Te Whakahāngai i Tā Tātou e Pai ai ki Tāna

I tētahi wā, i kōrero te Kaiwhakaora e pā ana ki te tangata hokohoko e kimi ana i ngā “peara papai rawa.” I te rapunga a te tangata hokohoko, ka kite ia i tētahi mea “utu nui.” Heoi anō, kia rapua taua peara whakamīharo rawa me hoko atu tēnei tangata i ōna rawa katoa, nā, i pērāhia wawehia e ia i runga i te koa.

Mā roto i tēnei pakitairite poto whaiwhakaaro nui, i whakaakona ai e te Kaiwhakaora ko te kīngitanga o te rangi e rite ana ki tētahi peara utu nui, e pono ana ko te taonga nui rawa e tika ana kia manakohia ai i runga i ngā mea katoa. Ko te mahi wawe a te tangata hokohoko ki te hoko atu i ana rawa katoa ki te rapu i te peara utu nui tētahi āhuatanga e whakaatu mai ana e tika ana kia whakahāngai i ō tātou hinengaro me ō tātou hiahia ki tā te Ariki e pai ai me te mahi pai i ngā mea katoa e taea ana i tō tātou haerenga kikokiko ki te rapu i ngā manaakitanga mau tonu o te kīngitanga o te Atua.

E tika ai mō tēnei taonga nui, me mātua whai take, hāunga ētahi atu mea, kia whakapau kaha ki te whakataha atu i ngā whainga matapiko me te whakarere i ngā whīwhiwhi e whakararu nei i tā tātou ū katoa ki te Ariki me Ana huarahi tiketike ake, me ana huarahi tapu ake. E kōrero ana te Āpotoro a Pāora mō ēnei whainga tapu hei mea “e mau ana te whakaaro o te Karaiti.” Pērā i tā Ihu Karaiti i whakatauira ai, ko te tikanga o tēnei he “[mahi] i ngā wā katoa aua mea e āhuareka ana [ki te Ariki]” i roto i ō tātou oranga, kia rite ki tā te tangata kī i ēnei rā, koinei ko te “mahi i ngā mea e tika ana mō te Ariki.”

Ki te taha rongopai, e hāngai ana “ko te [mahi] i ngā wā katoa ngā mea e tika ana mō te Ariki” ki te tuohu i tā tātou e pai ai ki Tāna e pai ai. I āta whakaakona e te Kaiwhakaora e pā ana ki te hiranga nui o tēnei tikanga i a Ia e whakaako ana i Ana apataki:

“Nā te mea i heke iho au i te rangi, ehara i te mea kia meatia tāku e pai ai, engari tāna nāna nei au i tono.”

“Ā, koinei tā te Matua e pai ai, tā te mea nāna au i tono, nā, e kore e ngaro i ahau tētahi o ngā mea nāna i homai ki ahau, engari ka whakaarahia ake anō hei te rā whakamutunga.

“Ā, koinei tā te mea nāna nei au i tono e pai ai, nā, ko ngā tāngata katoa e kite ai i te Tama, ā, e whakapono ai ki a ia, ka riro i a ia te oranga tonutanga: ā, māku ia e whakaara hei te rā whakamutunga.”

I tutuki i te Kaiwhakaora tētahi taumata tiketike o te tuohu ki te Matua nā tuku i Tāna e pai ai kia horomia ake e tā te Matua e pai ai. I kī ake ia i tētahi wā, “Ā, kei tōku taha te mea nāna au i tono mai: kāore i mahue ko au anake i te Matua; nā te mea ka mahi au i ngā wā katoa ngā mea e āhuareka ana ki a ia.” I te whakaakoranga ki te Poropiti a Hōhepa Mete e pā ana ki ngā pōuri me ngā mamae o te Whakamārietanga, i kī ake te Kaiwhakaora:

“Nana rā, nāku, nā te Atua, i mamae au i ēnei mamae mō te katoa, kia kore rātou e whakamamaetia ki te rīpenetā rātou; …

“Nā taua mamaetanga ahau, te Atua pū anō, te mea nui o te katoa, ki te wiri nā te mamae, ā, kia heke ai te toto i ngā āputa katoa o te kiri, ā, kia mamae ā–tinana, ā–wairua hoki—ā, kia hiahia kia kaua e inu i te kapa kawa, kātahi ka memenge—

“Hei aha koa, korōria ki te Matua, ā, ka inu au, ā, ka whakaotia aku whakarite ki ngā tamariki a te tangata.”

