Ntsáo Áłah Aleeh
Jesus Christ Dóó Ní Aníídígo Hanaahoolziizh
Ghąąjį’ 2025 Ntsaago Áłah Aleeh


14:20

Jesus Christ Dóó Ní Aníídígo Hanaahoolziizh

T’áá aniiltsoh aníídi niha hanaahadolzish niha biigha, háála Jesus Christ nihá áyiilaah. T’áá ní ałdó.

Diyin bizaadę́ę́’: Jesus Yá’át’ééhii Yaanaagha

Jesus yá’át’ééhii yaanaagha.” Naaltsoos Acts woiyéhígíi’ biyí. Dooládó bidziilgo bee há’oodziih! Jesus t’áá anii yá’át’ééhii yaanaaghaaa nt̨́ę́ę́’. T’áá Bí éí—bits’ąądę́ę́’—Yá’át’ééhii hólǫ́. Nahasdzáángi bee niiná ninit’į́jį́ yá’át’ééhii t’áá yaanaagha nt’ę́ę́’. Bí éí ajooba’ dóó baa ahéeh ál’į́, ha’olní, ił hodeesyéél, dóó lá’í bee yá’át’ééhii hólǫ́ dóó t’áá anii’ at’éii yee sizį́.

Chééh adiil’į́į́ł bi bee ajooba’ dóó bibee yá’át’ééhii éí bąąh hodiiní’ígíí doo niha biigha Diyin Yáhalné’ígíí John ch’ééh yaahalne’go, t’áá ałtsoh Yisdahiiníílii bee yá’át’ééhii baa hane’go “tsidá nahasdzáán bikaagi naaltsoos biyidi alnéehgo doo biigha dah.”

Jesus Christ nihich’į́ ashja’ósin t’áá aniiltsoh aníídi bee nihił naahodoolziizh.

T’áá diwííh Jesus yá’át’ééhii ayiilaahígíí baa hane’, ił hózhǫ bii’ hadadeezbíngo shį́į́h áádí needahgo nihinaał Jesus bibee adziilii choyoos’įįdgo dóó binanitinii disíít’ááhgo dóó nihinaal diné nidaadziih. Dooda bidindzinígíí yitah naagha nt’ę́ę́’, dóó chin bąąhígíí dóó doo nádziihii yideelchid, háádajilyį́hii yaajoosbá, t’áá anii at’eii yee naneezt’aah, dóó diné ádil asiihígíí nihéé’iiná łahgo andaadlééh yidiiniid. Yich’į́ diné ałdzidii, doo da’ooíinii, dóó asdzaani adilyé, ndah’niłhodii, bijéékałii, dóó dah diigisii; amá dóó azhe’é tíhooníihii, dóó asdzaani bahastiin daaztsánígíí, bá nahootanígíí, baa oodló’ígíí, tí dahooníí’ígíí, diyin kéhjį́ daneeznanígíí, t’áá át’é yich’į́ aniidi hanaahodoolziizhígíí yeenilah. Aoo’ ayóó’ó’t’éígo bee hanaa’oodziih!

T’áá at’é yee haadziih dóó áyiilaahígíí binahjį́ aniidi bá hanaahooziizh, diné nayiilzííhígíí, diné yikidhojidlí’ígíí dóó diné bąąhágii át’eii yaaneediiz’ahígíí. T’áá doo yits’anyaada. ní ałdo doo nots’ádoogaał dah. Baasókees tsídá hoolziizhdi díí saad bee iináhii bits’ąąhdę́ę́’ yeehaadziih:

Shi yéh ni bąąhágii át’éii ná yóó’adidoot’aał.

“Ániid nanáh asdzání, andiish ní, yiizį́į́h.”

“Chin naa adin doo.”

“Doo nahoniishaah dah: niwójí, dóó bąąhágii át’éii yóó’ádidíí’aał.”

“Áádóó asdzání Jesus yich’į́ haadzii’, “Shitsi’, ne’oodlą’ bee doo ánít’éhí da násínídlį́į́’, niwójį́ nihodeesheelgo náádááł.”

T’áá ałtsíísígo diné dóó asdzááni yich’į́ haadziih, ndi diné baa neidiní’ah, ndaadziih, hast’ánahyiidlaah, hadeesyeel yeeniláh, dóó hool’áágoo iiná yił yaah hoolne’. Áláádi baa hozǫǫn hane’ éí, t’áá aniiltsoh anííd niha hanaahodoolzish biigha. T’áá aniiltsoh aníídi niha hanaahadolzish niha biigha, háála Jesus Christ nihá áyiilaah. T’áá ní ałdó. Yá’aashdi nihiZhe’é binahat’á bikéhgo anííh hananaahodoolzish nihá ayiilaah. Díí Jesus Christ Bisodizin bá Hooghandę́ę́’ aniid hanaahoolziizhii át’é! Díí Jesus Christ Bisodizindę́ę́’ aniidi bee hánaahodoolziizh.

