Lēsoni 6
Akoako Faiako
Ngaahi Tokoni ki hono Akoʻi ʻo e Ngaahi Lēsoni mei he Vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí
Ko hono ʻoange ko ia ha ngaahi faingamālie ki he kau akó ke nau toutou faiakó te ne lava ke fakatupulaki ʻenau loto-falalá mo ʻenau malava ke vahevahe ʻa e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí. Te ne toe lava foki ke fakamālohia ʻenau fakamoʻoni ki he Fakamoʻuí mo ʻEne tokāteliné.
Founga hono fakaʻaongaʻi ʻa e lēsoni ko ʻení
Taki fealēleaʻakí: ʻOku ʻomai ʻe he lēsoni ko ʻení ha ngaahi fakakaukau ke tokoni ki hono ako mo akoʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi moʻoni mei he vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí. ʻI hoʻo fakapapauʻi ko ia ʻa e founga mo e taimi ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e ngaahi fakakaukau ʻi he lēsoni ko ʻení, fakakaukau ki he ngaahi meʻa ko ʻení:
-
Tuʻo Lahí: ʻE ʻaonga ki he kau mēmipa ʻo e kalasí ka tuʻo lahi ʻa e ngaahi faingamālie toutou akoʻí ʻi he lolotonga ʻo e kalasí.
-
Ngaahi Sīpingá: Kimuʻa pea fakaafeʻi ʻa e kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau faiakó, fakaʻaliʻali ange ha ngaahi sīpinga ʻo e meʻa ʻoku kole ke nau faí. Hangē ko ʻení, te ke ala (1) fakatātaaʻi ʻa e founga ke akoʻi ai ha foʻi moʻoni, (2) fakaʻaongaʻi e sīpinga ʻo e ngaahi lēsoni nounou mei he “Akoʻi ʻi he Taimi ʻOkú ke Kumi Aí” (Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí, 199-200).
-
ʻĀtakaí: Fakapapauʻi ʻoku maʻu ʻe he tokotaha kotoa ha taha ke akoʻi. Fakapapauʻi ʻoku nau fehangahangai mo honau hoá pe kulupú pea ʻe lava ke fefanongoʻaki ʻa e tokotaha kotoa. Poupouʻi ʻa e kau akó ke nau fakaʻapaʻapaʻi honau toʻu ʻa ia ʻoku nau akoʻi kinautolú.
-
Toutou Fakahoko: Feinga ke ʻoange ki he kau akó ha ngaahi faingamālie ke nau akoʻi tuʻo lahi ha foʻi moʻoni tatau ʻi ha kalasi. ʻE tokoni ʻeni ke nau liliu mo fakalakalaka. Te ke ala vahe ange ke nau akoʻi ha kakai kehe ʻi he taimi takitaha.
-
Fakafeʻungaʻi: ʻI he fakalau ʻa e taimí, te ke ala tokoni ki he kau akó ke nau tokanga ki he ngaahi pōtoʻi fakafaiako ʻoku lelei angé, hangē ko e faiako mo ha hoá, fakahoko ha ngaahi fakaafe leleí, pe fai ʻo e ngaahi fehuʻi ʻoku leleí. Vakai ki he ngaahi ako fakataukei ʻi he ngataʻanga ʻo e tohi lēsoni ko ʻení ki ha ngaahi fakakaukau ʻo ha ngaahi taukei lahi ange te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi.
Ngaahi fakakaukau ke tokoni ki he kau mēmipa ʻo e kalasí ʻi heʻenau akoako faiakó
Taki fealēleaʻakí: ʻOku fokotuʻutuʻu ʻa e ngaahi fakahinohino fakafaiako ko ʻení ke ne tokoniʻi ʻa e kau akó ke nau fakahoko ʻa e ngaahi ʻuluaki sitepu ʻo e hoko ko ha kau faiako leleí.
Fakamatala fakanounou
Taki fealēleaʻakí: Ko e fili vave taha mo faingofua tahá ʻeni. ʻE lava ke teuteu mo akoʻi ʻe he kau akó ha fakamatala nounou ʻo ha tefito ʻo e ongoongoleleí ʻi ha ngaahi miniti siʻi pē. Te nau ala fakahoko tuʻo lahi ʻeni ʻi he kamataʻanga ʻo e kalasí, kimuʻa peá ke toki kamata hoʻo lēsoni naʻe fakataimi-tēpileʻí.
Fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení, ke tokoni ke teuteu ʻe he kau mēmipa ʻo e kalasí ha fakamatala fakanounou:
-
Kumi ʻa e konga ʻoku ui ko e “Fakavaʻe Fakatokāteliné” ʻi he lēsoni 1, 2, pe 3 mei he vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 39–50, 57–69, 73–86).
-
Fili ha taha ʻo e ngaahi tefito ʻi he konga ko ʻení ʻokú ke fie ako ki ai. Fakaʻaongaʻi ha ngaahi miniti siʻi ke ke ako mo maʻu ha mahino ki he tefito ko ʻení.
-
Vahevahe ha fakamatala nounou miniti ʻe taha ki he ua ki hoʻo tefitó mo hao hoa pe kiʻi kulupu.
Fokotuʻutuʻu faingofua ʻo e lēsoní
Taki fealēleaʻakí: ʻOku ʻoange ʻe he founga ko ʻení ki he kau akó ha faingamālie ke toe tānaki atu ha ngaahi konga kehe ki heʻenau faiakó. ʻOku kau ʻi he ngaahi konga ko ʻení hano vahevahe ha potufolofola fekauʻaki mo ia, fakahoko ha ngaahi fakaafe, mo vahevahe ʻenau fakamoʻoní.
-
Kumi ʻa e konga ʻoku ui ko e “Fakavaʻe Fakatokāteliné” ʻi he lēsoni 1, 2, pe 3 mei he vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 39–50, 57–69, 73–86).
-
Fili ha taha ʻo e ngaahi tefito ʻi he konga ko ʻení ʻokú ke fie ako ki ai. Fakalahi hoʻo mahino ki he tefito ko ʻení ʻaki haʻo (1) lau ʻa e fanga kiʻi ʻuluʻi tohi poupoú pea mo fakaʻilongaʻi ʻa e meʻa ʻokú ke pehē ʻoku mahuʻinga tahá mo (2) ako ha niʻihi ʻo e ngaahi potufolofola ʻi he puha “Ako Folofolá”
-
Faʻu ha kiʻi fokotuʻutuʻu faingofua ʻoku ʻi ai:
-
Ha fakamatala fakanounou ʻo e meʻa naʻá ke akó.
-
Ha potufolofola fekauʻaki mo ia ke vahevahe.
-
Ha fakaafe te ke ala fakahoko.
-
Hoʻo fakamoʻoní.
-
Fakaʻaongaʻi hoʻo fokotuʻutuʻú ke akoʻi haʻo hoa fekauʻaki mo e tefito naʻá ke akó.
-
Akoʻi ha foʻi moʻoni ʻe ua pe lahi ange
Taki fealēleaʻakí: ʻOku fakaʻatā ʻe he fili ko ʻení ke akoʻi ʻe he kau akó ha foʻi moʻoni ʻe ua pe lahi ange ʻi ha lēsoni nounou. Tufa ʻa e ngaahi laʻipepa tufa ʻoku ui ko e “Fakahinohino ki Hono Teuteu mo e Akoʻi ha Lēsoni Nounoú” ke tokoni ke nau fakakakato ʻa e konga ko ʻení.
Fakahinohino ki Hono Teuteuʻi mo Akoʻi ha Lēsoni Nounoú
Ko e fē ʻi he ngaahi lēsoni ko ʻení mei he vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí te ke faiako mei aí? (Fili ha taha.)
-
____ Lēsoni 1: Ko e Pōpoaki ʻo Hono Fakafoki Mai ʻo e Ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí
-
____ Lēsoni 2: Ko e Palani ʻo e Fakamoʻui ʻa e Tamai Hēvaní
-
____ Lēsoni 3: Ko e Ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí
ʻAlu ki he konga “Fakavaʻe Fakatokāteline” ʻo e lēsoni naʻá ke filí. Vakaiʻi ʻa e ngaahi ʻuluʻi tohi naʻe fakaʻilongaʻí. Fili ha tefito ʻe ua pe lahi ange mei he ngaahi tefito ko ʻeni ʻokú ke fie akoako akoʻí. Ko e ʻuluʻi tohi fē naʻá ke filí?
