Mei he YA Fakauiké
Tūkia ʻi he Fakapoʻulí? Tuku ke Tataki Koe ʻe he Maama ʻa Kalaisí
ʻOku ʻikai fiemaʻu ke hoko ʻa e fekumi ki he Tamai Hēvaní ko ha vaʻinga langatoi ʻi he fakapoʻulí.
Naʻá ku ʻāʻā hake ki ha fakapoʻuli tuʻu. Naʻá ku toko taha pē. Pea naʻe fiemaʻu ia ke u lele pē.
ʻI he ngaahi momeniti siʻi kimuʻá, naʻá ku fakataha mo hoku ngaahi tokouá mo e tuongaʻané ʻi homau fale tauhiʻanga ʻo e fanga monumanú. Ko e fale vaʻinga lelei taha ʻeni ki he vaʻinga ʻoku mau saiʻia taha aí: langatoi ʻi he fakapoʻulí.
Ko au naʻe ʻuluaki kumí. Naʻe lele hoku ngaahi tokouá mo e tuongaʻané mo ha kasa, pea naʻe tuku toko taha pē au taʻe ʻi ai ha maʻuʻanga maama. Hili ha miniti ʻe ua ʻo ʻeku tatalí, naʻe taimi leva ke u lele ʻo kumi hoku ngaahi tokouá mo e tuofāfiné.
Ka naʻe ʻikai ke u lava ʻo ngaʻunu.
Naʻá ku moʻutuʻua fakataimi ʻi he manavahē ki he fakapoʻulí. Naʻe fāifai, pea ikunaʻi au ʻe he manavasiʻi ʻo e nofo toko tahá. Naʻá ku manga iiki ki muʻa pea …
Naʻá ku tō foʻohifo.
Naʻá ku tuʻu hake pea hokohoko atu ʻeku tō holo ʻi he fakapoʻulí.
ʻI he taimi ʻe niʻihi, ʻe lava ke hangē ʻa e moʻuí ʻoku tau tuenoa ʻi he fakapoʻulí, ʻo tūkia ʻi heʻetau foki ki he Tamai Hēvaní. Te tau lava fēfē ʻo maʻu Ia ʻi he taimi ʻoku ʻākilotoa ai kitautolu ʻe he ngaahi ivi tākiekina ʻo e māmaní?
Ko e talí? ʻOku ʻikai ke ke tuenoa. ʻOku ʻikai tatau ia mo au lolotonga ʻeku vaʻinga mo hoku ngaahi tokouá mo e tuofāfiné, he ʻoku ʻi ai haʻo kasa fakalaumālie ke ne tataki hoʻo moʻuí.
Ko Hoʻo Kasa Fakalaumālié
ʻOku ʻikai tupukoso pē hono ui ʻe he folofolá ʻa Sīsū Kalaisi ”ko e maama pea mo e moʻui ʻo e māmaní" (3 Nīfai 9:18). ʻOkú Ne fakamaama ʻa e fononga ki heʻetau Tamai Hēvani ʻofá, ʻa ia ʻokú Ne finangalo ke tau foki ange kiate Iá. ʻI he taimi ʻokú ke fili ai ke falala ki he Fakamoʻuí mo fokotuʻu ha vā fetuʻutaki fuakava mālohi mo Iá, ʻokú ke talitali lelei ai ʻEne fakahinohinó ki hoʻo moʻuí.
Ko e meʻa tatau pē, ʻi he taimi ʻokú ke fili ai ke fakamoʻui ha kasa, ʻokú ke fakaafeʻi ai hono māmá ke ne ʻākilotoa koe. ʻE lava ke tau takitaha maʻu ʻa e ivi tākiekina ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní, ʻo tataki kitautolu ʻe heʻetau kasa fakalaumālié ʻi heʻetau fononga ki ʻapi ki he Tamai Hēvaní ʻi hono fakahoko mo tauhi e ngaahi fuakavá, kae ʻikai hangē ko ʻeku vaʻinga ʻi he fale tauhiʻanga ʻo e fanga monumanú.
Kuo pau ke tau fai ʻa e fili ʻi he ʻilo pau ke fakamoʻui ʻa e māmá ʻaki ʻetau moʻui ʻi ha ngaahi founga te ne fakafehokotaki kitautolu mo e Fakamoʻuí. ʻI he taimi ʻoku mate ai ʻa e māmá, kuo tau fili ke tau mamaʻo mei he Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí. ʻE lava ke tākiekina ʻe he maama ʻokú Ne foaki mai ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní ʻa ʻetau ngaahi fili fakaʻahó, fakakaukaú, mo e ngāué, ʻo fakatupulaki ai ʻetau malava ke maʻu e ngaahi meʻafoaki mahuʻinga ʻe fā ʻo e Laumālié:
1. Nongá
ʻI heʻeku hoko ko ha taha manavasiʻi ʻi he fakapoʻulí, naʻá ku ongoʻi tuʻu laveangofua mo tailiili ʻi homau fale fakapoʻuli tuʻú. Kapau naʻe ʻikai ke u fuʻu tokanga ki heʻeku manavasiʻí, mahalo naʻá ku mei mateuteu ange ki he ngaahi faingataʻa naʻe tatali mai kiate aú.
ʻI heʻetau muimui ʻia Kalaisí, ʻo fakaʻatā ʻEne māmá ke ʻākilotoa kitautolú, ʻoku maluʻi kitautolu mei ha ngaahi faingataʻa fakatuʻutāmaki lahi ʻi hotau halá. ʻOku maʻongoʻonga ʻEne talaʻofá: “Ko ia ʻoku muimui ʻiate aú, ʻe ʻikai ʻalu ia ʻi he poʻulí, ka ʻe ʻiate ia ʻa e maama ʻo e moʻuí” (Sione 8:12). ʻI hoʻo muimui kiate Iá, te Ne ʻōʻōfaki koe ʻi he fiemālie ʻo e maama ʻo e moʻuí. Pea te ke lava leva ʻo muimui kakato ange kiate Ia.