Díí Jesus Christ Bisodizinjį́ aniidi bee hanaahoolziizhii at’e

Tó bee nihidiilzííh dóó Niłch’ Diyinii nihee yilyah, áko “naanihídizch’į” dóó k’ad “aníídigo iinájį́ dah didiidaał.” Da’ diné dóó asdzááni bił chohoo’į́ tíhooniih bąąhágíí át’éii dooda yeeh iina bánantł’ahgo dóó hooghandi doo yá’áhoot’ééh da? Jesus éí bee iiná niłtólį́, áko doo baanidit’aah da ndi nihinaał tó bee bidiilzííh, áko nihinaał aníídi bee hanaahoolzishígíí nihinał áyíílaah.

Áádóó ní aniidí hanaahodoolziizh éí dóó t’áá hoone’í anééh dah. Ídah niidzin tó bee iilzį́į́hii éí aniidí hanaahoolziizhii át’e. Doo ákót’ééh dah. Doo t’áá łáhidi at’éii dah. Aníídí hanaahoolziizhii t̨áá akwííjį́ ádoonííłgo biigha! T’áá dimóó bikéh bąąh dóó tó nideediih, Yisda’iinííłii bee haniih biniyéh háálá niha daasts’áh áko aníídi niha hanaahodoolzish biniyéh. Jesus aniidí hanaahodoolziizhii lá’ídí yee nihá’has’ą́.

Bił hodiniilzingo dóó bikeesíídzíígo nihee iiná Diyin Christjį́ binahjį́, “aniidi hiniinaa’ diidleeł”, áádi ałkidaa’ígíí éí nají ádiiniił dóó t’áá at’é anii’nii bee háhodoolzish. Diné dóó asdzááni bánahoot’áhígíí naakidi bee iisizíínii t’áá naasgo yinant’aah bee oodlą Yisda’iinííłii bidziil yá’ólííhgo diné nidoozíh dóó hast’éédooł’ííh dóó doo yá’át’ééh nahadzáán bikaagi kéhat’į́? Yisdałiinííłii tsídá doo ná’naajíadzaah da, biZhéé yinizinígíí binaanish heidiilaah, azha bits’iis dóó biisizííniidę́ę́’ bidil bits’ánilíi’go, sodoolzin, díí bąąhííjahí dich’į́į́’ nají ani’aah. Áádóó Nihinaał yéígo Diyin bichį́ hajol’nį́ éí nihinaał áyíílaah.

Bił ahadiit’aa’go dóó baa neelnishgo, aníídi ajéí nihídooleeł dóó bii’sizį́į́’nii nihí holǫǫ’ doo. Ałtsíísí dóó ałtsíísígo bee yá’át’ééhii nihijéí dóó nihisíkees biyidigo, dóó doo yá’át’ééhii binaab nahjí kodiilniił, áko inda nihi Diyin God nilíí’ doo. Jesus nihá yinizin éí nihi naat’aanii dóó dibé yaa’áhalyaní. dóó hodoozeeh binaat’aanii nishl’į́ nihá nizin áko t’áá nihí nihijéí dóó nihinsékees bee Jesus nididiilt’eeł.

Iina łahgo anjíídlaago éí aníídi bee hanaahoolzish bee hánaahoot’į́ dóó akót’áó jiniłį́į́’ doo.

Hwíí’iiná łahgo anjídleehgo daadikał há’ąą’at’ííh, áko aníídi bee háhadahodoolzish, dóó naakidi bishnaanit’aah doo. President Nelson nanitin éí hazhǫ́’ó yaa hoolne’ nihaiyilyahigíí iiná łahgo ánaneehii, dóó shí baasíkeesgo diné k’ad inda yikéh dadíít’ah.

