Agparintumeng iti Altar dagiti Napakumbaba a Kararua
No aramiden ken dayawentayo dagiti katulagantayo, ibegkestayo ti bagbagitayo iti Mangisalakan, a mangragragpat iti dakdakkel a pannakagun-od iti asina, salaknib, pannakapasanto, pannakaagas, ken inana.
Agyamanak, koro, iti pammaneknekyo babaen dayta baro a himno.
Ti baro a himno ti sakramento “Bread of Life, Living Water” ti mangpunno iti kararuak. Kuna ti maysa a linia ti himno, “Ita umayak iti sango ti altar, idaton Kenkuana ti nasneban a pusok.”
Immuneg a dagus ti pannakaawatko kadagita a balikas kalpasan a pimmanaw ti pamiliami iti Newbury Park, California, tapno agserbi iti Utah Ogden Mission idi 2015. Immawatak iti awis nga agpasiar iti Hill Air Force Base iti asideg ti Layton, Utah. Diak pay pulos napan iti base militar, ken diak pay naam-ammo ti maysa a chaplain ti militar wenno dagiti lallaki ken babbai nga agtartrabaho a mangipaay iti kinatalged ken proteksion iti pagilianda.
Ni Chaplain Harp, kas iti rinibu a dadduma pay a boluntario ken propesional a chaplain nga agserserbi kadagiti pagbaludan, ospital, ken instalasion ti militar iti intero a lubong, ketnangparegta ken nangpabileg kaniak. Maudi a nagsardenganmi iti base ket ti santuario. Dinamagko iti chaplain no isu ti mangimaton kadagiti serbisio para iti amin a tattao nga agtarigagay nga agutob, agkararag, ken agdaydayaw. Napan iti sango a diding ti kapilia ket nangiruar iti krus manipud iti likudan dagiti kurtina. Kinunana nga inusarna ti krus para kadagiti serbisio a Protestante ken Katoliko. Dinamagko no ania ti inusarna kadagiti kakabsattayo a Judio, ket napan iti sabali a bangir ti sango a diding ket nangiruar iti Bituen ni David.
Kalpasanna dinamagko, “Ania ti aramidem para iti serbisio dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw?” Induronna dagita a simbolo sa intudona ti dakkel a kayo nga altar iti tengnga ti santuario. Kinunana nga isagana ken bendisionan dagiti miembro ti Ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw ti tinapay ken danum iti altar. Dinamagko no naikkat ti dakkel, kasla naipatakder nga altar sakbay ti serbisio dagiti Judio, Muslim, Katoliko, wenno Protestante a kakabsattayo. Kinunana nga agtalinaed ti altar iti lugarna, ta sumagmamano kadagita a pammati ti mangusar met iti altar iti sumagmamano a wagas.
Nangbangon ni Abraham iti maysa nga altar, pinungona ni Isaac, ket nakasagana a mangidaton iti bugbugtong nga anakna, ngem napasardeng ti imana, ket inpakdaarna, kas iti impakdaar ti Apo, “Adtoyak”! Mano a daras a nagboluntario ti Naindaklan a Siak wenno ti maysa kadagiti propetana, “Adtoyak”?
Kabayatan ti Kaskasabana iti Bantay, inawisnatayo ti Mangisalakan a makikappia kadagiti kakabsattayo sakbay nga umasidegtayo iti altar. Insuro ni Pablo a “napasantotayo” iti altar babaen iti Pannubbot ni Jesucristo.
Ni propeta Lehi “pinanawanna ti balayna … ken dagiti napapateg a kukuana. … [Kalpasanna] nangibangon iti maysa nga altar … ken nagidaton … , ken nagyaman iti Apo.”
Isuronatayo ti Biblia ken ti Libro ni Mormon nga agdaydayaw iti Anak ti Dios kadagiti altar. Apay?
Dagiti immuna a nagannaktayo, da Adan ken Eva, ket nangbangon ken nagdaydayawda kadagiti altar. Kalpasan ti pannakapapanawda iti Minuyongan ti Eden ken nagdaydayawda iti “adu nga aldaw,” simmarungkar ti maysa nga anghel ket nagsaludsod iti makapikapik a saludsod a madamag iti tunggal maysa kadatayo: “Apay nga agidatonkayo iti Apo?”
Insungbat ni Adan, “Diak ammo.”
Nakaskasdaaw ti sungbat ti anghel iti napakumbaba a panangaklon ni Adan: “Kaarngi daytoy … ti sakripisio ti Bugbugtong ti Ama. … Gapuna, aramidem ti amin nga aramidmo iti nagan ti Anak, ket agbabawika ken umawagka iti Dios iti nagan ti Anak a patinayon.”
Ti lamisaan ti sakramento ken dagiti altar ti templo ket mangisimbolo iti sakripisio ni Jesucristo ken ti awan patinggana a Pannubbotna.
No aramiden ken dayawentayo dagiti katulagantayo, nga umaw-awat kadagiti ordinansa ti sakramento iti simbaan ken ti endowment ken pannakailantip iti templo, ibegkestayo ti bagbagitayo iti Mangisalakan, a mangragragpat iti dakdakkel a pannakagun-od iti asina, salaknib, pannakapasanto, pannakaagas, ken inana.
