Ko te Whaiwhai i a Ihu Karaiti

Ko te hōkai tuatahi i te whaiwhai i a te Karaiti, arā, ko te ngohengohe ki Tāna i whakatau ai hei “whakahaunga nui i roto i te ture”:

“Me aroha koe ki te Ariki tō Atua ki tō ngākau katoa, me tō wairua katoa, me tō hinengaro katoa.

“Koinei te whakahaunga nui tuatahi.

“Ā, e rite ana te tuarua ki tērā, Me aroha koe ki tō kiritata anō nei ko koe.

“Kei te iriiri i runga i ēnei whakahaunga e rua te ture me ngā poropiti katoa.”

Mā ngā whakahaunga a te Atua e tuku tētahi mana ārahi me tētahi mana ū i roto i ō tātou oranga. He rite ngā āhuatanga e pā ai ki a tātou i tēnei oranga ki te tama rāua ko te matua e whakarere manu tukutuku ana i tētahi rangi hau kaha. I te wā e rewa ake ana te manu tukutuku ki runga, nā ngā hau i kukume kia tōtō te taura i te ringa o te tama. I te mea he kuare ki te kaha o ngā hau o te ora, ka tono atu ia kia tapahia te taura kia rewa ake anō te manu tukutuku. Nā tana matua i tohutohu mai, kāo, e whakamāramahia ana nā te taura te manu tukutuku i mau kia rewa ake i ngā hau o te ora. Ki te wewete iho te pupuri ki te taura, e kore te manu tukutuku e rewa ake ki runga. Ka kahakina atu e ēnei hau, engari nā wai rā, ka taka iho ki te papa.

He tohu te taura mō ngā kawenata e tūhono atu i a tātou ki te Atua, tō tātou Matua i te Rangi, me Tana Tama, Ihu Karaiti. I a tātou e whakahōnore ana i aua kawenata mā runga i te pupuri i Ōna whakahaunga me te whai i Tōna mahere o te hokonga, mā Ōna manaakitanga kua whakaaria mai nei e āhei i a tātou te rewa ake ki ngā tiketiketanga o Tikitiki o Rangi.

E kaha whakapuakina ake ana e te Pukapuka a Moromona ko te Karaiti “te māramatanga o te ao.” I te wā o Tana putanga mai ki ngā Nīwhai, nā te Ariki, nā te mea kua whakaarahia, i whakamārama taua whakaakoranga nā Tana kī atu ki a rātou: “Kua whakatauira au i te huarahi mō koutou.” “Ko au te māramatanga e hāpaingia ake ai e koutou—ērā mea kua kitea e koutou nāku i mahi.” Koia tō tātou manu taki. E ako ana tātou he aha Tāna i kī ai, ā, he aha hoki Tāna i mahi ai mā tō rangahau i ngā karaipiture me te whai i ngā whakaakoranga poropiti pērā i tā Tumuaki Russell M. Nelson i akiaki kia mahia e tātou. I te tikanga tapu o te hakarameta, ka kawenata tātou i ia Hāpati ka “maumahara tātou ki a ia me te pupuri i ana whakahaunga.”

I roto i te Pukapuka a Moromona, nā te Ariki i homai ki a tātou ngā tikanga tūāpapa i Tāna i kī ai “ko te whakaakoranga a te Karaiti.” Koinei ko te whakapono i te Ariki a Ihu Karaiti, te rīpenetātanga, te rumakitanga, te whiwhi i te takohatanga o te Wairua Tapu, te ū ki te mutunga, ā, te rite ki tētahi tamaiti nohinohi, ko te tikanga ia he whakawhirinaki ki te Ariki me te tuohu ki Āna katoa e tonoa nei tātou e Ia.

E rua ngā momo whakahaunga a te Ariki, he mea mau roa pērā i te whakaakoranga a te Karaiti, me ngā mea mau poto. E tika ana ngā whakahaunga mau poto mō ngā āhuatanga o te Hāhi o te Ariki, mō te hunga whakapono rānei i roto i ngā āhuatanga mau poto, engari he mea hei whakataha atu ina pau te wā ki taua mea. Ko tētahi tauira mō ngā whakahaunga mau poto, koia, ko ngā tohutohu a te Ariki ki ngā kaiwhakahaere o mua o te Hāhi kia hūnuku atu te Hunga Tapu i Niu Ioka ki Ohaio, ki Mītori, ki Irinoi, ā, kia ārahina atu te wehenga paionea ki ngā Pae Maunga o te Uru. Ahakoa he mea mau poto, he mea tuku ēnei whakahaunga kia puritia ai e te tangata.