Tsełkee anii nidaakai’ígíí hwéé’iina’ łahgo ananeeh éí kot’áó bił bee dahózin. T’áá aniihgo anii naagha asdzááni yidlohgo aní, “Íina łahgo ánalneehgo, ayóó’baashił hózhǫ́ dóo cho’oosh’į́. Yá’aashii shiZhe’é dóó Yisda’iinííłii bee ayóó’ó’óó’ní nashiinah áko shił hózhǫ́. Doo shá nantł’áhda Ya’aashii shiZhe’é bich’í sodizingo t’áá há’at’ííshį́į́h shich’į́ nahwíínanígíi bee shiká’anyeed diishníígo sodizin łeh. Shił bee hózin t’áá doo yá’át’ééhii baa naash sháágo bił bee hózin. Bigaan nihich’į́ ąą’ádaat’é. Díí éí há’iiná łahgo anánééhgo shił bee hózin,” shi dííniid. Díí aniinaagha asdzááni bił bee hózin Jesus christ binahjį́ aníídi iiná bee bá hodoolzish.

Aníídí hanaahooziizh éí t’áá ałtsoh diné bá, t’áá hoolzizhgo at’é.

Da’ niish aniidi hanaahoolziizhígíí ninízin? Da’ t’áá ní aníídi hanaahoolziizhígíí, ninizin? Bąąh nisínkees Yisda’iinííłii yinidaalnishígíí éí —diné neeneezt’aahígíí, nanyiilziihígíí, naayiisíh’ígíí, bąąhágii át’éii yaaneediní’anígíí dóó diné haasht’ééh yiiglaaígíí. Da’ diné yit’ah yiizlaad dooda yééh t’áá lá’ídę́ę́’ yilahígíí? Da’ t’áá ákojí dahinanígíí dooda yeeh bąąhágii át’éii yigiihdę́ę́’? Da’ diné t’áá ayiisii áláádi ayóó’ó’yó’ní’ígíí dooda yeeh alahdi bąąh dahas’anígíí? Nidá’ga.

Łá bee oodlą bidziilii bee yichį́ ndáhaaskai, bé’adziil bee nidéédzí —asdzááni dił bee níti’ yaah Roamdę́ę́’ siláó bánaala’’í kádáádaatsaahgo, Diné łǫ́ǫ́’ dooná’dziihii Jairus, dóó Bartimaeus bináá’adinii. T’áá át’é bee oodlą yeeh, lanaa dahnizingo, diné Nazarethdę́ę́’ nanitinígíí hwéé’iiná łahgo anideedoodlííł dóó hwíí’iináh hózhǫ́ hánáhásdlį́į́’ doo. Áádóó há ákólyaa. Bibee adziilii yeeh ákáheelwod.

Ndi Jesus diné yikihojidlí bee oodlą doo dah bidziilii, azhe’é biyaazh bitahoneezgai, ni nahalingo, aní, Diyinii; shee oodlá’ biká’anyeed.” T’áá haishį́į́h azhá doo hadahbideesį́į́h ndi yaajoosbá, asdzááni adileeh, Nain, bichooní adinii diné dóó naagháa daaígíí Bethesdadi dóó binaa’ adingo bidizhch’į́. Da’ yá’át’ééhii baa nanaagoish Diyin niighagóo yikaał nahalin, azhá dóó hadinį́į́h dah ndi dooda yeeh bikééyinaałgo?

Jó t’áá át’é diné diyin bizaadę́ę́’ baa hane’ígíí, dóó t’áá haishį́į́h ííts’aa’ígíí, aníídi bee hanaahoodoolziizh éí yééhniláh, diné bąąhágii át’éii bá yóó’adidoot’aał, diné bit’siis naadzííh, dooda yeeh anooneełdę́ę́’ naashdiidzíh.

Ni dóó shí shá há’at’iish biniiyéh at’é? Bee ajooba’ dóó bee yá’át’ééhii doo ninítį́ dah. NihiZehi Diyinii aniidi hanaahoolziizh éí tsídá áláádi binahat’áh at’é. Aníídí hanaahooziizh éí biYé binaanish at’é. Aníídí hanaaóót’ah, aníídí haná bee naahone’, aníídí há’ajahíílaah, éí diyin bee yá’át’ééhii hane’ dóó bibee naha’gha át’é.

Da’ t’áá ní diyin bibeeáha’dint’ahyaah ałkidą́ą́’ bits’ah yiniyah áko k’ad aníídi neehínaahodooliizh? Dooda. Da’ t’óó’áháyóídí ch’ééh anít’iid áko daatsí nanaadidooaałiish? Dooda. Da’ Christ nizaagoo bits’aají’ííniyah, áko neeiiná aníídigo bee hanaahodoolziizhiish? Dooda. Nits’ąąjí nilinígíí éí doo biinigha dah nił’nį́. Doo t’áá sahí nanínaah da.

