Te Wikitōria o te Tūmanako

Kua whakapūmautia tō tātou tūmanako mō te oranga tonutanga mā roto i te aroha noa o te Karaiti me ō tātou ake kōwhiringa, e homai nei ki a tātou manaakitanga papai ki te hoki atu ki tō tātou kāinga i te rangi me te noho mō āke tonu i roto i te rangimārie me te harikoatanga me tō tātou Matua i te rangi, Tōna Tama Arohaina, tō tātou whānau whakapono me ō tātou hoa pūmau, ā, ngā tāne me ngā wāhine tika o te ao mai i ia whenua rahi me ia rautau.

I te ao ka rongo tātou i te hari me te mamae i a tātou e whakamātauria ai. Ka wikitōria tātou mā tō tātou whakapono i a Ihu Karaiti i a tātou e eke tangaroa ai i ō tātou hara, uauatanga, whakawainga, tika-kore, ā, me ngā wero o tēnei oranga i te ao tūroa.

I a tātou e whakakaha ana i tō tātou whakapono i a Ihu Karaiti, ka kite tātou i tua atu i ō tātou uauatanga ki ngā manaakitanga me ngā kī taurangi mutunga kore. Pērā ki tētahi māramatanga e wheriko tonu ana, ka whakamāramatia te tūmanako i te ao pōuri, ā, ka kite tātou i tō tātou anamata whakakorōria.

Mai i te tīmatanga, kua manaakitia mārikatia tō tātou Matua i te rangi me Tana Tama Arohaina i te hunga tika mā te taonga tongarewa o te tūmanako.

I muri i tō rāua wehe i te kāri, i whakaakongia a Arama rāua ko Iwi e tētahi anahera mō te kī tauranga o Ihu Karaiti. I muramuratia te taonga o te tūmanako i ō rātou oranga. I whakapuaki a Arama, “Kua huakina ōku karu, ā, i tēnei oranga ka whiwhi au i te hari.” I kōrero a Iwi mō “te hari o [tō rāua] hokonga, me te oranga mutunga kore ka hoatu te Atua ki te hunga ngākau ngohengohe katoa.”

Pērā ki tō te Wairua Tapu hoatu i te tūmanako ki a Arama, ka muramura te mana o te wairua o te Ariki i te hunga whakapono i tēnei rā, e mārama ana te tūturu o te oranga tonutanga.

Ka tono te Kaiwhakaora ki a tātou he kaiwhakaahuru, te Wairua Tapu, he hoa haere ki tō tātou whakapono me tō tātou tūmanako, e homai ana i te rangimārie “kāore ki tō te ao e homai ai.”

“I roto i te ao,” i mea te Kaiwhakaora, “ka whakapāweratia koutou: engari kia koa [puritia tētahi māramatanga o te tūmanako]; kua tūwhitia e au te ao.”

I ngā wā o te uauatanga, ka kōwhiri tātou kia ū ki te Ariki i roto i te whakapono. Ka āta īnoi tātou, “Ehara taku engari tāu e pai ai.” Ka rongo tātou i te whakaaetanga a te Ariki mō tō tātou ritenga māhaki, ā, ka tāria tātou te rongomau kua whakaaria e te Ariki e ai ki Tōna anō wā.

I whakaako te Āpotoro a Paora, “[Ka] whakakī te Atua o te tūmanako i a koe ki te … hari me te rongomau … , kia whakamakuru koe ki te tūmanako” “e manahau ana i roto i te tūmanako; e manawanui ana i roto i ngā uauatanga;” “mā roto i te mana o te Wairua Tapu.”

I mōhio motuhake tonu te Poropiti a Moronai mō te tūmanako i te Karaiti i ngā wā uaua. I whakamārama a ia i tōna wheako ngaukino:

“E noho taratahi ana ahau. … Kāore i au … he wāhi hāereere.”

“Kāore au e whakaatu kei hea au … heipū ka whakamate rātou i ahau.”

Inati rā, i roto i tēnei haora pōuri, ā, hāora mokemoke, ka rikoata a Moronai i ngā kupu tūmanako o tōna Matua.

“Mehemea he whakapono tō tētahi tangata me whai tūmanako ia; nā te mea ki te kore he whakapono kāore e taea he tūmanako.”

“Me tūmanako koutou ki te aha? … Ka whai tūmanako koutou i runga i te whakamārietanga a te Karaiti me te kaha o tana aranga, kia whakaarahia ake ki te oranga tonutanga.”

