“Ang mga Panalangin sa 1836 ug ang mga Kalisod sa 1837,” Liahona, Ene. 2025.
Ang mga Panalangin sa 1836 ug ang mga Kalisod sa 1837
Ang paghinumdom sa atong maayong mga panahon nagpahinumdom nato nga sa kataposan kita pagaluwason gikan sa dili maayong mga panahon.
Sulod sa Templo sa Kirtland
Litrato pinaagi ni George Edward Anderson, 1907
Niadtong Marso 2024, Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw, midawat sa sagrado nga pagkatinugyanan sa pagpanag-iya sa Templo sa Kirtland gikan sa Community of Christ. Kana nga templo mao ang usa ka espesyal nga dapit, nga wala kaayoy kausaban sukad sa pagpahinungod niini niadtong 1836. Niadtong Dominggo sa Pasko sa Pagkabanhaw, Abril 3, 1836, si Jesukristo midawat niini isip Iyang balay (tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 110). Niana nga templo, mabati nato ang Iyang presensiya ug handurawon sa atong mga hunahuna diin Siya nagbarog.
Ang Templo sa Kirtland adunay daghan nga leksiyon alang sa atong mga kinabuhi karon, ang pipila niini atong makat-onan pinaagi sa paghunahuna mahitungod sa mga panghitabo sa 1836 ug 1837.
Ang Espirituwal nga Kinadagayaan sa 1836
Niadtong Enero 1836, sa dihang hapit na mahuman ang templo, ang mga Santos nagsugod sa pagsinati og espirituwal nga mga panalangin sa usa ka templo sa ilang taliwala. Gisaaran sila nga diha sa Templo sa Kirtland pagatugahan sila og gahom (tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 38:32, 38). Kini nga saad milanog sa unsay gisulti sa Manluluwas sa Iyang Apostoles didto sa Jerusalem sa Bag-ong Tugon. Human sa Iyang Pagkabanhaw, gisultihan Niya sila nga kinahanglan nga dili sila mobiya aron mosangyaw hangtod nga matugahan sila sa “gahom gikan sa kahitas-an” (Lucas 24:49). Dayon, sa adlaw sa Pentecostes, ang Iyang Apostoles nakadawat niini nga gahom sa dihang ang Espiritu mikunsad diha kanila sama sa “kusog nga huros sa hangin. … Ug silang tanan napuno sa Espiritu Santo ug misultig nagkalain-laing pinulongan” (Mga Buhat 2:2, 4).
Niadtong Enero 1836, nakigmiting si Joseph Smith sa ubang mga lider sa Simbahan aron mag-ampo, manalangin sa usag usa, ug mopahigayon sa atimanonon sa Simbahan. Human nila panalangini ang Propeta nga si Joseph, nakakita siya og panan-awon bahin sa celestial nga gingharian. Nakita niya ang Langitnong Amahan ug si Jesukristo, si Adam ug Abraham, ang iyang kaugalingong mga ginikanan (nga buhi pa), ug ang iyang magulang nga igsoong lalaki nga si Alvin, nga namatay nga wala mabunyagi. Nahibaloan ni Joseph nga ang “tanan kinsa namatay nga walay kahibalo niini nga ebanghelyo, kinsa unta makadawat niini kon sila gitugotan pa sa pagpabilin, mahimo nga manununod niana nga gingharian sa Dios” (Doktrina ug mga Pakigsaad 137:7).
Paglabay sa duha ka bulan, niadtong Marso 27, 1836, ang mga Santos nagpundok sa Templo sa Kirtland alang sa pagpahinungod niini. Naminaw sila sa pagpahinungod nga pag-ampo ni Joseph, diin mihangyo siya sa Langitnong Amahan sa pagdawat sa Templo sa Kirtland isip usa ka dapit diin ang Manluluwas “mahimong … magpakita sa iyang kaugalingon ngadto sa iyang katawhan” (Doktrina ug mga Pakigsaad 109:5). Nagdasok nianang sagrado nga lugar, ang mga Santos nanganta og “Ang Espiritu sa Dios.” Nagdungan sila sa pagsinggit, “Hosana! Hosana! Hosana sa Dios ug sa Kordero!”
