2025
Ann mo Niuwel Witni mo Rod blong Kavenan
Jenuware 2025


“Ann mo Niuwel Witni mo Rod blong Kavenan,” Liahona, Jenuware 2025.

Ann mo Niuwel Witni mo Rod blong Kavenan

Olsem Ann mo Niuwel Witni, yumi tu yumi travel long rod blong kavenan taem yumi stap sakem sin, givim seves, stap sakrifaes mo stap glad folem rod ia.

Stoa blong Witni long Ketlan

Stoa blong Witni long Ketlan (we oli soem long ples ia long 1907) i bin givim plante mane blong mekem Jos i kam antap long Ohaeo mo Misuri long ol yia 1830.

Foto i kam long George Edward Anderson, 1907

Taem we Elisabet Ann Smit we i gat 18 yia i muv i go long Ohaeo, hem i mitim wan naesfala bisnis man ia we nem blong hem Niuwel K. Witni. Hem i tokbaot hem olsem “wan yangfala man [we] i kamaot long Wes blong ‘lukaotem wan laki blong hem.’ Hem i waes blong no westem mane mo paoa mo hem i karem i kam kwik ol propeti blong hem bitim ol … patna blong hem long saed blong bisnis.” Tufala i mared long Oktoba 1822 mo stap “wan hapi kapol, wetem gudfala tingting abaot fiuja blong tufala.”

Tufala i kam stap long Ketlan, Ohaeo, long ples ia Niuwel i manejem wan treding kampani we i gat plante sakses.

Yumi save luk paten ia blong Lod blong stap wok wetem ol pikinini blong Hem taem yumi lukluk long ol eksperiens blong Witni mo plante long ol narawan. Eksampol, yumi save luk olsem wanem oli kam blong save Sevya mo olsem wanem Hem i helpem olgeta blong luk olgetawan olsem ol pikinini blong kavenan. Blong stap save abaot olgeta, i givim ol niu tingting we i moa dip we i go wetem ol revelesen blong Lod insaed long Doktrin mo Ol Kavenan.

Stap Rere blong Kasem Toktok blong Lod

Papa mo mama blong Ann, i jusum blong lukaot long hem mo no dipen long relijin. Niuwel i gat wan maen we i strong long saed blong bisnis. Be taem tufala i mekem haos long Ketlan, Ann i filim save se wan samting i no gat long laef blong tufala. Tufala i stat blong lukaotem wan jos we i folem gospel olsem we Jisas Kraes i tijim insaed long Niu Testeman. Blong smoltaem, tufala i wosip wetem Ol Disaepol blong Kraes blong Aleksanda Campbell.

“Wan naet,” Ann i tingabaot se, “… taem mi mo hasban blong mi insaed long haos blong mitufala long Ketlan, mitufala i stap prea i go long Papa blong Hem i soem rod long mitufala, Spirit i kam long mitufala mo wan klaod i kavremap haos Wan tru sapraes i fulumap mitufala Mitufala i harem wan voes… we i stap talem, ‘Rere blong kasem tok blong Lod, from i stap kam.’”

Long Niu Yok, handred mita longwe, Lod i talem long Josef Smit blong sendem ol misinari blong prijim gospel. Taem ol misinari ia—we Oliva Kaodri mo Parley P. Pratt i lidim—oli prij long Ketlan, Ann i lisin mo afta i raetem, “Mi save se hemia i voes blong Gudfala Man blong Lukaot long Sipsip.” Ol witnes blong ol misinari, ol narafala man we oli biliv olsem Lusi mo Aesak Morli, mo wanem we i moa impoten i we, Tabu Spirit, i lidim olgeta blong mekem ol tabu kavenan. Ann mo Niuwel tufala i kasem baptaes i kam long Jos Ia blong Jisas Kraes blong Ol Lata-dei Sent long Novemba 1830.

Niuwel Witni mo Josef Smit

Taem oli kasem Ketlan long 1831, Josef Smit i introdiusum hemwan long Niuwel, mo i talem se, “Mi mi Josef, Profet ia Yu bin prea from mi blong kam long ples ia.”

Droing i kam long Pol Man

Mitim Profet Josef

Wan narafala revelesen we oli talem long Ol Sent blong “go long Ohaeo,” long ples ia bae oli save kasem “wan blesing i stap we i moa bigwan long wanem ol pikinini blong man oli save long hem ” (Doktrin mo Ol Kavenan 39:14–15; luk tu long 37:1).

Josef mo Ema Smit i kam kasem Ketlan long Febwari 1831, mo Niuwel mo Ann i tekem tufala i go insaed long hom blong tufala blong wan manis taem. Eitin manis i pas, tufala i givim bakegen wan hom blong Josef mo Ema insaed long stoa blong tufala we tufala i bin mekem jenis long hem.

