General Conference
Fare Bayul ku Yesus Kristus e Ir Kanawo’en nira Ayuwegdaed
General conference ko April 2025


14:16

Fare Bayul ku Yesus Kristus e Ir Kanawo’en nira Ayuwegdaed

Napan ni gadaedra sul ngak Yesus Kristus, ni’ir fare Tathapeg ko fayleng, mrayag nira ayuwegdaed ko fapi yukoq nibe yib ngalan e yafos rodaed u dakean fare Bayul rok’.

Fare Bayul ku Yesus Kristus e ir kanawo’en nira ayuwegdaed ko fapi mo’owar nira yib ngalan e yafos rodaed. President Russell M. Nelson e mulwol nigeg ni nggu yibliynag fare Temple u Casper Wyoming ko fare duw nike thumur. Biney e yibliynag e rib thothup, ma rib gumud rogon. Biney e tomilang nag fan fapi temple nibay nibe ayuweg pifak Got u dakean fare Bayul rok’ fare Tathapeg.

Fapi stakes ko Temple u Casper Wyoming District e bay bang riy nib mu’un yuyang fapi kanawo’ riy ni’i yib fapi Gidii’en Got ko Tin Tomur e Rran ko napan e 1847 nge 1868. U mm’on ko fare yibliynag fare temple, gu sul nggu be’eg biyay fapi chep ni monga’agen e pi kanawo’ ney nib mu’un fare luul’ nikanog e Platte River ngay nib chuchugur nga Casper ni’i yib nga Salt Lake City. Biney e kanawo’ e ki’i mang kanawo’ ko ragag nge biyu’ e gidii’ ni kab kakarom. N’en ni gube sap ngay e pag ko 60,000 urngin fapi Gidii’en Got ko Tin Tomur e Rran ni milekag ko re pi kanawo’ ney.

Oren fapi pioneer e rabad ulan e wagon, machane 3,000 e yib u but’ ni yaed be pi’pi’ e chugum roraed u but’. Meruk e pi’in ni yib u but’ e mada’ nag faregi n’en nikan yibliynag ni ri buchu’uw e in yaed ni yim’. Fare ulung ku Willie nge Martin nrabad u but’ ko 1856, e ri kirban’ug ngoraed.

Kug be’ig e cheppin mornga’agen fare ulungi ku Willie nge Martin ko ngiyal’ ni tabab i kireb lanelang. Mug nang ni rib gel e gafgow nranod u fithik’ ko napan ni yaed be thum’ nga wuru’ farengi fare luul’ ni kanoeg Sweetwater River ngay, Martin’s Cove, Rocky Ridge, nge Rock Creek Hollow.

Fapi pioneer ni yead be pi’pi’ e chugum u roraed u fithik’ e snow.

U Fithik’ e Yukoq, ke yib rok Albin Veselka

Dawrug un ngalan fare Temple u Casper u mm’on ko ngiyal’ nin yibliynag. Npan niggu wean ngalan fare foyer, me un owcheg ko bangi sassing nikan paint nag nga pa’ay nibay fithingan ni fare U Fithik’ e Yukoq. Garanang ni biney e painting e kan achay ni nge dag ya’an e gafgow nike buch. Napan ni gube yaliy ya’an, mug tafney nag, “Rib puluw ya’an e biney e painting; oran e gidii’ ni yib u but’ e dani gafgow nge pag rogon.” Maki yib e thamtham ngog ni biney e gowoed e yafos nibay e chiney. Bochingiyal’ ma woed ni gadaed bay u fithik’ e yokoq nge tane maguleng nge thilthilin e tomilang.

Farengi luul’ ni kanoeg u Sweetwater River ngay

Heaven’s Portal, yib rok Jim Wilcox

Napan ni kug chal ngareb e paint, mug guy fithingan ni Heaven’s Portal, mug nang ni biney e paint ni kanoeg fithingan e “Devil’s Gate,” ngay nibay fare luul’ nu Sweetwater River ngay, e be yipfan e tin nike sunmiy Somoel ni rib fel’ ya’an, gathi kemus ni bay ya’an e pin’en ni gafgow fapi pioneer riy ko ngiyal’ nike yib e ayis.

Makug sap nga mm’on, u tomur ko fare tabel nifan e recommend, mu guy ya’an reb e painting ni ya’an fare Tathapeg. Biney e ri pi’ e falfalaen’ ngog ni rib gel. Biney e fayleng ni rib fel’ ya’an, e kuwoed ni kub sug e gafgow riy. Napan ni gadaedra sap ngak Yesus Kristus, ni’ir fare Tathapeg ko fayleng, rayag nira ayuwegdaed ko fapi yukoq nibe yib ngalan e yafos rodaed u dakean fare Bayul rok’ nib puluw ko rogon fare wo’en e Chitamangiy.

