Hooghan Haz’ą́ągi Hane’ ĺlı̨́ı́go Bee Ha’oodzı̨́ı̨́’—Diyin God bits’ą́ą́doo Saad

Díí ntsaago áłah azlı̨́ı̨́’go Ghąąjį’ naaki dimííl dóó bí’aan naadiin ashdlą’ nááhaiyę́ędą́ą́’ éí tádiin nááhai azlı̨́ı̨́’go “Hooghan Haz’ą́ągi: Nihokáá Dine’é Hane’ ĺlı̨́ı́go Bich’į’ Ha’oodzı̨́ı̨́’”. Diyiní k’ehgo hadiilyaago, díí hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí, ił ííshją́ą́ e’élyaa saad baa hóone’go, “t’ááłá’í hooghangi yaa áhályá dóó yiníłdzilgo dinétah hoo’ááłgo hadiit’éego” bił ályaa.

T’áá aníiltso éí hooghan haz’ą́ągi atah daniidlı̨́, iizhá amá, azhé’é, atsi’, aye’, atsóí, achei dóó amásání, amáyázhí, adá’í,, anááí, ashádí, ei dooda azeedí daniidlı̨́į ndi. ĺiyisíígíí, nihí t’áá aníiltso éí, hane’ ílı̨́ı́go bee ach’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí aní, “yá’ąąshdi amá dóó azhé’é biye’, biyáázh ei dooda bitsi’, bich’é’é ii’sizíinii ayóó’ó’ábidóó’níigo … diyin k’ehgo ájít’éí dóó biniyéí [bił] hólǫ́.”

Naakii dimííl dóó ashdlą’ ts’áadah yiihahgo, naakits’áadah hastóí bik’ihodiinii’ígíí shíkádoo’niidyę́ędą́ą́’, hóshidoo’niid, “Díí hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí. Nizhi’ [Naakits’áadah Yilt’áo Diyin Yánaazíníí Ndaha’ánígíí yich’į’ dah diilnii’go] éí kwé’é bikáá’. Nił hodiiłnááh dóó t’áá ni nits’ą́ą́dę́ę́ʼ nahalingo bee na’nítin.”

Hooghan haz’ą́ągi hane’ ílı̨́ı́go bee ach’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí shił yá’át’éeh. Diyin God hool’áagóó binahat’a’ biyi’di hooghan haz’ą́ągi bídéet’i’ígíí náhásdzáan bikáágóó Naakaiłzhinii Bikéyah dóó níléí Nahasht’e’iitsohjį’ Bikéyah dóó t’áá ałtsogóó bita’gi t’áá aníínii bee haasdzı̨́ı̨́’. Hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí éí diyingo hahóot’i’, ákogo Diyin God bizaad át’éego bá hodiníilzin baa nisíikees dooleeł.

Béédaałniih, ak’isóó dóó alahké, nitsaago áłah da’azlı̨́ı̨́’ígíí bítséédi díí bíkáá dahane’góó bee haasdzı̨́ı̨́’go, “Saad t’áá ííyisíí bídéeti’,”

Hane’ ílı̨́ı́go bee ach’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí noot’ihígíí íiyisí baadahwiilne’ígíí deiniidlą́ągo ła’ nich’į’ hodeesh’ááł bee shá ahooł’aah.

T’ááłá’í dimííl dóó bí’aan náhást’éí neeznádiin dóó bí’aan náhást’éídiin díí’ yiihah yę́ędą́ą́ʼ, hane’ ílı̨́ı́go bee ach’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí t’ááłá’í náádoohahgo t’ahdoo bee nihich’į’ hóone’ yę́ędą́ą́ʼ, Hastóí Naakits’áadah Bik’ihdahodiinii’ígíí Áłah Ndlı̨́nígíí hootahgóó dóó kéyah bił hada’asdzogóó éí t’ááłá’í hooghanígíí, iigeh, dóó bikąʼii índa biʼáadii nilíinii bá Diyin God bibee haz’áanii bits’ą́ą́jį’go dadeeskai yaa yádáałti’. “Ndi éídígíí deiltsánígíí doo t’áá ádíjį’ neel’ą́ą́d da,” Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Russell M. Nelson T’ah íinda yee haadzı̨́ı̨́’. Ła’ kééhat’íinii bitahgóó yinidaashnishgo naʼageh baa na’adáh bik’ehgo na’adáh dóó doo é’él’íinii yóó’deideez’ą́ągo deiltsą́. Bikąʼii índa biʼáadii nilíinii hwił ałtaa nídáaskaigo deiltsą́. T’áá át’é bich’į’ hoolzhííshgo hada’íniidlı̨́.”