I ētahi wā, kua roa te wā kia huri te aro ki te pupuri i ētahi o ngā whakahaunga mau roa. Hei tauira, i whakakaha ake te kauhau rongonui a Tumuaki Lorenzo Snow e pā ana ki te ture o te whakatekau i tētahi whakahaunga i homai ai i mua engari kāore i kaha aro whānui atu te nuinga o ngā mema o te Hāhi ki te pupuri. I whai tikanga ki te whakakaha ake anō i roto i ngā āhuatanga i pā ai ki ngā mema o te Hāhi. Kua tika rawa ngā kōrero whakakaha i ngā tauira inātata nei nā ngā āhuatanga mohoa e huapae mai ana ki mua i te aroaro o ngā Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei, te Hāhi rānei. Ko te whakapuakitanga ki te whānau tētahi tauira anō o tētahi mea i whakaputaina e Tumuaki Gordon B. Hinckley i tētahi whakatipuranga ki muri, me tā Tumuaki Russell M. Nelson karanga inātata nei kia mōhiotia te Hāhi ki tōna ingoa i huraina mai ai, Te Hāhi o Ihu Karaiti o te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei.

Ko tētahi atu o ngā whakaakoranga a tō tātou Kaiwhakaora e tika ana kia whakakahangia i roto i ngā āhuatanga e pā ai ki a tātou i ēnei rā.

Koinei tētahi wā e kaha karawhiua ana ngā kupu mārō me ngā kupu mamae i roto i ngā whakawhitinga kōrero ki te tangata, ki ō tātou whānau ake anō hoki. Nā ngā whakaaro rerekē ki ngā take tikanga whakahaere kāwana e hua ake ai ngā mahi riri—ko te mauāhara pū anō—i roto i ngā tūhono whanaungatanga tūmatanui me ngā tūhono o te whānau. Nā tēnei wairua whakatakariri e whakararuraru i te āheinga ki te whakatakoto ture e pā ana ki ngā take whakahirahira e kitea nei e te nuinga o ngā tāngata te hiranga nui kia kokea ngā mahi hei painga mō te katoa.

Me aha ngā kaiaru a te Karaiti, ā, me aha rātou e whakaako i tēnei wā o te karawhiunga kupu takariri? He aha Ana whakaakoranga me Ana tauira?

He mea miharo, nā, kei roto i ngā tikanga tōmua i whakaakona ai e Ihu i Tana putanga ki ngā Nīwhai, koia, ko te karo i te tautohetohenga. Ahakoa Nāna nei tēnei i whakaako e pā ana ki te horopaki o ngā tautohetohenga ki te taha whakapono, e hāngai pū ana ngā take i homai nei e Ia ki ngā whakawhitinga kōrero me ngā tūhono whanaungatanga i te ao tōrangapū, ngā kaupapa here tūmatanui, me ngā tūhono o te whānau. Nā Ihu i ako:

“Ehara nōku te tangata i a ia te wairua tautohetohe, engari nō te rēwera, koia te matua o te tautohetohe, ā, e whakaohokia ana e ia ngā ngākau o te tangata kia riri, tētahi ki tētahi.

“Nana, ehara tēnei i taku whakaakoranga, kia whakaohokia ake ngā ngākau o te tangata kia riri, tētahi ki tētahi; engari koinei kē taku whakaakoranga, kia whakakorengia atu ēnei momo āhuatanga.”

I roto i Tana minitatanga ki waenganui i ngā Nīwhai, i whakaakona e Ihu ētahi atu whakahaunga e tata ana ki Tana kupu whakapuaki whakakore o te tautohetohenga. E mōhio ana tātou nā te Paipera, nā, Nāna ēnei i whakaako i Tana Kauhau nui i runga i te Maunga, i te nuinga o te wā i roto i taua reo i whakamahia ai e Ia i muri mai ki ngā Nīwhai. Māku e taki taua reo Paipera e mōhio nei tātou.

“Arohaina ō koutou hoariri, manaakitia te hunga e kanga nei i a koutou, mahia te pai ki te hunga e mauāhara nei ki a koutou, ā, inoi mō te hunga e takahia kinotia nei koe, ā, e whakatoi hoki i a koe.”

Koinei tētahi o ngā whakahaunga rongonui rawa atu a te Karaiti—he mea hou, ā, he mea uaua hei whai. Heoi koia tētahi wāhi whakahirahira o Tana tono kia whai te katoa i a Ia. Pērā i tā Tumuaki David O. McKay i ako ai, “Kāore he huarahi kē atu kia whakaatu atu i te aroha ki te Atua i tō whakaatu atu i te aroha matapiko kore ki ō huānga.”