I gag, fare foyer e gin th’abi fel’ ko gin ninge fal’ag rogoy riy nifan fapi gam’ing ni yima rrin’ ulan e temple ni ngeyag nin thapeg e gam’ing ko wo’en e thap, min un ko fapi m’ag nib thothup, ni ngeyag ni ngan thapeg fapi tawa’ath nima yib ko fare Bayul rok’ fare Tathapeg. Fare tonom rok’ e Chitamangiy e ma yaen u rogon fare ayuw nibe yib u dakean fare bayul rok’ fare Tathapeg.

Pin’en ni buch rok’ fapi pioneer e ke bing wo’en ngak fapi Gidii’en Got ko Tin Tomur e Rran boech e chep nge yalen nib thothup nifan ngoraed. Boech e gidii’, e tabab i milekag ni bo’or e duw ngay u tomuren nin tuluuf raed u Missouri nge Nauvoo. Boech i yaed, e tabab u tomuren ni yoeg President Brigham Young mornga’agen e pii’ e chugum u but’, ni biney e fan ni nge sobut’nag puluwan e wub roraed. Wub u but’ e ba sobut’ pilwon ko wub u wagon nge garbaw.

Reb e tamachib u England, Millen Atwood, e yoeg ni napan nin noeg mornga’agen e biney e wub u but’, “ma gowoed bangi nifiy ni urfiy e paan nib mlik, ma fapi gum’ircha’en fapi Saint e ri sug ko falfalaen’ ni rib gel.” Bo’or i yaed ni “meybil me balyagnag e abich rok’ reb e rran nge reb, reb e nap nge reb, ni ngeyag nra uned ko pi walagenraed u dakean [fare] burey.”

Oran fapi Saints ni yib u but’ e gafgow machane dariy ban’en ni buch roraed ni rib alamrin. Machane l’agruw i ulung ni yib u but’, fare ulung ku Willie nge Martin, era gafgowgaed ko mik’iy, gafgow gaed ko garbeb, nge oren ni yaed e yim’.

Oren e pi giddi’en e milekag ney rabad u Liverpool, England, ko May 1856, ulan l’agruw i barkow. Rtaw gaed ko fagin ni yibe tabab riy u Iowa City ko June nge July. Darifan rogon e yayawol riy, gali ulung ney era chuwgaed u Salt Lake Valley ni kar sasaga’algaed ko yifan nike thil.

Yibi nang President Brigham Young ke fil mornga’agen e gali ulung ney ko napan e October 4, ko 1856. Bin migid e rran ngay me sak’iy u powchen fapi Saints u Salt Lake City me ga’ar, “Oran fapi walagdaed e yaed bay u daken fa yungi ted ni yaed be yib u but’, … ma thingarda fekedraed ngaray; thingarda pii’ed e ayuw ngoraed … u mm’on nike thil e yifang.”

Ke fith ngak fapi bisof ni ngar pi’ed 60 e mule, 12 e wagon, nge 12 ton (10,886 kg) e flour me yoeg, “Marod ngam feked e pi gidii’ ney u dakean e pi ted ney.”

Urngin e pi pioneer ney ko fare ulung ku Willie nge Martin e go napan e 1,100. Gonapan 200 e pi Saint ney e ram’ad ko napan e biney e milekag. Susun ni fa’an a pag rogon e ngiyal’ riy, ma oran e pi gidii’ ney era yim’.

Yiko’ ko winter e tabab l’agruw e wik u tomuren ni chuw e pi gidii’ ney u Salt Lake City. Mornga’agen e gidii’ ko gali ulung ney ku Willie nge Martin e ni yoloey mornga’agen raed nge rogon e pi gafgow ni buch roraed u tomuren fare yikoq ni buch. Pi chep ney e kabay mornga’agen e falfalaen’ roraed napan nra guyed e ayuw ni yibi taw ngoraed.

Weliy mornga’agen e ngiyal’ nra tawgaed, Mary Hurren e ga’ar, “Lu’ nibe map u owchen fapi mo’on, ma fapi bitir era churu’ gaed ko falfalaen’. Tomuren ni sul e falfalaen’ roraed ngoraed, mi yaed gubin nra garbug gaed nga but’ ngar og niged e magar ngak Got.”

