General Conference
Somoel e Riyul’ Nibe Ul’ul’nag e Muruwel Rok’
October 2025 general conference


14:55

Somoel e Riyul’ Nibe Ul’ul’nag e Muruwel Rok’

Napan fare Somoel ni ra papay nag e muruwel Rok’, thingarda t’ufeg, machathowol, nge pigpig ngorad e pi’in ni be thapeged a gospel Rok’.

Charles Dickens nike yol e ya’at rok’ ni A Tale of Two Cities me bay e lem rok’ ni “ngiyal’ nem ir thabi mangil, ngiyal’ nem ir gathi mangil.” Woed rogon, e rran rodad binem ir riyul’.

Gadadba paered ufithik’ e ngiyal’ nibay e magawon nap’an “gubin e fayleng ni bay bo’or e cham.” Fare milwol rok President Russell M. Nelson ni ngad manged e gidii nima pii e gapas, ko ta fol ku Yesus Kristus, ni non mornga’agen bayay ni kadbul ku Elder Gary E. Stevenson. Biney e tha’bi ga’fan ni fal’eg e kunuy, gapas, nge golnag ko “ngiyal’ nib kireb.”

Gadad ba par ko “ngiyal’ nib mangil,” ni gu ba non mornga’agen. Fare Somoel, nike yoeg u aram ko somm’on nra tabolngin ko fare Doctrine and Covenants, guruy 1, fare gospel nib polo’ ni ra “yib … nga tomren e fayleng. Somoel e riyul’ nibe ul’ul’nag e muruwel Rok’ u ngiyal’ rodad. Thingarda ba’adagdad nib gaa’ nifan e ul’ul’nag, nike buch ma kube buch ni dariy’fan e ngiyal’ ney nibay e magawon. Gadad be fasgad ulan e rran ney fare gidii’en Somoel e rayog ni ngar rung’aged Laman nge fulweg ufithik’ e gum’irch’rad nge tafney rorad me bing. Chongin ko Fare Galasia ku Yesus Kristus ni Fan ko Gidiiʼen Got ko Tin Tomur e Rran, ni kar michmichegad ngak fare Tathapeg nge motochiyl Rok’, me pireged e fan rorad nge gapas nib ga’.

Ufithik’ bochi ngiyal’ ulan e chep ko Galasia, ba gaa’ nag e pi’in ni kar uned e wo’ ko m’ag. Ta’areb e ngiyal’ ney nike buch ufithik’ e 1837 nge 1850. Bochi pi Apostle ulan e Galasia nib fulweg nikar rrin’ed e pigpig ko mission ulan fare United Kingdon. Pi mission ney ni kar feked biyu’ ko biyu’ e gidii’ nga Galasia, nge napan bay 1850 ba bo’or e chongin rok’ e Galasia ulan e United Kingdom ko United States. Ngiyal’ nem, ni kube powi’iyread e fapi Saint ni ngar kunuy raed nga Utah. Milekag nib gaa’ nike buch, boch e gidii’ ni kar fek e loan ngak fare Perpetual Emigrating Fund.

Gube’adag e cheppen morunga’agen e milekag nga Salt Lake Valley rorad e pi’in ku England nge Wales nikar thapeged e mich ulan e duw ko 1852. Ulungi e gidii’ nem ni kar mada’ nag Bin Somm’on e Presidency u Emigratio Canyon, me un ngorad Captain Pitt’s Band. Fare Deseret News me weliy mornga’agen ni woed [e ulungi ko pilgram [me tay bu’un] ko bpin nge fak raed, me yaen nga buut, kar feked e amith ko ya’el and reb e amith, machene dar kirbaen’, rayog ni ngam sap e falfalaen’ roraed.”

Napan ni kar “yaen chuchugur ko Dayif ko Temple, … nge biyu’ ko biyu’ e mo’on, bpin, nge bitir, nikar kunuy uta’abong, me bay yib ko bochi pi yuyang e binaw, ere ni ngar me tay uta’abang ulan e mogethin nem nib falfalaen’.” President Brigham Young ke non ngoraed: “Gomanga yigi tawa’ath fare Somoel nu Israel ngomed. … Kug meybilgad nifan ngomed; yo’or e biyu’ e pi meybil ni kug pii’ed nifan ngomed, gubin e rran, Ngak facha’ ni’ir ni ke motochiyel nagdad ni ngad kunuy u Israel, me thapeg e gidii’ ufithik’ e machib ko fare gospel, nge t’aer midlen ngoraed nifan e wub rok’ fare Messiah.”

