2020–2024
Kalamwur Kalewe kan, Ah Rah kan Pahn Keirda
Kapokon lap en Oakotohpe 2024


14:31

Kalamwur Kalewe kan, Ah Rah kan Pahn Keirda

Rahn amw Kadehde kan pahn kihda kehlail en amw pwoson Samatail Nanleng oh Sapwelime Iehroso.

Ihmw Sarawi en Mahs Ehu nan Zwickau

Pahr 2024 wia mehkot kesempwal ehu ong ie. Sounpar 75 sang ansou me I pepdaisla oh kasarawihla ien wiahla towe mehlel men nan Mwomwohdiso en Sises Krais en Souleng en Imwin-rahn Akan nan Zwickau, Germany.

Ai wia towe mehlel men en Mwomwohdiso en Sises Krais wia mehkot kesempwal ehu ohng ie. Ai iang wadawad ohng sapwellimen Koht aramas en inou kan, iang kumwail, riei ohl oh lih akan koaros, wia mehkot laud ehu nan ai mour.

Ni ai medewe pein ai seilok ni ai wia werek en Krais men, ai madamadau kin kalapw pwurala wasa ehu nan Zwickau, wasa me I kin pereniki patehng mihting en kamadipw sarawi kan en Mwomwohdiso en Sises Krais ansou me I wia seri men. Ih wasahu me I alehdi weren ai kadehde oh tapiada apwalih.

Imwen sarawi wet mie piano en mahs ehu. Rahn Sarawi koaros emen pwutak pwulopwul kin pwukoahki pwoamwih pwe keseng o en kak doadoahk. Ekei pak I kin ahneki ansou mwahu en iang sawas nan doadoahk kesempwal wet.

Ansou me tohn Sarawi o kin koul, I kin wia wen ai kehlail en pwoamw koaros pwe kesengo en dehr uhdi. Pahnangin sehr en katanga kesengo, I kin kak kilang kilahs en wenihmwtok ko, ehu kilelen Sounkomour Sises Krais oh ehu kilel en Joseph Smith Nanwel me Sarawio.

I kakkakete taman pepehm sarawi kan me I kin alehdi ansou me I kin kilang wenihmwtok ko ansou me I kin rongorong kadehde kan en Souleng kan oh kokoulki koul kan en Zion.

Nan wasa sarawio, Ngehn en Koht kadehdeiong nan ai madamadau oh nan ai mongiong me e mehlel: Sises Krais iei ih Sounkomour pen sampah. Sapwellime Mwomwohdiso met. Soukohp Joseph Smith kilangada Koht Sahm oh Sises Krais oh pil rongada Ngilera.

Ni tepin pahr et, ansou mei mih nan pwukoahn doadoahk ehu nan Europe, I ahneki ansou mwahu ehu ien pwurala Zwickau. I insensuwedkihla, imwen sarawi en mahso sohlar mih wasaho. E deideidihsang wasao sounpar kei samwalahr o pwe ren kawada apartment laud ehu.

Dahme Poatoapoat, oh Dahme Sohte Poatoapoat?

I kasalehda mei pahtoukihla ihmw wet ah pahn wiahte mehn ketemen ieu sang ni ansou me I wia seri men. E wia ihmw sarawi ehu ong ie. Ahpw ihmw ehu mwo.

Ahpw, ngehn en kadehde me I alehdier sang Ngehn Sarawi pahr kei samwalahr sohte sohrala. Ni mehlel, e keirda oh kehlaila. Soahng kan koaros me I koledier nan ansou me I pwulopwulo duwen mehlel en rongamwahu en Sises Krais wia poahsoan tengeteng ehu nan ai mour. Inou me I wiahiong Semei Nanleng oh Sapwellime Iehros kin mihmite rehi—sipelehdo ansou me ihmw sarawi en Zwickau kamwermwerdi oh wenihmw tok kilahs ko ah sohrala.

“Nanleng oh sampah pahn sohrala,” Sises masanih, “ahpw ai mahsen kan sohte pahn sohrala.”

