Wereldburgers worden: leren vanuit nabijheid

We zijn op dit moment met meer dan 8 miljard mensen op aarde, maar dat wil nog niet zeggen dat we daar elke dag bij stilstaan. Wel weten we dankzij het boek Mozes dat alle mensen die op aarde zijn (en waren) voor het heilsplan van God hebben gekozen.

Hoe bijzonder is het dan om de acteurs in de theatervoorstelling ‘As I left my father’s house’ in de openingsscène te horen zeggen: ‘Ja, ik wil leven en naar de aarde gaan!’

Na afloop van de aangrijpende voorstelling kon ik het niet nalaten om Bright O. Richards, die het scenario schreef en de regie van het toneelstuk had, te vragen hoe hij op het idee was gekomen om te beginnen met een scène uit het ‘voorbestaan’. Zijn antwoord verraste me: ‘Mijn broer is in Engeland lid van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Ik ga weleens met hem mee naar de kerk en zo hoorde ik over de Parel van grote waarde. Wat ik daar las is mij altijd bijgebleven!’

Maar waar ging deze voorstelling over? In de aankondiging staat:

‘Wie ben jij? En wie ben je als je je land moet ontvluchten en je de wrede kanten van de wereld meemaakt? En wie word je als jouw omgeving jou ziet als “de ander”?’

In de voorstelling vertellen drie personages, met respectievelijk een christelijke, joodse en islamitische achtergrond, elk hun eigen verhaal. Ze vertellen over de harde realiteit van hun strijd, over hoop en innerlijke kracht. Door krachtige monologen, meeslepende muziek en poëtische teksten word je meegenomen langs de complexe thema’s van ontheemding en identiteit. Met een mix van persoonlijke geschiedenissen, universele spiritualiteit en livemuziek brengt deze voorstelling een ode aan menselijke veerkracht en verbinding.

En om die verbinding ging het in de Vredesweek in Haarlem ook. Dankzij het Bureau Discriminatiezaken Kennemerland konden we deze voorstelling in ons kerkgebouw laten plaatsvinden. Zij betaalden de productie en wij zorgden voor de gratis ruimte en de catering van zowel de crew als het publiek.

Vrede in Nederland leek vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Niet alleen in ons land maar wereldwijd winnen antidemocratische en antirechtstatelijke bewegingen terrein. Het gaat sluipenderwijs, maar er staat veel op het spel. Het thema van de landelijke Vredesweek was dit jaar: Niets doen is geen optie. Oorlogen in Soedan, Gaza, Oekraïne kunnen we niet stoppen, maar wat kunnen we wèl doen? En hoe?

Al in 2020 herinnerde president Nelson ons aan onze taak om vooroordelen uit de weg te ruimen, met de volgende woorden:

‘Ons aller Schepper roept ieder van ons op om onze vooroordelen tegen eender welke groep van Gods kinderen aan de kant te zetten. Ieder van ons die een vooroordeel tegen mensen van een ander ras heeft, moet zich daarvan bekeren!

Tijdens zijn aardse bediening heeft de Heiland voortdurend mensen geholpen die uitgesloten, verworpen, veroordeeld, verwaarloosd, mishandeld en geminacht werden. Mogen wij, als zijn volgelingen, daarvoor onderdoen? Het antwoord is nee! Wij geloven in vrijheid, vriendelijkheid en een rechtvaardige behandeling voor al Gods kinderen.’ (Newsroom.Churchofjesuschrist.org, 1 juni 2020.)

President Uchtdorf zegt het nog duidelijker:

‘Doe met betrekking tot haten, roddelen, negeren, spotten, wrok koesteren of schade willen berokkenen alstublieft het volgende: Stop ermee!’ (Liahona, mei 2012, 75.)

En dan is er deze, niet mis te verstane oproep van president Nelson:

‘U bent vrij om voor ruzie of toenadering te kiezen. Ik verzoek u dringend ervoor te kiezen om vanaf nu altijd een vredestichter te zijn.’ (Liahona, mei 2023, 98.)

We denken misschien dat wij toch niets verkeerds doen, maar steken we de hand uit naar ‘de ander’? De bisschap van de wijk Haarlem heeft jaren geleden een Vredesconvenant ondertekend, waarin staat:

‘Met deze gemeenschappelijke vredesverklaring nodigen wij de mensen in Haarlem uit om open en nieuwsgierig naar elkaar te zijn. Dat geldt voor buren, collega’s, kinderen en leerkrachten, studiegenoten en wie je ook maar tegenkomt op de werkvloer, in sportclubs, in de horeca of gewoon op straat. Leer elkaar kennen, laat je verrassen door de verschillen en verbaas je over de overeenkomsten. Zo ontstaat waardering en respect. Wij roepen Haarlemmers op om elkaar aan te spreken op (voor)oordelen en onverdraagzaamheid, zeker als het leidt tot gewelddadig gedrag.’

Het is erg fijn om met mensen van goede wil te kunnen samenwerken. We waren dan ook blij dat we voor het vijfde jaar op een rij in de Vredesweek een multiculturele activiteit konden organiseren in ons kerkgebouw.

Op zaterdag 27 september 2025 werden de aanwezigen geraakt door de persoonlijke verhalen van Rory de Groot, Soufiane Moussouli en Bright O. Richards. Ze kwamen opeens heel dichtbij! Juist door die ‘nabijheid’ leer je elkaar kennen, word je verrast door de verschillen en verbaas je je over de overeenkomsten. Er zijn zoveel vergelijkbare verhalen van vluchtelingen, immigranten en asielzoekers om ons heen. Zijn we bereid om naar elkaar te luisteren? Kunnen we een vredestichter zijn, het hele jaar door?

De theatervoorstelling is al 4 jaar in verschillende plaatsen in Nederland te zie. Mocht je ook een voorstelling willen bijwonen of hosten, kijk op de website van New Dutch Connections: https://www.newdutchconnections.nl/