2025
Ki Siʻi Faʻē Olopoʻou ʻOku ʻIkai Teitei Mohe ʻEne Pēpeé
September 2025


Maʻá e Ngaahi Faʻē ʻa e Fānau Īkí

Ki Siʻi Faʻē Olopoʻou ʻOku ʻIkai Teitei Mohe ʻEne Pēpeé

Naʻe fakamanatu mai kiate au ʻoku ʻikai teitei tulemohe ʻa e ʻEikí, ʻi he lotolotonga ʻo e ngaahi pō taʻe-mamohé.

ko ha tā valivali ʻo e Fakamoʻuí ʻoku tautau ʻi ʻolunga ʻi ha ongo mohenga pēpē

Laʻitaá ʻi he angalelei ʻa e tokotaha naʻá ne faʻu ʻa e talanoa ko ʻení

Naʻá ku hoko ko ha faʻē olopoʻou ki ha ongo māhanga māhina hiva. Naʻe ngāue hoku husepānití ʻi he ngaahi taimi ngāue tuʻuapoó, peá u toe tokotaha pē ke tokangaʻi ʻeku ongo pēpeé ʻi he poó kakato. Naʻa mau nofo ʻi ha kiʻi fale nofo totongi ko hono ʻuluaki falikí ko e papa pea naʻe ngaiʻi ʻi he taimi kotoa pē naʻá ku ngaue ai. Naʻe hoko ʻa e poʻulí ko ha taimi taʻe-fakafiemālie ʻi he fuʻu vāofi homau ongo loki-mohé, pea naʻá ku huʻuhuʻu maʻu pē ʻi he foʻi laka kotoa naʻá ku fakahoko.

Ko e konga lahi tahá naʻe mohe maʻu ʻema ongo pēpeé, pea naʻá ku houngaʻia ai. Ka ʻi he ngaahi pō ʻe niʻihi, ko e taimi naʻe ofo ai ʻa e tokotaha mohe leleí ʻoku tangí, naʻe mahino e ʻā ʻa e tokotaha ʻoku ʻikai mohe leleí, peá u fekuki ai mo ha ongo pēpē ongosia, ʻoku kekē.

ʻOku ʻikai fiemaʻu ia ke toe fakamatalaʻi, ʻa ʻeku mafasia mo loto-mamahi ʻi heʻeku feinga ke fakanaʻanaʻa tokotaha pē ʻa e ongo pēpeé ʻi he tuʻuapoó.

ʻI ha pō ʻe taha, naʻe hoko ai ʻa e meʻa ko ʻení, pea naʻe vave pē ʻeku fakanaʻanaʻa ʻa e pēpē ʻe taha pea vale hifo hoku matá ke u mohe pē ʻi homau loto falé. Naʻá ku foki ki heʻeku pēpē ʻe tahá, he naʻe kei tangi pē, peá u fua hake ia. ʻI he lotolotonga ʻo ʻeku taʻe-fiemālié, naʻá ku fakatokangaʻi hake ʻa e tā valivali ʻo Kalaisi ʻoku takatakaiʻi ʻe he fānaú, ʻoku tautau he holisí ʻo ofi ki hono kiʻi mohengá. Naʻá ku fakakaukau ki Heʻene fotu faʻa kātaki mo ʻofá pea mo ʻEne fofonga ʻofa ʻiate kinautolú.

ʻI heʻeku hila hake ki he tafaʻakí, naʻá ku mamata ai ʻi he fakapoʻulí, ki hoku ʻatá, ʻi heʻeku fua ʻeku kiʻi pēpeé. Ko e taimi naʻá ku tautau ai ʻa e kiʻi sioʻatá ʻi he holisi hoko maí, naʻe ʻikai ke u fakatokangaʻi ʻa ʻene fenāpasi mo e tā-valivalí. Ka ʻi heʻeku fevakaiʻaki ʻi he ʻīmisi ʻo e Fakamoʻuí mo e fānau ko iá pea mo au mo ʻeku pēpē fakaʻofoʻofa, ʻoku kekeé, naʻe fakafokifā hono nofoʻia au ʻe he foʻi fakakaukau naʻe ʻikai ke u tokotaha pē ʻi he meʻá ni. Naʻá ku ongoʻi, naʻá ku mamata ʻa e faʻē ongosia ko aú, ʻi hoku ʻatá, te u lava ʻo toe faʻa kātaki lahi ange, ʻofa lahi ange, pea mo mataʻofa lahi ange ʻi he meʻa naʻá ku ongoʻí—ʻo hangē pē ko Iá—koeʻuhí ko Ia mo ʻEne sīpingá.

Ko ha mōmēniti ia ʻoku ʻikai ke u teitei loto ke toe ngalo. ʻOku ou houngaʻia ʻi he fakamanatu mai he ʻikai ke u teitei tuēnoá pea mo ʻEne sīpinga ki he founga ke fai ki heʻeku fānaú, pea naʻa mo e taimi (ʻo tautautefito) ʻi he ngaahi mōmeniti tuʻuapō ko iá.

Talu mei he pō ko iá, mo ʻeku maʻu ha fakafiemālie makehe ʻi he ngaahi lea ʻo e folofolá ʻa ia ʻokú ne fakamanatu mai ʻoku ʻikai ke tau teitei tuēnoa—ʻi hotau ngaahi ʻahiʻahí, ʻi heʻetau mamahí, ʻi heʻetau ongosia ʻi he tuʻunga fakaefaʻē olopoʻoú.

Naʻe fakamatalaʻi ʻe ʻEletā Lōpeti D. Heili ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá: “ʻOku ʻikai ke tau tuenoa ʻi hotau ngaahi taimi faingataʻá ʻoku ʻikai ke tau tokotaha pē. Ko Ia ʻokú ne tokangaʻi kitautolú ʻʻoku ʻikai ke tulemohe pe mohe.’ [Saame 121:4]. ʻOku hanga ʻe Heʻene kau ʻāngelo ʻi heni pea ʻi he tafaʻaki ʻe taha ʻo e veilí ʻo ʻtakatakai hake mo poupou hake [kitautolu]’ [Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 84:88]. ʻOku ou fai ʻeku fakamoʻoni makehe ʻoku moʻoni ʻa e talaʻofa ʻa hotau Fakamoʻuí, he naʻá Ne folofola: ‘Ka ko kinautolu ʻoku tatali ki [he ʻEikí] ʻe fakafoʻou honau mālohí; te nau puna hake ʻaki ʻa e kapakau ʻo hangē ko e fanga ʻīkalé; te nau lele kae ʻikai vaivai; pea te nau ʻeveʻeva kae ʻikai pongia’ [ʻĪsaia 40:31].”

Mahalo ko e ofo tuʻuapō ʻa e ngaahi pēpeé he ʻikai vavé ni haʻane tuku. Ka te tau lava ʻo maʻu ha fiemālie ʻi heʻetau ʻiloʻi, ko ʻetau ʻi ai maʻa ʻetau fānaú, neongo ʻetau ongosia mo taʻe-fiemālié, ka ʻoku ʻi ai maʻu pē ʻa hotau Fakamoʻuí mo ʻetau Tamai Hēvaní ke tokoniʻi kitautolu.