“Nahna kan pahn pwalpeseng, dohl akan pahn sohrala; ahpw ai limpok sohte pahn kokohlasang uhk, duwehte ai inou en popohl pahn pil mihmite, Kauno me masanih.“

Ehu mehkot kesempwal me kitail anahne koledi nan mour wet iei wekipeseng en dahme poatoapoat oh dahme sohte poatoapoat. Ansou me kitail esehier met, soahng koaros pahn wekila—atail ehupene kan, pilipil kan me kitail kin wiahda, mwomwen atail kin ehu ong aramas akan.

Atail pahn esehla dahme poatoapoat oh dahme sohte poatoapoat iei me wia kih en kakairada kadehde en Sises Krais oh Sapwellime Mwomwohdiso.

Ke Dehr Wiahki Me Rah kan Me Wia Kalewe kan

Rongamwahu en Sises Krais me kapwurupwurdohu, ni mwomwen Soukohp Joseph Smith ah padahngki, “kihpene[hr] koaruhsie, oh soangen mehlel koaros.” Ahpw met sohte wehwehki me soahng koaros me mehlel sohngetehieu. Ekei mehlel wia poahson, kesempwal, ni kalewen atail pwoson. Ekei mehn kapatapat de rah kan—kesempwal, ahpw ihte ansou me re uhsang ni poahson kan.

Soukohp Joseph Smith padahngki, “Me poahson en mour en padahk kan en atail pelien lamalam iei kadehde en Wahnpoaron oh Soukohp akan, me pid duwen Sises Krais, me E ketin pwoula, seridi, oh iasada ni kesiluh en rahn, oh ketdahla nanleng; oh soahng koaros me pid atail pelien lamalam uhsangete ie.”

Ni ehu koasoai, Sises Krais oh Sapwellime meirong en tomwo me wia kalewen atail kadehde. Sohng teikan koaros me wia rah kan.

Met sohte wehwehki me rah kan sohte kesempwal. Tuhke pwoat anahne rah kan. Ahpw nin duwen Sounkomouro ah mahsaniong Sapwellime werek ko, “Rah kan sohte kak pein kihwei wah, ihte ma e uhsang ni tuhkeo.” Ma sohte ehu ong Sounkomouro, mehn ketihnain ong kalewe kan, rah kan pahn mengila oh mehla.

Ong mehn ketihnepen atail kadehde kan en Sises Krais, I kin medewe ma ekei pak kitail sou kin saskihda rah kan ong kalewe kan. Iei sapwung wet me Sises kasawiada rehn irail Parisih kan en Ah ansou o. Irail kin insenohki laud kisin kahpwal kan en kosonnedo me karehda arail sohte men alehda dahme Sounkomouro kahdaneki “me toutou kan me kesempwal“—poahson en mehlelo me duwehte “tenekih oh mahk oh pwoson.“

Ma ke men kalamwur tuhke ehu, ke sohte kin weisipih ki pihl rah kan. Ke kin kalamwur kalewe kan. Me duwehte, ma ke men rah kan en amw kadehde en keirda oh miehda wah, ke anahne kalamwur kaleweh kan. Ma ke peikasaliki duwen padahk ehu de mwohmw de mehkot ieu me pid duen poadoapoad en Mwomwohdiso, rapahki ni pwung sang ni pwoson rehn Sises Krais. Rapahki oh wewehki Sapwellime meirong ong uhk, Sapwellime limpoak ong uhk, Sapwellime doadoahk ong uhk. Idawehn Ih ni aktikitik. Rahn amw kadehde kan pahn kihdo kehlail sang amw pwoson Samatail Nanleng oh Sapwellime Iehroso.

Ni karasepe, ma ke men ahneki kadehde kehlail en Pwuhk en Mormon, rapahkihte ire kan me kadehde duen Sises Krais. Kilang ia mwomwen Pwuhk en Mormon ah Kadehde Ih, dahme e kin padahki duen Ih, ia mwomwen ah kin luke oh kamarainihuk en kohdo Reh.

Ma ke men raparapahki marain nan Mwomwohdiso de nan Tehnpas Sarawi, song rapahki Sounkomouro nan tiahk Sarawi kan me kitail kin ale. Diarada Kauno Nan Sapwellime tehnpas sarawio.

