“I Am He”

Koinei te rā Hāpati, ā, kua huihui tātou ki te kōrero mō te Karaiti, te mea i rīpekatia. E mōhio ana hoki au kei te ora te Kaihoko.

Me huri ngā whakaaro ki te wiki whakamutunga o te oranga o Ihu. I hui tahi te whakaminenga, tae atu ki ngā hōia Rōmana e mau tokotoko ana, ā, e hari ana i ngā hoari. E ārahina ana e ngā āpiha me ngā tohunga e pupuri ana i ngā rama, kāore tēnei ope i te haere ki te turaki i tētahi pā. I tēnei pō, i te kimi rātou i tētahi tangata, tētahi tangata kāore i mau rākau whawhai, kāore i whakangungua ki ngā parawhakawai o te whare tū tauā, e kakari atu rānei i tētahi wā o Tōna oranga.

I ngā hōia e whakatata mai ana, ko tā Ihu, hei tiaki i Ana apataki, ka tū atu ka mea, “Kei te kimi koutou i a wai?” Ka whakahoki kupu rātou ki a Ihu, “E Ihu o Nahareta.” Ka kī ake a Ihu, “Ko au ia. … I te wā tonu. … i kī atu ia ki a rātou, ko au ia, ka hoki whakamuri rātou, ā, ka taka iho ki te papa.”

Ki ahau nei, koinā tētahi o ngā rerenga whakaohooho nui i ngā karaipiture katoa. Hāunga ētahi atu mea, e kōrero tōtika mai ana ki ahau ko te noho i te aroaro o te Tama a te Atua—te Ihowa nui o te Kawenata Tawhito me te Hēpara Pai o ngā Mea Hou, kāore e mau ana ki ngā rākau whawhai—nā mā te rongo noa i te reo o tēnei Haumarutanga i te marangai, ka mātua tēnei Wheao o te Maungārongo, kia peia atu ai i ngā kaiwhakahē e tahuti tapepe atu ana, e pūrangatia rātou, e meinga ana te rōpu katoa kia manakohia kua tohua rātou hei ringawera i taua pō.

I ngā rā ruarua i mua, i Tana tomo wikitōria atu ki roto ki tētahi pā, “i korikoria katoatia te pā,” e ai tā te karaipiture, e pātai ana, “Ko wai tēnei?” E whakapae ana ahau tērā pea ko tā ngā hōia nei e ui ana “Ko wai tēnei?”!

Kāore te whakautu ki tērā pātai e kitea ai i Tōna āhua, nā te mea i poropititia e Īhāia i ngā rautau e whitu i mua, nā, “kāore ōna ātaahua ōna purotu rānei; ā, ina kite tātou i a ia, me kāore he ātaahua e manakohia atu e tātou i roto i a ia.” Ehara rawa i te mea kei roto i te āhua o Ōna kākahu me Ōna rawa, i te mea kāore i a Ia ngā mea e rua rā. Ehara i te mea e ahu mai ana i tētahi akoranga i roto i tētahi whare karakia Hūrai i te mea kāore ā tātou tuhinga kōrero e taunaki ana i taua whakaaro e mea ana kua ākona Ia i reira, ahakoa i a Ia e rangatahi ana he rite tonu Tana whakapōauau i ngā kaituhi me ngā rōia e matatau ana, e whakawana ana i a rātou he mea nā Tana whakaakoranga “i te mea kua whai mana Ia.”

Mai i taua whakaakoranga i te temepara tae noa atu ki Tana tomokanga wikitōria ki roto o Hiruharama me tēnei mauheretanga kāore i te tika, he rite tonu te whakanoho i a Ihu ki roto i ngā āhuatanga uaua, i te nuinga o te wā he āhuatanga tinihanga heoi kua wikitōria Ia i ngā wā katoa—kāore ā tātou māramatanga mō aua wikitōria hāunga he uri nā te Atua Ia.

Heoi i roto i ngā hītori kua whakamāmāhia, ā, kua whakaitia pū anō e te tokomaha Tōna āhua me Tōna whakaaturanga ko wai Ia. Kua whakaitia e rātou Tōna tika hei mea mānukanuka noa, ko Tōna tika hei mea whakatakariri noa, ko Tōna aroha hei mea ngākau tūwhera noa. Me kaua tātou e whakaaro pēnei Mōna, kāore e aro ana ki ngā akoranga ehara nei i te pai ki a tātou. Kua kitea tēnei “whakakuaretanga iho” e pā ana ki Tōna āhuatanga ngākau tapatahi rawa, arā, ko Tōna aroha.

