Mwichenapen Mwichefen
Ese Wor e Mommot Anaemon
October 2025 mwichenap


14:3

Ese Wor e Mommot Anaemon

Manaueni ewe kapas allimen Jises Kraist mi pachenong awora neni ngeni meinisin non unusen An Mwichefen mi niwinsefanito.

I.

Ren ukukun 50 ier, ua kaeo pekin orenni, mi pachenong orenien kapas allim. Ua poputa ren ekkewe cookies mi wor toropwe mi mak non.

Non San Francisco Chinatown, an Gong famini mongon nefaf rekan asopwano ren eu kukis mi wor toropwe mi mak non me eu kapas murino usun “Eu sai ren engorou mile a poputa ren eu chok eipweip.”

Ewe taropwe mi mak mi nom non eu cookie

Nupwen ai emon sarafo, ua for ekkei cookies mi wor toropwe mi mak non. Ai pewpew mi pwech katton, ua numi me okukumosu ekkewe cookies mi pwich rachok keran tou me non oven.

Fori ekkewe cookie mi wor taropwe mi mak non.
Numi ika okukumosu echo cookie mi wor taropwe mi mak non.

Ren ai mairu, ua kaeo pwe fortune cookies esap wesewesen an chon China oreeni. Ne esina sokofesenin an Chon China, chon Merika, me Europ oreenien fortune cookie, ua nengeni sokkun fortune cookies non chommong neni—usun chok emon a aea chommong neni ne kutta ewe popun. An chon China Imwen Mongo non San Francisco, Los Angeles, me New York ra awora fortune cookies, nge esap ekkewe non Beijing, London, ika Sydney. Chon chok Merika ra apwapwai ranin National Fortune Cookie. Chon chok China ra pwar fetanei porousen “Murinon An Chon Merika Fortune Cookies.”

Fortune cookies ir eu apwapwan, mecheresin awewe. Nge usun chok ewe nongonongun anonoi nonnomun oreeni non sokofesenin napanap a tongeni anisi kich ach sipwe esina orenien ewe kapas allim. Me iei ewe Samon a awora minefon tufich ne kaeo oreenien kapas allim usun porousen ewe Puken Mormon me kapas monomon ren ewe Testament Sofo ra pwonuta.

II.

Ekis meinisin aramas ra mokut fetan. Ewe United Nation a repotei 281 minion chon mwokut fetan non fonufan. Ei 28 minion pwan ekkoch aramas a napeno seni non 1990 me a nap seni fan unungat ukukun chommongun seni 1970. Ekis meinisin, rekotun nampan chon ekkesiwin ra kuna Ewe Mwichefenin Jises Kraist ren Aramas mi Pin non Fansoun Soponon. Iteiten Raninfel, memper me chiechi seni 195 fonuen ar uputiw me ekkewe kinikin ra chufengen non 31,916 mwicheichen Mwichefen. Sia kapas 125 kapasen fonu.

Chuuri Souneng non Albania
Chuuri Souneng non North Macedonia
Chuuri Souneng non Kosovo
Chuuri Souneng non Switzerland
Chuuri Souneng non Germany
Chuuri Souneng non Germany

Kukuto chok, non Albania, North Macedonia, Kosovo, Germany, me Switzerland, ua kuna ekkewe minefon memper ra apwonueta ewe porousen non ewe Puken Mormon usun ewe iran olif. Non Jacob 5, ewe Samonun ewe atake me Noun kewe chon angang ra apochokuna me ruu ekkewe popuun me ekkewe panen iran olive ren ar ochufengeni me apachafengeni ekkewe seni ekkoch kinikin. Ikenai semiritin Kot ra chufengen ussun ew non Jises Kraist; ewe Samon a amonata eu auchean popun mine epwe ounusano manauach ren An we kapas allim mi niwinsefanito.