Asi ken Salaknib Babaen dagiti Katulagan
Kas maysa nga agtutubo nga agtawen iti 15, malagipko a dinamagko ken tatangko no mabalin a diak mapan iti miting ti sakramento—maysa la a Domingo iti Enero para iti espesial nga ay-ayam ti football ti America. Kinunana nga umdasen ti tawenko nga agpili para iti bagik ket kiniddawna nga utobek ti maysa a balakad. Kinunana, “No piliem ti maminsan a maliwayan ti sakramento, nalaklaka a piliem a maliwayamto manen.”
No ti Mangisalakan ti dakkel a konektor, ngarud ti kabusor ti mangisina. Sulisogennatayo ni Satanas a mangisina ti bagitayo iti sagrado a luglugar a pagdaydayawan ken iti pannalaknib ni Jesucristo. No agdaydayawtayo iti Mangisalakan, umawattayo iti “bileg a maibusor iti gagangay a nailubongan nga ayus.” No mangbubostayo iti panawen a makiuman Kenkuana, naikaritayo a “maispal ken ni Satanas.” Kalpasanna, no tungpalentayo dagiti katulagantayo, ipaayannatayo iti pangpapigsa … a bilegna.” O, anian nga ipatpategko ti padas ti pannakiuman iti Mangisalakan babaen dagiti katulagan a naaramid kadagiti nasantuan nga altar.
Ti panangpadur-as iti pannakaawat iti agnanayon a Pannubbot ti Mangisalakan iti tunggal binatog, tunggal pammilin, ket mangipaay iti naespirituan a salaknib a maisuppiat kadagiti sulisog ti kabusor. Ni agtutubo nga Elder Jaggi iti Mexico, ni Zuster Jaggi iti Belgium, ken dadduma pay a misionario iti sangalubongan ket posible a makitada dagiti gagayyemda nga umawatdan iti bendision ti panagbuniag ken ti sagut ti Espiritu Santo no dumar-ayda iti miting ti sakramento iti uneg ti umuna a lawas a pannakikontak.
Ti maysa a young adult iti Tonga wenno Samoa ti posible unay a mailantip iti balay ti Apo no nagsagana ken naawatda ti endowment-da iti kabiitan kalpasan ti panagturposda iti eskuela. Iti endowment, maawis dagiti miembro nga agbiag, agtulnog, ken agtungpal iti lima a linteg a mangted iti bileg ken proteksion. Bayat ti panagaramidtayo kadagiti katulagan iti Apo, maporma ti agsinnumbangir a relasion. Ipakitatayo ti loyalidad ken ayattayo Kenkuana. Pumigsa ken bumilegtayo nga addaan iti tunggal kari a naaramid ken natungpal.
Panagutob ken Pannakapasanto
No sipapakumbaba ken naisimbolo nga agparintumengtayo kadagiti altar ti Apo, dayta ti gundaway iti panagutob, “nateppel no maipapan iti kinapalangguad dagiti puso[tayo], … [agpakumbabatayo] iti sanguanan ti Dios.” Sakbay ti panagpasiarmi iti gagayyemko idi agtutuboak, masansan nga ibaga ni nanangko, “Laglagipem no asinoka, ket ag-check-in-ka inton makaawidka.” Sumagmamano a rabii naliwayak ti ag-check-in gapu ta naladawak a nagawid. Pagbabawyak ti panagliwayko kadagita napateg a panagbisita ken Nanang.
Ita segseggaak dagiti koneksion ti check-in iti Nailangitan nga Ama. No agparintumengak nga agkararag, iti abay ti katrek wenno aguummongkami a pamilia, iladawak ti bagik a nakaparintumeng kadagiti altar, a mangut-utob ken mangam-amiris iti biagko. Panunotek maipapan iti sakramento, uray dagiti sibubukel a pedaso ti tinapay, napispisi ken napirsapirsay para kadatayo, tunggal maysa ti simbolo ti napirsapirsay a bagi ti Mannubbottayo. Malagipko ti pannursuro ni Presidente Dallin H. Oaks a “naidumduma ti tunggal piraso ti tinapay, kas met laeng a naidumduma ti tattao a makiranud iti daytoy.” No agparintumengak nga agkararag, panunotek no kasano a maitedko ti pagayatak iti Dios.
Insuro ni Elder David A. Bednar a “ti ordinansa ti sakramento ket nasantuan ken maulit-ulit nga awis nga agbabawi a sipupudno ken naespirituan a mapabaro. Ti aramid a pannakiranud iti sakramento, iti ken ti mismo, ket saan a mangsubbot iti basbasol. Ngem no sipapasnektayo nga agsagana ken makipagpaset iti daytoy nasantuan nga ordinansa nga addaan iti nasneban a puso ken napnuan babawi nga espiritu, kalpasanna maited kadatayo ti kari a kanayon nga agtaeng kadatayo ti Espiritu ti Apo. Ken babaen ti pangpasanto a bileg ti Espiritu Santo a kanayon a kaduatayo, mabalintayo a kanayon a pagtalinaeden ti pannakapakawan dagiti basoltayo.”
