Lēsoni 9
Fakaʻaongaʻi ʻa e Mālohi ʻo e Tohi ʻa Molomoná
Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí, Vahe 5
“Ko e Tohi ʻa Molomoná, ʻi hono fakatahaʻi mo e Laumālié, ko hoʻo maʻuʻanga tokoni mālohi taha ia ʻi he fakauluí” (Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí: Ko ha Fakahinohino ki Hono Vahevahe ʻo e Ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí [2023], 127). ʻOku fakamoʻoni ʻa e Tohi ʻa Molomoná kia Sīsū Kalaisi pea ko e meʻangāue ia kuo teuteuʻi ʻe he ʻOtuá ke tānaki fakataha ʻa ʻIsileli ʻi he ngaahi ʻaho fakaʻosí. ʻI heʻetau ako mei he Tohi ʻa Molomoná mo fakaʻaongaʻi hono ngaahi akonakí, te tau lava ʻo ofi ange ai ki he ʻOtuá.
Vakaiʻi mo Muimuiʻi
Taki fealēleaʻakí: Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fakakaukau ki haʻanau ngaahi feinga kimuí ni ke fakaʻaongaʻi ʻa e meʻa ʻoku nau ako ʻi he kalasi ko ʻení. Te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ha niʻihi ʻo ʻenau ngaahi ngāué mo hanau hoa pe ko ha kalasi.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Aí
Taki fealēleaʻakí: Fili ʻi he faʻa lotu ʻa e (ngaahi) founga ako ʻe ʻaonga taha ki hoʻo kalasí. Fakapapauʻi ke tuku ha taimi lahi ki he akoakó mo hono fakaʻaongaʻí.
Fili A: Ko e hā ʻoku hoko ai ʻa e Tohi ʻa Molomoná ko ha meʻangāue mahuʻinga ʻi hono vahevahe ʻo e ongoongoleleí?
Ako
Taki fealēleaʻakí: Kole ki he kau akó ke nau fakakaukau ki ha meʻangāue ʻoku nau faʻa fakaʻaongaʻi. Te mou lava foki ʻo aleaʻi ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
ʻOku fakafaingofuaʻi fēfē ʻe he meʻangāue ko ʻení hoʻo moʻuí?
-
Ko e hā ha ngaahi meʻangāue kuo foaki mai ʻe he ʻOtuá ke tau fai ʻaki ʻEne ngāué?
Taki fealēleaʻakí: Fakaafeʻi ha mēmipa ʻo e kalasí ke ne lau leʻolahi ʻa e palakalafi ʻuluaki ʻi he vahe 5 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 127). Kole ki he kau akó ke muimui mo kumi ha taha ʻo e ngaahi meʻangāue ʻoku fakaʻaongaʻi ʻe he ʻOtuá ke tokoni ki he kakaí ke nau ōmai kiate Iá. Te mou lava foki ʻo fakaʻaongaʻi e ngaahi fakamatala ko ʻení ko ha konga ʻo e fealēleaʻaki ko ʻení.
Naʻe akoʻi ʻe ʻEletā Tēvita A. Petinā:
Ko e Tohi ʻa Molomoná ko ha fakamoʻoni ia ʻe taha ʻo Sīsū Kalaisi mo ha meʻangāue lelei ʻo e fakauluí ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní. “ʻAki e Mālohi ʻo e ʻOtuá ʻi he Fuʻu Nāunau Lahi,” Liahona, Nōvema 2021, 29–30)
Naʻe fakamoʻoni ʻa ʻEletā ʻUlise Soālesi:
Ko e Tohi ʻa Molomoná ko e meʻangāue ia ʻa e ʻOtuá ki hono fakahoko ʻo e tānaki ʻo ʻIsileli ʻi hotau kuongá mo tokoni ki he kakaí ke nau ʻiloʻi Hono ʻAlo, ko Sīsū Kalaisí. (“Ko Hono ʻOmi ʻo e Tohi ʻa Molomoná,” Liahona, Mē 2020, 34)
Taki fealēleaʻakí: Fakakaukau ke hiki ʻa e sētesi taʻe-kakato ko ʻení ʻi he palakipoé: Ko e Tohi ʻa Molomoná ko e taha ia ʻo e ngaahi meʻangāue mahuʻinga taha ki hono vahevahe ʻo e ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí koeʻuhí …
Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fakaʻosi ʻa e sētesí. Hiki ʻenau ngaahi talí ʻi he palakipoé. Pea vahevahe ange leva ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení:
Fili ha konga mei he vahe 5 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 127–37) ke ako. ʻI hoʻomou lau iá, kumi ha ngaahi ʻuhinga lahi ange ʻoku hoko ai ʻa e Tohi ʻa Molomoná ko ha meʻangāue mahuʻinga pe founga ki hono vahevahe ʻo e ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí.