Naakits’áadah hastóí bídahólníihígíí naaltsoos hadidoolnííłgo ch’ídahwiiz’ą́, ła’ hane’ ílı̨́ı́go bee ach’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí, Sodizin Bá Hooghan éí t’ááłá’í hoghangi bibaa niséhékeesii áłts’ísí baa hadoodzihgo. T’áá akóne’é yiihahgo, díí Hastóí Bídahólníihígíí, náasdi áhodoonííł yaa dahalneʼi Diyin God bik’idahodiinii’ígíí, t’ááłá’í hooghanígíí bá hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí ałch’edayiilaa. “[Éí] ha’át’íí baa hadadiidzi dóó [Éí] hait’áago baa hadadiidzi.” biniyé Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Dallin H. Oaks Bóhóníihii yich’į’ sodilzingo yénáalnii’. Ts’ídá Alą́ąjį’ Bídahólníhígíí bich’į’ niiltsooz—Alą́ąjį’ Naazíinii Howard W. Hunter, Gordon B. Hinckley, dóó Thomas S. Monson—yee lą́ dadoołeeł biniyé.

Díkwííshı̨́ı̨́ náádeeziłgo, Wóóshch’ı̨́ı̨́d t’ááłá’í dimííl dóó bí’aan náhást’éí neeznádiin dóó bí’aan náhást’éídiin ashdlą’ yiihah yę́ędą́ą́ʼ, Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Hunter dahnídiidzá, dóó Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Hinckley Sodizin Bá Hooghan t’ááłá’í ts’áadah góne’é Alą́ąjį’ Sizı̨́ní silı̨́ı̨́’. Hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí éí k’ad bíla’ bikáá’ niiltsooz. Díí Sodizin Bá Hooghan ílı̨́įgo bich’į’ hane’ígíí haalá yá’át’éehgo baa hadooni? Éí hastą́ą́ nídeeziłgo baa hoolzhiizh.

Ntsaago áłah doodleełígíí éí bítséedi Binit’ą́ą́’tsoh naadiin dóó bí’aan táá’ góne’é Sáanii Áłah Nádleeh áłah da’azlı̨́į’go díkwííshı̨́ı̨́ ayííłką́ą́go t’ahdoo bich’į’ hoolzhííshgóó, Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Hinckley dóó bindahah’aií ndahadoo’aałgo Sáanii Áłah Nádleeh Táá’go Alą́ąjį’ Naat’áanii yił áłah da’azlı̨́ı̨́’. Alah sáaniiígíí, Naakits’áadah Yilt’áo Diyin Yánaazíníí nahalingo, éí sáani dóó t’ááłá’í dahoghanígíí yaa dabíne’go yee dah dahidiidlóóh yaa yádááłt’i’. K’ad hooghan nahaz’ą́ągóó bá áłah náádoodleełígíí éí yíká da’déé’ı̨́ı̨́’.

Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Hinckley éí sáani áłah da’azlı̨́į’go yich’į’ hadoodzihgo yá nidahaz’ą́ą́ nt’ę́ę́’. Ya yádoołtihígíí háajigoshı̨́ı̨́ adoolwoł yaa nisídeezkéez. Ba yádajiłti’go bee náás hodeeshzhiizh, ániid bízhi’ yá áyiilaa ndi t’ahdoo diné bitahgóó bich’į’ ánéeh da “Hooghan Haz’ą́ągi: Nihokáá Dine’é Hane’ ĺlı̨́ı́go Bich’į’ Ha’oodzı̨́ı̨́’”. Da’ díí sáani bá áłah azlı̨́ı̨́’ígíí bá yá’át’éehgo hooghan haz’ą́ągi baa hadoodzih ádoolnííłii’ ádoolnííł?

Sáanii Áłah Nádleeh Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Elaine Jack t’áá íinda yaa yááłti’: “Hooghan haz’ą́ągi baa hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígí éí ha’at’íí lá ááh deiłníigo nihí íídą́ą́’ doo nihił béédahózin da nt’ééʼ. [Nihí] baa hodoonihígíí nihił bééhoozįįd, ndi hatííshı̨́ı̨́ hooghan haz’ą́ągi baa hodoonihígíí … éí yá’át’ééh dooleeł. Hastóí Naakits’áadah Bik’ihdahodiinii’ígíí Áłah Ndlı̨́nígíí hólǫ́ǫgo éí bił éédahooziidgo shił yá’át’éeh niizı̨́ı̨́’.”