L’agruw e rran nga tomurren, fare ulung ku Willie e thingar milekag gaed ko gin ni th’abi momaw’ ko fare pi’i kanawo’, ni ngar ranoed u Rocky Ridge, u fithik’ e yukoq ko ayis. Tin ni tomur i yaed e danra tawgaed nge mada’ ko 5:00 ko bin ni kakadbul e rran. Ragag nge dalip i yaed e yim’ min k’eyagraed u kanawo’.

Napan e November 7, fare ulung ku Willie e kar chugurgaed nga Salt Lake Valley, machane re kadbul nem, bay dalip e gidii’ ni yim’. L’agruw e rran nga tomuren, fani yib i mada’ fare ulung ku Willie nga Salt Lake, ko gin nin fingichiy raed riy min pinningraed ngalan e nu’un rok’ fapi Saints.

Ko roffen nem, birok Martin e ulung e kiyaed bay ni 325 miles (523 km) nga orel, ni yaed be ul’ul’ ni yaed be gafgow ko garbeb nge ggan ni dakuriy. In e rran e rran nga mm’on riy, miyaed yib ngar thum’ gead nga wuru’ farengi luul’ nu Sweetwater RIver ngay ni kanoeg fithingan e chiney ni Martin’s Cove, ni yaed be athapeg ni ngar pire’eged e ayuw. Me reb fapi pioneer e ga’ar, “Biney e tha’abi gel e momaw’ riy ko thum’ nga wuru’ fare luul’ ko biney e milekag.” Boech e pi gidii’ ney ni yib ngabi pii’ e ayuw—ni woed e thingtuw rog, David Patten Kimball, ni 17 e duw rok, nge pi tafagar rok, “George W. Grant, Allen Huntington, Stephen Taylor, nge Ira Nebeker—nra pired u fithik e gi luul’ ney ni rib gerbeb,” ni yaed be pi’ e ayuw ngak fapi gidii’ ni ngar thum’ gaed nga barba’.

Biney ni bo’or e gidii’ ni manang mornga’agen, nge chag ko tin ni kug fil ni mornga’agen fapi gidii’ nin ayuweg, e kug guy ni yaed gubin ma yaed be leak wo’en fare profet ni yaed be pi’ e ayuw ngak fapi Saints nikar gafgow gaed. Gubin fapi gidii’ nranoed ngar pii’ed e ayuw, e bugi gidii’ ni rib chagnag.

Fil mornga’agraed, e be fil ngog ni bay e tafney roraed ko tin nib manechubog ban’en ni gathi kemus nifan e chiney ban’en. John nge Maria Linford nge pifakrow ni dalip e pagal e yaed mu’un ko fare ulung ku Willie. John e yim’ boech e awa u mm’on ni tay gidii’en e ayuw. Yoeg ngak Maria ni kari falfalaen’ ni kartaw gaed ko fare milekag. “Dabgu thap nga Salt Lake,“ ni ke yoeg, “machane gur nge pi pagael rodow e ra thap, ma dani kalngan’ug ko gubin e pin’en ni kad dared u fithik fa’anra rayog ni nge pilal’ faak dow mar chugliyed e tabinaew rodaed u Zion.”

President James E. Faust e yoeg e tin ba’aray e thin nrib mangil: “U fithik’ e athamgil ni tay fapi pioneer, kad filed e riyul’. Gadaed ni thingari yaen u fithik e nifiy, ma fapi n’en nibay ni dani ga’fan ulan e yafos roraed e rayag ni yira chuweg min tomilang nag e mich rodaed, ta’areb nag min gelnag. Bay e gafgow, mo’owar, nge kirbaen’ nima yib ngak e gidii’ ni gubin, ni kab mu’un e gidii’ ngay nima gay rogon e mat’aw nge rogon e mich. Machane tiney e kabang ni’ir e wo’en ni ngan mada’nag Got.”

U dakean fare Bayul nge fare Bayuliynag, fare Tathapeg e “chuwegey ko yamʼ, ni bachan e ire yog ni chuweg ir ko yamʼ“ nifan ko gidii“ ni gubin. Piʼin nike kalngaenʼ ko pi denen, Ke “fek nga mab sug ko murnguy ngakʼ e gidiiʼ, make sakʼiy nga thilraed e justice.”

Faʼanra dariy fare Bayul, ma dabiyag ni ngad ayuweged daed ko denen nge yamʼ. Woed ni denen e kabang ni rib gaʼfan ko lumel nibe yib ngodaed, ngongol ko togopluw e ma yib u dakean e kireb, melʼeg e tin ni dani matʼaw, kireb nibe rrinʼ e gidiiʼ, nge tin ndabiyag ni ngad thilyegned.