E aku teina me aku tuāhine, he takoha ora te Tūmanako, he takoha e tipu ana ina whakapiki i tō tātou whakapono i a Ihu Karaiti. “Ko te whakapono te taunakitanga o ngā mea e tūmanakohia ana.” Ka hanga tātou i ngā—paraki taunakitanga—mā te karakia, ngā kawenata temepara, te mau ki ngā whakahaunga, te hākari tonu ki ngā karaipiture me ngā kupu a ngā poropiti mohoa nei, te kai i te hākarameta, me te koropiko ia wiki me ērā atu Hunga Tapu.

Hei whakakaha i tō tātou whakapono i tēnei wā e piki haere ana te kino, kua tohutohu te Ariki i Tana poropiti kia whakakīa te ao ki Ana temepara.

Ia tātou e uru atu ana ki te whare a te Ariki, ka rongo tātou i te Wairua o te Atua, e whakapūmau ana i tō tātou whakapono.

He whakaaturanga te temepara mō te toma wātea, ā, ka haere tonu te oranga i tua atu o te arai mō tātou katoa.

Mō ērā kāore tō rātou hoa rangatira mō āke tonu, ka whakapūmau kaha nei ngā mahinga tapu, ka whiwhi ia tangata tika i ngā manaakitanga kua whakaaria katoa.

He tūmanako rōreka tō te tokorua ka tūturi ki ia taha o te āta kia hīria ai, ehara mō tēnei oranga anake, engari mō āke tonu atu.

He tūmanako nui mō tātou i roto i ngā whakaari kua whakaaria ai ki ō tātou uri whakaheke, ahakoa ngā āhuatanga o te wā.

Kāore he mamaetanga, kāore he māuiuitanga, he hē, he taumahatanga, aha atu rānei e taea ana te whakapōuri i tō tātou tūmanako ina whakapono tātou, ā, ina mau tonu ki ō tātou kawenata me te Atua i roto i te whare o te Ariki. He whare māramatanga, he whare tūmanako.

Ka tangi roimata o te pōuri tātou ina kite ai i te pōuritanga me ngā mamaetanga i roto i ērā kāore nei he tūmanako ō rātou i a Karaiti.

Ina tata kite ai au ā tawhiti nei i tētahi tokorua i mua atu he whakapono tō rāua i a Karaiti, kātahi ka kōwhiri rāua ki te whakarere i tō rāua whakapono. Momoho ana rāua i te ao, ā, i kaingākau anō ki ta rāua matatau me te whakarerenga iho o tō rāua whakapono.

Pai ana ngā mea katoa, atu ki te wā i māuiui, ā, i mate ohorere te tāne, ahakoa tana rangatahi me tana hihiko tonu. Pērā ki te āraitanga o te rā, i ārai rātou i te māramatanga o te Tama, ā, ko te hua, he āraitanga o te tūmanako. Ko tana hoa rangatira wahine, i roto i tana whakapono kore, i rangirua a ia, i mamae i roto i tana rite-kore, tē taea e ia te whakaahuru i ana tamariki. I mea tōna hinengaro ki a ia, he hapa-kore tōna oranga, ā, he tika te raupapa o ōna mea katoa, tae noa ki te wā kāhore rawa a ia i kite i te āpōpō. Nā tōna rāwakiwaki, i pōwhiritia ai te pōuritanga me te pōrarutanga.

Ka whakataurite au i tōna rāwakiwaki mamae nei ki te tūmanako o tētahi atu whānau i te Karaiti, puta noa i tētahi wā whakamamae.

Rua tekau mā tahi tau ki muri, i whakarere ohorere atu te tama hou o taku irāmutu a Ben Andersen, rātou ko tana hoa rangatira a Robbie mai i tō rātou hapori pāmu i Idaho ki te Pā Tote. I tae atu au ki te hohipera, ā, ka whakamārama a Ben i ngā uauatanga kino ki te ngākau o tō rāua pēpi. I whakatau māua i ō māua ringa ki te māhunga iti o Trey. I manaaki te Ariki i a ia kia ora tonu.