Aníídi hanaahodoolziizh éí doo bąąhagii átéii dóó ní’iizííhii biniyéh át’éii dah bilááhgo át’é. Biyá’át’ééhii dóó ajooba’, nihi lahgo aníídi hanaahodoolziizh éí ałkidę́ę́’ nisé’ákees, doo yá’át’ééhii baa neidahígíí, doo iłhozhǫǫnii, doo nihi doo nihóholnííh da, dóó diné bikíhwíít’aah, dóó doo bee ádaa áhwiilyą́ą da, ndi łahgo aneelnííhígíí nigha biigha. T’áá anii’ łahgo andííniił, éí lá’i’ naahaigo naanatinígíí nt’ę́ę́’. Diyin bidziil binahjį́ aníídi bee hanaadiinaał. Doo yiniinaah niheenilahígíí yeeh ch’ééh digaah da.

Doo t’áá haishį́į́h bąąhágii át’éii t’ahdíí bánantł’ah dooda yeeh ch’ééh át’į́į́’go, ndi t’áá ní naasgóó baa nanish doo. Doo atiin nihidaahdí yichaa’ dínit’aah da. Doo nihee iiná lahgo aneelnééhigíí hooláágoo nihá ąą’áyosin. Naasgoo yinaał. Naasgoo baa nan’nish. Ninaagóó ákáhádoolwolii hanit’ah. Anii náhanaahoolziish bá’íínílį́į́hgo dóó Diyin nat’ááh bichį́ nijéí bee báíí’nílį́į́hgo nikáádoolwoł. Yóó’ádidíí’aał bąąhágii át’éii, adaajíínidlíígo bits’aají ninlí, éí biní bits’áájigo dahdídíí’naał. Ałkidą́ą́’ant’éhii éí doo ant’éii doo. Yéígo yiłtsood díí aníídi neihanaahoolziizhígíí, azha lá’ídi, naakidí, t’áádí, dį́į́’dí doodah yeeh neeznadiindi —ná’ashjahíílaah, háálá Jesus Christ bidił yeeh nai ninánidlą́h.

Bąąh ahééh nizin aniidí shee iina bee hanaahoozíízhígíí dóó nanałah diné ałdó bąąh yilyéh.

ałch’į́alneeh

Yisda’iinííłii saad bee níhoolziizhgo aní, éí bee há’oodziihígíí binahjį́ doo chohoo’íí da doo dooda yeeh iłhozhóó da doo diishjį́. Bikéédę́ę́’ Gethsemanedi yéígo tíhoozniih dóó ayóó át’éego atídabi’diiyaa tsin anásdzohdi áádí ádííniid, “K̨ad éí ałtso.” A’kidą́ą́’ bee há’oodziííhyaa bé’iiyaah, dóó diné bibąąhágíí át’éii bik’ínahilyaah dóó tíhooniih bikéh ná’ilyah. T’áá Bí aní, “k’ad ałtso” éí hool’áo nihá nina’idláo. Ndi nina’íldáhígíí doo ałtsoh da, t’áá Bí anííh báhanaahoolziizh t’áájíídi náhooniid, tsídá áláádi bits’ádinidiingo silį́į́h, biZhe’é bee’adziilii’ígíí bee.

T’áá alájí biZhe’é yinizinígíí yá’naalnish dóó “t’áá at’é biZhe’é yinizinígíí yá tíhoozniih,” áko ní dóó Shí aníídí nihił hahodoolziizhgo niha biigha. T’áá k’ad aníídí bee hanaahooziizhii anlééh. Jesus Christ nihééoodlą bá áyiilaa dóó bá ałtso ííł’į́, dóó nihéé’ iina’ aníídi bikídiich’ííł nihíká’analwo’go. T’áá Bí éí beeháhoolziizh dóó bee ninit’į́ — nihi baa yázhnízingi dóó tí’hooniih, dóó binahjį́ aníídí iiná bee hahodoolzish, baa síídzahaa éí yóó’ádídiit’aał áko aníídí hanaa’oot’ágo dooleeł, azhá lá’ídí baa neelnish ndi. “Biyá’át’ééhii dóó bee ajooba’ nihił hólǫǫ’ doo t’áá [hiníínąąjį́].” Jesus Christ bizhi binahjį́, amen.

