Ngaahi Tali mei he Kau Taki ʻo e Siasí
ʻE Lava Fēfē ke Tataki Au ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní?
ʻI heʻetau fekumi ki he Laumālie Māʻoniʻoní, te Ne hoko ko ha takaua alafalalaʻanga, taau ke falala ki ai, mo ʻofeina.
Mei ha lea naʻe fai ʻi ha seminā maʻá e kau taki fakamisiona foʻoú ʻi he ʻaho 24 ʻo Sune, 2023.
ʻI hono hilifakinima kitautolu ko e kāingalotu ʻo e Siasí hili ʻa e papitaisó, naʻa tau maʻu ha tohi fakamoʻoni ʻo e papitaisó mo e hilifakinimá. Ka ko e hā hano lelei ʻo e tautau ʻa e tohi fakamoʻoni ko iá ʻi ha holisi pe fakaʻaliʻali ʻi ha tohi manatu kapau he ʻikai ke tau fakaʻaongaʻi ʻa e meʻaʻofa kuo foaki maí?
ʻOku fiemaʻu ke tau fekumi mo falala moʻoni ki he Laumālie Māʻoniʻoní.
Founga ke Fekumi ki he Laumālié
ʻOku mahulu hake ʻa e fekumi ki he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi hano hilifakinima pē ʻo fakamaʻu ko ha mēmipa ʻo e Siasí. Ko ha taʻemaaʻusia ia ke fakakaukau koeʻuhí kuo tau maʻu ʻa e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní fakataha mo ha tohi fakamoʻoni, ko e meʻa pē ʻoku fie maʻu ke tau faí ko e pehē, “Sai. ʻOku ou mateuteu. Fakahā mai!”
Ngāue Fakalaumālié
ʻOku mahuʻinga ʻa e ngaahi ngāue līʻoa fakatāutaha ʻi he liló, ki heʻetau fekumi ki he Laumālie Māʻoniʻoní. ʻOku kau ʻi he ngāue fakalaumālie ʻo e fekumi ki he Laumālié ʻa e:
-
Lotu fakamātoato ki he Tamaí ʻi he tui kia Sīsū Kalaisi. ʻI heʻetau lotú, ʻi heʻetau fakahaaʻi ʻetau houngaʻia ki he ʻOtuá, te tau lava lelei ange ai ʻo fakatokangaʻi ʻEne ʻaloʻofá ʻi heʻetau moʻuí.
-
Toutou ako mo tukutaha ʻa e tokangá ʻi he folofolá. ʻOku langaki ʻe he keinanga ʻi he ngaahi folofola ʻa Kalaisí, ʻa ia ʻoku maʻu ʻi he folofolá, ʻa e fakahā fakatāutahá.
-
Tauhi ʻa e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá, he “ko e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní ko e totonu ia ke maʻu maʻu pē ʻa e takaua ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi heʻetau tāú.”
-
Moʻui Tāú. ʻOku ʻuhinga ia ke tau feinga hotau lelei tahá ke tauhi ʻa e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá pea ʻoua ʻe kumi ʻuhinga ke fakatonuhiaʻi ʻa e tōʻonga faiangahalá. ʻI he taimi ʻoku tau humu aí, ʻoku tau fakatomala. Kapau ʻoku ʻikai, ʻoku tau fakangatangata pē ʻa e ivi ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní ke ne lea mai ʻaki ha meʻa kehe mei he, “ʻOku fiemaʻu ke ke fakatomala!” ʻE ngalingali ke ʻikai ke tau maʻu mo ha toe fakahā kehe kae ʻoua kuo tau fakahoko ia.
-
Fakaʻapaʻapaʻi ʻetau ngaahi fuakava kuo tau fakahoko mo e ʻOtuá. Ko e konga ʻe taha ʻo hono fakaʻapaʻapaʻi ʻetau ngaahi fuakavá ko e teuteu loto-tōnunga pea maʻu ʻi he moʻui taau ʻa e sākalamēnití ʻi he uike takitaha.
Ako ke ʻIloʻi ʻa e Laumālié
Neongo ha fakavaʻe mālohi ʻo e ngāue fakalaumālié, ka ʻoku kei fiemaʻu pē ke tau ako ke fakatokangaʻi ʻa e leʻo ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní.
ʻOku fetuʻutaki ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi ha ngaahi founga kehekehe ki he kakai kehekehe ʻi ha ngaahi taimi kehekehe. ʻOku ʻikai leʻolahi pe longoaʻa ʻa e leʻo ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní, ka ʻoku angavaivai mo vanavanaiki, ʻo hangē ha fanafaná. ʻE lava ke mātuʻaki faingofua mo mahinongofua. ʻE lava pē ke mahuhuhuhu pea fakamāfana. ʻOkú ne ueʻi ʻa e ʻatamaí mo e lotó fakatouʻosi. ʻOkú ne ʻomi ʻa e melinó, fiefiá, mo e ʻamanaki leleí—kae ʻikai ko e manavahē, tailiili, pe hohaʻa. ʻOku fakamaama mo fakafiefia, kae ʻikai fakatupu puputuʻu.