Éí Dimǫ́ǫ yázhí Sáanii Áłah Da’azlı̨́ı̨́’ éí nákéé’ nááháne’ii át’é. Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Hinckley éí hooghan haz’ą́ągi hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí díí saad bídadéét’i’go nihich’į’ hayííłtsooz: “T’óó ahayóí tʼáá íiyisí nidantłʼago nida’nitingo t’áá aníinii dayózhíigo yee náás ndayiinííł, bik’ehgo na’adáhę́ę dóó da’íílíinii bik’ehgo oodááłę́ę t’óó ahayóí bił yee nda’alo’, t’óó ahayóí ádaa dahojiʼniihii dóó ayóó ánóolninii bee hazhó’ó’go náhásdzáan bee łichíiʼgo ádeile’, tʼáá bítséedi bee nił dahodiine baa ákódaniizı̨́ı̨́’ … bik’ehgo na’adáh, na’nitiní, dóó bee áda’il’į’ hooghan haz’ą́ągi bídadéét’i’ígíí éí diyin yá yádaałti’i, díí sodizin bá hooghangi nohooshzhiizhígíí náasdi áhodoonííł yaa dahalneʼi, dóó ił ííshją́ą́ e’élyaa yaa dahalne’ii éí yaa hadaasdzı̨́ı̨́’.”

Áádóó hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí t’áá at’é ayííłta’. Yisda’iinííłii bééhózinígo ádííniid, “T’áá shi adishníígo doodai sha nidaala’í ádaaníígo, éí t’áá ła’í át’é.”

Hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí bikáá’go ání, “Hooghan haz’ą́ągi éí NihiTaa’ God bits’ą́ą́dóó yee nihoníʼą́.” Éí ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí hazhó’ó bik’idiitą́ągo shił anyóó’ó’át’é. Hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí éí ats’íís k’ehgo biyi’ hwiinii’náago nihii’hodiyiní bee nihikádoo’niidígíí dóó nihilą́ąjį hool’áágóó náásdi siláhígíí t’áá áłahjį’ baa áhwiiniidzin do. Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Nelson na’neeztą́ą́ʼ: “Ni éí íiyisí Diyin God ba’áłchíní níłı̨́. … Doo naaki nilı̨́ı̨́ da: Ni bínilʼánígíí éí hodiyiní dooleełgo át’é. Yéego Hanítáago, Diyin God náásdi dííleełígíí ła’ nich’į’ ééhodoozįįł.”

Nihich’į’ hóone’go, t’óó ahayóí nihokááʼ dineʼé da’oo’ı̨́įgo hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí doo bił aadaaníí da. ĺídą́ą́ éí ndaga’. K’ad éí ndaga’. T’ááłá’í hooghanígíí, iigeh, dóó bikąʼii índa biʼáadii nilíinii bá ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí ła’ yaa saad dahałǫ́. Ła’ éí Sodizin Bá Hooghan nátą́ą́’ ndooltsos, łahgo anáádoolnííł, ei dooda hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ a’oodzı̨́ı̨́’ígíí t’óó nahjį’ akódoolnííł ndi.

Hooghan haz’ą́ągi bá hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí éí, Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Hinckley ádíiniidígíí, bee na’nitiní, shik’isóó dóó shilahké baa hózhǫ́ǫnii. Bee nida’nitiní éí dah nda’diltałi bik’ehgo doo haadeit’éhé da ndi Bóhóníihii bee ádaat’éii dóó Bi’ahadeest’ánii bee atiinígíí dah nda’diltałi bik’ehgo bił ts’ídá yá’át’éeh. Hooghan haz’ą́ągi bá hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí bina’nitiní éí Bóhóníihii Jesus Christ Binaakits’áadah Yilt’áo Diyin Yánaazíníí íídą́ą́’ dóó k’ad hoolzhishígíí yich’į’ ííshjáá áyiilaa. Díí éí Bisodizin Bá Hooghan át’é; t’áá aníinii haidiilaa bik’ehgo dahiinii’ná.

Hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí ła’ nihí daats’ı̨́ baa ntsídadidoohkos dóó “Díí doo shá naalnish da” dadidoohniił. “Doo haadaastiih da.” “Bił dah shighanígíí doo akódaat’ée da.” “Doo bínash’ą́ą́ da.”

Bee baa nídóot’įįł na’ídíkid nihee hólǫ́ǫgo, yá’ąąshdi amá dóó azhé’é bee awéé’ nílı̨́įgo bééhwinsįįh, Yá’ąąshdi NihiTaa’ bił danighanígíí atah nílı̨́. Bí át’éego doo háida íiyisí nééhósin da ei dooda doo íiyisí naa ahą́ą́h nízin da. Bich’į’ náhidookááł; nijéí bee tʼáá hazhóóʼígo bich’į’ sodadoołzin; Bí dóó yee haadzı̨́ı̨́’ígíí ba’íílı̨́. T’ááłá’í bił danighanígíí Yisdá’iiníiłii, Jesus Christ, binahjį’ nee hólǫ́ǫgo, éí ayóó’ó’ánóó’ní. Nahasdzáan bikáági biniyé níyáago nihibąąhígíí bidił yee nihá nináʼnídlá dóó nda’iilzı̨́ı̨́hígíí bits’ąą ti’dahwii’níihígíí dóó badaa’įįhgo nihee ná’á’ááhígíí éí nihá naatłizh. Ha’at’íishı̨́ı̨́ biyi’ íínááłígíí dóó haanít’éígíí Yi’ki’diitįįh. Bich’į’ náhidookááł; Ii’sizíinii Diyinii nich’į’ yidooł’aałgo nił honilǫ́ǫ doo, dego ánóóhsin doo, dóó nanitin doo. Be’ayóó’ó’ó’ni’ nił hodiiłnááh éídígíí “diné ba’áłchíní dabijéí biyi’di nihookáá’gi t’áá bí nihaazhdiníʼą́’ … éí t’áá íiyisí t’áá ałtso biláahdi deinízin … dóó ayi’di bee ajít’éhígíí t’áá íiyisí baa hózhǫ́ǫnii át’é.”

T’áá át’é Bóhóníihii Binaakits’áadah Yilt’áo Diyin Yánaazíníí t’áá íiyisí ayóó’ó’áníhó’ní. Ná sodadiilzin dóó Bóhóníihii bina’nitin bá hanítáh. T’áá nihił honilǫ́. T’áá ałtsogi ndahontł’a biyi’ yiikahgo nits’ą́ą́jí nilíinii haniitáago bí dííleełgo ná hwiindzin. Yóó ninoot’ááh lágo. Áádóó áhwíinidzaago, wóshdę́ę’. Nihigaan nich’į’ dah dahideelnii’, ła’ náaná diné ayóó’ó’ádanihó’níigo dooleeł áłdó’.

Hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí ání, “Da’niséii baa hasti’íi bąą siláago ba’áłchíní ayóó’ádayo’ní dóó t’áá áko’át’é yee deinsé.” Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí díí t’áá aníinii naakiígíí ya nááhoolne’. Áłtséígíí saad dasijaa’ígíí Áłtsé wólta’ígíí gone’é, deiníilta’, “Shí, Nephi, amá dóó azhéʼé yáʼátʼéehgo naaʼaashgo bits’áádóó shideezhchı̨́,” Díkwííshą’ daniilt’éego Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí íí’níílta’—dóó náaná íí’níílta’ dóó náaná—dóó bizaadígíí béénéilniih bi’íil’ı̨́į doo. Ajéí bee íil’ı̨́į doo.

Ła’ hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí shił yá’át’ééhígíí éí díí: “Hooghan haz’ą́ągi iiná biyi’ ił hózhǫ́ǫni éí …. Jesus Christ bina’nitiní binahjį’ íiyisí bee áda’il’ı̨́.”

Háísh éí ił hózhǫ́ doo yinízin da?

Áádóó Jesus Christ bina’nitiní éí ha’at’íísh óólyé? Áádóó nááná, hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí biyi’ góné’é: “Oodlą’, sodizin, iina’ łahgóó ánálnéeh, aa’a’ááh hasin, k’é bił na’adáh, ayóó’ó’ó’ní, ajooba’, naanish, dóó baa hazhǫ́nii honeení baa na’adái,”

Háísh éí díí bee’ąąnídítį́hí na’nitiní binahjį’ bee iina’ yá’át’ééh naagháa doo? T’áá ałtsogóó doo shį́į́ ahót’éego áda’diilnííł da; ndi t’áá anííltso Alą́ąjį’ Sizı̨́ní Hinckey ánínínígíí bik’ehgo áda’diilnííł “Ts’ídá t’áá bínooł’ánígíí yéego bínóółkaad.”

Hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígíí biyi’ góné’é deiníilta’go, “Azhé’é éí alą́ąjį’ nilı̨́į doo … ayóó’ó’ó’ni’ dóó tʼáá ákogi ájítʼéego,” dóó “amá éí ba’áłchíní hazhóʼó najinitingo íiyisíí baa silá.” Alą́ąjį’ jizı̨́įgo éí doo bee ádóóh jílı̨́į óólyée da, dóó hazhóʼó najinitin éí doo naakii akéedi naanish óólyée da. NihiTaa’ God éí hastóí dóó sáanii łahgo ndi t’áá aheełt’éego dóó binaanish bídéet’i’go ahił óotą’.

Díí binahjį’ hashne’ éí tʼáá shí shiłʼ áhoodzaa.

She’asdzáá dóó shí ła’ ajídą́ą́’ ła’ hait’éego íiyisí bídéet’i’go ádoolnííłígíí ííshłaago t’áádoo bee bił hooshne’ da bikéédóó t’áá aheełt’éego neit’aash neilnishgo nihił yá’át’éehgo bóhwiil’ą́ą́’. ĺísdzaaígíí yik’ee deesyiz, doo ya’oolníígóó, dóó binahjį’ ts’ídá yéego honííłtł’a. Bikéédóó, shiwos bíla’ yee yikáá dahdeesnii’go dóó t’áá aníígo áshiłní, “Ron, t’áá shǫǫdi, éídígíí náaná doo akónáádíídlííł da.” T’áá áníídla t’áá éí naaltsoos ííníilzin nihił hodeeshzhiizh.

Hooghan haz’ą́ągi hane’ ílı̨́ı́go bee ha’oodzı̨́ı̨́’íígí áníigo bík’ínitááh: “Ázhe’é dóó ámá danłį́į bąą siláo aheełt’áo ahíłká aná’ahinilchéehgo ałhéské.”

T’áá aheełt’éego ei saad t’áá íiyisíí bídéeti’. T’óó ahayóí nááhai, Alah Rasband dóó shí ahił neinishgo hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’íígí ááh yiłníigo “hodiyingo nihaa silá,” Iigeh t’áá aheełt’éego ałchʼooʼníi binishiilnish. K’ad nihe’áłchíní da’azgehgo, Alah Rasband dóó shí bí dóó dabich’ooní t’ahndi bich’į’ háádeidzi hait’áago ahedaałt’éego tádadikááh doo.

Diyin God biʼayóó’átʼéíi tʼéiyá daníílʼį́ deinii’náago, k’e nihił daniidlı̨́į dóó ahił ałkáá’ anéíjah doo. Éídígíí t’áá ákogi átʼéii bidiyiní k’ehgo éí t’ááłá’í nitínígo nihe’iina’, t’ááłá’í bił danihighanígíí, dóó hootahgóó doo nidoołnááł daígíí bich’į’ nihoolóós doo.

NihiTaa’ Yá’ąąshdi éí hooghan haz’ą́ągi baa hane’ ílı̨́ı́go bee bich’į’ ha’oodzı̨́ı̨́’ígí nihich’ihoot’ą́ągo hooghangóó Bich’į’ nídíikah bee nihikáá’ adoolwoł, ayóóʼó’ó’ni’, adziil, ádahooníiłii, dóó hool’áágóó ak’id’iyiitįįh bee nihił hadeezbingo dóó bee nikáá’ adoolwoł. T’áá át’é shiyi’di bee anísht’éhígíí,Bí dóó BiYeʼ ayóóʼóʼníinii t’áá ahánídóó bich’į’jo haníná bee náninooshkąąh. T’áá aníí adíshníigo bee í’iinlaago, Níłch’i Ii’sizíinii éí noolóós do dóó nijéí biyi’di bichʼįʼ hózhǫ́ náhásdlı̨́įʼii, éí “akʼidiʼyiitįįh tʼáá ałtso yiláahdi átʼéii”, Yee ha’oodzı̨́ı̨́’yę́ę bee nikáá’ adoolwoł. Jesus Christ bízhi’ binahjį’, amen.