I pokaina tōna ngākau i te wiki tuatahi o tōna oranga, ā, i haere tonu ngā momo pokanga. Ka haere ngā tau, i mōhio rawa, a tōna wā me huarangatia te ngākau o Trey. Ahakoa te hekenga iho o ōna āheinga ā tinana, i whakawhānuitia tōna whakapono. I tuhi a ia, “Kāhore rawa au e pōuri mōku anō nō te mea mai rānō tōku mātua mōhio me whakapono i a Ihu Karaiti me te whakaaturanga mō te mahere o te whakaoranga.”

I puritia e Trey tētahi whakatauāki nā Tumuaki Nelson ki runga i tōna waea: “He iti noa iho te whakaawenga o ngā āhuatanga o te wā ki te hari e rongo nei tātou, ā, ko tō tātou aronga kē te whakaawenga nui.”

I tuhi a Trey: “Mai rānō au e ngana ana ki te whakarato mīhana, heoi … kāore e whakaaetia e aku tākuta kia mahia tētahi mīhana kia kotahi tau rānō whai muri i tōku huaranga ngākau. … Kua meatia e au taku whakapono i roto i a Ihu Karaiti.

I hīkaka a Trey i tōna whakaaetanga ki te uru atu hei tauira kaikaute ki BYU i te tīmatanga o tēnei wāhanga whare wānanga, heoi, i kaha tonu tana hīkaka i tōna whiwhi i te karere i tāria nei e ia kia haere atu ki te hōhipera mō tōna huaranga ngākau.

“Ā tōna wā,” te kī a Trey, “ka haere au ki taku mīhana.”

He manako nui i tōna urunga atu ki te rūma pokanga. Heoi anō, puta noa i te pokanga, i toko ake ngā uauatanga anea, ā, kāore a Trey i oho ake.

E ai ki tōna māmā a Robbie: “Kāore he rangi whakamamae-ngākau pērā ki te Paraire … e kimi māramatanga ai i te hinengaro. … I noho au tae noa ki ngā hāora whakamutunga o te pō e whai whakaaro ana. … Heoi i te Rāhoroi, i oho au me taku rongo i te hari nui. Ehara i te rongomau anake, ehara hoki i te whakakorenga. I rongo au i te hari mō taku tama, ā, i hari hoki ahau, tōna māmā. … I oho moata ake a Ben, ā, i tā māua kōrero, i oho ake hoki a Ben me taua rongo hari anō tonu.”

I whakamārama a Ben: “I whai māramatanga tōku wairua i tō te Atua whakaako i ahau mā roto i Tōna Wairua Tapu. I oho au i te 4 karaka i te ata, ā, i whakakīa ai ki te rongomau me te hari tē taea te whakamārama. I pēhea i pēnei ai? … He tino mamae te matenga o Trey, ā, ka mokemoke tonu ahau māna. Heoi, kāore te Ariki e waiho atawhai-kore nei i a tātou. … Ka tiro whakamua au ki te wā e tūtaki harikoa anō.”

I tuhi a Trey i ēnei kupu nā Tumuaki Nelson mai i tōna kōrero ki te huinga whānui, i roto i tana pukapuka: “Tērā pea kāore e tino whakapono e āhei ana te rongo i te hari ina e whakamamaetia ana tō tamaiti e tētahi mate tē taea te mahu, ina rānei ka ngaro i a koe tāu mahi, mēnā rānei ka kaikaiwaiūtia koe e tō hoa rangatira. Heoi, ko tērā tonu te hari ka takohatia e te Kaiwhakaora. Kāore he mutunga ki Tōna hari, ka mōhio tātou, ko ō tātou ‘whakamamaetanga tērā pea mō te wa poto noa,’ [Whakaakoranga me ngā kawenata 121:7] ā, ka whakatapua hei painga mō tātou.”

E aku teina me aku tuāhine, kāhore pea te rongomau e kimihia nei e koe, e tau atu ai i te wā e hiahiatia ana, heoi, ko tēnei taku kupu whakaari ki a koutou, ina whirinaki koe ki te Ariki, ka whiwhi ki Tōna rongomau.

Me tiaki tātou i tō tātou whakapono kahurangi, e tāruke whakamua ana i runga i tētahi manako kānapanapa. E whakaatu ana ahau, kei roto tō tātou tūmanako i tō tātou Kaiwhakaora a Ihu Karaiti. Mā roto i a Ia, ka whakatinanahia ō tātou moemoeā tika katoa. Ko Ia te Atua o te tūmanako—te wikitōria o te tūmanako. Kei te ora Ia, ā, e aroha ana Ia ki a koe. I runga i te ingoa o Ihu Karaiti, āmine.