Diyin God Bich’į’ Díní’į́į́’ Dóó Hiníná

Ya’iishjááshchilíyę́ędą́ą́’, Africa kéyahdi Lesotho hoolyéedi t’óó bąąh yínínígi át’éego áhoodzaa. Chidí diné bee naagéhí naadiin ch’ikę́ę́h Maputsoe Branchdę́ę́’ dóó tsosts’id bilą́ąjį’ naazíinii yił kintah, Maserugóó yikahgo, éí bidistrictdę́ę́’ ch’íkę́ę́h ahííkááhgo. Ya’iishjááshchilí naadiin ła’góó yoolkááł abínígo atiin bikáá’ bi’doogéełgo, chidí ła’ bidinínáá, nááná la’ chidí bíighahgóó bił ch’é’élyeedgo, chidíłtsooí yi’deesgoh. Ałką́ą́h ahi’neelchą́ą́’, dóó t’áá hooshch’į’ ahídeezgoh, atiin bąąhdóó nahadéélts’id, dóó diiltłah.

Ałtsogo, ashdla’áadah diné daneezná, hastą́ą́’ éí ch’íkę́ę́h danilínée, naaki éí bilą́ąjį’ naazíiniiyę́ę, áádóó Branchjí yilą́ąjį’ sízíinée dóó be’esdzą́ą́ ałdó’ ádin. Ch’éékaiígíí, dóó bik’éí, dóó bik’is danilínígíí áł’ąą ádaat’áo yik’ee ádaadzaa, ła’ bádahóóchįįd, ła’ éí t’óó yaa ááh daniizį́į́’, ła’ éí yínííł daazlį́į́’. Díí binahjį’ doo bitah yá’ádahoot’éeh da ndi, t’áá hasihgo sin dílzinígíí, Diyin bizaad, dóó sodizin yee áłká’ííjéé’ dóó Diyin God yich’į’ nídaazyiz, áadi bik’idahooldoh. Setso’ana Selebeli tsosts’id tsáadah binááhaigo ch’éédzíí’ éí kóní, “Jesus Christ éí ayóó’anihóó’ní dóó nihił hólǫ́, nihijéí daneezgai ndi.”

Ła’ ch’ikę́ę́h dóó bilą́ąjį’ sizíinii bits’íís díílidgo azee’ál’į́įdi siké áadí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí ałch’į’ yółta’. Ła’ ání, “T’áá ániidgo, Moroni baa ííníilta’, dóó Moroni ts’ídá baa ntséskeesyę́ę yaa haadzíí’. Hanádzihgo, kóní nahalin, ‘Díí saad bik’idi’díítį́į́ł háálá díí bii’ yínááł’ígíí yee níká’adoolwoł.’”

Daneeznánée nahjį’ ádaalnéehgo, Tsosts’idiin Atah Nilíinii Elder Siyabonga Mkhize kóníigo na’neeztą́ą́’, “T’áá ániiltso Diyin Bóhólníihii bich’į’ dadíníit’į́į́’ doo dóó … Ádabididii’niił nihijéí náníłdziih.” Leribe Branchdę́ę́’ Ch’íkę́ę́h yilą́ąjį’ sizíinii, Mampho Makura, kódííniid, “Diyin Bóhólníihii bich’į’ dadínóh’į́į́’, áádóó Nihá yinízingíí nihił t’áá áko le’. Jesus Christ éí ‘nihe’oodlą’ haidiilaa áádóó hasht’eyoolíiłii bich’į’ dadíníit’į́į́’’ [Hebrews 12:2]. Nahjį’ adaohaał lágo, ndi bich’į’ dadínóh’į́į́’.”

Bich’į’ Dadínóh’į́į́’. Saad yee haadzí’ígíí éí Alma biye’ Helaman neinitingo beełt’é: “Diyin God bichʼįʼ diníʼį́į́ʼ dóó hiníná.” Alma éí Lehi dóó bidine’é Liahona chodeiyoos’įįdę́ę beełt’éego yaa haadzíí’. “Christ bizaad bikʼeh hojíłʼį́įgo doo nanitłʼah da, éí tʼáá íiyisíí ił hózhǫ́ yichʼįʼ kʼéházdongo dah atsih, nihizází díí dah atsih yikʼeh dahółʼínígi átʼáo, éí kéyah aa deetʼánée kʼéházdongo bá yichʼįʼ dahatsih ńtʼę́ę́ʼ.” Alma kódííniid, “Yichʼįʼ dadídóoʼįįłgo dahiináa dooleeł. … Áádóó nihí … bichʼįʼ dadíníitʼį́į’go éí ahool’áágóó dahinii’náa doo.”