Taki fealēleaʻakí: Ka ʻosi hono ako ʻe he kau akó, fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ha ngaahi founga kehe te nau lava ʻo fakakakato ʻaki e sētesi ʻi he palakipoé. ʻE ala aleaʻi foki ʻe he kau akó ha taha ʻo e ongo fehuʻi ʻi laló pe fakatouʻosi. Kapau te nau talaatu ha ngaahi veesi pau mei he Tohi ʻa Molomoná ʻi heʻenau ngaahi tali ki he fehuʻí, fakakaukau ke lau fakataha fakakalasi ʻa e ngaahi veesi ko ʻení.
-
Ko e hā ha ngaahi aʻusia kuó ke maʻu ʻi hono vahevahe ʻo e ngaahi moʻoni mei he Tohi ʻa Molomoná mo e niʻihi kehé?
-
Kuó ke fakatokangaʻi nai hono tokoniʻi koe pe ha kakai kehe ʻe he ngaahi moʻoni ʻo e Tohi ʻa Molomoná ke ke ofi ange kia Sīsū Kalaisi?
Taki fealēleaʻakí: Fakakaukau ke vahevahe hoʻo ngaahi tali ki he ngaahi fehuʻi kimuʻá. Te ke lava foki ʻo huluʻi ʻa e foʻi vitiō “Shaquilleʻs Story about the Book of Mormon” (1:28; ChurchofJesusChrist.org). Fakamatalaʻi ʻa e founga naʻe tokoni ai e Tohi ʻa Molomoná ki heʻene ngaahi fehuʻí mo ʻene ului kia Sīsū Kalaisí.
Akoakó
Taki fealēleaʻakí: Fakamatalaʻi ange ko e ʻuhinga ʻe taha ʻoku hoko ai e Tohi ʻa Molomoná ko ha maʻuʻanga tokoni mahuʻinga ki hono vahevahe ʻo e ongoongoleleí he ʻoku ʻi ai e tali ki he ngaahi fehuʻi ʻoku taʻengata honau mahuʻingá. ʻE lava ke tokoni ʻa e ʻekitivitī ko ʻení ki he kau akó ke nau ako fakaʻaongaʻi ʻa e Tohi ʻa Molomoná ke kumi mo vahevahe ʻa e tali ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení. Fakaʻaliʻali e ngaahi fakahinohino ko ʻení:
-
Kumi ʻa e konga ʻoku ui ko e “ʻOku Fakamatalaʻi ʻe he Tohi ʻa Molomoná ʻa e Ngaahi Fehuʻi ʻo e Lotó” ʻi he vahe 5 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 132–33).
-
Fili ha fehuʻi mei he konga ko iá ʻokú ke fie tokanga taha ki aí.
-
Lau ʻa e ngaahi potufolofola ʻoku nau fekauʻaki mo iá pea fakakaukau ki he founga ʻe ala tokoni ai ʻa e ngaahi potufolofola ko iá ki he fehuʻi naʻá ke filí.
-
Teuteu ke vahevahe ha taha ʻo e ngaahi veesi naʻá ke akó mo fakamatalaʻi ʻa e founga ʻokú ne tali ai ʻa e fehuʻí.
Taki fealēleaʻakí: Vahevahe ʻa e kalasí ke nau tauhoa. Fakaafeʻi ʻa e mēmipa takitaha ʻo e kalasí ke vahevahe mo honau hoá ʻa e meʻa ne nau teuteu ki he sitepu hono 4. Ka ʻosi e feakoʻiʻaki ʻa e ngaahi hoá, te ke lava ʻo fakakaukau ke vahe kinautolu ki ha hoa kehe, ke nau lava ʻo akoako feakoʻiʻaki.
Te mou lava ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e Ako Fakataukei 1: “Fakafeʻiloaki ʻa e Tohi ʻa Molomoná ki he Kakaí.”