Ufithik’ e thamey ko ngiyal’ nib falfalaen’ nem, gube pii’ athamgil ngorad e gidii’ nib be’ech ni kar michaen’rad nge pi’in ni kar suloed bayay nga Galasia rok’ Somoel: Gamaed ba’adag ngomed; gamaed bat’uf ngomed; fare Somoel ni bat’uf ngomed. Sana ni ngad mogethin ngomad ko marching bands, machane gamaed ma meybilgad e pi tawa’ath ko tharmiy nira yib ngomed ulane e mon’og romed udakaen e wo’en ko m’ag nima powi’iydad nga Got ni Chitimangiy nge Yesus Kristus ulan fare gil’ilung ni celestial.

Bay e pow riy me gaa’nag e mich ngak Yesus Kristus ulan e rran rodad. Ulane Fare Galasia rok Yesus Kristus ni fan ko Gidii’ ko tin Tomur e Ran, ni rib gaa’ e tugul ko pi’in ni kar michaen’rad. U fithik’ bin 36 e pi pul ney, chuchugur ko 900,000 gidii’ ni kar michaen’rad ni kar e uned ko Galasia. Pi’in ney ir chuchgur ko 5 pasent ko urngin e chongin ko Galasia. Gamaed be pinning e mogethin ngoraed nibay k’iyeg pa’med nge ba’adag romaed nifan e wo’en gamed ni kar mel’eged.

Biney e 900,000 gidii’ ni kar michaen’rad ko bin 36 pi pul kafram me gelnag gubin e chongin ko Galasia napan bay e 110th anniversary ulan e duw 1940, nibay 860,000 chongin. Binir e duw Elder Jeffrey R. Holland, Elder Dieter F. Uchtdorf, nge gag ni kug gargelen gad.

Pi’in e kar michaen’rad nib mangil ma yib ufithik’ gubin yang ko fayleng. Ufithik’ bin nel’ e pi pul ko duw ney, ke ga nag e gidii’ ni kar michaen’ ko 20 percent ko fa binem e duw kafram u Europe, Africa, Asia, fare Pacific, nge Latin America. Ulan fare North America ni bay e gaa’ nag ko 17 percent. Muruwel’ rok’ Somoel niba ul’ul’ ufithik’ e pi rogon nib gel. Gaa’nag ko numba ney me pow ngodad fare gospel niba ying gum’ircha’ey nge thilyeg e yafos u gubin yang.

U rran rodad, pi’in ni kar michaen’rad ni th’abi fel’ dabda yaen nga reb e binaw ere ni ngar kunuygad. Bachane e mich nge tithing ko gubin e chongin ko Galasia, bay e rogon ni ngad ayuweg e ulungi gidii’—ni ngad toyed e pi chapel nge pi temple—ulangab gubin e fayleng. Ni bay e pi key ko priesthood nge rogon ney, bay fapi gam’ing ko thap u langab e fayleng.

Dariy’fan e nam rodad, gubin pi chongin thingarda pinning e mogethin ngak e pi chongin nib be’ech woed rogon ni kug rrin’ed ngak e pi Saint nib English nge Welsh ni kakrom. Gu ba’adag e non rok’ Elder Gerrit W. Gong ulan e mo’olung ney napan nike fil ngodad ni dakiriy e bee’ thingari mang ni yigo’ ir nifan e tin ko thamey fa ya’el.

Muruwel’ rodad nib thothup ni ngad thapeged nge ayuweged e chon nib be’ech nge niba sul bayay. Napan fare Somoel ni ra papay nag e muruwel Rok’, thingarda t’ufeg, machathowol, nge pigpig ngorad e pi’in ni be thapeged a gospel Rok’. Rayog ni ngad toyed e gidii’ nu Zion, nira ta’abgaed “ko gum’racha’raed ta’areb laniyaen’raed, nge [paered] ufithik e mat’aw.” Umon ni ngad ta’ab dad ngak Somoel, thingarda ta’ab dad u p’oewchen fare Somoel. Bay e muruwel’ rorad urngin e chongin ko Galasia, ni ma pinning e mogethin ngak reb e bee’.