Tufala Witni i stat blong luk wan moa klia pikja blong aedentiti blong tufala we i no save finis. Samtaem long yia ia, Lod i talemaot long Josef se Niuwel bae i givim seves olsem bisop long Ketlan. Niuwel i talem, “Mi no save luk wan Bisop insaed long miwan, Brata Josef; be sapos yu talem se hem i tingting blong Lod, bambae mi traem.”

Josef i ansa, “Yu no nidim blong tekem toktok blong miwan nomo. Go mo askem Papa blong save yuwan.”

Afta we hem i prea, Niuwel i harem wan voes i kam long heven we i talem se, “Paoa blong yu i stap long mi.”

Hemia i wan taem blong Niuwel mo Ann blong kam antap taem tufala i wok tugeta blong kipim ol kavenan blong tufala. Ann i raet abaot wan wei we tufala i givim seves long ol narawan:

“Folem paten blong Sevya blong yumi … , mitufala i wantem blong mekem wan Bigfala Lafet blong Ol Puaman … ; olgeta we oli no save wokbaot olgeta we oli nambut, olgeta we oli blaen, ol olfala mo olgeta we oli wik.

“Bigfala lafet ia i stap blong tri dei, long taem ia, olgeta we oli stap kolosap long Ketlan we oli save kam, mitufala invaetem olgeta Long mi, i wan “bigfala lafet” [Aesea 25:6] tru; “!i wan sisen ia, we bae mi neva fogetem.”

Afta, Niuwel i givim seves olsem wan misinari wetem Josef Smit mo olsem wan patna long Yunaeted Oganaesesen, wan bisnis blong wok tugeta blong stap givhan long ol nid blong Ol Sent. Ol mane we hem i winim long stoa blong hem i givim plante blong sapotem Jos blong i kam antap long Ketlan mo Misuri, mo hem i givim seves long Jos long plante narafala wei. Maet wanem we i moa impoten i we, Ann mo Niuwel i bin gat 14 pikinini mo lukaot long 10 we oli gro i kam bigwan.

Ol narawan oli kam tugeta blong bildim ol stek blong Saeon. Ol famli Kimbol, Ol famli Yang, Ol famli Crosby, ol Tippets , mo plante moa we oli stap traem blong mekem gospel blong Jisas Kraes i senta long laef blong olgeta. Wanwan long olgeta i karem i kam, paoa mo oli gat wanwan spesel talen. Ol fas revelesen long tetaem ia i blong lidim, ronemaot ol nogud samting mo givim hop long olgeta blong kasem daereksen blong mekem Jos i kam plante.

Stap Bildimap Haos blong Lod

Blong ol fas memba blong Jos, long evri samting mo long level blong wanwan long olgeta, blong stap kasem promes blong paoa we i kam tru long endaomen, hem i stamba blong laef blong olgeta long saed blong ol samting blong wol mo traehad long saed blong spirit (luk long Doktrin mo Ol Kavenan 38:32).

Lod i gohed blong ripitim komanmen ia blong stap bildim ol tempol long Ketlan mo Misuri. Long Ketlan, Ol Sent oli gat sakses wetem ol bigfala hadwok blong save bildimap wan naesfala bilding. Hem i bes efot blong olgeta blong bildim wan samting we Lod Jisas Kraes i glad from. Tempol ia i stanap yet kasem tedei. Stoa blong Niuwel, wetem faktri blong hem we i stap kolosap, oli ol impoten pat blong ekonomi long Ketlan we i sapotem tempol projek.

Long 1836, Sevya i kamkamaot long tempol mo akseptem ol hadwok blong olgeta. Hem i promes se ol pipol blong Hem “bae [oli] stap glad bigwan from ol blesing we bae mi kapsaetem, mo from endaomen we mi putum long ol wokman blong mi insaed long haos ia.” (Doktrin mo Ol Kavenan 110:9). Afta, Moses, Elaeas, mo Elaeja, oli kam mo givim ol ki we oli impoten tumas blong las dispensesen ia (luk long Doktrin mo Ol Kavenan 110:11–16).

Niuwel Witni olsem wan yang man

Pikja droing we i no gat deit blong Niuwel K. Witni olsem wan yang man

Bigfala Fasin blong Man I Givim Hadtaem mo Ol Samting mo Ol Tingting blong Wol.

Ol dei we i stap kam bae ol hadtaem i kam blong traem Ol Sent, we i tekem tu, ol famli Witni. Long wan nesen raon long wol, ekonomi i foldaon mo i gat wari long saed blong ol wok blong bank, plante oli tanem olgeta agensem Jos mo Profet. Oli kasem komanmen blong muv i go long Misuri, Niuwel i wari. Hem i bin wok had blong bildim stoa blong hem long Ketlan. Plante long ol samting we hem i winim aot long stoa ia, i bin sapotem Jos. ?Hao nao bae hem i wokaot nomo long evri samting ia?

