Vakasaqarai Karisito kei na Veiyalayalati: Na iDola nona Wilika o Nifai na Veiyalayalati Makawa

Mai vei David R Seely

Parofesa ni iVolanikalou Makawa, Brigham Young University

A wasea o Nifai eso na veivakararamataki e rawa ni vukei iko ena nomu vuli.

Au dau taleitaka ni wilika na Veiyalayalati Makawa Ena veiyabaki sa oti, au sa kunea e rua na idola meu vakaraica ena Veiyalayalati Makawa me vakavu reki ka vakarabailevutaka na kila: baleti Karisito kei na veiyalayalati.

Oqo eso na sala eda rawa ni raici Karisito kina kei na veiyalayalati ena noda vulica na Veiyalayalati Makawa ena yabaki oqo.

Vakasaqarai Karisito

O Nifai, ka wilika na ivolanikalou mai na peleti parasa, a kaya, “Raica, sa dau taleitaka na yaloqu me’u vakadinadinataka vei ira na noqu tamata na dina ni nona lako mai na Karisito; ni sai koya oqo na inaki sa soli kina na lawa i Mosese; kei na veika kece sa solia na Kalou vei ira na tamata, mai na ivakatekivu kei vuravura, sa vakatakilakilataki Koya” (2 Nifai 11:4).

Eda rawa ni raici Jisu Karisito ena Veiyalayalati Makawa ena vuqa na sala.

Mosese kei na Gata Parasa, mai vei Judith A. Mehr; Karisito ena Kauveilatai, mai vei Carl Heinrich Bloch

Na Kalou ni Veiyalayalati Makawa

Baleta nida sa kila mai na ivakatakila ni gauna oqo nio Jisu Karisito na Kalou ni Veiyalayalati Makawa (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 110:3–4), eda rawa ni raica na Nona kaukauwa ena Veibuli ka vaka na Daunilawa ena Ulunivanua o Saineai ni vakatavulici ira tiko na Isireli ena ivakarau mera vakataka kina na Kalou. Eda vulica na Nona loloma soliwale ena veivueti mai na veivakabobulataki e Ijipita, na Nona loloma ni kauwaitaki ira na Nona tamata ena lekutu kei na nodra vakau ki na vanua yalataki, kei na tomani ni kauwai ena nodra talai na parofita kei na nodra vosoti na Isireli ni ra veivutunitaka na nodra ivalavala ca.

Veimataqali Jisu Karisito.

E vuqa tu na mataqali (se veika e matataki) Jisu Karisito ena italanoa ni Veiyalayalati Makawa, e vuqa vei ira e vakatayaloyalotaka na Nona lako tale mai me vaka e volai ena Veiyalayalati Vou kei na iVola i Momani. Na italanoa i Eparaama kei Aisake sa ivakatayaloyalo ni Kalou na Tamada ni cabora tiko na Luvena, o Jisu Karisito. A vakabulai ira na wekana o Josefa mai na walokai vakayago, me vaka ga na nona vakabulai keda o Jisu Karisito mai na walokai vakayalo. A sereki ira na nona tamata o Mosese mai na veivakabobulataki me vaka na nona sereki keda o Jisu mai na ivalavala ca. A vakavulici ira na luvei Isireli na Turaga ena kaukauwa ni vakabauti Koya kei na Nona Veisorovaki ena italanoa ni gata parasa ena loma ni lekutu. A ivakaraitaki ni iVakabula o Ilaija kei Ilaisa ni rau vakabulai ira na tauvimate ka vakaturi ira cake na mate.

Veivakararamataki ni iVakabula ena Veiyalayalati Vou

E vakatakarakarataki o Jisu Karisito ena italanoa eso ena Veiyalayalati Makawa kei na lawa i Mosese. Na italanoa ni Lakosivia kei na vakacaboisoro ena lawa i Mosese sa dusimaki Karisito. Me ivakatayaloyalo ni ilesilesi i Jisu, era sa vakabulai na tauvimate ka vakaturi cake na mate mai vei ira na parofita ena Veiyalayalati Makawa. Mai vua na parofita o Jeremaia, sa yalataka vei keda na Turaga e dua na “veiyalayalati vou” (Jeremaia 31:31; raica talega na tikina 32).