Ma ke kin lok de pwangada nan amw pwukoahn Mwomwohdiso, song pilehu kilenglahng ahmw pwukoah rehn Sises Krais. Wiahki ahmw kasalepen limpoak ong Ih.

Kalamwur kaleweh kan, oh rah kan pahn keirda. Oh mwurin ansou kis, re pahn kapwarahda wah.

Katengtengdi oh Poahsoankihda Ih

Pwoson Kehlail Sises Krais sohte kin oudahte pwarada. Soh, nan mour wet, tekatek oh kengkeng en madamadau me kin keirda laud. Tuhke mwahu oh wah tohto en pwoson kin anahne en kin mie epwelpe ansou Koaros. Oh me keioun kesempwal iei kitail en kin wie tengeteng rehn Krais.

Karasepe: Ni tapio, mwein kitail iang rongamwahu en Sounkomouro oh Sapwellime Mwomwohdiso pwe kitail pwuriamweiki wen mwahu en toweh kan de pisop kadeko de mwakelekel en nihmw sarawi kan. Wiepe pwukat udahn kesempwal en kairada Mwomwohdiso.

Mendahte, ma kalewen atail kadehde sohte udahn loalla sang met, dahme pahn wiawi ma kitail kosoulahng ehu ward me sohte nohn mwahu, towehkan sohte nohn kadek, oh pisop inda mehkot me kitail sohte mwahuki?

Ehu karasaras: E sou pahn katapan ma kitail ahniki koapwoaroapwoar kitail en kolokol kosonned akan oh katengetengpene nan tehnpas sarawi, kitail pahn kapaikihda peneinei laud, peneinei peren ni marain, seri kan en peik, meh koaros en pwersek en sarawi, iang wia arail misin, iang koul nan pwihn en koul en ward, oh kin iang kamwakel ni imwen sarawi nimenseng en Rahn Kaunop koaros?

I udahn men kitail koaros en kak kilang mepwukat nan atail mour. Ahpw ia duwen ma e sohte wiawi? Kitail pahn kak mihmite rehn Sounkomouro mendahte songen irair pwukat—koapwoaroapwoarki Ih oh Sapwelime ansou?

Kitail anahne idek rehtail: Ai kadehde poahsoandahsang dahme I koapwoaroapwoarki en wiawi nan ai mour? E kin kohsang ni mwekid oh wiewia en mehteikan? De e poahsoankihda Sises Krais, “poadedi oh kairada rehn Ih,” mendahte irair en mour ah kin wekiwekidek?

Tiahk kan, Wiewia kan, oh Pwoson

Pwuhk en Mormon koasoia duwen aramas me “inenen poadedi nan kaskasawih tiahk sarawi kan en Koht.” Ahpw mwuhr Korihor me sohte kamehlele kohdo, kin kemehn kouruhrki sapwellimen Sounkomour o rongamwahu o, kin kahdaneki “likawih“ oh “tiahk likamw tohr en arail pahpa kahlap ako.” Korihor kahluwasang “mongiong en me tohto, kahreiong arail mihla Nan dihp.“ Ahpw ekei e sohte kak kaloweiraildi, pwehki ong irail, rongamwahu en Sises Krais wia mehkot kesempwal sang tiahk.

Pwoson kin kehlail ansou me kalewe kan kin inenen loal nan pein atail koahiek, pein atail ehu ong Sises Krais, kelehpwki ong dahme atail tiahk kin wia de dahme ekei pahn kosoia de wia.

Atail kadehde pahn kin lel nan kasongosong oh songisong. Pwoson iei kaidehn pwoson ehu ma sohte kasongsongpe wiawi. Pwoson sohte kak kehlail ma sohte mehkot uhwong. Eri ke dehr pahtoula ma ke kin sohpai kahpwal en pwoson de peidek me sohte kin mie pasapengpe.