Lod i tok strong long hem from i stap putum tumas tingting blong hem long ol samting blong wol mo blong gat “smol maen long sol” (Doktrin mo Ol Kavenan 117:11). Niuwel i sakem sin mo obei. Hem i kam stap long Nauvu, Ilinoa,long ples ia, hem i gohed blong givim seves olsem bisop mo afta, olsem Prisaeding Bisop.

Ol Tempol Odinens

Long Nauvu, bakegen, tempol i senta blong ol samting blong saed blong wol mo ol aktiviti long saed blong spirit. Taem oli stat blong leftemap ol wol blong tempol, Lod i oganaesem Rilif Sosaeti tru long profet blong Hem. Ema Smit i fas presiden, mo Sera Klevelan mo Ann Witni, tufala i ol kaonsela blong hem. Ema i seremaot ol impotem wok i go long Ann mo askem hem blong lidim oganaesesen taem hem i no stap.

Lod i gohed blong talemaot ol odinens blong tempol long Profet. Long 1842, from we Nauvu Tempol i no finis yet, Josef Smit i askem ol lida blong Jos blong kam tugeta, we i gat, Niuwel, antap long rum we i stap antap long ruf blong Red Brikis Stoa blong hem mo insaed long hem, i mekem odinens blong endaomen. Taem pat blong tempol—rum antap long ruf—oli dediketem, tugeta, Ann mo Niuwel, tufala i mekem endaomen blong Ol narafala Sent, bifo tufala i aot blong go long Sol Lek Vale.

Folem rod blong kavenan, Ann mo Niuwel i lukaotem Sevya, sakem sin, givim seves wetem ful hat blong tufala, givim evri samting we tufala gat i go long Hem, sakrifaes mo stap glad. Tufala i kam blong save Jisas Kraes mo luk tufalawan olsem ol pikinini blong kavenan. Plante milian we i kam afta long tufala, oli bin folem semmak paten ia blong mekem mo laef folem ol tabu kavenan mo bildim kingdom blong Lod. Blong traehad blong save ol stori blong olgeta i helpem yumi long taem blong ol gudtaem mo hadtaem sisen.

Ann Witni taem hem i olfala

Pikja droing blong Ann Witni we i no gat deit long hem mo taem hem i olfala

Kolosap long en blong laef blong hem, Ann i raetem: “Blong filim se yu bin kasem smol ol niu tingting abaot ol stamba tingting blong God blong krietem yu … ?yu yu save luksave se ol samting ia, oli impoten blong laef folem, mo blong safa from olgeta? ?I gat eni sakrifaes we i bigwan tumas… sapos yumi folem mak blong leg blong Masta long rod?”

Ol Not

  1. Elisabet Ann Witni, “A Leaf from an Autobiography,” Woman’s Exponent, Aug. 15, 1878, 41.

  2. Luk long Russell M. Nelson, “Choices for Eternity” (worldwide devotional address, May 15, 2022), Gospel Laebri; luk tu long Russell M. Nelson, “Identity, Priority, and Blessings,” Ensign, Aug. 2001, 6–12.

  3. Elisabet Ann Witni, long Orson F. Witni, “Niuwel K. Witni,” Contributor, Jan. 1885, 125; see also Saints: The Story of the Church of Jesus Christ in the Latter Days, vol. 1, The Standard of Truth, 1815–1846 (2018), 111.

  4. Elisabet Ann Witni, “A Leaf from an Autobiography,” Woman’s Exponent, Sept. 1, 1878, 51.

  5. Oli putum nem “Jos Ia blong Kraes” long tetaem ia.

  6. Luk long Orson F. Witni, “Niuwel K. Witni,” 126.

  7. Luk long Mak Lyman Staker, Hearken, O Ye People: The Historical Setting for Josef Smit’s Ohio Revelations (2009), 245.

  8. Elisabet Ann Witni, “A Leaf from an Autobiography,” Woman’s Exponent, Oct. 1, 1878, 71; Nov. 1, 1878, 83.

  9. Luk long Staker, Hearken, O Ye People, 535–37.

  10. Luk long Steven C. Harper, Making Sense of the Doktrin mo Ol Kavenan (2008), 431–32.

  11. Luk long Saints, 1:496.

  12. Luk long Saints, 1:453; Josef Smit, “Journal, December 1841–December 1842,” May 4, 1842, 94, JosefSmitpapers.org.

  13. Luk long Saints, 1:579; Church History Topics, “Anointed Quorum (‘Holy Order’),” Gospel Laebri.

  14. Elisabet Ann Witni, “A Leaf from an Autobiography,” Woman’s Exponent, Aug. 1, 1878, 33.