An amonakicheta ngeni ewe muun nang, Jises a kapas monomon usun ewe watten kametip me mongon apupunu. Non ei kapas monomon, ekkewe wasona ir mi ketiw a wor ar niketip ar resap fiti. Ewe masta a auroura Noun kewe chon angang repwe “mwitir feinno won kewe aan me anen ewe teninimw” me “kewe ananap me etipen epetin kewe teninim an ar repwe “uweato ikei“ kewe mi osupwang, feiengaw, mwok, me chuun. Non kapasen ngun, ina emon me emon kich.

Pukefel a apasa:

“Muu meinisin repwe kokoto ngeni “eu faf ren imwen ewe Samon.”

Amonnata anen ewe Samon, … pwe muun epwe chouno won fonufan, pwe kewe aramas won repwe angei, me repwe monneta ngeni ewe ran epwe feito.”

Ikenai ekkewe ir mi kokoto ngeni ewe faf an ewe Samon ra feito seni eu me eu neni me oreeni. Mwukono me kisikis, tufich me osupwang, pwukun neniom me unusen fonufan, sia fori mwicheichen ach Mwichefen repwe usun nikinikin ach choo.

Nupwen emon meinap Aposel, Peter a kuna nang a suki eu nemasepwi ren eu chowatten chenikam mi meresino ren kewe ruanu pwokuku, … ikewe sokkun nikinik ren … manmwacho.” Peter a asukuna: “Usun eu ennet ua sinei pwe Kot ese eimumu ngeni aramas. … Non muu meinisin i ewe a nuokusiti [ewe samon], me angang nukuchar, epwe ketiw me ren.”

Ewe murinon Re Sameria

Non ewe kapas monomon ren ewe murinon Re Sameria, Jises a etiwa kich sipwe feito ren emon me emon me I non an imwen wasona—An Mwichefen. A tingor ngeni kich sipwe chok umoumoch ne nomofengen non eu neni. Ewe murinon re Sameria a pwon pwe epwe niwinsefan me niwini ngeni mon ewe tumun ngeni kewe ir mi nom non An Imwen wasona. Manaueni ewe kapas allimen Jises Kraist mi pachenong ach awora neni ngeni meinisin non unusen An we Mwichefen mi niwinsefanito.

Ewe memmefin non ewe “rum non imwen wasona” mi pachenong “ese wor e mommot anaemon.” Nupwen ka feito ngeni fan, ika ka kuna emon a anamon, kose mochen kopwe kapong ngeni me mommot ren atewe ika neminewe? Ei enip esap om oreeni. Enip ewe aramas epwe sokono nikinikin ika sokono an kapas sonuk. Me, ewer, usun eu fortune cookie epwe apasa, “Eu sai ren chiechifengen ren ewe kapas allim me tong e poputa ren aewin kapong me ese wor emon e mommot anamon.”

“Ese wor e mommot anaemon” pwan wewen ese wor e mommot anaemon non memmef ika ngun. Ua fiti emon mwan mi fokkun chourek netipan ne churi noun we anuon. Ier me mwan, ewe anuon a fokkun pwapwa an epwe emon minefon tiken. Ewe fansoun mettoch epwe fis a pachenong an we famini repwe moni aewin noun minefon suus.

Nge non fan, ekkewe tiken ra takiri atewe. Noun kewe suus ir mi minafo, nge rese kon och. Saw me metek, ewe anuon tiken a apasa esap tongeni epwe niwinsefan ngeni fan. Ngasangasei mi chok metek fanitan me an we famini.

Won ewe an mi toputop ngeni Jericho, emon me emon kich sia fen kuna turunufas, sau me metek, ewer eitengaw ika eriafoun nini. Me, ren sokopaten popun, emon me emon kich sia tumunungaw, sise apareni ika rong, meni ota ne efeiengawa ekkoch. Ina pokiten sia fen metek me sia ameteki ekkoch iei popun Jises Kraist a uweikicheno ngeni non An imwen wasona. Non An we Mwichefen me seni An kewe angangepin me pwon mi pin, sia feitto ngeni emon me emon me ngeni Jises Kraist. Sia tong me kuna tong, angang me angei aninis, omusomus me omusano. Kose mochen chechemeni, “fonufan ese wor an riaffou minne nang ese tongeni epwe echikara” chourekin fonufan a paneno—an ach Chon Amanau pwapwa mi ennet.

