Mei he YA Fakauiké
Founga ʻe 4 ke Fakamanatua ai ʻa Kalaisi ʻi he Taʻú Kakato
ʻOku tau fakamanatua ʻi he Kilisimasí ʻa e ʻaloʻi ʻo Kalaisí. Te tau lava fēfē ʻo fakamanatua e toenga ʻEne moʻuí?
ʻIkai nai ʻe fakaʻofoʻofa ke fakamanatua ʻa e Kilisimasí ʻi he taʻú kakato?
Ko e meʻatokoni ifó, ngaahi teuteu fakaʻofoʻofá, ngaahi tukufakaholo fakafiefiá, kae mahuʻinga tahá, ko e faingamālie ke tokanga taha kia Sīsū Kalaisí.
Ko e ngaahi ongoongo leleí: Koeʻuhí pē ʻoku hoko mai ʻa e Kilisimasí pea ʻosi, ʻoku ʻikai ʻuhinga ia he ʻikai lava ke hokohoko atu hoʻo fakamanatua ʻa e Fakamoʻuí. ʻE lava ke fakahoungaʻi e ngaahi ngāue mo e akonaki ʻa Kalaisí ʻi he taʻú kakato! Ko ha founga ʻeni ʻe fā ke tokanga taha ai ki hono manatua maʻu pē Iá, ʻo ope atu ʻi he faʻahitaʻu Kilisimasí.
1. Fekumi ke ʻIlo Ia
Ko e ʻaloʻi ʻo Sīsū Kalaisí ko ha fakahā maʻongoʻonga ia ʻo e ʻofa ʻa e ʻOtuá ki Heʻene fānaú, pea hangē ko e kau tauhi sipi ʻi Pētelihemá, ʻoku totonu ke tau fakahoungaʻi moʻoni ʻa e pō toputapu ko iá.
Ka naʻe ʻi ai ha falukunga kakai ʻi he talanoa ʻo e Kilisimasí—ko e Kau Tangata Potó—naʻe ʻikai ke nau ʻi ai ʻi he pō naʻe ʻaloʻi ai ʻa Kalaisí. Naʻa nau toki maʻu ia kimui ange. Mahalo naʻe lau māhina pe ngaahi taʻu ʻenau fonongá! Ka naʻa nau fakapapauʻi ke moihū ki honau Tuʻí, neongo pe ko e hā hono fuoloa ʻenau fonongá. Te tau lava foki ʻo fekumi ki he Fakamoʻuí ʻo ope atu he taimi Kilisimasí.
Naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni, “Ko e lahi ange hoʻo ako fekauʻaki mo e Fakamoʻuí, ko e faingofua ange ia ke ke falala ki Heʻene ʻaloʻofá, ki Heʻene ʻofa taʻefakangatangatá.” Te ke lava ʻo fekumi ke ako lahi ange fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi ʻaki haʻo lotu ke ongoʻi ʻEne ʻofá, ako ki Heʻene moʻuí ʻi he folofolá, pea fakahoko ha ngaahi fuakava mo Ia.
2. Maʻu ha mālohi fakalaumālie ʻi he ʻAukaí
Kimuʻa pea kamata e ngāue fakafaifekau ʻa Sīsuú, naʻá Ne ʻaukai ʻi ha ʻaho ʻe 40 ʻi he feituʻu maomaonganoá. ʻI he taimi ko ʻení naʻá Ne teuteu ke tekeʻi ʻa e ngaahi ʻahiʻahi kotoa pē te Ne fehangahangai mo iá mo akonaki “ʻi he mālohi ʻo e Laumālié” (Luke 4:14) ʻi Kāleli.
ʻOku ʻikai fiemaʻu ia ke ke ʻaukai ʻi ha ʻaho ʻe 40 ke muimui ʻi Heʻene sīpingá, ka ʻoku mahuʻinga ʻa e tefitoʻi moʻoní: ʻOku hanga ʻe hono siʻaki ʻo e ngaahi holi mo e tōʻonga moʻui fakaemāmaní ʻo fakaʻatā ha faingamālie lahi ange maʻá e Fakamoʻuí mo e Laumālié ʻi hoʻo moʻuí.
Naʻe pehē ʻe Palesiteni Henelī B. ʻAealingi, Tokoni Ua ʻi he Kau Palesitenisī ʻUluakí, ʻoku ʻomi ʻe he ʻaukaí ha “mālohi ke maʻu ha ueʻi fakalaumālie mo ha ivi lahi ange ke tekeʻi e ʻahiʻahí.” ʻI hono tauhi ʻo e ngaahi fuakava ke faʻa ʻaukaí ʻe tokoni ia ke ke tokanga taha kia Sīsū Kalaisi pea fakaʻatā ke Ne tāpuekina koe mo e kakai ʻokú ke ʻaukai ki aí.
3. Teuteu ki Heʻene Liuaki Maí
Naʻe ngāue fakaetauhi ʻa Sīsū ki Heʻene kau ākongá ʻi ha ʻaho ʻe 40 hili ʻEne Toetuʻú, naʻá Ne hāʻele hake leva ki he langí, mo ha talaʻofa te Ne toe liuaki mai (vakai, Ngāue 1:2–11).
Kuo fakamamafaʻi mai ʻe he kau palōfitá mo e kau ʻaposetoló kimuí ni mai ʻa e fiemaʻu ke teuteu ki he liuaki ko iá. Hangē ko ʻení, naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Nalesoni “ʻe tokoni hono fakalahi hotau taimi ʻi he temipalé ke tau teuteu ki he Hāʻele ʻAnga Ua Maí” Te ke lava ʻo hanganaki atu ki he Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa Kalaisí ʻi he fiefia mo e tui ʻaki ʻetau tupulaki fakalaumālie, kau ai ʻa e moihū ʻi he temipalé.
4. Ako ke Fanongo Kiate Ia
ʻIkai fuoloa mei he Hāʻele Hake ʻa Sīsū ki he langí, naʻe maʻu ʻe Heʻene kau ʻAposetoló ʻa e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní lolotonga ʻenau fakatahataha ki ha kātoanga maʻu meʻatokoni (vakai, Ngāue 2). Naʻa nau lava ʻi he meʻafoaki ko ʻení ʻo maʻu e fakahinohino ʻa Kalaisí neongo naʻe ʻikai ke Ne toe ʻi he māmaní mo kinautolu.
Te tau lava ʻo maʻu ʻa e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní—mo e leʻo ʻo e Fakamoʻuí, ʻo fakafou ʻi he mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí kuo fakafoki maí! Naʻe poupouʻi ʻe Palesiteni Nalesoni ʻa e tokotaha kotoa “ke [tau] fai ha meʻa pē ʻe lava ke fakalahi ai [hotau] ivi fakalaumālie ke maʻu e fakahā fakatāutahá.”
ʻI hoʻo fekumi kia Sīsū lolotonga e faʻahitaʻu makehe ko ʻení pea tokanga taha kiate Ia ʻi he kotoa ʻo e taʻú, ʻe fonu hoʻo moʻuí ʻi he fakahinohino, ʻamanaki lelei, mo e mālohi ʻokú ne talaʻofá. Ko ha ʻuhinga ia ʻoku feʻunga ke fakamanatua—ʻo ʻikai ʻi he faʻahitaʻu pē ko ʻení kae ʻi he taimi kotoa pē.