Fokotuʻu ha taumuʻa
Taki fealēleaʻakí: ʻOange ha taimi ki he kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau fakakaukau ai ki he meʻa kuo nau akó mo fokotuʻu ha taumuʻa. Ko e founga ʻe taha te ke lava ʻo fai ai ʻení ko hano fakamatalaʻi e lea ko ʻeni ʻa ʻEletā Lainolo A. Lasipení pea mo e fakaafe ʻi laló:
ʻOku ou fakaafeʻi kimoutolu, ʻi he ʻahó ni, ke foaki ha Tohi ʻa Molomona ki hoʻo ngaahi kaungāmeʻá mo e fāmilí, kaungāngāué, ki hoʻo faiako soká, pe tangata fakatau vesitapolo ʻi homou māketí. ʻOku nau fiemaʻu e ngaahi folofola ʻa e ʻEikí ʻoku maʻu ʻi he tohí ni. ʻOku nau fiemaʻu ha tali ki he ngaahi fehuʻi fakaʻahó mo e moʻui taʻengata ʻe hoko maí. ʻOku nau fiemaʻu ke ʻilo ki he hala ʻo e fuakavá kuo tuku mai maʻanautolú pea mo e ʻofa tuʻu maʻu ʻa e ʻEikí maʻanautolú. ʻOku maʻu kotoa ia ʻi heni ʻi he Tohi ʻa Molomoná. ʻOku ʻi heni kātoa ia ʻi he Tohi ʻa Molomoná.
ʻI he taimi ʻokú ke foaki ai kiate kinautolu ha Tohi ʻa Molomoná, ʻokú ke ʻoange ai hanau faingamālie ke nau ako mo ongoʻi e folofola ʻa e ʻOtuá. ʻOku ʻikai fiemaʻu ia ke ke toʻo holo ha ngaahi tatau ʻo e tohi kuo pākí. ʻE faingofua pē haʻo vahevahe ia mei hoʻo telefoni toʻotoʻó, mei he konga ʻo e ngaahi folofolá ʻi he polokalama Gospel Library. (“ʻI He ʻAho Ní,” Liahona, Nōvema 2022, 27)
Fakakaukauʻi ʻi he faʻa lotu pe ko hai ha taha te ke lava ʻo vahevahe mo ia e Tohi ʻa Molomoná. Fakapapauʻi ʻa e meʻa te ke lava ʻo akoʻi ange fekauʻaki mo e Tohi ʻa Molomoná mo ha meʻa pē te ke lava ʻo lea ʻaki. Lekooti hoʻo palaní.
Ko ʻeku taumuʻá
-
Te u … (ngāue te ke faí).
-
Te u lavaʻi ʻeku taumuʻá ʻaki … (ha kiʻi palani faingofua).
Taki fealēleaʻakí: Kapau ʻoku maʻu ʻe he kau akó ha kulupu ʻo honau toʻú ke vahevahe ʻenau ngaahi taumuʻá ʻi he kalasí, ʻoange ha taimi ke vahevahe ai ʻa e founga te nau fepoupouaki pe fefakamanatuʻaki ai kimuʻa ʻi he kalasi hokó.
Fili E: ʻE tokoniʻi fēfē au mo e niʻihi kehé ʻe he Tohi ʻa Molomoná ke u ofi ange ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi?
Ako
Taki fealēleaʻakí: Fakaafeʻi ha mēmipa ʻo e kalasí ke ne lau leʻolahi ʻa e lea ko ʻeni ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní. Hili ia peá ke toki ʻoange ha taimi ki he kau akó ke nau fakalaulauloto ki ha founga te nau tali fakataautaha ai e ngaahi fehuʻi ʻa Palesiteni Nalesoní.
Siʻoku kāinga, ʻoku mahuʻinga fēfē kiate koe ʻa e Tohi ʻa Molomoná? Kapau ʻe foaki atu kiate koe ha taiamoni, makakoloa pe Tohi ʻa Molomona, ko e fē meʻa te ke filí? Ko hono moʻoní, ko e fē ʻoku mahuʻinga ange kiate koé? (“Ko e Tohi ʻa Molomoná: Naʻe Mei Fēfē Nai Hoʻo Moʻuí Ka Ne ʻIkai Ia?,” Liahona, Nōvema 2017, 61).
-
Ko e hā ʻokú ne ʻai ʻa e Tohi ʻa Molomoná ke mahuʻinga ange ʻi he ngaahi koloa totongi mamafá, hangē ko e taiamoní pe maka-koloá?
