2025
Tuʻunga Malava Fakaeloto ʻe 3 ke Taukei ai Kimuʻa ʻi Hoʻo Ngāue Fakafaifekaú
September 2025


Mei he YA Fakauiké

Tuʻunga Malava Fakaeloto ʻe 3 ke Taukei ai Kimuʻa ʻi Hoʻo Ngāue Fakafaifekaú

Ako mo akoako fakahoko ʻa e ngaahi founga fakaeloto ko ʻení ke ke moʻui fakafalala ange pē kiate koe, faivelenga ange, mo mālohi fakaeloto ʻi he kotoa hoʻo ngāué.

ko ha tokotaha ʻakapulu ʻokú ne ʻakahi ha foʻi pulu

ʻOku mau manako ʻi he soká ʻi ʻAmelika Saute! Ko e taimi pē ʻoku kau ai ʻemau ngaahi timi fakafonuá ʻi ha tau lahi, ʻoku nofo ʻa e fonuá kotoa ke mamata. Ko e ngaahi mōmēniti ʻiloa taha, mo fakalēlea loto tahá ʻoku hoko ia ʻi he taimi ʻoku māhanga ai e kai ʻo e ongo timí pea kuo pau ke tala ʻa e ikuná ʻe ha ʻaka tautea.

ʻI he ngaahi momeniti ko iá, ʻoku ongoʻi mafasia fakaeloto ʻa e kau vaʻingá, ka ko e meʻa te nau ikuna aí ʻoku ʻikai ko ʻenau ngaahi meʻa pē ʻoku fai ʻi he loto malaʻé— ko ʻenau founga vaʻingá. Ko e founga vaʻingá, ʻoku fakatupulaki ia ʻi heʻenau toutou ako vaʻingá, tokoniʻi e kau vaʻingá ke nau falala ki he meʻa ʻoku nau malavá pea vaʻinga lolotonga e fasitanunú, neongo pe ko e hā hano lahi ʻo ʻenau ongoʻi tailiili ʻi he mōmēnití.

ʻI heʻeku ngāue ko ha mataotao fakaʻatamaí, naʻá ku maʻu ai e faingamālie ke sivisiviʻi ʻa e kau kanititeti ʻoku teuteu ke ngāue fakafaifekaú. Pea hangē ko e kau vaʻinga soká, ʻe lava ke fakatupulaki ʻe he kakai lalahi kei talavoú ha “ngaahi founga fakaeloto” ke tokoni ke nau ikunaʻi ʻa e ngaahi pole te nau fehangahangai pau mo ia ʻi honau ngaahi misioná.

Kae hangē ko ha faʻahinga taukei pē, ʻoku fiemaʻu ʻe he ngaahi founga fakaelotó ha taimi mo ako fakahoko. ʻOua naʻá ke tatali ke toki fakatupulaki kinautolu kae ʻoua kuó ke mei hū ki he senitā akoʻanga fakafaifekaú.

ʻOku ou ui ʻa e ongo founga ko ʻení ko e ongo tuʻutuʻuni “lahi ange, pe siʻi angé” pea ʻoku ou tui te na lava ʻo tokoni atu ke ke mateuteu fakaeloto lelei ange ki hoʻo ngāue fakafaifekaú:

Founga 1: Ngaahi Tōʻonga Moʻui Lelei Angé, Siʻi Ange Fakafepaki ki he Liliú

ʻOku hoko moʻoni e ngaahi fokoutua fakaeʻatamaí pea uesia ai ha kakai tokolahi, pea ʻoku mahuʻinga ke fetuʻutaki mo ha kau palofesinale ki ha fakahinohino mo ha tokoni. Ka neongo ia, ʻi heʻeku ngāue mo e kau faifekaú, kuó u fakatokangaʻi ai ko e taimi ʻe niʻihi ʻe lava ke fakatupu ʻa e mafasia fakaelotó ʻe ha ngaahi tūkunga pe tōʻonga ʻoku ʻikai sai—hangē ko e tōtuʻa e mata televīsoné, fetōʻaki ʻo e taimi mohé, mo e fakamavahevahe fakasōsialé.

Ko e taimi ʻoku tūʻuta mai ai ʻa e kau sisitā mo e kau ʻeletā kei talavoú mo e faʻahinga natula ko ʻení ki honau misioná, ʻoku nau faʻa fāinga lahi ke fakaangaanga ki he ngāue fakafaifekaú, ʻi heʻenau fehangahangai mo ha ngaahi pole fakaeloto naʻe ʻikai ke nau ʻamanaki ki ai.

Ka ʻe lava ke fakaleleiʻi ʻeni ʻaki hano fokotuʻu ha ngaahi tōʻonga moʻui lelei kimuʻa ʻi he misioná, hangē ko e fakamālohisinó, maʻu meʻatokoni leleí, tauhi ki he taimi-tēpile mohe ʻa e faifekaú, mo fakahoko ʻa e ngaahi fatongia ʻi he ʻapí pe ngāueʻangá ke loto-vilitaki lahi ange aí. Te ke lava foki ʻo faʻu ha “naunau ʻuluaki tokoni fakaʻatamai” ki ha ngaahi tūkunga fakamafasia ʻaki haʻo ako e fanga kiʻi fakamālohisino ke mālōloó, ako fakamanatuʻí, lau maʻuloto e ngaahi potufolofola manakó, pe fanongo ki he ngaahi fasi langaki moʻui fakalaumālié.

