8.
ʻOku ʻoatu ʻe he ngaahi ouau mo e ngaahi fuakava ʻo e temipalé ha faingamālie lahi ange ke ke maʻu ai e ngaahi tāpuaki ʻa e ʻOtuá
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 95:8
ʻOku mātuʻaki toputapu ha niʻihi ʻo e ngaahi tāpuaki ʻa e Tamai Hēvaní, kuó Ne fekau ai ke tau tuku mavahe ha ngaahi feituʻu makehe mo toputapu ke tau lava ai ʻo maʻu kinautolu: ko e temipalé. Te ke lava ʻo maʻu ʻi he temipalé, ʻa e fale ʻo e ʻEikí, ʻa ʻEne ngaahi ouau māʻolunga tahá—ʻa e ʻenitaumení mo e silá—pea mo maʻu ʻEne ngaahi talaʻofa maʻongoʻonga angé.
Ngaahi Moʻoni Taʻengatá
Ko e ʻenitaumení ko ha meʻafoaki ia ʻo e ʻilo mo e mālohi. ʻI he ngaahi ouau ʻo e ʻenitaumeni fakatemipalé, ʻokú ke toʻo kakato ange ai kiate koe ʻa e huafa ʻo e Fakamoʻuí. ʻOkú ke fuakava ke talangofua ki he ʻOtuá, feilaulau ke fai Hono finangaló, moʻui ʻaki e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí, talangofua ki he fono ʻo e angamaʻá, pea fakatapui—pe līʻoa—hoʻo moʻuí mo e meʻa kotoa pē kuo foaki atu ʻe he ʻOtuá ki Hono Siasí. Ko hoʻo ngaahi palōmesí ʻeni. ʻOku talaʻofa ʻa e ʻOtuá ke tāpuakiʻi koe ʻaki ha ʻilo, maluʻi, mo ha faingamālie lahi ange ki Hono mālohí. ʻOkú Ne talaʻofa foki ke foaki atu kiate koe ʻa e moʻui taʻengata mo Iá. Ko ha konga ʻo e ʻenitaumení, ʻokú ke maʻu ai ha faingamālie toputapu ke tui ʻa e kāmeni ʻo e lakanga fakataulaʻeiki māʻoniʻoní. Ko e kāmení ko ha fakataipe ia ʻo Sīsū Kalaisi mo ha fakamanatu ʻo hoʻo ngaahi fuakava fakatemipalé.
ʻOku hanga ʻe he sila ʻi he temipalé ʻo fakatahaʻi e ngaahi hoa malí mo e ngaahi fāmilí ki he taʻengatá. ʻI he ouau ʻo e sila ʻi he temipalé, te ke fakahoko ai mo ho malí ha fuakava mo e ʻOtuá peá mo fefuakavaʻaki ʻiate kimoua. Te mo palōmesi ke mo līʻoa kakato ki he ʻOtuá pea kiate kimoua, ke mo feʻofaʻaki mo fetokoniʻaki, pea ngāue fakataha ke tauhi e ngaahi fono ʻa e ʻOtuá. Ko hoʻo palōmesí ʻeni. ʻOku talaʻofa atu leva ʻe he ʻOtuá ʻe lava ke taʻengata hoʻo vā fetuʻutaki mo ho malí pea mo hoʻomo fānaú. ʻOkú Ne toe talaʻofa foki te ke lava ʻo maʻu ʻa e nāunau māʻolunga tahá fakataha mo Ia ʻi he puleʻanga fakasilesitialé ʻi hoʻo tauhi hoʻo ngaahi fuakavá. ʻOku ui ʻa e tāpuaki ko ʻení ko e hakeakiʻí.
Ngaahi Fakaafé
ʻAi ke ʻi ai maʻu pē haʻo lekomeni temipale. Talanoa mo ha mēmipa ʻo hoʻo kau pīsopelikí ke maʻu ia. Te Ne fai atu ha ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e tuʻunga hoʻo moʻui ʻaki e ngaahi tuʻunga moʻui ʻa e ʻEikí ke hū ki Hono fale māʻoniʻoní. Toutou vakaiʻi maʻu pē e ngaahi fehuʻi ko ʻení. (Te ke lava ʻo maʻu ia ʻi he fakamatala fakalahi ki he fakahinohino ko ʻení.) Tatau ai pē kapau ʻokú ke nofo mamaʻo mei ha temipale, tuku ke hoko hoʻo lekomení ko ha fakataipe ʻo hoʻo ʻofa ki he ʻEikí pea mo hoʻo tukupā ke moʻui ʻaki ʻEne ngaahi tuʻunga moʻuí.