Fonow rog ngak fapi chongin ea Galasia ni ngar tayed e pa raed ulangab e pi’poi nib mangil, ni kar thapeged e gospel ku Yesus Kristus.

President Gordon B. Hinkley nike fil ngodad e pi’in nib be’ech ni be michaen’ bt’uf “reb e fagaer, reb e pigpig, nge chathawliy nibay ‘fare thin nibmangil rok Got’ (Moroni 6:4).” rayog ni ngad daged ngak e pi member ney nib beech ni yaed ebang riy ma gathi kemus ni bogi girdi’ nibe milekag iyiib ngay. Rayog ni ngad pii’ e nangfan ni yad be manged e gachalpen ku Yesus Kristus nira pigpig ngak reb e bee’ nge thapeg reb e muruwel’ ni ngar pigpig gad. Pi’in nib yangren ni be michaen’ thingarda lemnag ni ngar thapeged e mission rorad. Gadad gubin thingarda guyed rogon ni ngar woeded boch e yafos rok’ Kristus.

Bo’or me un’ed e Galasia ufithik’ e magawon nib ga’ rorad nge yaed bt’uf e adag nge ayuw rorad e fapi Saint.

Gubin e pi’in nib be’ech fa me sul nga mich bayay, bay reb e gafgow sana ni ra yib ngomed. Mu gumaen. Fapi missionary ni kar machib ngomed e e dayif ko fare gospel nge kar weliyed e micheg nge gam’ing nifan ko fare gil’ilungun ni bay ulan e pi scripture nge ulan Preach My Gospel.

Thapeg e pi gam’ing nge m’ag nge folgad fapi motochiyl ea baga’fan. Mu lemnag mornga’agen e pi m’ag nb gaa’fan ko exaltation. Fare gospel me fal’eg e rogon ko exaltation, ni’ir bt’uf ni ngad fal’eged nge folgad e fapi m’ag nib thothup ngak Got. Ma fa’anra dabi tawfe nag, nge thapeged fare Melchizedek Priesthood ko pumo’on, fapi m’ag ni ngad thapeeged nira buch nga lan fare temple. Mornga’agen e pi’in ni kar maed, urngin e gam’ing ko thap e yima rrin’ ulan e temple. Aram rogon, t’aer midlen ngomed nifan e temple nike fil yo’or e yay, i ir e goal nib thabi tolang.

Bochi ngiyal’ rangam thamey ni dabmu nang bo’or e pi’nen. Ganop ko gospel ni’ir e tawa’ath nib fel’ ni ra thapeg buch’uw ngiyal’ ngo buch’uw ngiyal’, machane binem ir gathi e gami’ing ko thap. Fare gospel ir gathi e sikeng ko ganop. Machane, woed ni President Nelson ke micheg, “Nap’an ga ba fil fare Babyor ku Mormon u fithik e meybil gubin e rran, ga ra mel’eg e mangil—gubin e rran. … Nap’an ga ba lem nag mornga’agen ni kam fil, fare winda ko tharmiy ra bing, nge bay yib a fulweg ko duwer rom nge pii’ kanaow ko yafos rom.”

Me peth ni, urngin e duw fare Galasia me thilyeg e pi’nen ni be fil ulan e mo’olung ko Modnam ko Bin Kakrom e M’ag, fare Bin Be’ech e M’ag, Fare Babyor ku Mormon, nge fare Doctrine and Covenants. Boech nga m’on rangam thapeged e athamgil napan ni ra gaa’ nag e ganop romed ko fare gospel. Napan ni ngam bi’eg fapi scripture gubin e rran ni’ir ma tawa’ath nag nge gelnag e yafos rom napan ni nge gaa’nag e mich rom ko fare gospel ku Yesus Kristus.

Mafil e machib nib thothup rok’ Yesus Kristus nira buch ufithik’ gubin e yafos, nifan e nangfan ko gospel nge fasgad e yafos woed Kristus. Fapi m’ag nib gaa’fan me pii’ e dayif nifan e wo’ ni kanoeg e kanawo’ ko m’ag. President Nelson ni ke fil nib gel mornga’agen gali yalen ney. Gubin e chongin, ni rib gaa’ nifan e cha’nem nib be’ech nge nikar sul bayay, nira thapeged e tawa’ath napan ni ngar filed nge thapeg e milwol ko m’ag nge kanawo’ ko m’ag.