Taki fealēleaʻakí: ʻI he ʻekitivitī ako ko ʻení, te ke lava ʻo fakaafeʻi ai ha vaeua ʻo e kalasí ke nau ako ʻa e “ʻOku Fakamoʻoniʻi ʻe he Tohi ʻa Molomoná ʻa Kalaisi” pea ako ʻe he vaeua ʻe tahá ʻa e “ʻOku Tokoni e Tohi ʻa Molomoná ke Tau toe Ofi Ange ki he ʻOtuá.”
Lau ʻa e ongo konga ʻoku ui ko e “ʻOku Fakamoʻoniʻi ʻe he Tohi ʻa Molomoná ʻa Kalaisi” mo e “ʻOku Tokoni ʻa e Tohi ʻa Molomoná ke Tau Toe Ofi Ange ki he ʻOtuá” ʻi he vahe 5 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 129, 131). Kumi mo fakaʻilongaʻi ha sētesi ʻe tolu pe lahi ange ʻoku nau fakamatalaʻi ʻa e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai e Tohi ʻa Molomoná.
Taki fealēleaʻakí: Vahevahe ʻa e kalasí ke nau tauhoa. Fakapapauʻi naʻe ako ʻe he mēmipa takitaha ʻo e kalasí ha konga kehe mei honau hoá. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe mo honau hoá ha sētesi ʻe tolu ne nau laineʻi pea fakamatalaʻi ‘a e ʻuhinga naʻa nau pehē ai ʻoku mahuʻinga ʻa e ngaahi sētesi ko iá.
Hili e feakoʻiʻaki ʻa e ngaahi hoá, te mou lava ʻo lau fakataha ha ngaahi veesi siʻi mei he puha “Ako Folofolá” ʻi he peesi 129 (ʻi he ʻuluʻi tohi “ʻOku Fakamoʻoniʻi ʻe he Tohi ʻa Molomoná ʻa Kalaisi”). Te mou lava ʻo aleaʻi fakataha foki ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Kuo tokoniʻi fēfē koe ʻe hono ako ʻo e Tohi ʻa Molomoná mo hono fakaʻaongaʻi hono ngaahi akonakí ke ke ofi ange ki he ʻOtuá?
-
Ko e hā kuó ke ʻilo fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi mei hoʻo ako ʻo e Tohi ʻa Molomoná?
-
Kuo faitokonia fēfē hoʻo fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisí ʻi hoʻo lau ʻa e Tohi ʻa Molomoná?
Akoakó
Taki fealēleaʻakí: ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau ako kumi mo vahevahe ai ha ngaahi potufolofola mei he Tohi ʻa Molomoná ʻoku fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisi. Te ke lava ʻo fakafeʻiloaki ʻa e ʻekitivitī akoako ko ʻení ʻaki hano huluʻi e foʻi vitiō “Book of Mormon Experiment Honolulu” (2:35: ChurchofJesusChrist.org). Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení:
Kumi ha ngaahi potufolofola ʻi he Tohi ʻa Molomoná ʻoku fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisi. Te ke lava ʻo maʻu ha ngaahi veesi mei he ngaahi vahe kuo lisi ʻi he puha “Ako Fakatāutahá pe Ako Fakahoá” ʻi he vahe 5 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 133–34, ʻi he ʻuluʻi tohi “ʻOku Fakamoʻoniʻi ʻe he Tohi ʻa Molomoná ʻa Kalaisi”). Pe te ke kumi ha ngaahi veesi kehe, ‘iate koe pē.
Ko e potufolofola kotoa pē te ke maʻu, lekooti hoʻo tali ki he ongo fehuʻi ko ʻení:
-
Ko e hā ‘oku akoʻi mai ʻe he potufolofola ko ʻení fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi?
-
ʻE lava fēfē ke faitokonia au mo e niʻihi kehé ʻe he ʻiloʻi ʻeni fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí?
Taki fealēleaʻakí: Vahevahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu. Fakaafeʻi ʻa e mēmipa takitaha ʻo e kulupú ke vahevahe ha potufolofola ʻe taha pe ua naʻa nau maʻu mo e kau mēmipa kehe ʻo ʻenau kulupú. Fakaafeʻi foki kinautolu ke vahevahe ʻenau tali ki he ongo fehuʻi ʻi ʻolungá.