Toutou ʻalu maʻu pē ki he temipalé ʻi he lahi taha te ke lavá. Te ke lava ʻo hū ki he fale ʻo e ʻEikí ʻaki hoʻo lekomení pea papitaiso mo hilifakinima maʻa hoʻo ngaahi kuí, koeʻuhí ke nau lava ʻo maʻu e ngaahi tāpuaki kuo foaki kiate koé. Fakaʻaongaʻi lelei e faingamālie kotoa pē ke ke hū ai ki he temipalé. Fekumi ki he ʻEikí ʻi Hono falé. Fekumi kiate Ia ʻi he ngaahi ouaú, ngaahi fakataipé, pea mo e Laumālie ʻokú ke ongoʻí. Te ke ʻilo Ia.
Teuteu ke fakahoko ha ngaahi fuakava ʻi he fale ʻo e ʻEikí. Ko e taha e ngaahi founga lelei taha ke fakahoko ai ʻení ko hono tauhi hoʻo fuakava ʻi he papitaisó. ʻAi ke hoko ia ko e taha hoʻo ngaahi taumuʻa fakahinohinó ke maʻu e ngaahi ouau ʻo e temipalé pea hoko ko ha tokotaha tauhi fuakava ʻi he kotoa hoʻo moʻuí. Kamata he taimí ni ke moʻui ʻaki e ngaahi fono te ke palōmesi ke talangofua ki ai ʻi he temipalé: talangofua ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá, feilaulau, ko e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí, angamaʻá, mo e fakatapuí. ʻE lava ke tokoni atu ho fāmilí, pīsopé mo e kau taki kehe ʻo e Siasí.
Ngaahi Tāpuaki Kuo Talaʻofa Maí
Te ke lava ʻo hoko lahi ange ʻo hangē ko Sīsū Kalaisí. Te Ne tokoniʻi koe ke ke hoko ko ha tokotaha muimui maʻongoʻonga ange ʻo e māʻoniʻoni. ʻE akoʻi atu ʻe he ngaahi ouau mo e ngaahi fuakava ʻo e temipalé ʻa e founga ke hū ai ki he ʻao ʻo e ʻOtuá pea moʻui taʻengata mo Iá.
ʻE fakamahafu ʻaki koe e mālohi ʻo e ʻOtuá. ʻOku maʻu e ngaahi fuakava ʻo e temipalé fakataha mo e talaʻofa ʻe ʻiate koe ʻa e mālohi mo e nāunau ʻo e ʻOtuá. ʻE tokangaʻi koe ʻe Heʻene kau ʻāngeló.
ʻE hoko hoʻo taimi ʻi he temipalé ke ke fehokotaki vāofi ange kia Sīsū Kalaisi pea mo e Laumālie Māʻoniʻoní. Te ke ongoʻi e nonga mo e fiemālie ʻa e ʻOtuá. Te ke ongona Hono leʻó ʻo mahino lahi ange. ʻE fakaava mai e ngaahi langí kiate koe, pea ʻe mahino lelei ange kiate koe ʻEne ngaahi foungá. Te ke maʻu ha ivi lahi ange ke fehangahangai mo ho ngaahi polé koeʻuhí he ʻoku fehokotaki ho lotó mo Hono finangaló.
