Nau Mai ki te Hāhi o te Koa
Ko te tikanga ia, me nui ake tō tātou koa i tō ngā tāngata katoa o te ao nā te oranga, nā te mīhana hoko a tō tātou Kaiwhakaora, a Ihu Karaiti!
I rumakina au hei mema o Te Hāhi o Ihu Karaiti o te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei i te pō i mua i te Kirihimete o te tau 1987, kua tata 37 tau. I rangi mīharo rawa tēnā i tōku oranga, ā, i tōku haerenga mau tonu, ā, e kaha whakamānawa ana ahau i ōku hoa nā rātou te huarahi i whakarite, nā rātou au i kukume mai ki ngā wai o taua whānautanga hou.
Ahakoa mēnā i rumakina koe inānahi noa nei, i ngā tau maha ki muri rānei, ahakoa mēnā kei te hui koutou i roto i tētahi whare nui rawa o te Hāhi e hui ai ngā wāri maha, i raro rānei i tētahi whare tēneti, ahakoa mēnā ka whiwhi koe i te hākarameta hei maharatanga ki tō tātou Kaiwhakaora i te reo Thai, i te reo Swahili rānei, ko tāku e mea atu nei ki a koe, nau mai ki te hāhi o te koa! Nau Mai ki te Hāhi o te Koa!
Nau Mai ki te Hāhi o te Koa
Nā te mahere aroha o tō tātou Matua i te Rangi mō Ana tamariki katoa, ā, nā te oranga me te mīhana hoko o tō tātou Kaiwhakaora, a Ihu Karaiti, e taea ana—ā, me—nui ake tō tātou koa i ō ngā tāngata katoa o te ao! Ahakoa patua ai tātou e ngā marangai o te oranga, ka taea te āta whāngai i tētahi koa, i tētahi maungārongo e tipu ai, e piri mai ai nā tō tātou tūmanako i te Karaiti me tō tātou māramatanga e pā ana ki tō tātou tūrangawaewae i roto i te mahere ātaahua o te koa.
Kua kōrero mai te Āpotoro tuakana a te Ariki, a Tumuaki Russell M. Nelson e pā ana ki taua koa e ahu mai ana i tētahi oranga e aro pūmau ana ki a Ihu Karaiti i roto i āna kauhau katoa mai i te wā i whakatūria hei Tumuaki o te Hāhi. Nāna nei i whakamārama pai nei: “E ahu mai ana te koa i a Ia. … Mō te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei, ko Ihu Karaiti te koa!”
He mema tātou nō Te Hāhi o Ihu Karaiti. He mema tātou nō Te Hāhi o te koa! Ā, kāore he wāhi i tua atu i ngā wāhi e hui tahi ai tātou i ngā Hāpati i roto i ō tātou huinga hākarameta kia koropiko ai ki te puna o te koa e mumura ake ai tō tātou koa! I konei hui tahi ai tātou i ō tātou whānau ā-wāri, ā-peka hoki ki te whakanui i te hākarameta o te Hapa Whakamutunga a te Ariki, i tō tātou whakaputanga i te hara me te mate, me te aroha kaha o te Kaiwhakaora! I konei kitea ai te koa, te haumarutanga, te murunga hara, te whakawhetai, me te whanaungatanga e rangona ai i roto i a Ihu Karaiti!
Koinei te wairua o te hari tahi i roto i te Karaiti e kitea nei e koe? Koinei tāu e hari mai ai? Tērā pea kāore he pānga ō ēnei ki a koe ake, tērā pea kua waia koe ki te āhua e whakamahia ana ēnei mea mai rā anō. Engari ka taea e tātou te āwhina, ahakoa te pakeke, ahakoa te karangatanga, hei tautoko kia meinga ō tātou huinga hākarameta hei hui koa, hei hui e aro pūmau ana ki te Karaiti, hei hāora e manakotia ai, e kikī ana i tētahi wairua o te koa me te tapu.
Te Maruwehi Koa
Koa o te maruwehi? “He mea tērā?” tāu e ui ai. Āe, he mea tērā! He nui tō tātou aroha, hōnore, me tō tātou whakaaronui ki tō tātou Atua, ā, e rere ana ō tātou maruwehi mai i tētahi wairua e koa ana i te aroha nui, te aroha roa, me te whakaoranga o te Karaiti! E tika ana kia kitea i roto i ō tātou huinga hākarameta tapu tēnei mea te koa o te maruwehi.
Heoi anō, mō te tokomaha, ko tēnei noa te tikanga o te maruwehi: te pōkai i ngā ringaringa e piri ai ki te uma, te tuohu i ō tātou māhunga, te kati i ō tātou karu, me te noho tau—mō te wā roa! He huarahi pai pea tēnei hei whakaako i ngā taitamariki hīkaka, engari i a tātou e tipu ana, ā, e ako ana, tukua tātou kia kitea ake he nui noa atu te maruwehi i tēnei. Ka pērā tātou me i konei te Kaiwhakaora? Kāo, nā te mea “kei [Tōna] aroaro te raneatanga o te koa”!
Nā, mō te tokomaha o tātou, me whakaharatau tēnei panonitanga i roto i ō tātou huinga hākarameta.