Non 1 Nifai 19, sia annea: “Ewer, pwan ewe wesen Koten Israel [ra] puratiw fan pecher; … ra ekieki pwe ese wor auchean. … Ina minne repwe wichi i, iwe epwe nikitu ngeni; me repwe ninni i, me i epwe nikitu ngeni. Ewer, ra otofeta won i, me i a nikitu ngeni.”

Chienei we Professor Terry Warner a apasa ewe kapung, wichi, ninni, me otufa esap chok eu mettoch a fis non manauen Kraist ren aion. Ren usun ach etenekifengenikich—akkaewin ekkewe mi echik, ekkewe mi kaka, ekkewe mi anaemon—iei usun sia eteneki I.

Non An Mwichefen mi niwinsefanito, kich meinisin sia fokkun murino nupwen ese wor e mommot anaemon. Sisap chok fangafangoch ika engino ngeni. Sipwe fokkun etiwa, weweiti, iamwir ngeni, tong. Amwo emon me emon chiechi, sister, brother esap chon nukun ika chon ekis nge repwe emon semirit non imwan.

Emon fefin a anaemon non fan

Ikenai chommong ra mefi tipitipingaw me imuno. Social media me tipachemen pekin technologies ra tongeni efisi ngeni kich ewe mochenin sipwe kan ngeni me mefi ach sipwe arap ngeni ekkoch. Sia mochen rongorong nouwen emon me emon. Sia mochen wesewesen ketiw me kirekiroch.

Momot ren chiechiach non fan

Mi chommong popun sipwe mefi pwe sise ketiw me non mwichefen—ren, nounoun kapas, sia mommot anaemon. Enip sipwe nonineniti ngingich, ufach, nonnomun ach famini. Meni sia mefi nafangaw; poponen supwa; mochen nimenimochun aion; keimu seni emon me mefi metek me sau; aureki usun eu ika ekkoch annukun Mwichefen. Enip sise pupunu, keimu seni punuwach, mano punuwach. Nouch semirit ir mi okurang; ese wor nouch semirit. Sise angangen misineri ika mwitir ne niwin ngeni imw seni misin. Ewe tetten mi chok soposopono.

Mosaia 18:21 a tingorei kich sipwe rifengeni netipach non tong. Upwe tingor ngeni kich sisap nuokus, sisap apungu ekkoch, sisap echimwa ekkoch—me, nupwen mi namot, sisap aweresi kich. Sise fori Saion non eu ran. Nge eu me eu “ran anim,” eu me eu umoumochun nikinik, a ochufengeni Saion. Sipwe fokkun anapa ne epinukunuku ewe Samon me pwapwa ne aponueta meinisin An kewe annuk.

III.

Non pekin annuk, non ewe imwen nuku me chiechioch an ekkewe Souneng, ese wor e mommot anaemon pokiten ewe pwonen chiechioch non Jises Kraist.

Afanafan seni ewe Soufos Joseph Smith: “A nom fanitach ach sipwe kuna, pachenong non me aninis ne feino ngeni ewe muun Soponon, ‘ewe kinikinin fansoun unusoch … ,’ nupwen ekkewe noun Kot repwe ioifengen non eu seni muu meinisin, me einang me aramas.”

Kot “esap fori och mettoch tiwenon chok ika epwe ochuono fonufan; … pwe epwe wato meinisin mwan [me fefin] ngeni I. …

“… A korireto meinisin repwe feito ngeni i me angei an umoumoch; … me meinisin repwe usun chok Kot.”