I roto i tā tātou noho i te ao kikokiko, nonoke ai tātou ki ērā mea e pōhēhē kei te mōhio tātou, tā tātou e whakaaro ai ko te mea pai ake, me tā tātou e whakapae ana koia te mea pai ake mō tātou, kaua ko te āta mārama ki tā te Matua i te Rangi e mōhio nei, ngā mea e pai mau tonu ana, me ngā mea e tino pai rawa atu ana mō ngā tamariki i roto i Tana mahere. Ka uaua rawa tēnei nonoke nui, i te mea ki te aro atu ki ngā poropititanga kei roto i ngā karaipiture o ēnei rā: “Me mōhio anō ki tēnei, nā, hei ngā rā whakamutunga … ka aroha te tangata ki a rātou anō, … ngā mea e nui ake ana tō rātou aroha ki ngā āhuareka i tō rātou aroha ki te Atua.”

Ko tētahi tohu e tohu ana i te tutukiranga o tēnei poropititanga, arā, ko te whanonga e kaha tupu ana i te ao, e whāngaia ana e te tini tāngata e aro pūmau atu ana ki a rātou anō, ā, e kaha whakapuaki ana, “Ahakoa te aha, ka mau ki tōku pono, ka meatia rānei e au ērā e pai ana mōku.” Pērā i tā Pāora te Āpotoro i kī ai, “rapua tā rātou ake, kaua ko ngā mea nā Ihu Karaiti.” E kaha meatia ana e tika ana tēnei whakaaro, nā, he mea “tūturu” e te hunga e ruku kaha nei ki roto i ngā mahi matapiko, ngā mea aro pūmau ana ki ngā mea pai ki a rātou ake, te hunga rānei e hiahia ana ki te tautoko i ngā momo whanonga kāore e kaha hāngai ana ki te mahere aroha o te Atua me Tāna e pai ai mō rātou. Ki te tuku tātou i tēnei whakaaro ki roto i ō tātou ngākau me ō tātou hinengaro, ka hangaia ake e tātou anō ētahi tukinga waewae nui mō tātou i te rapu i te peara utu nui ake kua whakaritea mai nei e te Atua mō Āna tamariki—ko te oranga tonutanga.

I te mea e pono ana kei te hīkoi tātou i tētahi huarahi apataki takitahi i runga i te ara kawenata, e tārake ana kia ū ō tātou ngākau me ō tātou whakaaro ki te Karaiti, me tūpato tātou, ā, me kaha mataara hoki kia kaua e whakawaia ki te whāngai i tēnei momo whanonga nō te ao ki roto i ō tātou oranga. Nā Erata Quentin L. Cook i kī, nā, “he whainga nui ake te mahi kia rite ki te Karaiti i te ū ki tō ake tūturutanga.”

E ōku hoa aroha, ina kōwhiri tātou kia tukua te Atua hei mana nui rawa i ō tātou oranga i runga i ā tātou whainga matapiko, ka koke atu tātou i runga i te ara poutama o te apatakitanga kātahi ka nui ake tō tātou āhei kia whakakotahitia te hinengaro me te ngākau ki te Kaiwhakaora. Kei tērā atu ringa, ki te kore tātou e tuku te huarahi o te Atua hei mana nui rawa i ō tātou oranga, kua mahue tātou ki a tātou anō, ā, ki te kore te ārahitanga a te Ariki, e taea ana e tātou te kī he pai ngā mea katoa e mahia ai, kāore rānei e mahia e tātou. E taea ana hoki e tātou te whakawhiu takunga mō tātou anō mā tā tātou mahi i ngā mahi i te āhua e pai ana ki a tātou ake, e kī pēnei ana, “Kei te mahi au i ngā mahi i tōku ake āhua.”