Ena Veiyalayalati Vou, e yaco mai o Jisu me vakavotukanataka na lawa kei ira na parofita ena Veiyalayalati Makawa. A solia na veiyalayalati vou ena Vunau mai na Ulunivanua ka tura na ivakatakarakara ni veiyalayalati ena gauna ni kana vata ni Lakosivia ena iOtioti ni Kana Vata. A vakavulici keda o Jisu me da veilomani ka veiqaravi vakai keda ena Nona vakabulai ira na tauvimate ka vakaturi ira cake na mate. A vueti keda mai na ivalavala ca kei na mate ena Nona Veisorovaki, ka tauyavutaka na Nona Lotu e vuravura. Nida kilai Jisu ni Kalou ni Veiyalayalati Makawa, e rawa nida kilai Koya vakavinaka cake ena Veiyalayalati Vou.

Vakasaqarai ni Veiyalayalati

E vakavulici keda talega o Nifai meda vakaraica na veiyalayalati ena ivolanikalou: “Raica au sa dau rekitaka talega na veiyalayalati ni Turaga ka cakava vei ira na noda qase” (2 Nifai 11:5).

Sa vakabibitka o Peresitedi Russell M. Nelson na bibi ni veiyalayalati. E kaya o koya: “Na veivakacaucautaki levu duadua e rawa ni rawati eke ena bula oqo oya me da kilai tu nida daumaroroi veiyalayalati. Na isau ni daumaroroi veiyalayalati ena vakilai ruarua eke kei na bula muri mai.”

Sa qai dua na yalayala veivakurabuitaki! Ni oti mada ga na papitaiso kei na vakayacori ni veiyalayalati ni valetabu, eda na sega beka ni vakila na bibi ni kena rawa ni vakauqeta noda bula e veisiga na veiyalayala oqo meda vinaka cake kina. Ia e vakananuma vei keda na Veiyalayalati Makawa na ibalebale dina ni noda tamata ni veiyalayalati” kei na sala eda rawa ni kila vinaka cake kina na veivakalougatataki kei na itavi e basika mai kina.

Na veiyalayalati levu ka tukuni tiko ena Veiyalayalati Makawa sai koya na veiyalayalati vaka-Eparaama. Eda rawa ni raica na dina ni kosipeli i Jisu Karisito ena veiyalayalati oqo, ka muataki keda vei Jisu Karisito, ka sa vu ni veivakabulai.

Oqo eso na sala e vukei keda kina na Veiyalayalati Makawa me da kila vakavinaka cake ka maroroya na noda veiyalayalati.

Kila Vinaka Tu na Noda iTavi ena Veiyalayalati vaka-Eparaama

Na veiyalayalati vaka-Eparaama e vica toka na yalayala kei na veivakalougatataki ka soli vei Eparaama e tomani tu edai ena “veiyalayalati vou ka tawamudu” a vakalesuya mai na Parofita o Josefa Simici (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 132:30–31). A vakatavulica o Peresitedi Nelson:

“A rairai mai na Turaga ena veisiga e muri oqo me vakavouia na veiyalayalati vaka-Eparaama oya. Kivua na Parofita o Josefa Simici, a cauraka na iVakavuvuli:

“‘Sa ciqoma ko Eparama na yalayala me baleti ira na nona kawa kei ira na vua ni tolona—na tolona dou sa vu mai kina koi kemudou, ko Josefa na noqu tamata.

“‘Sa nomudou talega na yalayala oqo, baleta ni dou sa vu mai vei Eparaama’ [Vunau kei na Veiyalayalati 132:30–31].”

Mai na veiyalayalati oqo, a bulia kina na Turaga e dua na matavuvale bula dodonu me rawa ni vakatavulica kina na Nona kosipeli ka kauti ira mai na Luvena vei Jisu Karisito. A vakatavulici keda o Paula na Apositolo ni kevaka eda lako mai vei Karisito, eda sa yaco me tiki ni matavuvale i Eparaama: “Ia kevaka dou sa nei Karisito, dou sa qai kawa i Eparaama, kei na itaukei me vaka na vosa ni yalayala” (Kalatia 3:29; raica talega na tikina e 27). Mai na veiyalayalati vaka-Eparaama, era sa yaco kina na lewe ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai mera mataqali i Isireli ka itaukei kina veivakalougatataki ni veiyalayalati vaka-Eparaama.