Fokotuʻu ha taumuʻa
Taki fealēleaʻakí: ʻOange ha taimi ki he kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau fakakaukau ki he meʻa kuo nau akó pea fokotuʻu ha ngaahi taumuʻa. Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ange ʻeni kiate kinautolu:
Fokotuʻu ha taumuʻa ʻoku fekauʻaki mo e meʻa kuó ke akó. Fakaʻaongaʻi ha ngaahi fakakaukau hangē ko ʻení, pe fakakaukau pē ʻaʻau.
-
Ako e tohi ʻa Molomoná he ʻaho kotoa pē. Tokanga makehe ki he meʻa ʻokú ke ako fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí.
-
Vahevahe mo ha taha ʻi he mītia fakasōsialé pe ha taha ʻokú ke ʻiloʻi, ha veesi mei he Tohi ʻa Molomoná kuo mātuʻaki mahuʻinga kiate koe. Fakamatalaʻi ʻa e ʻuhinga naʻá ke fili ai ke vahevahe iá.
-
Vakaiʻi ʻa e ngaahi kupu ʻo e polokalama ʻi he Tohi ʻa Molomoná (hangē ko ʻení, ongó, ngaahi lea fakafonuá, fetuʻutaki mo e kau faifekaú). Vahevahe ʻa e polokalama ʻo e Tohi ʻa Molomoná mo ha taha.
Ko ʻeku taumuʻá
-
Te u … (ngāue te ke faí).
-
Te u lavaʻi ʻeku taumuʻá ʻaki … (ha kiʻi palani faingofua).
Taki fealēleaʻakí: Kapau ʻoku maʻu ʻe he kau akó ha kulupu ʻo honau toʻú ke vahevahe ʻenau ngaahi taumuʻá ʻi he kalasí, ʻoange ha taimi ke vahevahe ai ʻa e founga te nau fepoupouaki pe fefakamanatuʻaki ai kimuʻa ʻi he kalasi hokó.
Fili F: ʻOku fepoupouaki fēfē ʻa e Tohi ʻa Molomoná mo e Tohi Tapú?
Ako
Taki fealēleaʻakí: Fakakaukau ke kamata ʻa e ʻekitivitī ako ko ʻení ʻaki hano vahevahe ha tūkunga hangē ko ʻení:
Tau pehē ʻokú ke pōtalanoa mo hao kaungāmeʻa ʻoku ʻikai ko ha mēmipa ʻo e Siasí ki hoʻo ngaahi tui fakalotú. Hili ʻene ʻilo ʻokú ke tui ki he Tohi ʻa Molomoná, ʻoku ʻeke atu leva ʻe hoʻo kaungāmeʻá, “Ko e hā ha toe ʻaonga ʻo e Tohi ʻa Molomoná he kuo tau ʻosi maʻu ʻa e Tohi Tapú?”
Taki fealēleaʻakí: Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fakakaukau ki ha founga te nau lava ʻo tali ai ki honau kaungāmeʻá. Te ke lava ʻo kole ange foki ke nau fakakaukau pe kuo nau aʻusia ʻi ha faʻahinga taimi ha tūkunga tatau. Pea vahevahe ange leva ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení:
Lau ʻa e konga ʻi he vahe 5 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí ʻoku ui ko e “ʻOku Fepoupouaki ʻa e Tohi ʻa Molomoná mo e Tohi Tapú” (peesi 133–34). Kumi ha ngaahi akonaki ʻe lava ʻo tokoni ki he tokotaha kuo fai ki ai e fehuʻi ʻi he tūkungá.
Taki fealēleaʻakí: Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau vahevahe ʻa e meʻa ne nau maʻu, ʻe lava ʻo tokoni ki honau kaungāmeʻa ʻi he tūkungá. ʻE lava ke ako ʻe he kau akó ha niʻihi ʻo e ngaahi veesi ʻoku hiki atu ʻi he konga naʻa nau akó, hangē ko e ʻIsikeli 37:16–17 mo e 1 Nīfai 13:40, ko ha konga ʻo e fealēleaʻaki ko ʻení. Te ke lava ʻo fai ange ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Ko e hā ʻoku ʻaonga ai ke ʻi ai ha kau fakamoʻoni tokolahi kia Sīsū Kalaisí?
-
Kuo fakamālohia fēfē hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí ʻe he ako fakataha ʻo e Tohi Tapú mo e Tohi ʻa Molomoná?