I tētahi wā, i te Kaiwhakaora e whakapuaki ana i Tana whakaakoranga, i reira ētahi tāngata, arā, ngā Whārihi whakahīhī, nā, nā rātou Tana karere i whakakore kātahi ka whakapuaki māia ake ko rātou nei ngā tamariki a Aperahama, e kī ana mā tō rātou whakapapa e pai ai rātou i te tirohanga o te Atua. Nā taua momo whakaaro huri atu ai rātou ki te tītaha ki tō rātou ake mātauranga me te whakapono kore ki tā te Kaiwhakaora e whakaako nei. Ko te āhua o ngā Whārihi ki a Ihu tētahi āhua e mārakerake nei te kite atu nā tō rātou whakaputa mōhio kāore i whai wāhi ngā kupu a te Kaiwhakaora me te huarahi o te Atua ki roto ki ō rātou ngākau. Hei whakautu, ka whakapuakina ake e Ihu i runga i te whai mātauranga me te māia, nā, mehemea he tamariki kawenata tūturu nā Aperahama, i te mea hoki i te tū te “Atua o Aperahama” ki mua i tō rātou aroaro, ā, e whakaako ana ki a rātou ngā mea pono i taua wā tonu.

E ngā teina me ngā tuāhine, i te mea kei te kite koutou, ehara i te mea he āhuatanga hou te whai atu i ēnei momo whakaaro o te “e tika ana mōku, kāore e āhuareka ana ki te Ariki” ehara tēnei i te mea nō ēnei wā anake. He whakaaro tawhito mai rā anō, ā, e kaha whakakāpō ana i te hunga whakaputa mōhio ā, e rangirua ana, ā, e hēmanawa ana i konā ngā tamariki tokomaha a te Atua. Engari kē, he mahi tinihanga tawhito tēnei nā te hoariri; he ara nukarau e āta ārahina atu ana ngā tamariki a te Atua kia tawhiti atu i te ara kawenata pono. Ahakoa he nui ngā pānga o ō tātou ake āhuatanga whakapapa, wāhi noho, me ngā whakapātaritari ā-tinana, ā-hinengaro hoki e kaha āwhina, whakararu rānei i ā tātou haerenga, ki te taha ki ngā mea e tino whakahirahira ana, kei reira tētahi wāhi whakaroto e wātea ana tātou ki te kōwhiri ahakoa mēnā ka whai atu, kāore rānei i te tauira kua whakaritea nei e te Ariki mō tō tātou oranga. He pono, “I tohua e ia te ara kātahi ka ārahina e ia te huarahi, ā, i [whakamāramahia] ia pito.”

I te mea he apataki tātou nā te Karaiti, e hiahia ana tātou ki te hīkoi i te ara Nāna nei i tohu mō tātou i roto i Tana minitatanga i runga i te whenua. Ehara i te mea kei te hiahia tātou ki te mahi i Tāna e pai ai me ērā mea katoa e āhuareka ai ki a ia engari ka whai tonu anō hoki i Tana tauira. I a tātou e ngana ana kia pono ai ki ia kawenata kua tomokia atu e tātou me te ū ki “ia kupu, ia kupu e whakapuakina atu i te māngai o te Atua,” ka tiakina tātou i te takanga iho hei pārurenga ki ngā hara me ngā hē o te ao—ngā hē o te whakaaro me te whakaakoranga e ārahina atu ai tātou i aua peara tino utu nui rawa.

Kua whakaaweawehia nuitia au ake anō e ngā hua i puta ake ai i te tuohutanga whakaiti ā-wairua ki te Atua ki te oranga o ngā apataki ū pono a te Karaiti, i a rātou e kōwhiri ana ki te mahi i ērā mea e tika ana, me ngā mea e āhuareka ana i te tirohanga o te Ariki. E mōhio ana au ki tētahi taiohi tāne i te ngākau ruarua tōna kia haere ki runga i tētahi mīhana engari i rongo i te kōingo ki te mahi ki te Ariki whai muri i tana whakarongo atu ki tētahi kaiārahi tuakana o te Hāhi e tuku ana i tōna ake whakaaturanga me ngā āhuatanga ake i pā ai ki a ia i a ia e mahi mihingare ana.