Ekkesiwin non Jises Kraist a namot sipwe nikitano ewe chon ungeni me oreenien ei fonufan. Nupwen Preseten Dallin H. Oaks a aiti kich, sipwe fangetani sokkun oreni me mwokutukut minne ese fich ngeni ekkewe annukun Kot me om kopwe winiti Aramas mi Pin non Fansoun Soponon. A awewei, “Mi wor eu sokkonon oreenien kapas allim, eu tettenin met mi auchea me osukusuk me mwokutukut mi sinneno ren meinisin memper non Ewe Mwichefenin Jises Kraist ren Aramas mi Pin non Fansoun Soponon.” Oreenien kapas allim a pachenong nimenimoch, fiti fan iteiten wik, annuk seni sakaw, supwa, tea, me coffee. Mi pachonong ennet me wenechar; weweiti sia feino mwach, esap feita asan me feitiw, non kinikinin Mwichefen.

Ua kaeo seni memper mi nukuchar me chiechiei non eu me eu neni me oreeni. Kaeo pukefel non chommong kapasen fonu me ekiekin oreeni a anapano ai weweiti ewe kapas allim. Sokofesenin nikinikin manau usun Kraist a anapano ai tong me weweiti usun ai Chon Amanau. Meinisin repwe feioch nupwen sia weweiti pusin ach oreeni, usun Preseten Russell M. Nelson a asukuna, usun emon semirit noun Kot, emon semiriten ewe pwon mi pin, emon noun Kraist chon kuno.

Ewe kinamwen Kraist a fokkun auchea fan itach emon me emon. Kukuto chok, emon anuon a ennetin eisiniei, “Elter Gong, ngang mi tongeni upwe chiwen niwin ngeni nang?” A mochen sinei ika epwe tongeni musono. Ua eisini itan, auseningoch, ua tingorei epwe kapas ngeni noun we pisop, ua turufano. A no non an epinukunuk non Jises Kraist.

Ua kapas usun ewe anuon non pwan eu neni. Mwirin ai ua angei echo taropwe ese sain a poputa, “Elter Gong, ngang me punuwei we aua amarata tiwemon semirit … me anganga ruu misin.” Nge “ua men soun mefi pwe use tongeni upwe ketiw non ewe muun celestial … pokiiten ai tipis ne onuoni we amen ngaw!”

Ewe taropwe a soposopono, “Elter Gong, nupwen ka kapas usun ewe anuon a epinukunuku musono, ua fokkun uren pwapwa, ua poputa ne weweiti pwe enip upwe [tongeni musono].” Ewe taropwe a sopono, “Ua fen pwan saniei iei!”

Pwonen kochufengen a pochokununo nupwen sia feito ren ewe Samon me emon me emon kich non An imwen wasona. Ewe Samon epwe efeiochu kich meinisin nupwen ese wor emon a mommot anaemon. Me io epwe sinei? Eni ewe aramas sia mommot unukun epwe winiti wesen chienach sisap tepereni. Amwo sipwe tekison ne kuta me fori neni fan Itan me emon me emon non ewe mwongon faf an ewe Nam, Ua ennetin iotek non ewe it mi pin Jises Kraist, amen.

Esinesin

  1. Nengeni “Fortune Cookies Ese Eto seni China,” Royal Examiner, Dec. 26, 2021, royalexaminer.com/fortune-cookies-didnt-come-from-china; “National Fortune Cookie Day,” Days of the Year, daysoftheyear.com/days/fortune-cookie-day.

  2. Eu kokotun kochufengenin oreeni a pwan tongeni esina met sia ekieki pwe oreenien kapas allim, orenien non muu, me orenien sokopaen aramas ikenai.

  3. International Organization for Migration, World Migration Report 2024, 21, publications.iom.int/books/world-migration-report-2024. “Non 2022, mi wor 117 minion aramas mi ekesiwin non ei fonufan, me 71.2 minion unusen aramas mi ekesiwin non” (}Repotun Chochon Fonufan 2024, xii).