Ngaahi Fehuʻí mo e Ngaahi Talí
Ko e fē taimi te u lava ʻo maʻu ʻenitaumeni aí? Ko e fili ko ia ke maʻu ho ʻenitaumení ʻoku fakafoʻituitui ia; fakahoko e fili ko ʻení ʻi he faʻa lotu. Talanoa ki ai mo ho fāmilí pea mo e kau taki ʻo e Siasí. Ke maʻu ʻenitaumení, ʻoku fiemaʻu ke ke ʻosi taʻu 18 pea ʻikai ke ke kei ako ʻi he ako māʻolungá. Te ke maʻu ʻenitaumeni kimuʻa peá ke toki ngāue fakafaifekau pe sila, ka ʻoku ʻikai fiemaʻu ia ke ke tatali ki ha taha ʻo e ongo meʻa ko ʻení kimuʻa peá ke toki maʻu ʻenitaumeni. ʻOku fiemaʻu pē ke ke maʻu ha loto-holi mo mateuteu ke ke fakahoko mo tauhi ha toe ngaahi fuakava makehe mo hoʻo Tamai Hēvaní. ʻE lava ke tokoni atu hoʻo pīsopé pe palesiteni fakakoló ke ke ʻiloʻi pe ʻokú ke mateuteu. ʻOua te ke lau ʻa e ʻenitaumení ko ha ngāue ke fai ʻi ha lisi vakaiʻi taʻengata. Lau ia ko ha konga fakaʻofoʻofa mo nāunauʻia ʻo hoʻo fononga taʻengata ke haʻu kia Kalaisi mo maʻu e ngaahi tāpuaki fakalaumālie maʻongoʻonga taha ʻa e ʻOtuá.
Ko e hā e ʻuhinga ʻoku ou fiemaʻu ai ha lekomeni temipale ke hū ki he temipalé? Ko e temipalé ko e fale ia ʻo e ʻEikí, pea ʻokú Ne fokotuʻu ʻa e ngaahi tuʻunga moʻui ke lava ʻo hū ki aí. ʻOku toputapu ʻaupito ʻa e ngaahi ouau mo e ngaahi fuakava ʻo e temipalé pea ʻoku fiemaʻu ai ha teuteu makehe fakalaumālie. ʻOku fakataumuʻa ʻa e ʻinitaviu lekomeni temipalé ke fakapapauʻi ʻokú ke mateuteu fakalaumālie ki he ngaahi faingamālie māʻolunga ange ʻo e ngaahi fuakava fakatemipalé. ʻOku fakaafeʻi ʻe he Tamai Hēvaní ʻa ʻEne fānaú kotoa ke nau teuteu ke fakahoko ha ngaahi palōmesi mo Ia ʻi Hono fale māʻoniʻoní.
ʻOku fiemaʻu nai ke u haohaoa ke fakahoko e ngaahi fuakava fakatemipalé? ʻOku ʻikai ha taha ia ʻe haohaoa. ʻOku kole atu ʻe he ʻOtuá ke ke faitotonu mo loto-fiemālie ke tauhi ʻEne ngaahi fekaú. Ko hono fakahoko mo tauhi ʻo e ngaahi fuakava mo e ʻOtuá ko e meʻa ia ʻokú ne ʻoatu ʻa e mālohi ke ke hoko ʻo haohaoa ʻo fakafou ʻia Sīsū Kalaisí. Ko Ia ho mālohingá!
Vakai, ʻĪsaia 2:2–3 (ʻOku akoʻi mai ʻe he ʻOtuá ʻEne ngaahi foungá kiate kitautolu ʻi he temipalé); Mātiu 11:28–30 (toʻo kiate koe ʻa e haʻamonga ʻa e Fakamoʻuí); 1 Nīfai 14:14 (ko e mālohi ʻo e ʻOtuá ʻoku ʻi Hono kakai fuakavá); Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 97:15–16 (Ko e ʻafio mo e nāunau ʻo e ʻOtuá ʻoku ʻi Hono falé); 109:22 (ʻoku fakamahafu kitautolu ʻi he temipalé ʻaki e mālohi ʻo e ʻOtuá); 131:1–4; 132:4–6, 15–20 (ke maʻu ʻa e moʻui taʻengatá, kuo pau ke silaʻi ha tangata mo ha fefine ʻi he fuakava foʻou mo taʻengata ʻo e malí); ʻĒpalahame 1:2 (naʻe fiemaʻu ʻe ʻĒpalahame ke ne hoko ko ha tokotaha muimui lahi ange ki he māʻoniʻoní pea maʻu ha ʻilo lahi ange).
Fehuʻi Lekomeni Temipalé
-
ʻOkú ke pehē ʻokú ke taau ke hū ki he fale ʻo e ʻEikí mo kau ʻi he ngaahi ouau fakatemipalé?