Founga 2: Tui mo Fehokotaki Lahi Ange mo e ʻOtuá, Siʻi Ange e Veiveiuá

Ko e taha ʻo e ngaahi fehuʻi ʻoku ou fai ki he kau teuteu ngāue fakafaifekaú pe ko e hā e meʻa ʻoku nau hohaʻa ki ai fekauʻaki mo e ngāue fakafaifekaú. Ko e meʻa angamahení ko e manavasiʻi ʻi he taʻe-mateuteú—ʻikai ʻilo feʻunga ʻa e tokāteliné pe meʻa ke akoʻí. ʻOku faʻa fakaiku ʻa e tailiili ko ʻení ki he veiveiua, ʻa ia te ne ʻai ha taha ke hohaʻa.

Ko e faitoʻo ki he tailiili ko ʻení ʻoku maʻu ia ʻi he fakatupulaki ʻo e tuí ʻi ha fetuʻutaki lahi ange mo Sīsū Kalaisi pea mo ha mahino lahi ange ʻEne Fakaleleí. ʻOku tanumaki kotoa ʻe he talangofua ki Heʻene ngaahi fekaú, ako fakaʻaho e folofolá, lotu mo ʻaukaí ʻa e tui kia Kalaisí (vakai, ʻAlamā 17:2–3).

Kapau ʻoku ʻi ai haʻo hohaʻa pehē, manatuʻi pē ko e meʻa ʻokú ke ako ʻi he folofolá ʻe mālohi ia ʻi ho ʻatamaí ʻi he taimi te ke vahevahe ai e meʻa ʻokú ke akó. Te ke lava ʻo vahevahe hoʻo ngaahi ʻiló mo hoʻo ongomātuʻá, ngaahi tokouá mo e tuofāfiné, pea mo e ngaahi kaungāmeʻá.

Founga 3: ʻOfa Lahi Ange, Siʻi Ange ʻa e Taʻe-mahuʻingaʻiá

ʻOku taʻofi kitautolu ʻe heʻetau taʻe-mahuʻingaʻia ʻi he ongo mo e ngaahi fiemaʻu ʻa e niʻihi kehé mei heʻetau ongoʻi manavaʻofa kiate kinautolu, ʻo fetuʻutaki mo kinautolu ʻi ha tuʻunga loloto ange pea tataki ʻe he Laumālié ke ʻiloʻi e founga ke tokoniʻi ai kinautolú.

ʻI he meʻá ni, ʻoku foaki mai ʻe he ʻAposetolo ko Sioné ha faleʻi mahuʻinga: “Kapau ʻe pehē ʻe ha taha, ʻoku ou ʻofa ki he ʻOtuá, ka ʻoku fehiʻa ki hono tokouá, ko e loi ia: he ko ia ʻoku ʻikai ʻofa ki hono tokoua kuó ne mamata ki aí, ʻe fēfē ʻene ʻofa ki he ʻOtuá naʻe ʻikai te ne mamata ki aí? Pea ko e fekaú ni ʻoku tau maʻu meiate Ia, Ko ia ia ʻoku ʻofa ki he ʻOtuá ke ʻofa foki ia ki hono tokouá” (1 Sione 4:20–21).

ʻOku fakatupulaki ʻe he fakaili ʻo e manavaʻofá, ʻa e ʻofa haohaoa ʻa Kalaisí, ʻofa ki he niʻihi kehé, ʻo fakaivia hotau tuʻunga lelei fakaelotó pea mo ia ʻo kinautolu ʻoku tau feohí, ʻo tau lava leva ke tanumaki ha fetuʻutaki lelei. Kapau ʻoku ʻikai ke ke fakapapauʻi e founga ke fakatupulaki ai ha ʻofa lahi ange ki he niʻihi kehé, kamata ʻaki e kiʻi ngāue siʻisiʻi ʻo e angaʻofá mo e tokoní. Malimali mo fakahīkihikiʻi, tokoniʻi kinautolu ʻoku faingataʻaʻiá, feinga ke fakafanongo kae ʻikai tatali pē ke lea, loto mahino mo ongoʻi kinautolu ʻoku kehe ʻenau fakakaukaú.

ʻOku toe ʻuhinga foki hono fakatupulaki ha manavaʻofa ki he niʻihi kehé ke ke fakatupulaki ha manavaʻofa kiate koe. Kapau ʻokú ke fehangahangai mo ha ngaahi faingataʻaʻia fakaeloto ʻoku faingataʻa ke fuesia, kole ki he Tamai Hēvaní ha tokoni, ako ke ke loto ʻofa kiate koe, pea talanoa tauʻatāina mo ho fāmilí mo e kau taki ʻo e Siasí fekauʻaki mo e ongo ʻokú ke maʻú. Te nau lava ʻo fakahinohino koe ki ha ngaahi maʻuʻanga tokoni ʻoku ala maʻu, kau ai ha kau mataotao fakaʻatamai, ke tokoni ke ke ongoʻi lelei ange.

Hangē pē ko e kau vaʻinga soká, te ke fehangahangai mo ha ngaahi mōmeniti faingataʻa ʻi hoʻo ngāue fakafaifekaú. Ka ʻi he ngaahi mōmeniti ko iá, manatuʻi “kapau te mou mateuteu, ʻe ʻikai te mou manavahē” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 38:30).

Ako mo ako fakahoko ʻa e ngaahi founga fakaeloto ko ʻení, pea te ke fakatokangaʻi ʻokú ke moʻui fakafalala lahi ange pē kiate koe, faivelenga ange, pea mo mālohi fakaeloto ange ʻi he kotoa hoʻo ngāué.