Ła’ nááháne’gi, éí Alma Israel dine’é tł’iish báádahadzidii bitah níłnii’go Moses béésh łitsoii bee tł’iish yéé’iidlaago yaa halne’. Diyin Bóhólníihii éí Moses ííłní tł’iish bááhádzidii béé’díídlíiłgo tsin adíítsihgo bąąh dah dííłtéél “áko tł’iish ahidahiishxazhígíí t’áá ádzíłtso, éí tł’iish béé’ályaago dah hiilt’e’ígíí bik’i dadzizghalii, éí dajiináa doo.” Alma éí béé’ályaayę́ę éí Christ tsin ałnáosdzoh bikáá’ bi’deesyínée benáłt’é níílá. Lą’í deinééł’į́į́’ dóó yisdáákai, ákondi ła’ éí, Alma áníigo, “doo ndabí’dídzilígíí” biniinaa t’áadoo dadéé’į́į́’ da áko daneezná.

Alma na’ádíłkidgo ání:

“Tʼóó dadínóołʼįįłgo binahjį’ yisdádoohkah, tʼóó bikʼídasooghal ndi, éí doodago doo daʼiinohdlą́ą́góó tʼóó nihijéí dadoołtłʼis, dóó tʼóó nihił dahóyééʼ doo, áko doo hadaʼohsíídgóó, tʼóó dadínóohnééł?”

Alma ání, “Diyin God biYe’ deinohdląąh, éí doogáałgo bidine’é yá niná’doodlééł, éí ti’hodoonihgo be’iina’ yee bibąąhági ádaat’éii yik’é niná’doodlééł; éí anoonééłdę́ę́’ náá’ii’ná yik’eh áhodoolííł, áko nihokáá’ dine’é t’áá ałtso yidááhdóó deidoozįįł, éí bá ndahodoot’ááł nihoníyá bijį́įdi, naanish ádayiilaayę́ę bik’ehgo.”

T’áá aaníí, díí na’nitin “Diyin God bich’į’ Díní’į́į́’ dóó Hiníná” éí hool’áágóó nanihiniłtin, áádóó ałdó’ bee ániit’éii doo dóó nihe’iina’ ílį́įgo áyósin doo. Sister Selebeli Lesothodę́ę́’ saad yee haadzíí’yę́ę béédaałniih—“Jesus Christ éí ayóó’anihóó’ní dóó nihił hólǫ́, nihijéí daneezgai ndi.”

Nahasdzáán bąąhági át’éii bikáá’ baa na’aldeehgo—be’iiníziinii t’óó báhádzidgo naalnish dóó diné t’áá áłtso doo hadaałt’ée da—aah nahakaad dóó bąąhági áhooníiłgo, ti’hoo’nííh dóó yínííł, ch’ééh áhát’į́ dóó anoonééł, ach’į’nahwii’ná dóó doo yits’ídígóó dah ooldah. Diyin God bich’į’ dadíníit’į́įgo t’éiyá, bił haijé’ígíí, áádóó ałʼąą dineʼé ndi bidziilgo ádadoolnííł. President Russell M. Nelson kóníigo na’neeztą́ą́’, Yisdá’iiníiłii hool’áágóó be’iina’ yee náánihiisnii’, éí bąą, t’ááłá’í niidzínígo nihá niná’nídlá ch’ééh iit’į́įgo, ni’iyiilzííhgo, nihibąąhági át’éii, nihaa néédiní’ą́ dóó ti’hoo’niih ał’ąą ádaat’éii biihdę́ę́’, yínííł, dóó bik’ee dahóyée’ii’[Alma 7:11–13gi dínííł’įįł], áko t’áá aaníí ádaa ná’iikąąh dóó Bich’į’ ha’ííníílníigo, ni’ bikáá’ ach’į’ nahwii’ná bikáá’ hadiidááł.”