Machibnag fare Gospel Rog ba fil nag: “Napan ni gadaed ra taga’ ko Yesus Kristus nge Bayul Rok’, ma rayag nra ayuwegdaed ko pi mo’owar rodaed, nge gubin mit e m’ar, nge amith. Ma rayag nran suguy daed ko falfalaen’, gapas, nge cham ningan taleg. Gubin ban’en ko yafos e rayog ni ngan fal’eg u dakean fare Bayul rok Yesus Kristus.”

Napan e biney e Easter, sap rodaed e nge par nib sap ngak fare Tathapeg nge fare bayul rok. Fare Bayul e ma pii’ e athap nge tomilang ko ngiyal’ ni woed nib lumor. President Gordon B. Hinckley e yoeg, “Napan nibay nib niguy rogon e fayleng, … [ma] dariy ban’en … ngay nib fel’, fa magik, fa bagel ko biney e murnguy nike rrin’.”

Nggog dalip ban’en nibay rogon ko rran rodaed e dabay.

Bin somm’on, dabda fekyathin gaed ko pi n’en nrayag ni ngad rrin’ed ni ngad pii’ed e ayuw ngak boech e gidii’ ko tin ni yaed be gafgow riy fa tin nib tu’uf roraed nib thothup.

Bin l’agruw, mu fanay fare Bayul rok’ fare Tathapeg. Gadaed gubin ni thingarda daged ma gadaed thamiy e falfalean’ ni ku woed e ngiyal’ nibe yib e gafgow ngodaed. Athap rodaed e ngad pired ni gadaed bay u barba’ fare kanawo’ ko gin nibay e tomilang riy. Kug guy e en ni gamow, i Mary, nike rrin’ e biney ni gubin ngiyal’ ulan e yafos rok. Gube pinning e magar ngak ko falfalaen’ rok, ni demuturug e pi gafgow ni gamow be yean u fithik’.

Bin dalip e mulwol rog e ngad ted bangiyal’ ni ngad tafneyed fare Bayul rok fare Tathapeg. Bo’or kanawo’en nrayag ni ngad rrin’ed e biney. Machane, un ko fare mo’olung ko sakrament nge fek fare sakrament e ribay ni rib ga’fan.

Ni kab ta’ab rogon ngay ko fare yean nga temple ko urngin yay nrayag. Fare temple e rayag ni nge ul’ul’ nge pugorran ngodaed fare Bayul rok fare Tathapeg nge pin’en nrayag ni nge rrin’. Ma, krayag, ni yean nga temple e ra ayuwegdaed ngad ayuweged fapi gidii’ rodaed nikar m’ad fa fapi gidii’ rodaed ni kab kakurom.

President Russell M. Nelson, ko bin tomur e conference, e weliy ere yalen ney me uneg ngay, “fapi tawa’ath ko [Temple] … e be pi’ ba ayuw ngak fapi gidii’ ni yaed e yaedra fal’ag rogon fare fayleng ko fare bin ni Migid e Wub rok Somoel!”

Susun ni dabda pagtalined fapi gafgow ni tay fapi mfen nibay nib mm’on rodaed, machane t’ufeg rodaed, nge adag rodaed, nge liyoer rodaed e susun ni nge par ni fare Tathapeg e bay u luk’ngun nge fare Bayul rok. Gube micheg ni fare kiy ko fare wo’en e tonom rok e Chitamangiy ko falfalaen’ e yib rok’ fare Tathapeg, ni’ir Yesus Kristus. Bay nib fos ma be gagiyeg nag e Galasia rok’. Fare Bayul ku Yesus Kristus e ir kanawo’en nra pagded u kalbus ko pi mo’owar nra yib ngalan e yafos rodaed. U dakean fithngan Yesus Kristus, amen.

Babyoren e Ayuw

  1. Fare Temple u Casper Wyoming e ni yibliy ko November 24, 2024.

  2. Gu nang mornga’agen fare ulung ku Willie nge Martina nge pin’en ni buch roraed ko napan ni kugub bitir. Thingtuw rog David Patten Kimball, e mu’un ko fare ulung u Salt Lake Valley ni l’oeg raed President Brigham Young ni ngar ranoed ra ayuweged fapi Saints. (Muguy ko Saints: The Story of the Church of Jesus Christ in the Latter Days, vol. 2, No Unhallowed Hand, 1846–1893 [2020], 237.)