Nakasinati sila og espirituwal nga mga panalangin atol sa pagpahinungod ug sa nagsingabot nga semana. Nagpuasa, nag-ampo sila, miambit sa sakramento, mihugas sa tiil sa usag usa, ug nakasinati og mga panan-awon. Mibati sila nga adunay gahom sa paglakaw ug pagsangyaw sa ebanghelyo. Gitugahan sila sa gahom gikan sa kahitas-an.
Apan ang espirituwal nga mga pagpakita wala pa mahuman. Niadtong Abril 3, 1836, ang Manluluwas nagpakita ngadto sa duha sa Iyang mga sulugoon. “Ang tabil gikuha gikan sa among mga hunahuna, ug ang mga mata sa among panabut nabuksan,” miingon si Joseph Smith ug Oliver Cowdery. “Kami nakakita sa Ginoo nga nagtindog diha sa barandilya sa pulpito, sa among atubangan … , nag-ingon: Ako mao ang sinugdanan ug ang kataposan; Ako mao siya kinsa nabuhi, Ako mao siya kinsa gipatay; Ako mao ang inyong manlalaban ngadto sa Amahan” (Doktrina ug mga Pakigsaad 110:1–4).
Human sa pagbisita sa Manluluwas, si Moises, Elias, ug Elijah matag usa nagpakita ngadto ni Joseph ug Oliver ug gihatag ngadto kanila ang mga yawe nga makapahimo nila sa pagsangyaw sa ebanghelyo ni Jesukristo ug sa pagpundok sa Israel, sa pagpanalangin sa kalibotan sa pakigsaad ni Abraham, ug sa pagselyo sa mga pamilya (tan-awa sa mga bersikulo 11–16).
Ang mga Hagit sa 1837
Apan ang istorya sa Kirtland wala matapos niining talagsaong mga pagpakita. Usa ka tuig human sa pagpahinungod sa templo, ang panaghiusa kauban sa komunidad nagkahuyang. Ang internasyonal nga ekonomikanhong krisis misangpot sa daghang walay trabaho sa Estados Unidos. Ang mga bangko sa tibuok nasod nabangkarota, lakip sa gamay nga bangko nga gitukod sa mga lider sa Simbahan aron makatabang sa kalamboan sa komunidad. Si Joseph Smith ug ang ubang lider sa Simbahan desperadong naningkamot nga maluwas ang ekonomiya sa komunidad. Apan ang bul-og sa ekonomikanhong krisis sa tibuok kalibotan grabe kaayo. Nagsugod og kawad-an og mga trabaho ug mga panimalay ang mga tawo. Daghan ang nagsugod sa pagbagulbol batok sa Dios ug sa Simbahan. Ngano nga ang Ginoo mitugot nga ang Iyang katawhan magkalisod sa ekonomikanhong paagi? Ang pipila hilom nga nagsugod sa pagsulti-sulti nga si Joseph usa ka napukan nga propeta.
Sa usa ka miting sa ting-init niadtong 1837 sa Templo sa Kirtland, si Joseph Smith Sr., ang patriyarka sa Simbahan, namulong alang sa iyang anak nga wala diha. Samtang namulong siya, usa ka rebelde misulay sa pagbitad kaniya gikan sa pulpito. Sa dihang si William Smith nanalipod sa iyang amahan, usa ka isig ka Apostol mihulga sa pagpatay ni William gamit ang espada. Ang ubang lalaki nga adunay mga kutsilyo ug mga pistola miliyok ni William. Ang templo, nga kanhi usa ka dapit nga sagrado ug espirituwal sa miaging tuig, karon usa na ka dapit sa pagkabayolente, rebelyon, ug kasamok.
Sa dihang mibalik si Joseph Smith ngadto sa Kirtland, kadaghanan sa mga miyembro sa Simbahan mipaluyo kaniya nga usa ka propeta, apan tulo ka Apostol gitang-tang gikan sa Korum sa Napulog Duha. Ang ekonomikanhong mga problema nahimong espirituwal nga mga problema. Sulod sa pipila ka bulan, misulti ang Ginoo ni Joseph sa pagbiya sa Kirtland alang sa kaseguroan sa iyang pamilya ug alang sa iyang kaugalingong kinabuhi.