Ke tokoni atu ʻi hoʻo teuteú, fakakaukau ki ha taha ʻokú ke ʻiloʻi ʻe ala tāpuekina ʻe he ngaahi moʻoni ʻokú ke fie akoʻí. Hiki ha fehuʻi, hohaʻa, pe fiemaʻu ʻa e tokotahá ni ʻe lava ke fakamatalaʻi ʻe hoʻo lēsoní.
Fokotuʻutuʻu mo fakamatalaʻi fakanounou ʻa e meʻa te ke akoʻí. Teuteu ha lēsoni te ke lava ʻo akoʻi ʻi ha miniti ʻe nima ki he fitu. Fakakaukau ke ke fai ʻa e ngaahi meʻa ko ʻení: (1) Fakamahino ha potufolofola ʻe taha pe lahi ange te ke vahevahe. (2) Lekooti ha fehuʻi ʻe taha pe lahi ange te ke fai. (3) Fakakaukau ki ha aʻusia pe sīpinga te ke ala vahevahe. (4) Fakakaukauʻi ha taimi te ke ala fai ai hoʻo fakamoʻoní. (5) Lekooti ha fakaafe te ke ala fakahoko.
Teuteuʻi hoʻo fokotuʻutuʻú ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e konga ʻoku fakaʻatā atu ʻi laló pea mo e tafaʻaki ʻe taha ʻo e peesi ko ʻení. ʻI he taimi te ke faiako aí, ʻoua te ke hohaʻa ke akoʻi ʻa e meʻa kotoa pē. Faiako mei ho lotó, ʻo fakaʻaongaʻi hoʻo lea pē ʻaʻau.
Fakakaukauloto
Taki fealēleaʻakí: Ka hili e ako faiako ʻa e kau mēmipa ʻo e kalasí, fakakaukau ke mou aleaʻi ʻenau aʻusiá. Te ke ala fai ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Ko e hā naʻá ke ako mei he founga ʻo e teuteú mo e akoʻí?
-
Ko e hā naʻá ke ako mo akoʻi fekauʻaki mo e meʻa naʻe mahuʻinga taha kiate koé? Ko e hā hono ʻuhingá?
-
ʻOkú ke fie fakalakalaka fēfē ʻi hoʻo hoko ko e faiakó?
Fokotuʻu ha taumuʻa
Taki fealēleaʻakí: ʻOange ha taimi ki he kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau fakakaukau ki he meʻa kuo nau ako he ʻaho ní pea mo fokotuʻu ha ngaahi taumuʻa. Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi meʻa ko ʻení ke tokoni kiate kinautolu:
Fokotuʻu ha taumuʻa ʻoku fekauʻaki mo e meʻa kuó ke akó. Fakaʻaongaʻi ha ngaahi fakakaukau hangē ko ʻení, pe fakakaukau pē ʻaʻau.
-
Akoʻi ʻa e ngaahi moʻoni naʻá ke teuteuʻi mo akoʻi ʻi he ʻahó ni ki ha taha mavahe mei he kalasí.
-
Fili ha lēsoni ʻe taha pe lahi ange ʻi he vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí ke ke ako lahi ange.
Ko ʻeku taumuʻá
-
Te u … (ngāue te ke faí).
-
Te u lavaʻi ʻeku taumuʻá ʻaki … (ha kiʻi palani faingofua).
Taki fealēleaʻakí: Kapau ʻoku ʻi ai ha kulupu ʻa e kau akó ke vahevahe mo kinautolu ʻenau ngaahi taumuʻá, ʻoange ha taimi ke nau vahevahe ai ʻa e founga te nau fepoupouaki pe fefakamanatuʻaki aí kimuʻa ʻi he kalasi hokó.
Taimi Hono Hokó
Taki fealēleaʻakí: Kapau ʻokú ke mateuteu ke ako ʻa e lēsoni 7 ʻi he taimi hono hokó, fakakaukau ke fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau ako ʻa e “Ko e Fakaafe ke Papitaiso mo Hilifakinimá” mei he vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí (peesi 33–34) ʻi he teuteú. Mahalo te ke fie ʻave foki ha fakamanatu kiate kinautolu.