Nda’asdzoh

  1. Acts 10:38; see also “The Living Christ: The Testimony of the Apostles,” Gospel Library.

  2. See Moroni 7:12–13.

  3. See Exodus 34:5–7.

  4. John 21:25.

  5. Mark 2:5.

  6. Mark 5:41.

  7. Matthew 8:3.

  8. John 8:11

  9. Luke 8:48

  10. See Shayne M. Bowen, “Because I Live, Ye Shall Live Also,” Liahona, Nov. 2012, 15–17.

  11. John 3:3; Mosiah 27:25.

  12. Romans 6:4

  13. Moroni 6:8

  14. 2 Corinthians 5:17

  15. Nół’į́ Doctrine and Covenants 19:16–19

  16. See Ezekiel 36:26–28.

  17. “Our faith in Christ and our love for Him lead us to repent, or to change our thoughts, beliefs, and behaviors that are not in harmony with His will. Repentance includes forming a fresh view of God, ourselves, and the world” (Preach My Gospel: A Guide to Missionary Service [2004], 62).

    “The doctrine of repentance is much broader than a dictionary’s definition. When Jesus said ‘repent,’ His disciples recorded that command in the Greek language with the verb metanoeo. This powerful word has great significance. In this word, the prefix meta means ‘change.’ The suffix relates to four important Greek terms: nous, meaning ‘the mind’; gnosis, meaning ‘knowledge’; pneuma, meaning ‘spirit’; and pnoe, meaning ‘breath’” (Russell M. Nelson, “Repentance and Conversion,” Liahona, May 2007, 103).

    Doo ła’ kot’áo bee haa’áyį́į da, agháo yá aniit’ééh, doodáo atsísgo níidzingo bee t’ááłá’í níidzinígo niilzéłii biláaho, t’áá yoołkááł bąąhí ndit’áá bíndeilnish. Bąąhí ndit’áá doo áhoonííł at’ée da; éí lá ałkee’ bii’ ha’iidááh. Bąąhí ndit’áá doo áhoonííł at’ée da; éí lá ałkee’ bii’ ha’iidááh. Oodlą’ bił ahóoltą’go, bąąhí ndit’áá ha’ch’į’ ąą’ áyiił’į́įh Jesus Christ ak’é Nina’ídlá be’ádziil.7

    T’áá yoołkááł bąąhí nihidóh’áahgo nihitse’ wóhleeł—t’áá yoołkááł hazhó’í í’iilnííł dóó ániit’é.

    “Nihibąąhígi át’éi baa ádaana’iiniikąąhgo, nihe’iina’ łahgo ándiilnííł niidzįįh! Yisdána’iiníłíi bee bá hwiil’áahgo nizhónígo ániit’éego ánihídoolííł. Diyin k’ehgo iiná bee niilzééłgo áko iłhózhǫ́ nihaadoolyééł—yisdánihíínilígí Baa nihił hózhǫ́ǫdoo. Ádaana’iidiikąął niidzį́į’go, Jesus Christ bikéé’ dahdidiidááł bí át’éhígi ániit’ée doo!”17 (Russell M. Nelson, “We Can Do Better and Be Better,” Liahona, May 2019, 67).

    Baa ákodineelzííł iłhózhǫ́ t’áá’akwííjí wii’iiná łahgo anijiil’į́į́hgo.

    Iiná łahgo ánálnéehii éí daatsí ayóó’á’té? Alma binanitin, “Tsídá nihéé iiná lahgo ánánéeh dóó Diyin God woodlą́ t’éíyá bee nidanótin doo.”7 T’áá ałtso diné bee iiná łahgo ánáyiidlaaígíí t’éíyá hool’áágóó iinádi dooghaał.8 Tsídá doo łahgo alnéé’ da.

    “Walking the covenant path, coupled with daily repentance, fuels positive spiritual momentum” (Russell M. Nelson, “The Power of Spiritual Momentum,” Liahona, May 2022, 98–99).

  18. See Mark 5:25–34.

  19. See Matthew 8:5–13

  20. See Matthew 8:1–4.

  21. See Mark 5:22–43.

  22. See Mark 10:46–52.

  23. See Mark 9:17–27.

  24. See John 8:3–11.

  25. See Luke 7:12–15.

  26. See John 5:1–9.

  27. See John 9:1–7.

  28. John 21:25

  29. See Alma 34:14–16.

    “When the Savior said, ‘It is finished,’ he referred to his mortal experience, for his crucifixion marked but a milepost in his ever-expanding power” (Spencer W. Kimball, in Conference Report, Apr. 1946, 49).

    “The Savior did not finish his work when he expired on the cross, when he cried out, ‘It is finished.’ He, in using those words, had no reference to his great mission to the earth, but merely to the agonies which he suffered” (Joseph F. Smith, Gospel Doctrine, 5th ed. [1939], 449–50).

  30. See John 3:16

  31. 3 Nephi 11:11.

  32. Psalm 23:6.