2024
Ko e Pōpoaki Fakaʻosi ʻa Molonai Maʻaú
Tīsema 2024


Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au

Molonai 1–10

Ko e Pōpoaki Fakaʻosi ʻa Molonai Maʻaú

Naʻe fakakaukau ʻa Molonai kuó ne fakaʻosi ʻene lekōtí. Fiefia ʻi heʻene tohi ʻo kiʻi lahi angé.

tohi ʻa Molonai ʻi he ʻū lauʻi peletí

ʻOku faingataʻa ke fakakaukau atu ki he ngaahi meʻa naʻe toe kovi ange ʻi he fakaʻosinga ʻo e Tohi ʻa Molomoná. Naʻe mamata tonu ʻa Molonai, ko e palōfita Nīfai fakamuimuitahá, ki hono fakaʻauha kakato ʻa hono kakaí—ʻa hono fāmilí kotoa, hono ngaahi kaungāmeʻá kotoa, mo e taha kotoa pē.

ʻOkú ne hola holo ʻi he taimí ni.

Kuo fuakava ʻa e kau Leimaná ke tāmateʻi ha taha pē he ʻikai ke ne fakaʻikaiʻi ʻa Sīsū Kalaisi, ko ia ai kuo pau ke hē tokotaha holo ʻa Molonai “ke maluʻi ʻa [ʻene] moʻuí” (Molonai 1:3).

Meʻa fakailifia moʻoni! Naʻe anga fēfē ʻa e hao ʻa Molonaí?

Naʻá ne fakahā loto-toʻa, “Ko au, Molonai, ʻe ʻikai te u fakaʻikaiʻi ʻa Kalaisi” (Molonai 1:3). Naʻá ne ʻiloʻi ʻe tatau ai pē pe ko e hā ʻa e meʻa ʻe hokó, ʻe tokoniʻi ia ʻe heʻene tui kia Sīsū Kalaisí. Ko e meʻa tatau pē kiate koé. Ko e pōpoaki fakaʻosi ʻeni ʻa Molonai naʻá ne tuku mai maʻaú.

Manatuʻi ʻa e Meʻa ʻOku Mahuʻinga Tahá

Naʻe ngāue tokotaha pē ʻa Molonai lolotonga ʻene toitoí ke fakaʻosi ʻa e lekooti ʻa ʻene tamai ko Molomoná, ʻa ia naʻe tāmateʻi ʻi he taú. Hili hono tānaki atu ʻa e tohi ʻa ʻEtá mo haʻane ngaahi lea pē ʻaʻana (vakai, Molomona 8–9), naʻe fakakaukau ʻa Molonai kuo ʻosi—kae ʻoua kuó ne ongoʻi kuo ueʻi ia ke ne “tohi mo ha ngaahi meʻa siʻi ʻe niʻihi” naʻá ne ʻamanaki ʻe “ʻaonga … ʻi ha ʻaho ʻamui” (Molonai 1:4). Ko e ʻaho ko iá ʻa hotau kuongá, ʻa ia naʻe mamata mai ki ai ʻa Molonaí (vakai, Molomona 8:35). Ko e hā naʻe fakakaukau ʻa Molonai “ʻe ʻaonga” maʻatautolú?

Naʻe vahevahe ʻe Molonai ha ngaahi moʻoni mahuʻnga ʻo e ongoongoleleí (vakai, Molonai 2–6) mo fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisi. Naʻa mo e ngaahi taimi faingataʻá, naʻe manatuʻi ʻe Molonai ʻa e meʻa ʻoku mahuʻinga tahá. Hangē ko Molonaí, te ke lava ʻo maʻu ʻa e mālohí ʻi hoʻo manatuʻi ʻa e meʻa ʻoku mahuʻinga tahá—ʻa ho ngaahi vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní, Sīsū Kalaisi, pea mo ho fāmilí mo e ngaahi kaungāmeʻá; moʻui ʻaki ʻa e ongoongoleleí; pea vahevahe ʻa e meʻa ʻokú ke ʻilo ʻoku moʻoní.