  4. Nengeni Jacob 5.

  5. Iteiten kapasen fonu me oreeni mi wor kapasan me nounoun minne a awewei auchean mettoch non netipach. Ach manaueni An we kapas allim mi niwisefanito mi anapano usun sia kaeo seni emon me emon. Kukuto chok, Sister Annally (wesewesen seni Munich) me Suzy Myers, Elter Erich me Sister Christiane Kopischke, me Elter Jörg me Sister Julia Klebingat ra aea fengen kapasen Germany mi murino mine a ku netip. Ewe memmef minne ekkei kapas ra awewei ammen fokkun murino. Ra nap seni mwokutun iteitan ika wis. Ekkei memmef a anapanapa ewe netip; usun kirekiroch, arapakan nefin; usun pwapwan ngun non kich. Ekkei murinon kapasen German mi pachenong Gemütlichkeit me gemütlich, Heimat, Heimweh, Geborgenheit, Zuflucht, Herzensangelegenheit, Herzensmensch, and Schummerstunde (au sokkonon kapasen amemmef seni ennefen)

  6. Luke 14:21, 23. Nonongeni, ewe kapas monomon usun ewe kamatipen apupunu, nupwen ekkewe wasona rese feito, ewe king a ereni noun kewe chon angang repwe feino ionifengeni “ukukun minne [repwe] tongeni kuna” non kewe “anenap” (Matthew 22:9

  7. Doctrine and Covenants 58:9; nengeni pwan Doctrine and Covenants 58:6–8, 10–12.

  8. Doctrine and Covenants 65:3, 5; see also Doctrine and Covenants 33:17.

  9. Foffor 10:11–12, 34–35; Nengeni pwan Foffor 10:9–10, 13–18, 24–33, 44–48; 11:1–18; 15:6–11.

  10. Ewe sassingich ach chufengen ngeni emon me emon me I non imwen chon sai a pwano non 3 Nifai 18:32. “Ese wor e mommot anaemon” non ach nenien fel, me ach sopweno ne chiechioch ne iamwir ngeni emon me emon, ennetin epwe ina ewe anen ach me ir repwe “niwin me aier, me feito ren [I] ren unusen netip, me [I] epwe echikarar; me [sipwe] chon wato manau ese much ngenir.”

  11. Doctrine and Covenants 104:15, 17 a achema ngeni kich, “Mettoch meinisin an [ewe Samon]“ me ewe fonufan a ureno, mi naf me wor nusun. Anongonong won, ekkewe mi osupwang me tufich repwe aninis fengen pwe meinisin repwe fefeita me repwe tekison. Usun chok, King Benjamin a eis “Esap kich meinisin chon tingor?” Pun nengeni ekkewe mi tufich me ekkewe mi osupwang ra chengen ar repwe “fange fengen nefiner”(Mosiah 4:19, 21; pwan nengeni Mosaia4: 25–27).

  12. Non “Come, Ye Disconsolate” (Kon mi fel, no. 115), Thomas Moore a makkei: “Come to the mercy seat, fervently kneel. Wato ikei netipom mi netipengaw; apasa om riaffou. Fonufan ese wor riaffou nang ese tongeni echikara.”

  13. 1 Nifai 19:7, 9. Non ewe Afanafan won ewe Chuk, ewe Samon a apasa, “Me ngeni i ika emon a posapek won ewe epek iwe kopwe pwan okunungeni ewe epek; me ika emon a angei ufoch sekit kosapw oput kopwe mut ngeni ufom sechpwan” (Luke 6:29).

  14. Nengeni Matthew 25:35–40.

  15. “No more a stranger nor a guest, but like a child at home” (“My Shepherd Will Supply My Need,” Hymns—For Home and Church, Gospel Library).