Te Taenga atu, te Koropiko rānei
Ehara i te mea ka hui tahi tātou i te Hāpati kia tae ā-tinana noa ki te hui hākarameta anō nei he mea whakakī pouaka. Ka hui tahi tātou ki te koropiko. He nui te rerekē i waenganui i ngā mea e rua. Ko tā te tae he haere ā–tinana atu ki reira. Engari ko tā te koropiko he aro ki te whakanui, ki te whakahōnore i tō tātou Atua i tētahi āhuatanga e panoni ai i a tātou!
I runga i te tūnga, ā, i roto i te Whakaminenga
Mehemea kei te hui tahi tātou hei whakamaharatanga ki tō tātou Kaiwhakaora me te hokonga i meaia ai e Ia, me rite te āhua o ō tātou kanohi ki te koa me te whakawhetai! Nā Erata F. Enzio Busche i kōrero mai e pā ana ki te wā ko ia te tumuaki peka, kātahi ka uia ake e tētahi tama i te whakaminenga i runga i te reo kaha, “E aha ana te tangata kanohi riri i runga rā?” Ka whakaaturia e te hunga e noho ana i runga i te atamira—e ngā kaikōrero, e ngā rangatira, e ngā kaiwaiata—e te hunga e huitahi ai i te whakaminenga tēnei “pōhiri ki te hāhi o te koa” mā roto i ngā āhua o te kanohi!
Te Waiata i ngā Hīmene
I a tātou e waiata ana, kei te hono tahi tātou ki te whakahōnore i tō tātou Atua, tō tātou Kīngi ahakoa te kounga o te reo waiata, kei te hamumu noa rānei tātou, kāore rānei i te waiata? E ai ki ngā karaipiture, nā, “he rite te waiata a te hunga tika ki tētahi inoi ki te [Atua]”nā konā āhuareka ai Tōna wairua. Nō reira me waiata tātou! Ā, me whakahōnore i a Ia!
Ngā Kōrero me ngā Whakaaturanga
Ka aro pūmau ā tātou kōrero me ō tātou whakaaturanga ki te Matua i te Rangi rāua ko Ihu Karaiti me ngā hua o te ū māhaki ki tō Rāua rongopai, ko ngā hua e “reka ake i ngā mea katoa e reka ana.” Ina tino “hākari tātou … tae noa pū anō ki te wā e mākona rawa [tātou], nā, kāore [tātou] e hiakai, kāore rānei … e hiainu,” ā, ka meinga ō tātou pīkauranga hei mea māmā ake mā roto i te koa o te Tama.
Te Hākarameta
Ko te mea nui rawa i ō tātou huinga, arā, ko te whakapainga, ā, ko te kai i te hākarameta, arā, te taro me te wai, ngā tohu o te takoha whakamārie o tō tātou Ariki, me te pūtake e hui ai tātou. Koinei “tētahi wā tapu e whakahou ai te wairua” ina rongo anō tātou e hiahia ana ki te tango ki runga ki a tātou anō te ingoa o Ihu Karaiti me te kawenata anō kia maumahara i ngā wā katoa te Kaiwhakaora me te pupuri i Ana whakahaunga.
I ētahi kaupeka o te oranga, ka aro atu ki te hākarameta i runga i te ngākau pōuri me ngā pīkauranga taumaha. I ētahi atu wā, ka tae atu e wātea ana i ngā taumaha, i ngā raruraru katoa. I a tātou e āta whakarongo ana ki te whakapainga o te taro me te wai me te kai i aua tohu, ka huri pea ō tātou whakaaro ki te whakahere o te Kaiwhakaora, Ōna mamaetanga i Kehemani, Tōna auhi i runga i te rīpeka, me ngā pōuritanga me ngā mamaetanga i pā ai ki a Ia mō tātou. Koinā te mea e mauru ai i ō tātou wairua i a tātou e whakahāngai atu i ō tātou mamaetanga ki Ōna. I ētahi atu wā, ka mīharo tātou, ā, ka nui te whakawhetai i te koa “tōrire reka” o ngā mea kua puta mai i ō tātou oranga, ā, i ō tātou oranga tonutanga i te takoha whakamīharo o Ihu! Ka hari tātou mō ngā mea e heke mai ana—tō tātou huitahi anō ki tō tātou Matua aroha me te Kaiwhakaora kua ara ake nei.
Tērā pea kua meinga tātou kia whakaaro ake, nā, ko te pūtake o te hākarameta he noho ki te whakaaro ki ngā hē katoa i meatia ai e tātou i te wiki kua hori. Engari me huri tērā āhuatanga kia rerekē. I te māriretanga, e taea ana ki te āta whakaaro ki ngā āhuatanga maha i arumia tātou e te Ariki i runga i Tōna aroha nui i te wiki kua hori! Ka taea te huri i ō tātou whakaaro ki te tikanga o te kōrero kia “rapua te koa o te rīpenetātanga ia rā, ia rā.” E taea ana e tātou te tuku whakawhetai mō ngā wā i kuhu mai te Kaiwhakaora i a tātou e raruraru ana, i a tātou e wikitōria ana, ā, i ngā wā i rangona Tōna aroha, Tōna murunga hara, me te mana e whakakaha ana i a tātou kia turakina ngā uauatanga me te waha i ngā pīkauranga i runga i te manawanui, i runga hari.