Maʻu ha ʻAmanaki Lelei ʻi he ʻOfa Haohaoa ʻa Kalaisí

Naʻe fakakau foki ʻe Molonai ʻa e ngaahi lea ʻa ʻene tamaí (vakai, Molonai 7–9). Naʻe akoʻi ʻe Molomona ʻoku iku ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí ki hono “maʻu ʻa e ʻamanaki leleí ʻi he fakalelei ʻa Kalaisí pea mo e mālohi ʻo ʻene toetuʻú” (Molonai 7:41). ʻOku fakaiku leva ʻa e tuí mo e ʻamanaki leleí ki he manavaʻofá, ʻa ia “[ko e] ʻofa haohaoa ʻa Kalaisí” (Molonai 7:47).

Naʻe moʻui ʻa Sīsū Kalaisi maʻatautolu, naʻá Ne mamahi, tafe taʻataʻá, pea pekia maʻatautolu, koeʻuhí ko ʻEne ʻofa ʻiate kitautolú. Te tau lava ʻo lotu “ʻaki ʻa e ivi kotoa ʻo e lotó” ke fakafonu ʻaki ʻEne ʻofá, ʻa ia ko e manavaʻofá (Molonai 7:48; vakai, ʻEta 12:33–34). ʻOku fakafou pē ʻi he Fakamoʻuí ʻa “[ʻetau] maʻu ʻa e ʻamanaki leleí ni” (Molonai 7:48). Naʻe ʻiloʻi ʻeni ʻe Molomona mo Molonai ʻaki hona lotó kotoa. ʻOku ʻomi ʻe he ʻofa taʻe-tūkua ʻa e Fakamoʻuí ʻa e ʻuhinga kotoa pē ki he ʻamanaki leleí.

Vakai ki he Kahaʻú ʻaki ʻa e Tui

Naʻe fakaʻosi ʻe Molonai ʻa e lekōtí ʻi ha tūkunga fakatuʻutāmaki lahi pea tanu ia ʻo ofi ki he tumutumu ʻo ha tafungofunga. Hili ha ngaahi taʻu ʻe laungeau, naʻe liliu ʻe Siosefa Sāmita ʻa e lekōtí pea pulusi ia ki he māmaní ko e Tohi ʻa Molomoná: Ko ha Fakamoʻoni ʻe Taha ʻo Sīsū Kalaisi.

ʻOku vahevahe ʻe Molonai ʻi heʻene pōpoaki fakaʻosí ʻa e founga te tau lava ai ʻo ʻiloʻi ʻoku moʻoni ʻa e Tohi ʻa Molomoná (vakai, Molonai 10:4–5). ʻOkú ne toe fakaafeʻi foki kitautolu ke tau “haʻu kia Kalaisi” (Molonai 10:32). ʻI he taimi ʻoku tau tali ai ʻa e fakaafe ʻa Molonaí, te tau lava ʻo hanga atu ki he kahaʻú ʻi he tui ʻo aʻu ki hano fai hotau lelei tahá kae ʻikai pē ke hoko ʻa e ngaahi meʻa naʻa tau ʻamanaki atu ki aí.

Naʻe ʻiloʻi lelei ange ʻeni ia ʻe Molonai ʻi ha toe taha. Naʻe fakaʻatā ia ʻe heʻene tuí ke ne ʻiloʻi ʻa e talaʻofa ko ʻeni meia Sīsū Kalaisí: “Kapau ʻoku mou maʻu ʻa e tuí te mou lava ʻo fai ʻa e meʻa kotoa pē ʻoku totonu ʻiate aú” (Molonai 10:23). ʻOku fakamoʻoniʻi foki ʻe he pōpoaki fakaʻosi ʻa Molonaí ko e talaʻofa ko ʻení maʻau foki.

Ko Sīsū Kalaisi ko ho Fakamoʻui mo e Huhuʻi—ʻi he ngaahi taimi fangamālié pe taimi faingataʻá; ʻi he taimí ni pea maʻu ai pē.

Ko Sīsū Kalaisi mo e fānau Nīfaí

ʻOku Tuʻu ʻa Sīsū ʻi Honau Lotolotongá, tā fakatātā ʻa Casey Childs