Ang asoy sa mga saksi nagpamatuod sa mga kalisod nianang panahona. Si Vilate Kimball, ang asawa ni Apostol Heber C. Kimball, mipadala og sulat ngadto sa iyang bana, kinsa nagserbisyo isip usa sa unang mga misyonaryo sa England. “Wala koy pagduha-duha nga masakitan ka niini,” misulat siya kang Heber nagsulti kaniya mahitungod sa mga rebelde. “Nangangkon sila nga nagtuo sa Basahon ni Mormon ug sa Doktrina ug mga Pakigsaad apan ang ilang binuhatan naglimod niini.”
Nasayod si Vilate nga si Joseph dili perpekto. Nakahimo siya og mga sayop sa ekonomikanhong krisis sa Kirtland. Ug nagpadayon si Vilate sa paghigugma sa daghan nga mga rebelde. Apan nakakita siya og mas lawom nga leksiyon sa mga panghitabo sa 1837: “Miingon ang Ginoo, siya nga dili makalahutay og pagpanton apan molimod kanako dili mabalaan.”
Sa samang sulat, midugang si Marinda Hyde og mubo nga sulat ngadto sa iyang bana, nga si Orson, usa usab ka Apostol nga nagserbisyo sa England. Ang magulang nga igsoong lalaki ni Marinda usa sa Apostol nga mibiya sa Simbahan. “Wala ka gayod makakita og mga panahon sa Kirtland nga sama sa among nakita karon, kay daw ang tanang pagsalig sa usag usa nawala,” misulat siya.
Ang mga Leksiyon sa 1836–37
Nganong hinumdoman ang trahedya sa 1837 ug dili lang ang kadaogan sa 1836? Tungod kay, dayag lang, ang duha dili gayod mahimong buwagon. Mao usab kini sa atong kaugalingong mga kinabuhi. Ang Dios mohatag natong tanan og mga panahon sa espirituwal nga mga panalangin, mga panahon nga mamulong Siya sa atong mga kalag ug mogiya nato pinaagi sa paggunit sa kamot subay sa dalan sa pakigsaad. Mohatag Siya kanato og mga panahon sa kalig-on, mga panahon diin kita adunay igo ug sa sobra pa, mga panahon diin ang atong mga pamilya himsog ug malipayon, mga panahon diin ang atong mga higala anaa sa atong duol ug nakigsandurot kanato. Kitang tanan nagpuyo og mga panahon nga sama sa 1836.
Apan ang Dios wala gayod mosaad nga makasinati lamang kita og 1836. Alang sa matag usa kanato, ang 1837 moabot. Moabot kini kauban sa ekonomikanhong kalisod, higayon nga kita mabalaka asa makapangita og kwarta. Moabot kini kauban sa personal nga kalisod, sa higayon nga ang atong mga pamilya mag-antos sa kalit nga mga sakit, balik-balik nga balatian, depresyon, o kabalaka. Moabot kini kauban sa sosyal nga walay kaseguroan, higayon nga ang atong mga higala mopahilayo o mobudhi kanato.
Kon dili kita mahinumdom sa atong kaugalingon nga mga kasinatian sa 1836—sa atong kaugalingong mga panahon diin atong gibati ang mga kamot sa Ginoo sa atong mga kinabuhi—ang 1837 tingali makahatag og espirituwal nga walay kaseguroan. Motental kini nato sa pag-ingon, “Kini walay bili.” Motental kini nato sa pag-ingon, “Ang Dios wala mahigugma kanako.” Motental kini nato sa pag-ingon, “si Joseph Smith dili usa ka propeta” o si “Presidente Nelson dili usa ka propeta sa Dios.” Motental kini nato sa pag-ingon, “Ang dalan sa pakigsaad dili alang kanako.”
Apan kon kita mohimo sa espirituwal nga buhat sa paghinumdom ug espirituwal nga magpuyo sa 1836 bisan og makasinati kita og mga pagsulay sa 1837, malig-on gihapon ang atong hugot nga pagtuo kang Jesukristo, makahibalo gihapon kita nga ang Dios naghigugma kanato, ug makahibalo gihapon kita nga ang Pagpahiuli sa ebanghelyo ug ang Simbahan ni Jesukristo tinuod ug nga ang Ginoo naggiya sa Iyang Simbahan pinaagi sa Iyang pinili nga mga sulugoon.