Kiate aú, ʻoku ou faʻa maʻu ʻa e fakahaá ʻi ha ngaahi fakahinohino nounou, ʻuhingamālie, mo ha fekau pau hangē ko e “ʻAlu!,” “Fai ia!,” pe “Lea ʻaki ia!” Pe ʻe hoko mai ia ko ha ngaahi fakakaukau, ʻo faʻa ʻalu fakataha mo ha ueʻi ke ngāueʻi ʻa e ngaahi fakakaukau ko iá. Ko e faʻahinga ʻilo mo e mahino peheé ʻoku maʻu ia taʻe ʻi ai ha lea. ʻOku tātātaha ke maʻu ʻa e fakahaá mo ha ngaahi fakamatala mahino ki he ʻuhinga ʻoku totonu ke tau fai ai ha meʻá.
ʻOku kau ʻi he fekumi ki he Laumālié ʻa hono taʻofi ʻa e ngaahi fakahohaʻá. Ke maʻu ʻa e fakahā fakatāutahá, ʻoku fiemaʻu ke tau mavahe mei he longoaʻa fakaemāmaní. ʻOku ʻikai ke tau maʻu ha fakahā ʻi he taimi ʻoku tau ʻita, hohaʻa, pe loto-foʻi, pe naʻa mo ʻetau tokanga pē ki ha meʻa kehé. Ka ʻoku tau fokotuʻu ha ʻātakai ʻokú ne ohi mai ʻa e ongó mo hono ʻiloʻi ʻa e Laumālié.
Falala ki he Laumālié.
Hili pē ʻetau fekumi pea tāpuekina kitautolu ʻe he Laumālié ʻi heʻetau moʻuí, kuo lava leva? ʻIkai ʻaupito. Ko e taumuʻá ke falala ki he Laumālié ʻi heʻetau fai ʻa e ngāue ʻa e Fakamoʻuí.
ʻOku ʻuhinga moʻoni ʻa e falala ki he Laumālié ke tau ngāue ʻi he tui, ʻo falala ʻe tataki mo fakahinohinoʻi kitautolu ʻe he ʻOtuá pea ʻe fakalahi ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻetau ngaahi ngāué.
ʻOku ʻuhinga ʻa e ako ke falala ki he Laumālie Māʻoniʻoní ke tukutaha ʻetau falalá mo e tuí ʻia Sīsū Kalaisi. ʻOku totonu ke tau falala ki he Laumālié kae ʻikai ko hotau ngaahi talēnití mo e meʻa ʻoku tau malavá. ʻE hanga ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻo fakaivia ʻetau ngaahi ngāué ʻo mahulu ange ia ʻi he meʻa te tau lava ʻo fakahoko ʻiate kitautolu peé.
ʻOku ʻikai ʻuhinga ʻa e ngāue ʻi he tuí mo e falala mo e tui kia Sīsū Kalaisí ke tau taʻemalava ai ʻo fai ha fili kapau ʻoku ʻikai ke tau ongoʻi ha ueʻi fakalaumālie pau.
Te u ʻIlo Fēfē Ko e Laumālié pe Ko ʻEku Ngaahi Fakakaukau Pē ʻAʻakú?
Ko e taha ʻo e ngaahi fehuʻi angamaheni tahá ko e, “Te u ʻiloʻi fēfē ko e fakakaukau ʻoku ou maʻú ko ʻaʻaku pē ia pe ko e haʻu ia mei he Laumālie Māʻoniʻoní?” Ko ha fehuʻi ʻuhinga lelei ʻeni. Kae mahalo ko ha fehuʻi lelei ange eni ke tau ʻeke kiate kitautolu: “ʻOku totonu nai ke u ngāueʻi ʻa e fakakaukau ko ʻení?”
Naʻe ʻomi ʻe he palōfita ko Molomoná ha ngaahi makatuʻunga ke fakapapauʻi pe ʻoku totonu ke tau ngāueʻi ha fakakaukau pau: ʻokú ne poupouʻi ʻa e tui ki heʻetau Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí; ʻokú ne fakaʻaiʻai ʻa e ʻofá mo e tokoni kiate Kinauá; pea ʻokú ne poupouʻi ʻa e fai leleí. Kapau ʻoku aʻusia ʻe he fakakaukaú ʻa e ngaahi fiemaʻu ko ʻení, ʻoku kei mahuʻinga moʻoni nai pe naʻe tō fakahangatonu ia ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi he momeniti pau ko iá pe kapau naʻe tupu ʻa e fakakaukaú ʻi ha ngaahi aʻusia mo ha ngaahi fili kimuʻa ʻi he kotoa ʻo e moʻuí? Ko hono moʻoní, ʻoku ʻikai.
Ko e ako ko ia ke fekumi mo falala ki he Laumālié ko ha taukei ia ʻo e moʻuí, kae ʻikai ko ha founga fakataimi pē ke ikunaʻi ai ha ngāue fakafaifekau pe foua ha faingataʻa. ʻI heʻetau fekumi ki he Laumālie Māʻoniʻoní, te Ne hoko ko ha takaua alafalalaʻanga, taau ke falala ki ai, mo ʻofeina.