No malagipmi ken Amy dagiti padasmi iti biag, rambakanmi ti sagut ti naan-anay nga ayat ken sakripisio ni Jesucristo. Makitami pay no kasano a limmukay ti pungtot ti impierno. Kasano a maparmektayo dagiti panagkita iti panaghusga, panagdanag, depresion, kanser, diabetes, online bullying, natakaw a pakabigbigan, naregreg a sikog, ken pannakapukaw ti anak, kabsat, ken ama? Gapu ta innala ni Jesus ti napait a kopa ti panagpigerger, ti kopa ti pungtot—para kaniak, iti pamiliak, para kadatayo amin!
Getsemani, ni Adam Abram, pammadayaw ti altusfineart.com © 2025
Ti “napait a kopa” nga ininumna iti Minuyongan ti Getsemani ken ti “nakaro” a panagsagabana iti krus iti Kalbario, ket mangpalugod kadatayo a mangipan kadagiti natangken, natangsit, naranggas, makapungtot, ken ti agpigpigerger kadagiti altar ti Apo ken “mapasanto babaen ti panangawat iti Espiritu Santo,” a kanayon.
Kinuna ni Sister Patricia Holland,“Ti kaunegan a kararagko para kadakayo ken para kaniak ita nga aldaw ket naan-anay koma nga itedtayo ti bagitayo, idawattayo iti altar dagiti kari ken talna ti Dios sadino man ti ayantayo ken ania man ti inaramidtayo.”
Maysa a Lugar a Pakaagasan ken Paginanaan
No umaytayo iti altar, ditayo makagun-od iti maysa a gunggona; masursurotayo maipapan iti Mangmangted iti Sagut. Iti dayta a panagsursuro ken pannakaibegkes iti katulagan umay ti pannakaagas. Kinuna ni Nephi, “Pinunnonak iti ayatna, nga uray agingga nga agrupsa ti lasagko.” Ket inyawis ti naayat a Mangisalakantayo, “Dikanto kadi agsubli kaniak, ket agbabawika iti basbasolmo, ken mapasurotka iti Apo, tapno maagasanka?”
Idi babassit pay ti dua nga inauna nga annakmi a da Mackenzie ken Emma, maysa kadagiti paboritoda nga estoria ket The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe. Naayatankami amin iti leon, ni Aslan. Maysa kadagiti nakallalagip a sardammi a nangbasbasa iti libro ket idi inted ti naindaklan a leon ti biagna para ken ni Edmund. Nakallalagip gapu ta nakalua dagiti nagannak ken annak a babbai idi pinatay ti Witch ti leon iti rabaw ti Lamisaan a Bato. Nakallalagip gapu ta nagtalinaed ti namnama, iti baet ti trahedia, agingga a napasamak ti nakaskasdaaw. Napno dagiti ikkis ti rag-o iti bassit a siled idi nagungar ni Aslan ket kinunana, “No ammo [ti Witch ti pudno a kaipapanan ti sakripisio], … [ammona] koma a [no] [matay] ti maysa a situtulok a biktima nga awan ti inaramidna a panangliput imbes a ti maysa a traidor, magudua ti Lamisaan a [Bato], ket [mangrugin a marimbawan] ti Ipapatay mismo.”
Agasan ni Jesucristo ti amin a sugat. Aramiden ni Jesucristo a makapagbiagtayo manen.
Iti saritana iti sapasap a komperensia idi Oktubre 2022, inladawan ni Presidente Russell M. Nelson ti maysa a tour group nga umay babaen ti maysa nga open house ti templo. Adda idiay ti ubing a lalaki. Insuro ni Presidente Nelson:
“Idi sumrek ti tour group iti maysa a siled ti endowment, intudo ti ubing a lalaki ti altar, a pagparintumengan dagiti tao tapno makitulag iti Dios, ket kinunana, ‘Oy, nagpintasen dayta. Adtoy ti lugar a paginanaan dagiti tao iti panagdaliasatda iti templo.’
“… Nalabit nga awan ti ammona maipapan iti direkta a koneksion ti pannakitulag iti Dios iti templo ken ti nakaskasdaaw a kari ti Mangisalakan:
“Umaykayo kaniak, dakayo amin nga agrigrigat ken madagdagsenan, ta paginanaenkayto.
“Alaenyo ti sangolko kadakayo, ket agsursurokayo kaniak; … ket makasarakkayto iti inana a maipaay iti kararuayo.
“‘Ta ti sangolko nalaka ken nalag-an ti awitko’ [Mateo 11:28–30; nainayon ti panangyunay-unay].”
“Awan ti pangikabilan ti Anak ti Tao iti ulona,” ngem inawisna dagiti disipulona, dakayo ken siak, iti lamisaan ti sakramento tapno makipaginanada Kenkuana sadiay. No agparintumeng dagiti “napakumbaba a kararua iti altar,” aglaplapusanan ti talna. Dagiti takiag ti Mangisalakantayo ket nakatanggaya. Umaykayo agdaydayaw iti Anak ti Dios kadagiti nasantuan nga altarna. Iti nagan ni Jesucristo, amen.