  3. Albin Veselka, Between Storms, original painting in the Casper Wyoming Temple (muguy ko “Casper Wyoming Temple Open House Commences,” Newsroom, Aug. 26, 2024, newsroom.ChurchofJesusChrist.org).

  4. “Ufthik rame’en e yaal’ nge maguleng, Somol, mu par rog! (“Abide with Me!,” Hymns, no. 166).

  5. Jim Wilcox, Heaven’s Portal, en ni achay yaqan fare Casper Wyoming Temple (muguy ko “Casper Wyoming Temple Open House Commences,” newsroom.ChurchofJesusChrist.org).

  6. Joseph Brickey, Risen Hope, giclée of original painting (muguy ko “Casper Wyoming Temple Open House Commences,” newsroom.ChurchofJesusChrist.org).

  7. Muguy ko William G. Hartley, “The Place of Mormon Handcart Companies in America’s Westward Migration Story,” The Annals of Iowa, vol. 65, nos. 2, 3 (Spring/Summer 2006), 107–9.

  8. Millen Atwood, “Account of His Mission,” Deseret News, Nov. 26, 1856, 300; cited in Andrew D. Olsen and Jolene S. Allphin, Follow Me to Zion: Stories from the Willie Handcart Pioneers (2013), xi.

  9. Fare wagon ku Hodgetts nge Hunt era milekagaed ngar chuchugur gaed ngak e ulung rok’ Martin niki tu’uf ni ngan ayuwegraed.

  10. Oran e ulung ku Willie era chuwgaed u Liverpool, England, u barkow ni kanoeg Thornton ngay ko May 4, 1856. Oran e ulung ku Martin era chuwgaed u Liverpool, England, u barkow ni kanoeg Hirzon ngay ko May 25, 1856.

  11. Muguy ko “Handcart Camp Dedicated in Iowa as Historic Site,” Church News, Aug. 9, 1980, 3, 5.

  12. Brigham Young, “Remarks,” Deseret News, Oct. 15, 1856, 252; punctuation riy nikan thilyeg yuyang riy.

  13. Brigham Young, “Remarks,” 252.

  14. Muguy ko Olsen and Allphin, Follow Me to Zion, 217.

  15. Mary Hurren, in Olsen and Allphin, Follow Me to Zion, 131.

  16. Napan e July 23,, 1994, President Gordon B. Hinckley e yiibliynag era gin’ey nu Rock Creek Hollow Monument me non nifan e pi Saints ney nra m’ad ko re wub ney u Rocky Ridge (muguy ko Julie Dockstader Heaps, “Trail of Handcart Pioneers Sanctified by Sacrifice,” Church NewsJuly 30, 1994, 8–9, 11). President Robert Scott Lorimer e un ngak President Hinckley ko biney e yibliynag. Ni’ir fare stake president ko fare Stake u Riverton Wyoming, e muruwel rok’ ni nge gay mornga’agen me guy e pin’en nike rrin’ e pichan’ey nikar gafgow gaed riy.

  17. Muguy ko James G. Willie emigrating company journal, Nov. 7, 1856, Church History Library, Salt Lake City.

  18. John Jaques, “Some Reminiscences,” Salt Lake Daily Herald, Dec. 15, 1878, 1.

  19. Saints, 2:237. Thingtuw rog Crozier, fak David Patten, e gil ngog bugi machib ni rib ga’fan. Yoeg ni David e leak wo’en fare profet, ma thingarda rrin’ed fapi mulwol nibe yib rok’ e profet ko pi rran rodaed.

  20. John Linford, in Golden C. Linford, Linford Family Heritage (1995), 214; ngkum guy ko Val Parrish, “President’s Message,” Pioneer, vol. 71, no. 3 (Fall 2024), 1.

  21. James E. Faust, in “Faith in Every Footstep: The Epic Pioneer Journey” (video presentation in general conference, Apr. 6, 1997), EnsignMay 1997, 63.

  22. Mosiah 15:8.

  23. Mosiah 15:9; ngkum guy ko Alma 34:16.

  24. Muguy Alma 22:12–15.

  25. Preach My Gospel: A Guide to Sharing the Gospel of Jesus Christ2023), 56.

  26. Gordon B. Hinckley, “The Wondrous and True Story of Christmas,” Liahona, Dec. 2000, 4.

  27. President Thomas S. Monson e weliy maki rrin’ ni woed rogon e biney e yalen (muguy ko Teachings of Presidents of the Church: Thomas S. Monson [2020], 67–76).

  28. Russell M. Nelson, “The Lord Jesus Christ Will Come AgainLiahonaNov. 2024, 121.