2. Fakafaikehekeheʻi ʻo e Leleí mei he Koví
Naʻá ku humu ʻo tō ʻi homau fale ki he fanga monumanú koeʻuhí naʻe ʻikai ke u lava ʻo sio ki ha meʻa. Naʻe mei fakatokanga mai ha kasa kiate au fekauʻaki mo e fakatuʻutāmakí pea fakahaofi au mei ha mamahi lahi.
Ko e meʻa tatau pē, ʻe lava ke fakatō ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní kiate kitautolu ha mahino lahi ange ki he leleí mo e koví (vakai, ʻAlamā 32:35). ʻI heʻetau fai ha ngaahi fuakava mo e ʻEikí mo maʻu ʻa e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní, ʻe lava ke tākiekina ʻe he Laumālié ʻetau ngaahi ngāué mo fakamālohia ʻetau malava ke fakafaikehekeheʻi ʻa e leleí mei he koví.
ʻOku maluʻi ai kitautolu mei he angahala ʻa ia ʻokú ne fakalaveaʻi ʻa e laumālié mo fakatupu ha vā mamaʻo mei heʻetau Tamai Hēvaní. ʻE lava ke tokoni ʻetau fetuʻutaki mo Sīsū Kalaisí mo e maama ʻokú Ne ʻomaí ke tau fononga ʻi he māmani faingataʻa ʻokú ne ʻākilotoa kitautolú.
3. Fakatomalá
ʻOku ʻi ai ha ngaahi taimi te ke fakahoko ai ha fili hala, naʻa mo hono tataki koe ʻe he māmá. Ka ʻe lava ke tokoniʻi koe ʻe Kalaisi ke ke ʻiloʻi hoʻo ngaahi fehalaākí, tafoki pea fononga ʻi he hala totonú.
Hangē ko ia naʻe akoʻi ʻe Sisitā Tamala W. Lūnia, Tokoni ʻUluaki ʻi he Kau Palesitenisī ʻo e Finemuí: “ʻOku ʻikai ke tau nofo ʻi he hala ʻo fuakavá ʻaki ʻetau taʻe fakahoko ha fehalaaki. ʻOku tau nofo ʻi he hala ʻo e fuakavá ʻaki ʻetau fakatomala fakaʻaho.”
Te tau hē mei he hala ki heʻetau Tamai Hēvaní. Ko ha konga pau ʻeni ia ʻo e moʻui fakamatelié. Ka ʻi heʻetau tokanga taha kia Sīsū Kalaisi mo tauhi ʻetau ngaahi fuakavá, te tau lava ʻo maʻu hotau hala fokí.
4. ʻOfa Faka-Kalaisí
Mahalo pē ʻoku lahi ha fānau ʻa e ʻOtuá kuo nau foʻi he toi ʻi he fakapoʻulí. ʻI hoʻo pukepuke ha kasá, kuo fakanaunau koe ke ke ʻiloʻi kinautolu ʻi ho halá pea ʻomi kinautolu ki he māfana mo e maama fakafiefia ʻo e Fakamoʻuí.
ʻI heʻetau feinga faivelenga ke muimui ʻi hotau Fakamoʻuí, ʻoku tau hoko ko ha maama kamo. Naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Kamila N. Sionisoni, Palesiteni Lahi ʻo e Fineʻofá, “ʻI he taimi ʻoku tau vahevahe ai ʻetau māmá, ʻoku tau ʻomi ʻa e fiemālie ʻo Kalaisí ki he niʻihi kehé, fakaloloto ʻetau ului kiate Iá, pea lava ke tau kakato neongo ʻetau tali ki ha fakamoʻuí.“
ʻOku ʻikai totonu ke fononga tuenoa ha taha. ʻOku ʻi ai ha fiefia ʻi hono ʻomi ʻa e niʻihi kehé kia Sīsū Kalaisí. ʻOku tau lava ʻi he ngāue fakaetauhí mo e manavaʻofá ʻo fakaafeʻi ʻa e niʻihi kehé ke vahevahe ʻi he ʻofa ʻa e ʻOtuá mo ʻaʻeva ʻi he hala ʻo e fuakavá.
Pīkitai ki Hoʻo Kasa Fakalaumālié
Ko hoku tokouá hoku fakahaofiʻanga ʻi he ʻaho ko iá ʻi he fale ʻo e fanga monumanú. Naʻe mei lava pē ke ne tukunoaʻi ʻeku kole tokoní ʻi heʻeku fakalaka hake aí. Ka naʻá ne fakamoʻui ʻene kasá pea lele mai ki hoku fakahaofí. Naʻe tokoniʻi au ʻe heʻene manavaʻofá ke siʻi ange ʻeku ongoʻi tuenoá. Pea naʻá ku pīkitai ki he manavaʻofa ko iá kae ʻoua kuo ʻosi ʻeku kumi hoku ngaahi tuongaʻané.
ʻOku ʻikai fiemaʻu ʻetau fononga foki ki he Tamai Hēvaní ke fakapoʻuli. Naʻá Ne ʻomi ʻa Sīsū Kalaisi ke tataki fakafoki koe kiate Ia. ʻOua ʻe maumauʻi ʻEne meʻaʻofa pelepelengesí ʻaki hano tukunoaʻi ʻa e maama ʻokú Ne foaki maí.
ʻI hoʻo pīkitai kia Sīsū Kalaisi mo ʻEne māmá, te ke maʻu hoʻo hala foki ki ʻapi ki hoʻo Tamai ʻi he Langí.