Díí ádééha’oodzíí’ díkwíidi shį́į́ Naaltsoos Mormon biyi’ kót’áo bikáá’: “Shibee hazʼáanii bikʼeh dahonołʼį́įgo éí díí kéyah biyiʼ náás yáʼátʼéehgo didoohkah; ndi wónáásdóó shibee hazʼáanii doo bikʼeh dahonołʼį́į́góó éí doo shił honohłǫ́ǫ da dooleeł.” Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí biyi’doo dine’é t’ááłáhádi neeznádiin nináháhááh éí díí saadígíí t’áá aaníigo yik’eh dahiináá ńt’ę́ę́’. “Náás ideesdzá” éí ił hózhǫ́ǫgo ho’doodlóós dóó yá’ąąshdéé’ ak’ihojidlí bee dahijiináago óolyé. “Náás ideesdzá” éí iigeh béeso bá hólǫ́ǫgo, dóó hooghan haz’ą́ dínóolzééł, dóó iiná biyi’ nidzinígíí bá hólǫ́ǫ dooleeł (łahda lą’ígo hólǫ́ǫgo), áádóó nááná ła’ bee bíká’ajilyeedgo. “Náás ideesdzá” éí ach’į’nahwii’ná dóó nahodi’nitaahgo bikáá’ hajidoogáałgo há ahóót’i’. Christ bibee ajooba’ binahjį’, “t’áá ałtsoní [bá] yá’ádaat’éehgo bá [ndaalnish],” bidziilgo ádabiilaa, áádóó hózhǫ́ Yéédahósin daazlį́į́’.

Alma kót’áo na’neeztą́ą́’ Diyin God bich’į’ dadíníit’į́įgo éí Bibee haz’áanii bik’eh dahoniil’į́įgo oolyé, nihíká’adoolwołgo t’áá áłahjį’ Bich’į’ nda’iyoohkąąh, t’áá ałtsoní ádoołíłígíí bee Bił ndahooh’á, áádóó t’áá ákwíí jį́ dóó tł’ée’go nihijéí biyi’dóó Bich’į’ ahééh danohsin doo. Diyin God bibee haz’áanii dóó bina’nitin éí Diyin bizaad biyi’ áádóó Bá ndaal’a’í yee nda’nitinígíí ałdó’. “Hooghan Haz’ą́ągi: Adahwiis’áágóó Ílį́įgo Bee Ha’adziihígíí” éí bitł’ááh naazléii dóó yá’át’éehgo ntsáhákees biyi’ siláhígíí nahalin. Nááná ła’ bee na’nitinígíí éí Tsíłkéí dóó Ch’ikę́ę́h Bidziil Binaaltsoos biyi’. Tsíłkéí dóó Ch’ikę́ę́h díí yihahígíí bá saad sinilígíí éí “Christ bich’į’ dadínóh’į́į́’,” éí Diyin Bóhólníihii Joseph Smith dóó Oliver Cowdery kót’áo yich’į’ haadzíí’: “T’áá áłahjį’ baa nitsóhkeesígíí bee sha’íínóhłį́; tʼáadoo nihił naakí nilíní, t’áadoo nídaołdzidí.” Tsíłkéí dóó Ch’ikę́ę́h Bidziil Binaaltsoos éí Diyin God ts’ídá t’áá íiyisíí bibee haz’áanii nidzinígíí dóó binahjį’ oodáłígíí dóó Diyin Bóhólníihii bich’į’ dadíníit’į́įgo hazhó’í baa ntsíikeesígíí ádeil’į́į doo. Díí éí doo ániidgo háánoot’ánígíí t’éiyá bá da, t’áá ániiltso ałdó’ nihá.

Lahgo t’áá íiyisíí ílínígíí éí, Tsíłkéí dóó Ch’ikę́ę́h Bidziil Binaaltsoos biyi “Nits’íís Dílzin” bikáá’. Éí, “Nihits’íís—dóó nááná ła’ bits’íís—dadíínóhsin níigo na’nitin. Ééh nání’nahgo, nitsii’ hasht’enéinil’įįhgo, dóó hadínéehgo, díí bee ach’į’ hanidziih, ‘Da’ shits’íísísh bá hodínísin Diyin God bits’ą́ą́dóó dílzingo sheiyílyáhígíí át’éego?’”