Fa’an ni ngam fal’eg e goal ni ngam thapeg urngin e pi m’ag nifan e thothup nag, rangam taymed nga dakaen e wo’ ni ra powi’iydad nga gil’ilungun ni celestial. Fare temple nge fapi gam’ing ko fare temple. Bo’or e pi m’ag nem e rayog ngak gubin e gidii’. Ta’areb e m’ag, mabgol ko gubinfen, me tay e ngongol rom ngak reb e bee’. Goal rodad ni ngad pireged binem e cha’nem.

Machane, dam mu fek e kirbaen’ fa’an dab mu thapeg e mabgol ko gubinfen u ngiyal’ ney. Fapi profet ni kar machibgad ni dakiriy e tawa’ath nira chuw ngak e chongin nib fel’ napan ni ngar folgad ko pi motochiyel. Ta’areb e profet ulan fare Babyor ku Mormon, Pilung ni Benjamin, nike yoeg nib fel rogon: “Pi’in ni yaed mafol ko fapi motochiyel rok’ Got … kan tawa’ath nagraed u fithik’ gubin ban’en, … ma fa’an yaed [ra] athamgil nge mada’ ko tomur … yaedra paer riy rok’ Got u fithik’ e falfalaen’ ni dariy n’umngin i nap’an.”

Gara nanged, fa’anra dawo’, e chongin ni dabi machalbog. Machib ni ke yi’iy ngodad me weliy ufithik’ e milekag rodad u fayleng, gadad ra fal’eged e oloboch. Gadad be pared ulan e fayleng ni dabi machalbog, ni’ir gathi e fayleng nib celestial. Biney e yafos e ireray e re ngiyalʼ nifan e sikeng, ni bay bo’or e rogon rangad kalngaen’ nge micheg nagdad.

Gadad gubin ma thamey nib achigchig napan ni ngad guyed rogon ni ngad boed Yesus Kristus. Bayul rok me pii’ e rogon ngodad ni ngad kalngaen’dad gubin e rran napan gadad be rrin’ed e oloboch. Woed Nephi, reb e profet ulan fare Babyor ku Mormon, nike yoeg: “[Ngad] tal’ ni gube yoeg fapi thin rok Nephi nap’an ni ga’ar: “Thingar mu pii’ed iyaen nga m’on u fithik’ e yul’yul’ romed ngak’ Kristus, nib machalbog laniyaen’med ko athap, nge t’ufeg rok’ Got ngak’ gubin e gidii’. Ere, fa’an gimed be duwuri’iyed gimed ko thin rok’ Kristus, mi gimed athamgil nge mada’ ko tomur, ma musap gaed, i ga’ar facha’ ni Chitamangiy: Rayog e yafos ngak ni gubinfen.”

Napan ni ngad lemniged mornga’agen e magawon ko rran rodad, thingarda pugurandad e Somoel, ufithik’ e machib u fayleng Rok’, nike fas ulan e rran nibay e magawon nge gafgow. Ba’adag rok’ de lemnag mornga’agen e magawon ko am ko rran rok’; ke lemnag mornga’agen e machalbog nag ko fapi Saint.

Me leak fare Tathapeg nge machib Rok’ ir gathi moem ulan e yafos ney ni bay bo’or e magawon. Dabi moem nifan e Tathapeg ulan e fayleng nib kireb napan Nike fas, dabi moem nifan e tuygong’ nge chongin nib kafram, nge de moem nifan dad. Machane, bay fapi profet nib fas ni’ir ma pii’ e fonow ngodad e pi’nen gadad ni bt’uf u rran rodad. President Dallin H. Oaks ra pii’ e milwol nib thothup.

Gube micheg ni fare machib rok’ fare Galasia ku Yesus Kristus i’ir ni gubinfen nge riyul’. Gube yoeg ni rib mich u wan’ugngay ni Yesus Kristus e ba fos, ma bachane Bayul Rok, rayog ni ngad ta’areb gad Ngak. U dakean fithngan Yesus Kristus nib thothup, amen.