I roto i Tana mīhana kikokiko, i whakaakona e Ihu ngā whakahaunga nui e rua. Kua whakaakona ērā i tēnei huinga whānui, ā, ka whakaakona tonutia āke tonu atu: “Me aroha ki te Ariki tō Atua [ā] me aroha ki tō kiritata anō nei ko koe anō.” Mehemea ka whai pono tātou i te Kaiwhakaora ki te taha o ēnei ture e tuia ngātahitia ana, me kaha pupuri tātou ki Tāna i kī tūturu ai. Ā, ko Tāna i kī tūturu ai, arā, “ki te aroha koe ki ahau, puritia aku whakahaunga.” I taua ahiahi pō tonu, ka kī ake Ia me “aroha tētahi i tētahi; pērā i tāku i aroha nei ki a koe.”

I roto i aua karaipiture, kei te whakatīnanahia tūturuhia e aua rerenga, te aroha o te Karaiti—i ētahi wā e kīa ana ko te aroha noa—he mea whakahirahira ērā.

E whakamārama ana ērā mea i te aha? He aha te āhua o te aroha o Ihu?

Tuatahi, i aroha Ia ki “[Tōna] ngākau, kaha, whakaaro, mārohirohi katoa,” e tukuna ana ki a Ia te āheinga kia mahu i te mamae ngau kino me te whakapuaki i ngā mea mamae e pono ana. Hei whakarāpopoto, ko Ia te mea i taea ai te tuku i te aroha me te whai i te tika i te wā kotahi. Pērā i tā Rīhai i kī ai i roto i tana manaaki i tana tama a Hākopa, “E puta mai ana te Hokonga kei roto, mā roto hoki i te Mīhaia Tapu; i te mea kua kī Ia i te aroha me te pono.” E rite ana Tōna aroha ki tētahi awhi nui hei ngā wā e tika ana, ā, ki tētahi kapa kawa ina e tika ana kia inumia. Nō reira ka ngana tātou ki te tuku aroha—ki te ngākau, te kaha, te whakaaro, te mārohirohi katoa—nā te mea koinā te āhua e aroha mai Ia ki a tātou.

Ko te āhuatanga tuarua o te aroha nui o Ihu, arā, ko Tana ngohengohe ki ngā kupu katoa i makere iho ai i te māngai o te Atua, e hāngai ana Tāna e pai ai me Tana whanonga ki tā te Matua i te Rangi.

I Tana taenga ki te Tuakoi Uru whai muri iho i Tana Aranga, ka kī ake te Karaiti ki ngā Nīwhai: “Nana, ko Ihu Karaiti ahau. … Kua inumia e au i te kapa kawa i homai ai e te Matua ki ahau, …nā konā kua whakamamaetia ahau ki tā te Matua i pai ai … mai i te tīmatanga.”

He mano tini ngā kupu i taea te whakahua hei whakamōhio atu ko wai Ia, engari i pērā a Ihu nā te whakapuaki atu i Tana ngohengohe ki te Matua—hei aha te whakaaro ki ngā hāora ruarua i mua, i te hāora o Tana mamae nui, i rongo tēnei Tama Kotahi Anake a te Atua i te mokemoke anō nei kua whakarērea Ia e Tōna Matua. Te aroha o te Karaiti—e kitea ana i te kaha ū katoa ki tā te Atua i pai ai—ka ū tonu, ā, ka hono tonu tana ū, ehara i te mea i ngā wā ngāwari me ngā rā hāneanea engari kē i roto i ngā wā pōuri rawa me ngā wā uaua rawa.

He “tangata whai pōuritanga,” a Ihu e ai ki ngā karaipiture. I rongo Ia i te pōuritanga, te ruha, te pāmamae, me te mokemoke kino rawa. Hei ēnei wā, ā, hei ngā wā katoa, kāore e pau te aroha o Ihu, ā, kāore hoki a pau te aroha o Tōna Matua. Mā taua aroha pakari—te momo e whakanui, e whakakaha, e whakaora—e kore e pau ō tātou anō hoki.