Āe, ka huri ō tātou whakaaro ki ngā mamaetanga me ngā kino i whakawhiua ai ki runga i tō tātou Kaihoko mō ō tātou hara, nā konā huri rawa ngā whakaaro. Engari i ētahi wā ka mau tātou ki reira—i roto i te kāri, ki runga i te rīpeka, i roto i te ana tūpāpaku. Kāore tātou e koke whakamua ki te koa i puta ai i te tūwheratanga ake o te ana tūpāpaku, te wikitōria i runga i te mate, me te wikitōria a te Karaiti ki runga i ngā mea katoa e ārai atu i tā tātou rapu i te maungārongo me te hoki atu ki tō tātou kāinga i te rangi. Ahakoa ka heke ngā roimata pōuri, ngā roimata whakawhetai rānei i roto i te hākarameta, tukua kia pērātia i runga i te mīharo nā te rongo pai o te takoha a te Matua i Tana Tama!
Ko ngā Mātua Whai Tamariki Nohinohi, Tamariki Hauā rānei
Nā, ki ngā mātua e whai tamariki nohinohi ana, e whai tamariki hauā ana rānei, mō te nuinga, kāore he wā e tau ai te puehu, ā, he wā e huri ai ngā whakaaro i runga i te ngū i te wā o te hākarameta. Engari hei ngā wā poto i waenganui i te wiki, māu e whakaako i te aroha, te whakawhetai, me te koa e rongo nei koe i te Kaiwhakaora mā te whakatauira i a koe e kaha manaaki nei i Āna reme nohinohi. Kāore e moumou ana tētahi mahi i tēnei whainga. I mōhio ana te Atua ki a koe.
Te Whānau me ngā Kaunihera Wāri/Peka
Pērā i te kāinga, ka taea e tātou te whakawhānui i ō tātou tūmanako me ō tātou hiahia e pā ana ki te wā e noho ai tātou i te hāhi. I roto i ngā huinga whānau, ka taea te whakawhitiwhiti kōrero e pā ana ki tā tēnā, tā tēnā hei āta tautoko ki te pōhiri mai i te katoa e haere mai nei ki te hāhi o te koa! Ka taea te whakarite mō tētahi wā koa i te hāhi.
Mā te kaunihera wāri/peka e whēkite, e waihanga tētahi ahurea o te maruwehi koa mō te hāora o te hākarameta, e tohua ana ngā ara piki e tika ana hei āwhina.
Koa
He rerekē te koa ki tēnā ki tēnā. Ki ētahi, ko te mihi mahana i te kuaha. Ki ētahi atu, ko te āwhina mārie i ngā tāngata kia rongo ai i te aroha mā te menemene me te noho tata ki a rātou i runga i te ngākau atawhai, i te ngākau tūwhera. He mea nui tēnei mihi mahana mō te hunga kua mahue ki te taha. Hei te mutunga, ka taea te ui ki a tātou anō he aha tā te Kaiwhakaora e pai ai hei mahi mā tātou i te hāora hākarameta. He aha Tāna e pai ai kia pōhiritia ai, kia atawhaingia ai, kia whāngaia ai, ā, kia arohaina Ana tamariki katoa? He aha Tāna e pai ai kia rongo ai ina haere mai tātou kia whakahoungia mā roto i te maumahara me te koropiko ki a Ia?
Whakakapinga
I te tīmatatanga o taku haerenga o te whakapono, ko te koa tāku i kite ai i te tuatahi, ā, nā konā panoni katoa tōku ao. Mehemea kāore anō koe kia kitea tēnei koa, me rapu. He tono tēnei kia whiwhi i te takoha maungārongo, māramatanga, me te koa o te Kaiwhakaora—kia kauria i reira, kia mīharo i reira, ā, kia koa ai i reira i ia Hāpati.
Nā Amona ngā kare ā–roto o tōku manawa i whakapuaki i tāna:
“Nā, kāore ō tātou take kia koa? Āe rā, ko taku kupu tēnei ki a koutou, kāore anō kia kitea [ētahi tāngata] e whaitake pēnei ana te nui i a tātou, mai i te orokohanganga rā anō o te ao; āe rā, kua kahakina atu tōku koa, tae atu ana ki te whakamanamana i tōku Atua; nā te mea kei a ia te mana katoa, te mātauranga katoa, te māramatanga katoa hoki; e mārama ana ia ki ngā mea katoa, ā, he Mea aroha nui, tae atu ana ki te whakaoranga, ki te hunga e rīpenetā ai, ā, e whakapono ai ki tōna ingoa.
“Nā, mehemea he whakamanamana tēnei, koia ka whakamanamana ahau; nā te mea koinei tōku oranga me tōku māramatanga, … tōku hari, me tōku whakawhetai nui.”
Nau Mai ki te hāhi o te koa! I runga i te ingoa o Ihu Karaiti, āmine.