Babyoren e Ayuw

  1. Charles Dickens, A Tale of Two Cities (1859), 1.

  2. Ta’areb e lem rok’ Dickens ni’ir e thilyeg ko bee’ ulan e ngiyal’ ko cham.

  3. Doctrine and Covenants 45:26.

  4. Muguy ko Gary E. Stevenson, “Blessed Are the Peacemakers,” Liahona, Nov. 2025, 6–9.

  5. Doctrine and Covenants 1:23.

  6. Muguy ko Doctrine and Covenants 88:73.

  7. Muguy ko Doctrine and Covenants 59:23; muguy ko John 14:27.

  8. Muguy ko Acts 2:41.

  9. Muguy ko Doctrine and Covenants 112. Thogthog ni yib rok’ Got ni ke thapeg u July 23, 1837, ta’abrogon e rran ni kar tabab gad e machib u England ulan e ngiyal’ ney. Nifan bochi reb mornga’agen e pi mission ney, mu guy James B. Allen, Ronald K. Esplin, and David J. Whittaker, Men with a Mission: The Quorum of the Twelve Apostles in the British Isles, 1837–1841 (1992).

  10. Bo’or e pi’in ni kar michaen’ ni kar yib ko ulungi gidii’ me muruwel’. Charles Dickens ni ke guy bochi cha’nem napan ni kar t’aer midlenrad nifan e milekag nga United States, u Amazon. Nike yoeg e thin nib fel’ mornga’agen raed. Nike yol mornga’agen raed ni, “ufithik e ulungi gidii’ nem, yad be rib mangil e gidii’ nu England” (“The Uncommercial Traveller,” All the Year Round, July 4, 1863, 446). Muguy ko 1 Corinthians 1:26–28.

  11. Muguy ko “Arrival from England, by the ‘Perpetual Emigrating Fund,’” Deseret News, Sept. 18, 1852, 90.

  12. Muguy ko Doctrine and Covenants 76:62, 70; mukum guy ko 1 Corinthians 15:40–42.

  13. Ganop nike pii’ fare Member nge fapi Records nge fare Ulung ko Missionary.

  14. Ganop nike pii’ fare Member nge fapi Records nge fare Ulung ko Missionary.

  15. Ganop nike pii’ fare Member nge fapi Records.

  16. Ganop nike pii’ fare Member nge fapi Records nge fare Ulung ko Missionary.

  17. Napan e duw ko 1890, fapi tiyugang ko fare Galasia ke fith ngak e chongin ni ngar paer ulan e nam rorad nge dabi milekag nga Utah. Bin somm’on e pi stake u wuru’ e Intermounain West ni kar sunmiy ufithik’ e duw ko 1920, nge bin somm’on e stake u wuru’ u Mariken nge Canada nike sunmiy u New Zealan (muguy ko Brandon S. Plewe, ed., Mapping Mormonism: An Atlas of Latter-day Saint History2014], 184–85).

  18. Muguy ko Doctrine and Covenants 110:11–16.

  19. Muguy ko Gerrit W. Gong, “No One Sits Alone,” Liahona, Nov. 2025, 40–43.

  20. Moses 7:18.

  21. Muguy ko John 17:20–21; 1 Corinthians 12:11–31.

  22. Gordon B. Hinckley, “Converts and Young Men,” Ensign, May 1997, 47.

  23. Muguy ko James 2:5; mukum guy ko Matthew 19:29; Romans 2:11; Ephesians 2:19; Mosiah 18:8–9.

  24. Muguy ko Preach My Gospel: A Guide to Sharing the Gospel of Jesus Christ (2023), 17.

  25. Muguy ko Doctrine and Covenants 14:7.

  26. Russell M. Nelson, “The Book of Mormon: What Would Your Life Be Like Without It?,” Liahona, Nov. 2017, 62–63; see also Spencer W. Kimball: “When it seems that no divine ear is listening and no divine voice is speaking, … if [we] immerse [ourselves] in the scriptures the distance narrows and the spirituality returns” (Teachings of Presidents of the Church: Spencer W. Kimball [2006], 67).

  27. See John 5:39.

  28. Muguy ko, wo’en, Russell M. Nelson, “Let God Prevail,” Liahona, Nov. 2020, 92–95; “The Power of Spiritual Momentum,” Liahona, May 2022, 97–100; “Overcome the World and Find Rest,” Liahona, Nov. 2022, 95–98.

  29. Mosiah 2:41.

  30. Muguy ko Alma 34:32.

  31. 2 Nephi 31:20.

  32. Muguy ko Ephesians 4:11–15.

  33. Muguy ko John 17:20–22.