Nō reira, mehemea ka uaua ake hei ngā wā e ngana nui ana koe; mehemea, hei ia wā e aro atu koe ki te whakapiki i ō ngoikoretanga, ka tūpono mai ki tētahi e werowero mai ana ki tō whakapono; mehemea, ka rongo koe o te wehi nui i a koe e kaha mahi ana, kia mahara kua pērātia anōtia ki ētahi o te hunga tino ū rawa, ki ētahi o te hunga mīharo rawa i ngā whakatipuranga katoa o te ao. Kia mahara anō hoki kei te ao tētahi kaha e whakapau kaha ana ki te whawhai ki ngā mea pai katoa e mahi ai koe.

Nō reira, mā roto i te whairawa me te pōharatanga hoki, mā roto i te whakamānawa o te tini me te whakahēanga o te mano, mā roto i ngā āhuatanga whakamīharo o te Whakahokinga me ngā ngoikoretanga hoki kāore e kore kei reira, ka ū tātou ki te huarahi ki te Hāhi pono o te Karaiti. He aha ai? Nā te mea he rite ki tō tātou Kaihoko, i waitohu tātou mō te roanga o te mahi—ehara i te mea e mutu ana i te whakamātautau poto tuatahi engari tae noa atu ki te whakamātautau nui whakamutunga. Ko te mea hari o tēnei, arā, nā te Tumuaki i homai ngā whakautu pukapuka tūwhera ki a tātou katoa i mua i te tīmatanga o te whakamātautau. Waihoki, he tokomaha rawa ngā pouako e whakamahara ana i a tātou ki ēnei whakautu hei ngā tūnga maha i runga i te huarahi nei. Engari e tika ana, kāore e pahawa ake he paku aha ki te kore tātou e haere ki te akomanga.

“E kimi ana koutou i a wai?” Ka whakautu kaha tātou i runga i te ngākau nui, “Ko Ihu o Nahareta.” Ina kī ake Ia, “Ko au ia,” ka piko ō tātou turi, ā, ka whāki ō tātou arero, nā, ko Ia te Karaiti e ora ana, nā, Nāna anake i whakamārie i ō tātou hara, nā, i te pīkau Ia i a tātou i roto pū anō i ngā wā kua pōhēhē tātou kua whakarērea tātou e Ia. Ina tū tātou ki mua i a Ia me te kite atu i ngā taotū i Ōna ringaringa me Ōna waewae, ka mārama haere tātou he aha te tikanga ki a Ia kia pīkauria ō tātou hara, ā, kia mōhio ki te pōuri, kia ngohengohe katoa ki tā Tōna Matua e pai ai—nā te aroha poke kore ki a tātou. Ki te kukume mai i ētahi atu kia mōhio ki te whakapono, te rīpenetātanga, te rumakitanga, te takoha o te Wairua Tapu, me te whakawhiwhi i ngā manaakitanga i roto i te whare o te Ariki—koinei ngā “tikanga me ngā tikanga tapu” mātāmua e huraina mai ai tō tātou aroha ki te Atua me te kiritata, ā, e whakamāramahia hoki te Hāhi pono a te Karaiti.

E aku teina me aku tuāhine, e whakaaturia nei e au ko Te Hāhi o Ihu Karaiti o te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei te waka i tukuna mai nei e te Atua mō tō tātou whakateiteitanga. He pono te whakaakoranga e whakaakona mai nei e ia, ā, ko tā te tohungatanga he whakamana kaua ko te tango. E whakaatu ana ahau ko Russell M. Nelson te poropiti nā te Atua, pērā i ngā mea i mua i a Ia, pērā i ngā mea whai muri i a Ia. Ā, hei tōna wā ka ārahina te kupu arataki a te poropititanga i tētahi whakatipuranga kia kite i tō tātou Karere o te Whakaoranga e heke iho ana anō nei he “māramatanga … i te rāwhiti,” kātahi tātou ka umere, “Ihu o Nahareta.” Ka whakautu mai Ia me Ōna ringaringa e torotoro ana, me Tana aroha nui, ka kī “ko au ia.” E whakaari ana ahau i tēnei i runga i te mana āpotoro me te mana o Tōna ingoa tapu, ko Ihu Karaiti pū anō, āmine.