Fakataha ʻo e Pongipongi Sāpaté
Ko e Kuonga ʻo e Liliu ʻo e Meʻa Kotoa Pē
Ngaahi Konga Fakamatalá
Ko hono fokotuʻu fakaʻofisiale ko ia ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní ko e tumutumu ia ʻo ha ngaahi aʻusia fakaofo hokohoko. …
Ko e hā mai ʻa e Tamaí pea mo e ʻAló kia Siosefa Sāmitá, ko hono liliu pea mo hono ʻomi ʻo e Tohi ʻa Molomoná, pea mo hono fakafoki mai ʻo e mafai mo e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí, ko ha ngaahi meʻa ia naʻe fiemaʻu ke fai kimuʻa pea fokotuʻu ʻa e Siasi ʻo e ʻEikí kuo fakafoki maí ʻi he taʻu ʻe 195 kuohilí.
… Hili ha taʻu ʻe taha mei hono fokotuʻu ʻo e Siasí, naʻe fakahinohino ʻe he ʻEikí kia Siosefa Sāmita ko e ngaahi kī ʻo e puleʻanga ʻo e ʻOtuá kuo toe foaki ia “ki he tangatá ʻi he māmaní” pea “ʻe teka atu … ʻa e ongoongolelei [ʻo Sīsū Kalaisí] ʻo aʻu ki he ngaahi ngataʻanga ʻo e māmaní, ʻo hangē ko e teka atu ʻa e maka kuo tā mei he moʻungá taʻe-kau ai ha nimá.”
ʻOku ou fakamoʻoni: ʻOku fakahoko ʻe he ʻEikí ʻa ʻEne talaʻofá. …
… Ko ha konga ʻo hono fakafoki mai ʻo e ngaahi meʻa kotoa pē kuo kikiteʻi ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní, naʻe foaki fakataautaha ai ʻe he kau palōfita mo e kau ʻaposetolo ʻi he kuonga muʻá ʻa e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí kia Siosefa Sāmita mo foaki ʻa e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí kiate ia. …
Ko e ngāue ʻa e ʻEikí ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní “ko ha ngāue ʻoku mahuʻingaʻia ai ʻa e kakai ʻo e ʻOtuá ʻi he kuonga kotoa pē; ko ha taumuʻa ia naʻe fakamatalaʻi fiefia ʻe he kau palōfitá, kau taulaʻeikí mo e ngaahi tuʻí; naʻa nau sioloto mai ʻi he ʻamanaki fiefia ki he ʻaho ʻoku tau moʻui aí; pea ʻi heʻenau māfana ʻi he ʻamanaki fiefia fakalangí, ne nau hiva ai mo fatu pea mo kikiteʻi ʻa hotau kuongá.” …
[Ko] e “ongoongo lelei” mahuʻinga mo nāunauʻia taha ʻe lava ʻe ha taha ʻi ha faʻahinga feituʻu pē ʻi he māmaní ʻo maʻú ʻa e pōpoaki kuo fakafoki mai ʻe he ʻEiki ko Sīsū Kalaisí ʻa ʻEne ongoongoleleí mo e Siasí ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní.
Ko e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní … ko hono fakafoki mai ia ʻo e Siasi ʻo Kalaisi ʻi he Fuakava Foʻoú.