Tsíłkéí dóó Ch’ikę́ę́h Bidziil Binaaltsoos áłdó’ ání, “Ałhaanáhát’į́ dóó jinízingo éí bá hojidísin dooleeł. Doo éí baa oodloh da éí doodago bá nahojiłt’i’ doo. Hastóí dóó sáanii doo ahizyehgóó, ahídílchidgo doo ál’į́į da, ats’íís bikáa’gi dadílzinígíí éí doo bízhdílchid da azhą́ éé’ bik’ésti’ ndi. Áádóó t’áadoo le’é áníł’ínígíí, níníł’íngíí, yíníłta’ígíí, yíísíníłts’á’ígíí, baa ntsíníkeesígíí, béésh ntsékeesí biyi’ niilyáhígíí, éí doodago baa ná’íísdzohígíí, hó dóó nááná ła’ t’áá át’é hats’íís doo ákó’doolíiłgo neiyiiłnánígíí éí doo ázhdoolíił da.”

Díí Nihilą́ąjį’ Sizíinii President Nelson yaa haadzíí’yę́ę bee bénáshniih:

Ts’ídá aláahdi diné bee iiná niyiiłchǫǫh díí diyin beehazʼáanii k’ídeiyiitíihgo. Diné Diyin God yił aha’deestʼánígíí, hats’íís doo jidísingóó ájiił’įįhgo éí binahjį’ hwe’oodlą’ tsxį́įłgo nahjį’ kót’įįh.

“… NihiTaa’ Yá’ąąshdi Hólóonii adziilii binahjį’ awéé’ hodooleełígíí éí nahasdzáán bikáa’gi ba’áłchíní íídoolíiłgo yee yá hooł’a’. Áko, Diyin God bibee hazʼáanii bikʼéhgo díí adziilii, diyinígíí chooʼį́. Díí ats’íísk’ehgo ił nitish éí diné dóó asdzáni azyéhgo tʼéiyá bá átʼé.

“Nahasdzáán bikáa’di lą’í da diné díí doo dayoodlą́ą da, ákót’ée ndi diné éí t’áá aaníinii doo bee bídahólníih da. Diyin Bóhólníihii éí ání diné ats’íís dílzin k’íínít’i’ígíí éí celestial haz’ą́ą́’ góne’ doo yah adoogáał da. … Ats’íís dílzin k’ínoht’i’go, tʼááshǫǫdí ádaa ná’iiníkąąh. Christ baa hohkááh dóó t’áá át’é ańdeit’aah yee Ádééhaadzí’ígíí bąąhági át’éii iindzaaígíí bee ádaa ná’iiníkąąh [Isaiah 1:16–18 dóó Doctrine and Covenants 58:42–43yídííłtah].”

Béénílniih Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí biyi’ ádééha’oodzíí’, ajit’į́įgo oodááł bideenáájíígíí éí doo té’é’į́ át’ée da—éí Diyin Bóhólníihii doo náájidoołtsééłgóó óolyé. Hoł hólǫ́ǫ dooleełgo Bi’Ii’ Sizíinii hwe’iina’ biyi’ háká’análwo’go óolyé. Christ be’Adinídíín t’áá ałtso nahasdzáán yikáá’ níyáhígíí bii’ hólǫ́. Áádóó ałdó’, ła’ tó bee dabi’diilzį́į́h dóó Ii’ Sizį́ Diyinii be’adinídíín baa dahalyé. Éí ntsáhákees yá’át’éehii dóó bee ho’doodlósígíí haa yiilé, éí haa dahaasyáhígíí dóó jiichįįhígíí hózhǫ́ ntsaago áyiił’įįh, dóó be’iiníziinii, dóó doo yá’át’ééhgóó ájidoolíłígíí, dóó t’áá áajį’ ádaadin ndahaleehii nahjį’ kwííł’į́.

Ni nahalingo, ła’ Ii’ Sizį́ Diyinii baa dahasyáhígíí yaa bił dahózhǫ́ ákondi Diyin God bibee haz’áanii doo yik’eh dahół’ínígíí biniinaa ak’ihojídlíyę́ę bits’ą́ą́’ nahjį’ kólyaa. Ła’ bénáshniih Sodizin Bá Hooghan atah nilį́įgo asihgo bízhi’ nahjį’ haadzoh. Áłtsé éí bik’ee nídideeshtał niizį́į́’. Naat’áanii doo hadaałt’éhígíí shá ndahaz’ą́ niizį́į́’. T’áá bí doo ákót’áo í’iilaaígíí bił bééhózin, ákondi asihígíí łahjigo yee yik’é ház’ah. Hodíína’go, Sodizin Bá Hooghan tł’óójígo naagháago bił yá’íít’ééh Diyin doo yá naalnishgóó, dóó Damóogo yah anádahígíí dóó áká’análwo’ígíí doo yąąh bíni’ da silį́į́’.

