kila na ituvatuva loloma nei Tamada Vakalomalagi kei na loloma veisereki i Jisu Karisito kei na kaukauwa ni Nona isoro ni veivakaduavatataki. E veivakurabuitaki, ni a yaco mai na itukutuku marautaki oqo ena gauna sara ga e vinaka tu kina na veilakoyaki, veitaratara, kei na veika tale eso me vakatara na rarama ni Kalou me cila yani ka vakalougatataki ira e levu sara na Luvena.
Solia Tiko na Agilosi o Moronai na Peleti vei Josefa Simici, mai vei C. C. A. Christensen
Dua Na iVakadinadina Kaukauwa ni Loloma Ni Kalou
Na rairai mai ni agilosi o Moronai vei Josefa Simici e sa ka bibi sara ki na Veivakalesui mai ka ivakadinadina kaukauwa ni loloma ni Kalou. A tukuna o Moronai vei Josefa e dua na itukutuku, ka volai tu ena peleti koula, ka bulu voleka toka ga (raica na Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:33–34). E muri, e a qai soli vei Josefa na “kaukauwa mai cake” (Vunau kei na Veiyalayalati 20:8) me vakadewataka na itukutuku oqori ka qai yaco me iVola i Momani, ka tautauvata kei na iVolatabu me dua tale na ivakadinadina kei Jisu Karisito.
Ena loma ni iVola i Momani, eda wilika ni o ira na tamata, ena drau na yabaki ni bera na Karisito, era a kila ka parofisaitaka ka gadreva tu na Nona lako mai. Eda raica talega na itukutuku vakasakiti ni nona a rairai vakayago na iVakabula sa tucaketale kei na nona veiqaravi ena kedra maliwa na Nifai, ka sureti ira kina na tamata kecega mera lako mai Vua ka tara na we ni mavoa e sarisarina kei na we ni vako e Ligana kei na Yavana (raica na 3 Nifai 11:14–15). A vakabulai ira na tauvimate, na lokiloki, na mataboko—“kei na veimataqali mate kecega”—ka qai vakalougatataki ira na gonelalai ka masulaki ira (raica na 3 Nifai 17:7–9, 21). Eda vulica e levu sara na ka me baleta na loloma kei na yalololoma ni iVakabula mai na itukutuku tabu oqo.
E vakadinadinataka na iVola i Momani nio “Jisu na Karisito.” Na veivakadeitaki ena iVola i Momani edau vakananumi keda vakawasoma ni Tamada Vakalomalagi kei na noda iVakabula erau lomani keda ka uasivita na veika eda rawa ni vakasamataka.
Na Veivakalougatataki ni Matabete kei na Lotu
A tomani tiko na Veivakalesui mai ena nodra a talevi Josefa Simici mai eso na italai vakalomalagi. “E a vakalesuya mai o Joni na Dauveipapitaisotaki ka sa tucaketale na lewa ni veipapitaisotaki ena tabadromuci me bokoci kina na ivalavala ca. E tolu vei iratou na tinikarua na iApositolo taumada—o Pita, Jemesa, kei Joni—eratou a vakalesuya mai na itutu vaka iApositolo kei na idola ni lewa vakamatabete. Era lako talega mai eso, e wili kina o Ilaija, ka vakalesuya mai na lewa me semati vata na matavuvale me tawamudu ena veiwekani tawamudu ka na uabaleta yani na mate.”
Ena ika 6 ni Epereli, 1830, a tauyavutaka kina o Jisu Karisito mai vua na Parofita o Josefa edua na lotu ka tuvanaki me vaka na lotu a tauyavutaka o Koya ena gauna ni Veiyalayalati Vou (raica na Yavu ni Vakabauta 1:6), ka “yavutaki ena nodra yavu na iapositolo kei na parofita, kei Jisu Karisito na kena vatuivakadei ena tutu ni vale” (Efeso 2:20). Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai e vakarautaka na veivakalougatataki ni kaukauwa ni matabete vakalesui mai vei ira kece na luve ni Kalou era vakarautaki ira tu mera ciqoma.