  16. Ewe kapas allimen Jises Kraist a emurinonoi fansoun me oreeni. Eu murinon kapasen pwarata ngeni ei pwe ewe Puken Mormon a afanafana ewe unusochun kapas allimen Jises Kraist non ewe fansoun oreenien nomw a fis ngeni ekkewe chon Merika.

  17. Nupwen a asukun seni ewe Soufos Joseph Smith me noun kewe chon aninis non ewe Aewin Presetensi non Asukun seni Presetenin ewe Mwichefen: Joseph Smith (2007), 513; pwan nengeni Ephesians 1:10.

    Ikenai chon ewe Mwichefen ra nomw non sokopaten kokoten fonu, mwicheichen aramas, me nonomun fefeitan muu. Ach kewe wart me pranch ra sokofesen non ukukur me peireakin souemwen Nongonongun “nonofengenin me ewe angangen ekesiwini mettoch” epwe tongeni apochokuna famini me An we Mwichefen mi niwinsefanito non anen ewe kapas allim ese nifinifin ia sia nonom ie (nengeni Handbook 2: Administering the Church [2010], 17.0).

  18. 2 Nifai 26:24, 33, auchean mi kapacheta; nengeni pwan 2 Nifai 29; Alma 29:8. Doctrine and Covenants 90:11 a pwonei pwe aramas meinisin repwe rongorong unusen ewe kapas allim, non pusin an kapas. Ei pwon epwe pwonuta nupwen sia ochufengeni kapasen chenawach me orenien kapasen kapas allim non imwach me mwichefen.

  19. Nengeni Dallin H. Oaks, “Repentance and Change,” Liahona, Nov. 2003, 37–40.

  20. Dallin H. Oaks, “Repentance and Change,” 39.

  21. Nengeni Dallin H. Oaks, “Repentance and Change,” 38–39.

  22. Nengeni Nongonongen Achifoua 1:13. Nupwen ekkewe panan me popun repwe chufengen usun eu non Jises Kraist, sia kuna chommong mi “nimenimoch seni nisou, murino, are och porousan ika mwirino.” Sia kuna ewe akkom a kukumwir me ewe kukumwir a akkom. Sia pwapwa usun chon kaeo ra osukun me chon osukun ra kaeo. Meinisin ra weweiti, ra angei ourour, me pwapwa fengeni (nengeni Doctrine and Covenants 50:22).

  23. Nengeni Russell M. Nelson, “Choices for Eternitymwichen serafo mi mwukono ren unusen fonufan, May 15, 2022), Gospel Library.

  24. Jedediah M. Grant, ewe a angang non ewe Aewin Presetensi ren Brigham Young, a repotei eu nemasepwi usun ewe fonufanen ngun mi pachenong chommong sokkopaten ningen ponira ra marita fengen, menin eu awewen etipew me ningen non sokofesen. “Ua fen kuna atake mi murinno won ei fonufan nge use mwo kuna eu mi nonno ngeni ekkewe ikena,” a apasa. “Ua kuna chommongun ponira seni sokopaten nikinik, me ekkoch seni nime ngeni ipuku sokopaten enuwan ponira mi pwukuta won panen ira. I a mefi “ewe ningen me chenin ewe nenien ngun ikewe ekkewe ngun mi tupwen ra chufengen ie” (“Ekkoch kapas, ren ewe atun Peiasenon President Jedediah M. Grant, by President Heber C. Kimball,” Deseret News, Dec. 10, 1856, 317).

    Preseten David O. McKay a pwan rekotuni eu tan ika nemasepwi usun eu teninimwen Kot esemuch, ikewe a kuna ira, foun ira, kukkun ira, me ponira mi maseochuno. “Ua apareni pwe ekkewe ira mi uwaoch foun ira, kukkun ira mi ningoch chen iran, me ponira mi maseochuno mi chommong ekis meinisin.” (Teachings of Presidents of the Church: David O. McKay [2003], 1).