Akoakó
Taki fealēleaʻakí: ʻOange ha faingamālie ki he kau akó ke nau ako kumi ha ngaahi potufolofola mei he Tohi Tapú mo e Tohi ʻa Molomoná ʻokú na fepoupouaki. Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení:
Kumi ha ngaahi sīpinga ʻi he folofolá ʻoku nau fakahaaʻi ʻa e founga ʻoku fepoupouaki ai ʻa e Tohi Tapú mo e Tohi ʻa Molomoná. Fili ha meʻa ʻe taha pe toe lahi ange mei he ngaahi meʻa ko ʻení ke tokoni atu ke ke fai ʻeni:
-
Ako ʻa e ngaahi sīpinga ʻoku lisi atu ʻi he puha “Ako Fakatāutahá pe Ako Fakahoá” ʻi he ngataʻanga ʻo e “ʻOku Fepoupouaki ʻa e Tohi ʻa Molomoná mo e Tohi Tapú” ʻi he vahe 5 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 134).
-
Fakaʻaongaʻi ʻa e Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá ke kumi ha tefito ʻokú ke saiʻia ai. Kumi ha ngaahi potufolofola mei he Tohi Tapú mo e Tohi ʻa Molomoná kuo lisi ki he tefito ko iá.
-
Kumi ha niʻihi ʻo e ngaahi veesi ʻokú ke saiʻia taha ai ʻi he Tohi ʻa Molomoná. Vakaiʻi ʻa e ngaahi futinoutí ke ʻiloʻi pe ʻoku ʻi ai ha ngaahi veesi kuo hiki atu ʻi he Tohi Tapú ʻoku nau tokoniʻi hoʻo mahino ki he ngaahi veesi ko ʻení.
Taki fealēleaʻakí: Fakaafeʻi ʻa e kalasí ke nau vahevahe ha niʻihi ʻo e ngaahi sīpinga ne nau maʻú mo ha hoa pe kulupu tokosiʻi. Te ke lava ʻo kole foki ki ha niʻihi tokosiʻi ʻo e kau akó ke nau vahevahe ʻa e meʻa ne nau maʻú mo e kalasí.
Fokotuʻu ha taumuʻa
Taki fealēleaʻakí: ʻOange ha taimi ki he kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau fakakaukau ki he meʻa kuo nau akó pea fokotuʻu ha ngaahi taumuʻa. Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ange ʻeni kiate kinautolu:
Fokotuʻu ha taumuʻa ʻoku fekauʻaki mo e meʻa kuó ke akó. Fakaʻaongaʻi ha ngaahi fakakaukau hangē ko ʻení, pe fakakaukau pē ʻaʻau.
-
ʻI hoʻo ako ʻa e Tohi ʻa Molomoná, vakaiʻi ʻa e futinoutí pea kumi ʻa e ngaahi fakamoʻoni fakafolofola ki he ngaahi potufolofola ʻi he Tohi Tapú ʻoku fekauʻaki mo e meʻa ʻoku mou akó.
-
Ako ha taha ʻo e ngaahi Kosipeli ʻe fā ʻi he Fuakava Foʻoú (Mātiu, Maʻake, Luke, pe Sione). ʻI hoʻomou laú, tokanga ki he meʻa ʻoku mou ako mo ongoʻi fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí. Vakaiʻi ʻa e ngaahi futinoutí pea kumi ʻa e ngaahi fakamoʻoni folofola ki he Tohi ʻa Molomoná ʻoku fekauʻaki mo e meʻa ʻoku mou akó.
Ko ʻeku taumuʻá
-
Te u … (ngāue te ke faí).
-
Te u lavaʻi ʻeku taumuʻá ʻaki … (ha kiʻi palani faingofua).
Taki fealēleaʻakí: Kapau ʻoku maʻu ʻe he kau akó ha kulupu ʻo honau toʻú ke vahevahe ʻenau ngaahi taumuʻá ʻi he kalasí, ʻoange ha taimi ke vahevahe ai ʻa e founga te nau fepoupouaki pe fefakamanatuʻaki ai kimuʻa ʻi he kalasi hokó.
Taimi Hono Hokó
Taki fealēleaʻakí: Kapau ʻokú ke mateuteu ke akoʻi ʻa e lēsoni 10 ʻi he kalasi hono hokó, fakakaukau ke fakaafeʻi ʻa e kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau ako ʻa e vahe 6 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí ʻi he teuteú. Mahalo te ke fie ʻave ha fakamanatu kiate kinautolu.