Eda rawa ni vulica na noda itavi ena veiyalayalati ena dikevi ni nodra bula o ira ena Veiyalayalati Makawa, ena vulici ni yalayala eso a cakava na Turaga vei ira na Luvena ena ivunau, kei na nodra rogoci na parofita ni gauna makawa ka vakamasuti ira tu na luvei Isireli mera veivutuni ka talairawarawa kina nodra veiyalayalati.

Kunei ni Veivakalougatataki Yalataki Mai na Noda Veiyalayalati

Nida wilika na Veiyalayalati Makawa, eda rawa ni vakaraica na ivakaraitaki ni Turaga ena kena maroroi na yalayala e vakayacori ena veiyalayalati vaka-Eparaama. Na tolu na veivakalougatataki kilai levu duadua sai koya na vanua, ka vakatakilakilataka e dua na ivotavota ena matanitu ni Tamada Vakalomalagi; kawa, ka sa dua na yalayala ni tubu tawamudu; kei na veivakalougatataki ni kosipeli kei na matabete, “sai koya na veivakalougatataki ni veivakabulai, io na bula tawamudu” (Eparaama 2:11).

A yalataki vei Eparaama ni nona kawa “ena kalougata talega kina na veimataqali kecega e vuravura” (Nai Vakatekivu 12:3). Oqo e kena ibalebale ni o Jisu Karisito ena lako mai i vuravura ena kawa i Eparama ka vakalougatataka na veimatanitu kece e vuravura ena Nona Veisorovaki kei na Tucake Tale (raica na Kalatia 3:16).

ivakaraitaki ni nona masu tiko na iVakabula e Kecisemani

Na veivakalougatataki cava o raica ena nomu bula nikua ena vuku ni veiyalayalati vaka-Eparaama?

Na iTavi ni Vakasoqoni Isireli

Salavata kei na veivakalougatataki, na tiki ni veiyalayalati vaka-Eparama e okati kina eso na itavi. Mai na vulici ni Veiyalayalati Makawa, eda vulica na iwalewale ni kena bulataki na noda veiyalayalati. Vaka matavuvale i Eparaama, era sa kacivi na lewe ni Lotu me ra vakasoqoni Isireli. Nida vakaitavi ena cakacaka ni kaulotu, veiqaravi, cakacaka ni valetabu, veikacivi ni Lotu, kei na vakavulici kei na susugi ni noda matavuvale, eda sa vakasoqoni Isireli tiko ena nodra kau vakavoleka mai na tani vei Karisito.

A vakatavulica o Peresitedi Nelson: “Na gauna o cakava kina e dua na ka me vukea e dua—ena yasa cava ga ni lati—cavuikalawa ni caka veiyalayalati kei na Kalou ka ciqoma tu na nodra cakacaka vakalotu bibi ni papitaiso kei na valetabu, o sa vukea tiko me vakasoqoni o Isireli.”

Vulica mo Taleitaka na Veiyalayalati Makawa

Na yabaki oqo ni o wilika na Veiyalayalati Makawa ena vulici ni Lako Mai, Mo Muri Au o rawa ni vulica mo taleitaka na kena ivakavuvuli ena muri ni vakaraitaki i Nifai ena vakaraici ni rua na iulutaga oqo: Karisito kei na veiyalayalati. Ni vakayacori vakakina, sa rawa nio kilai Jisu Karisito vakavinaka cake, na Nona Veisorovaki, kei na Nona kosipeli. O rawa ni vulica talega e levu na ka me baleta na “veiyalayalati vou ka tawamudu” kei na nomu itavi me vaka na tisaipeli i Karisito ka lewe talega ni mataqali i Isireli.

Na italanoa kei na ivakavuvuli eso ena Veiyalayalati Makawa sa rawa ni vukei keda ni vakatitobutaka na noda veiwekani kei na iVakabula kei na noda kilaka kei na veidinadinati ni noda veiyalayalati.