Me vaka a vakavulica vei keda o Peresitedi Russell M. Nelson, eda na rawa ni kune reki ena veivutuni e veisiga nida gole vua na Tamada Vakalomalagi kei na noda iVakabula. Kevaka edua e rarawa ka vakila ni se sega ni vinaka sara se o sega ni okati: eda sa sureti kece meda lako mai vei Karisito kei na Nona Lotu. Na Lotu e sega ni nodra vanua na sa taucoko tu ia e valenibula vei ira na tauvimate. E vakananuma vei keda o Elder Dieter F. Uchtdorf ena Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua “ni da sega ni lako mai ki lotu me mai vunitaki kina na noda leqa ia me mai vakabulai kina .”
Ena lotu eda kunea na reki ena madigi eso meda rai ki tautuba, qaravi ira na tani ena loloma, ka wasea na veika eda sa sotava ena levu ni vinaka i Karisito. E rawa nida “wili vata kei ira na lewe ni lotu i Karisito” ka “nanumi ka vakani ena vosa vinaka ni Kalou” (Moronai 6:4). Sa dua na veivakalougatataki vakaitamera!
Na Vu ni Reki Levu
A kaya ena dua na gauna na Parofita o Josefa Simici, “Ia, na cava eda sa rogoca ena kosipeli eda sa ciqoma? Na domo ni mamarau! Na domo ni loloma levu mai lomalagi; kei na domo ni dina mai na loma ni qele; na itukutuku rekitaki vei ira na mate; na domo ni mamarau vei ira na bula kei ira na mate; na itukutuku rekitaki” (Vunau kei na Veiyalayalati 128:19).
Na vei itukutuku marautaki oqo e yaco mai baleta nio Tamada Vakalomalagi kei na Luvena lomani, o Jisu Karisito, erau lomani keda ka gadreva—vakalevu sara—me rau kidavaki keda lesu ki na Nodrau iserau, ka tiko tawamudu ena bula Erau tiko kina. Na Veivakalesui mai e vakatakila ni Rau sa cakava na veika kece e gadrevi meda rawa ni rawata kina na veika lagilagi oqo. Ena noda ilakolako tawamudu, eda na sotava na veivakatovolei kei na dredre, ia “[meda] bula, [meda] reki kina” (2 Nifai 2:25) ena bula oqo kei na bula ka tarava. E kila vakalevu cake na Parofita o Josefa na ka oqo mai vei ira tale eso.
A sotava wasoma o Josefa na veisaqasaqa kei na veivakacacani, ia a dau “mamarau tu ga” (Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:28). A reki tikoga, kaukauwa, ka loma qaqaco, ka rawata na cakacaka vakasakiti a soli vua me cakava. Au vakacaucautaki ira kece na Yalododonu taumada era a vakabauta, tokona, ka muria na Parofita o Josefa Simici ka vakatabui ira ki na tarai cake ni Lotu. Eda dinau vei ira ena dinau ni vakavinavinaka kei na vakarokoroko.
E a voravora na gauna taumada ni Lotu, ka rawa ni na voravora talega nikua. Ia e tomani tikoga na Veivakalesui mai. Ni ulu tiko ni Lotu oqo o Jisu Karisito, o ira na parofita bula era na tomana tikoga na nodra tuberi keda. Ena tara tikoga na veivale ni Turaga, me rawa ni vauci keda kina vua na Kalou na veiyalayalati tawamudu vata kei Koya kei ira na noda daulomani ena yasa ruarua ni ilati (raica na Maciu 16:19). Na loloma ni Kalou kei Jisu Karisito ena teteva yani na vuravura taucoko nida muria na ivakaro ni iVakabula meda vakani ira na Nona sipi ka wasea na Nona kosipeli. Eda na raica na dina ni Veivakalesui mai ena kena lako yani ena veisala kei na veivanua ka a sega ni rawa ni vakasamataki ena gauna nei Josefa.
Eda na rawa ni kunea na kaukauwa kei na reki levu—me vaka a kunea na Parofita o Josefa—nida ciqoma ka bulataka na veidina talei oqo. Na kaci a cakava o Josefa vei ira na Yalododonu ena nona gauna e tomani tiko vei keda tiko nikua: “Meda kakua beka ni tomana tiko na inaki cecere vakaoqo? Me toso ki liu ka kakua ni suka ki muri. Na yaloqaqa … ka toso tikoga ki liu, ki liu ka qaqa! Me reki na lomamudou, ka marau vakalevu sara” (Vunau kei na Veiyalayalati 128:22).
Me qai vakalougatataka ka dusimaka na noda bula na itukutuku marautaki ni loloma kei na reki ka a kauta mai na Veivakalesui mai—ena gauna oqo kei na veigauna kecega.