T’áá ákót’į́įgo hashį́į́ nízahjį’ nihoolzhiizh, ákondí Ii’ Sizį́ Diyinii doo bee hólónígíí yaa ákoniizį́į́’—be’iina’ bii’ Diyin God—doo bił hólónígíí ałdó’. Yii’ yigáłígíí binahjį’, bił bééhózin, t’áá ákwííjį́, Ii’ Sizį́ Diyiniii baa áhályą́ągo, boolóós, dóó ya’óólí, éí yíhoosa’. Shoobá’ígo índa, ádaa ná’oozkan, áádóó tó bee bi’doolzį́į́’ dóó Ii’ Sizį́ Diyinii yich’į’ hasht’e’ ádiilyaa.

Diné binyéhígíí, dóó ił hózhǫ́, dóó áká’a’ayeed ał’ąą át’éhígíí doo ndahazti’ da. Lą’í da “t’ah bilááhgóó dadéez’į́į́’.” Ákondi nihí éí “áł’chíní nahalingo éí, nabi’diilghan, dóó nahat’á áł’ąą ádaat’éego yik’éé naaghá [éí doodago yik’eh ádíl’į́].” Diyin God, ach’į’ nahwii’ná biyi’ yik’ighááh áádóó nihe’oodlą’ t’áá náás noosééł azhą́ doo iiniidlą́ą da ndi doo ii’ sizį́įjí nihich’į’nahwii’náágóó. Nihik’ijį’ dóó t’áá sáhí nídeidleehgo adziilii nihaa halyé. Dííjį́ ádahooníłígíí éí daniidzinígíí bił hasht’e’ áda’diilnííł. Diyin God T’áá Bí yee nihoní’ánígíí bik’ehgo t’éiyá áhoodoonííł, “Nahasdzáán nidahonees’ą́ą́dę́ę́’, shich’į’ dadóh’į́į́’, áádóó yisdáhoohkááh: háálá shí Diyin God nishłį́, áádóó doo ła’ nááhádlǫ́ǫ da.”

Diyin God bich’į’ dadíníit’į́įgo éí t’áá íiyisíí nidzin. Lesothodi chidí ałhí’deesgohyę́ę baa hanáánásdziih. Azéé’ál’į́į́dóó, ła’ Ch’íkę́ę́h Yilą́ąjį’ Sizíinii ch’ééyáhígíí, éí t’ahdoo Sodizin yidighááhyę́ędą́ą́’ Diyin God doo yoodlą́ą da ńt’ę́ę́’, éí ání k’ad éí bínanishtaah doo há’át’íí biniyé ch’éédzí’ígíí. “T’áá áłahjį’ Diyin God bá naash’a’ dooleeł, éí ákót’áo shá bee hoo’a’gi át’é,” dííniid. “Áłtsé éí Diyin God ayóó’ííníshní nisin, ákondi k’ad éí t’áá, aaníí, Bí ayóó, ííníshní. K’ád éí Bí [t’áá íiyisíí] bikéé’ sizį́ dóó baa ákonisin.”

NihiTaa’, dóó biYe’, dóó Ii’ Sizį́ Diyinii éí haałt’éego saad, ntsáhákees, biniyéí, dóó ádeidoolíłígíí, éí t’áá aaníí tʼááłáʼí yee ndaazį́ éí bich’į’ dadíníit’į́į́’ doo. Jesus Christ nihibąąhági átʼéii yikʼé nináʼnídláhígíí éí díí yee nihik’ihojisdli’: “Shichʼįʼ dadínóhʼį́į́ʼ, dóó nihá ndahwiistʼą́ bijį́įjįʼ yéego ádaahtʼį́, dóó dahinohnáa doo; áko háíshį́į́ bá nihootʼą́ bijį́įjįʼ yéego átʼíinii éí hoolʼáágóó iiná baa deeshłééł.” Jesus Christ bízhi’ binahjį’, amen.