Anei anō tētahi atu whakaakoranga whakahirahira o te mea koia tō tātou manu taki: “Kua manaakitia te hunga hohou rongo: nā te mea ka karangahia rātou ko ngā tamariki a te Atua.”

Te hunga hohou i te rongo! Anō te nui o te panoni ki ngā tūhono whanaungatanga mehemea ka whakarērea e ngā kaiaru a te Karaiti i ngā kupu mārō me ngā kupu mamae i ā tātou whakawhitinga kōrero katoa.

I te huinga whānui o te Hāhi i tērā tau, i homai e Tumuaki Russell M. Nelson ēnei wero:

“Ko tētahi o ngā huarahi māmā ake kia mōhio ai he kaiaru pono tētahi nā Ihu Karaiti, arā, ko te nui o tana aroha ki ētahi atu tāngata. …

“… He kaihohou i te rongo ngā apataki pono a Ihu Karaiti.

“… Ko tētahi o ngā huarahi pai ake e taea ai e tātou te whakahōnore i te Kaiwhakaora, koia, ko tā tātou meinga hei kaihohou i te rongo.”

Hei whakakōpani i ana whakaakoranga: “He kōwhiringa te tautohetohe. “He kōwhiringa te hohou i te rongo. Kei a koe tō mana kōwhiringa ki te kōwhiri atu i te tautohetohenga, i te hohou rongo rānei. E akiaki ana ahau i a koutou kia kōwhiri ai hei kaihohou i te rongo, ināianei, ā, āke tonu atu.”

Me tīmata ngā kōrero a ngā tāngata tērā pea ka meinga hei hoariri i runga i te aro ki ngā ōritetanga i te tuatahi.

Kia whai i tō tātou Manu Taki Hē Kore me Tana poropiti, me matua whakaharatau tātou i te ture e mōhiotia whānuitia ana, arā, ko te Ture Kōura: “Ko ngā mea katoa e hiahia ana koe hei mā mā te tangata ki a koe anō, me mahi e koe ki a rātou: nā te mea koinei te ture ki ngā poropiti.” Me matua aroha, me matua mahi pai tātou ki ngā tāngata katoa. Me karo e tātou te tautohetohenga, ā, me tū hei kaihohou i te rongo i roto i ō tātou whakawhitinga kōrero katoa. Ehara i te mea me takahi i ō tātou tikanga me ngā mea e whakahirahira ana ki a tātou, engari ko tāna kē, me aukati te kōrero kino mō ētahi atu nā ō rātou tikanga. Koinā tā tō tātou Manu Taki Tika Rawa i mea ai i roto i Tana minitatanga. Koinā te tauira Nāna nei i whakatakoto mō tātou, i a Ia e tono ana i a tātou ki te whai i a Ia.

I roto i tēnei huinga whānui o te Hāhi i ngā tau e whā ki muri, i homai e Tumuaki Nelson tētahi wero poropiti mō ēnei rā:

Kei te hiahia koe kia tukuna te Atua hei tāhuhu nui mō tō oranga? Kei te hiahia koe kia tukuna te Atua hei tāhuhu nui mō tō oranga? Ka tukuna e koe Ana kupu, Ana whakahaunga, me Ana kawenata hei mea kukume i āu nā mahi ia rā, ia rā? Ka tukuna e koe Tōna reo hei reo nui ake i ērā atu reo?”

I te mea he kaiaru tātou nā te Karaiti, e whakaako ana, ā, e whakaatu ana tātou mō te Karaiti, tō tātou Manu Taki Tika Rawa. Nō reira tukua tātou kia whai atu i a Ia mā runga i te whakarere i te tautohetohenga. I a tātou e whai atu ana i ō tātou tikanga pai ake ki a tātou i roto i ngā mahi tūmatanui, tukua tātou kia rapua Ana manaakitanga mā runga i te kōrero i te reo, i ngā rautaki o te hunga hohou i te rongo. Me karo e tātou ngā mea e mamae ana, ngā mea e mauāhara ana i roto i ō tātou whānau me ō tātou ake tūhono whanaungatanga. Tukua tātou kia whai atu i te tapu, pērā i tō tātou Kaiwhakaora, ko Tōna ingoa tāku e whakaatu nei, ā, e whakaoho ana au i Tōna manaakitanga hei āwhina i a tātou kia tū ai hei Hunga Tapu. I runga i te ingoa o Ihu Karaiti, āmine.