Kitail sohte anahne kasik en esehla soahng koaros mwohn atail mwekid. Kaidehn pwoson met. Duwen Alma ah padahngki, “Pwoson iei sohte marainki duwen soahng kan ni unsek.” Ma kitail pahn sohte mwekid lau peidek koaros pasapengla, kitail kin irehdi kamwahu me kitail kak alehdi, oh kitail kin irehdi manaman en atail pwoson.

Pwoson me kaselel pwehki e kin mie ansou me kapai kan sohte kin kohdo nin duwen me kitail kin koapwoaroapwoarki. Kitail sohte kak kilang dahme pahn kohdo mwuhr, kitail sohte kin ese pasapeng kan koaros, ahpw kitail kak koapwoaroapwoarki Sises Krais ni atail kohkohwei mwowe oh kohkohda pwehki iei Ih me atail Sounkomour oh Soundor.

Pwoson kin alehdi kahpwal akan oh souitar akan en mour pwehki e poadedi teng rehn Krais oh Sapwellime padahk. Sises Krais, oh Samatail Nanleng me ketin kadaredo Ih, Ira patpene oh wia mehn kaweid me teng oh me kitail kak koapwoaroapwoarki.

Kadehde kaidehn mehkot ieu me ke wiahda pak ehu, oh e kin mihmi kohkohlahte. E duwehte tuhke ehu me ke pahn kin kalamwur ansou koaros. Poadokedi mahsen en Koht nan ahmw mongiong wia dake keiou. Ansou me amw kadehde pahn tepida keirda, eri udahn doadoahk o tepidahr! Ansou o me ke pahn “apwalihki epwel mwahu, pwe en kak kadarala kalowe, pwe en kak keirda, oh kadarala wah.” E kin anahne “poadidiong laud” oh “kanengamahiong apwahpwalih mahseno,.” Ahpw sapwellimen Kauno iou kan mehlel: “Kumwail pahn dolung ketingpen amwail pwoson, oh amwail loalopwoat, oh kanengamah, oh nannanti nan ahnsou apwal, awiawih ahnsou me tuhkeo pahn kadarala wah ong kumwail.”

Riei ohl oh lih kan, kempoakepahi kan, I inenen loaloidki ihmw sarawi en Zwickau o oh wenihmw tok kilahsko. Ahpw mwurin sounpar 75, Sises Krais kihongie seiloak ehu nan mour me inenen kainsenamwahu sang dahme I kak medewehieng. E kin kansenamwahuihe nan ansoun ai apwal kan, seweseie ien kin kak pein diarada ai sou itar akan, kamwahuihla ai ohlahn pali ngehn kan, oh kin apwalihe nan kekeirdahn ai pwoson.

Met me I kapakapki oh kihda kapai me kitail pahn kalamwur kalewen atail pwoson Sounkomour o, Sapwellime padahk, oh Sapwellime Mwomwohdiso. Met I kadehdehda ni mwahr sarawi en atail Sounkomour, atail Soundor, atail Kaun—ni mwaren Sises Krais, ahmen.

Ire kan

  1. Pahr 2024 pil iei pahr 30 en mwurin ai alehdier pwukoahn wia emen Kaun Lap oh sounpar 25 sang ansou me ai peneinei mwekidsang Germany kohdo United States me pil wia kisehn pwukoahn doadoahk wet. Kereniong sounpar 20 samwalahro—nan Oaktohpe 2, 2004—I kasarawilahr ien wiahla emen towe en Wahnpoaron Ehk-riemen o oh emen soun kadehde “mwaren Krais nan sampah” (Doctrine and Covenants 107:23).

  2. Nan ekei ansou, ai pepehm kan ohng imwen sarawio duwehte nein Alma aramas ko ahr pehmada duwen Pihl en Mormon—e wia wasa lingan ehu ong irail, pwehki “wasao [irail] esehla duwen arail Soundor o” (Mosiah 18:30).

