2025
Mālō e Lelei mei Matakasikā!
Māʻasi 2025


“Mālō e Lelei mei Matakasikā!” Ko e Kaumeʻá, Māʻasi 2025, 8–9.

Mālō e lelei mei Matakasikā!

Ko Matakasikaá ko ha fonua ia ʻi he matāfanga fakahahake ʻo e fakatonga ʻo ʻAfiliká. ʻOku meimei ko e kakai ʻe toko 300 miliona ʻoku nau nofo ʻi aí. Ko ʻenau ongo lea fakafonua fakaʻofisialé ko e lea faka-Malakasí mo e faka-Falaniseé.

ʻĀkilotoa ʻe he Vaí

Ko Matakasikā ʻa e motu lahi taha hono fā ʻi he māmaní.

Ngaahi Faʻunga Maká

ʻOku maʻu ʻi he Paʻake Fakafonua Singikī tu Pemalá (Tsingy de Bemahara National Park) ha ngaahi vao ʻakau maka naʻe ngaohi mei he maka lahé. Ko e niʻihi ʻo e ngaahi faʻú ʻoku fute ʻe 328 (100 m) hono māʻolungá!

Ngaohi ʻo e Vanilá

ʻOku tupu ʻi Matakasikā ʻa e vanila ʻoku fakatau atu ʻi he funga ʻo e māmaní. ʻOku ʻomi ʻe he fonuá fakafuofua ki ha vanila toni ʻe 3,300 (lau toni metuliki ʻe 3,000) ʻi he taʻu!

Ko e Fuʻu ʻAkau Peiopapí (Baobab)

Ko e peiopapí ko e fuʻu ʻakau fakafonua ia ʻo Matakasikaá pea ʻe lava ke moʻui ia ʻo laka hake ʻi he taʻu ʻe 1,000. ʻOku ʻomi ʻe he fuʻu ʻakau peiopapí ha fuaʻiʻakau ki he kakaí ke nau kai, ko hono kilí ke ngaohi ʻaki ha maea, mo ha fakamalumalu mei he laʻaá.

Fanga Monumanu Makehe

ʻOku lahi ha ngaahi faʻahinga kehekehe ʻo e līmaá (lemur). ʻOku nau omi kotoa mei Matakasikā.

Ko e monumanu ʻe taha mei he fonuá ni ko e sīpuú (zebu), ʻa ia ko ha faʻahinga pulu ia ʻoku fakaʻaongaʻi ʻe he kakaí ki he ngoué, huʻakaú, mo e fefonongaʻakí.

Peesi PDF ʻoku ʻi ai ha kiʻi mape ʻo ʻAfilika mo e ngaahi ʻata ʻo e ʻuluʻakau peiopapí, ngaahi faʻunga maká, ngaahi fuʻu ʻakau vanilá, ko ha līmā, pea mo ha sīpū