E ai ki tāna, nā tēnei taitamatāne, kua hoki mai nei i tana mīhana ināianei, i kī: “I ahau e whakarongo atu ana ki te whakaaturanga o tētahi Āpotoro nā te Kaiwhakaora a Ihu Karaiti, i rongo au i te aroha o te Atua mōku, ā, i te hiahia au ki te tuku atu i taua aroha ki ētahi atu. I taua wā tonu, i mōhio au ka mahi i tētahi mīhana ahakoa ōku wehi, ōku rangirua, me ōku āwangawanga. I whakawhirinaki katoa au ki ngā manaakitanga a te Atua ki Ana tamariki. I tēnei rā, he tangata hou ahau; kei ahau tētahi whakāturanga mō te pono o te rongopai, ā, mō te whakahokinga mai anō o te Hāhi o Ihu Karaiti ki runga ki te whenua.” I kōwhiri tēnei taitamatāne i te huarahi a te Ariki, ā, ka meinga hei apataki pono i ngā āhuatanga katoa.

I kōwhiri tētahi taitamāhine kia kaua e takahi i ōna ake kawa i te wā i tonoa ia kia mau kākahu iti i kitea ai te tinana e pai ai tana uru ki roto i te tari pākihi o taua umanga kākahu taiea i mahi nei ia. I runga i te mārama he mea tapu te tinana, ā, he taonga tapu nā tō tātou Matua i te Rangi, ā, he wāhi anō hoki e noho mai ai te Wairua Tapu, ka korikoria tana ngākau kia ū ki tētahi kawa tiketike ake i ō te ao. Ehara i te mea ka whakawhirinaki te hunga i kite ai i tana ū ki ngā tikanga pono o te rongopai a Ihu Karaiti, engari i tiakina tana tūranga mahi, i te mea mō tētahi wā i tata riro atu. Ko tana hiahia ki te mahi i ērā mea e tika ana mō te Ariki, kaua ko ngā mea pai mō te ao, nā konā tau ai tōna ngākau i ngā kōwhiringa uaua.

E ngā teina me ngā tuāhine, e kaha wero mai ana ngā momo kōwhiringa pēnei ia te rā, ia te rā. Me māia, ā, me kōingo te manawa kia tū, ā, kia titiro whakaroto ki a koe anō me te aro atu ki te ngoikoretanga o te kiko i ō tātou oranga nā konā raru ai ō tātou āheinga ki te tuohu iho i a tātou anō ki te Atua, me te kōwhiri ake kia whai atu i Tōna huarahi kaua ko ō tātou ake. Ka kitea ake te whakamātautau nui i ō tātou apatakitanga i roto i tā tātou hiahia kia riro atu, ā, kia ngaro tō tātou āhua o mua me tāpae atu i ō tātou ngākau me ō tātou wairua katoa ki te Atua kia meinga Tāna e pai ai tā tātou e pai ai.

Ko tētahi o ngā mea korōria nui o te oranga e puta ake ai ina rongo tātou i te koa e ahu mai ana i te wā ka meinga “ngā mea pai mō te Ariki” kia ōrite ki “ngā mea e pai ana mō tātou”! Me matua ū ki te ara whakamīharo o te apatakitanga e meinga tūturu rawa nei tā te Ariki e pai ai tā tātou e pai ai! Hei taua wā whakamīharo, ka meinga tātou hei mea whakatapu nā te Ariki, kātahi ka tuohu katoa iho ō tātou hiahia ki a Ia. Ko taua tuohutanga ā-wairua, me kī, he mea ātaahua, kaha, ā, he mea panoni.

E whakaatu ana ahau ki a koutou, nā, mā te whai i tā te Ariki e pai ai i ō tātou oranga e āhei ai i a tātou ki te rapu i te peara tino utu nui rawa i te ao—arā, te kīngitanga o te rangi. E inoi ana ahau kia taea ai e tātou katoa, ā tōna anō wā, kia whakapuakina ake, i runga i te kawenata o te māia, ki tō tātou Matua i te Rangi rāua ko Ihu Karaiti, arā, “ko te mahi pai Mōu, te mahi pai mōku.” E whakapuaki ana au i ēnei mea i runga i te ingoa o te Kaiwhakaora, a Ihu Karaiti, āmine.