  3. Madiu 24:35; pil kilang Joseph Smith—Matthew 1:35.

  4. Aiseia 54:10; pil kilang 3 Nihpai 22:10.

  5. Presedend Thomas S. Monson padahngki mehlel wet te nin duwe met: “I kamelele me nan pwungen ire kaselel pwukat kitail anahne esehla nan mour mwotomwot wet en sampah iei ire me sewese kitail en esehla dahme keieu kesempwal oh dahme sohte kesempwal. I peki rehmwail ken dehr mweidohng me keieu kesempwal o en daulih iuk” (“Kin Rapahki Insenamwahu nan Seiloko,” Liahona, Nov. 2008, 85). Pil duwehte, ansou me Presedend Russell M. Nelson apwtehn koangongehkin kitail en “medewe nanleng,” e kosoia, “Nan mour wet iei ansou en esehla laud ong pilada soahng kan koaros me pahn wahdo poatoapoat” (“Medewe Nanleng!,” Liahona, Nohp. 2023, 118).

  6. Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2007), 264; pil kilang Teachings of Presidents of the Church: Brigham Young (1997), 16–18.

  7. Teachings: Joseph Smith, 49.

  8. Sohn 15:4.

  9. Madiu 23:23, Ire Kapw Me Pilehu Wiawihda.

  10. E kaperen ken tamataman dipwisou en mahs nan pwungen tiahk en mehn Amerika kan oh aramas akan en Pwuhk en Mormon? E kak wiawi. E sawas amw esehla soai kan sang nan doaropwe kan de soahng teikan duwen oritikpen mwomwen Joseph Smith ah kawehwehdi Pwuhk en Mormon? E ohng ekei. Ahpw sohte ehu audaudki kadehde me poatoapoat me Pwuhk en Mormon iei mahsen en Koht. Pwehki mwo, ke anahne diarada Sounkomouro nan Pwuhk en Mormon, rong pein Ah Mahsen ohnguhk. Ansou me e pahn wiawi, sohte katepen wasa de kanihmw en Zarahemla mih ie de ia mwomwen Urim oh Thummim. Mepwuko iei rah kan me kak lopsang ni ahmw tuhkeo ma mie anahnepe, ahpw tuhkeo pahn mihmite.

  11. Kilang Doctrine and Covenants 84:19–20.

  12. Kilang Joy D. Jones, “Ohng Ih,” Liahona, Nohp. 2018, 50–52.

  13. Kilang Senesis 3:18.

  14. Presedend Nelson lukehiong kitail koaros “en pwukoahki pein [atail] kadehde Sises Krais oh Sapwellime rongamwahu o. Koadoahke. Apwalih mwahu pwe en kak Keirda” (“Powehdi Sampah oh Komol,” Liahona, Nohp. 2022, 97).

  15. Kolose 2:7.

  16. Alma 30:3.

  17. Kilang Alma 30:12–16, 31.

  18. Alma 30:18.

  19. Kesempwalpe, an Korihor ah pwungo sohte lipwe ong irail men Leimen kan me ahpwte towehla, mehn Ammon kan (kilang Alma 30:19–20), me sohte alehda Krais pwehki an arail pahpah kan tiahk kan.

    Pwe en karasahieng, Pwuhk en Mormon pil kosoia keinek en me pwulopwulkei me katohreirail sang Sapwellimen Kauno Mwomwohdiso pwehki “re sohte kamehlele an arail pahpa kahlap kan tiahk” (kilang Mosaia 26:1–4). E mwahu ong peneinei en kin wiahda tiahk mwahu kan. Ahpw e pil kesempwal peneinei en kin wehwehki dahme mihmi nan tiahk pwukat. Dahme kitail kin kapakapki nimwenseng oh pwohng koaros? Dahme kitail kin onopkihki pwuhk sarawi nan peneinei? Dahme kitail kin wiahki soutik en peneinei, kemwekid en peneinei kan oh sawas kan oh pil soahng teikan? Ma neitail serihkan wewehki ia mwomwen tiahk pwukat ah karehieng atail karanihla Samatail Nanleng oh Sises Krais, re pahn udahn wiewiahte mepwukat—oh pil kamwahuiala sang met—nan arail peneinei kan.

  20. Alma 32:21. Pwoson udahn kehlail kaidehnte pwehki dahme eh ese ahpw pwehki dahme eh wia.

  21. Kilang Ipru 10:23.

  22. Alma 32:37, 41–43.