“O Auaunaga FaaKeriso e Faamaluluina ai Loto, ma Tatalaina ai Faitotoa i Kosika,” Liahona, Ian. 2026.
O Auaunaga FaaKeriso e Faamaluluina ai Loto, ma Tatalaina ai Faitotoa i Kosika
Ole ofo atu e fesoasoani i tagata i soo se auala latou te mafaia, sa naunau atu ai faifeautalai i lenei motu Metitirane e valaaulia tagata e o mai ia Keriso.
Sa iloa lelei lava e le pulenuu o Bastia o faifeautalai o loo tutu i ona luma o ni tagata mai atunuu ese. Aisea, sa ia mafaufau ai, o le a o mai ai alii talavou mai isi atunuu ma ofo atu e fesoasoani i lona nuu i le motu o Kosika?
Ina ua uma se malologa, sa ia taliaina la latou ofo ma lui’ina i latou e o atu vave i le taeao na sosoo ai e vali lona faletalimalo laitiiti.
I le faamaoni ai i la latou folafolaga, na taunuu ai alii talavou i le 7:00 i le vaveao, naunau ma sauni e faaleleia le faletalimalo o le pulenuu i lenei motu matagofie pei se ata mai le talafatai o Farani i le Sami Metitirane.
Ina ua taunuu atu mulimuli ane le pulenuu i le faletalimalo i lena aso e su’e faifeautalai o loo galulue pea i le tumatafaga o le la, “sa ofo o ia e vaai mai ia i ma’ua iina,” o le tala lea a Jake Lowry, o se tasi o faifeautalai sa auauna atu i lena taimi.
I le maofa ai i lo la naunau e galulue punoua’i e fesoasoani i tagata la te le’i iloaina, sa faamaluluina ai e le pulenuu lona tete’e ma “talosagaina i ma’ua e nonofo i lalo ma ta’u atu ia te ia le mea sa ma manaomia,” o le tala lea a Brother Lowry.
Sa faasoa atu e faifeautalai le talalelei ma ta’u atu i ai lo latou faamoemoega o le faamanuia lea o tagata i atumotu o Kosika. Sa la toe faamatalaina o la faafitauli i le sailia o se fale mautotogi ona o tagata o e na nonofo ai iina sa le fiafia i tagata mai fafo. . I ni nai masina na muamua atu, na aveesea uma ai faifeautalai mai le motu mo mafuaaga o le saogalemu. Ae o nei alii faifeautalai ua la toe tatalaina nei le motu mo le galuega faafaifeautalai.
Sa faalogologo le pulenuu i faifeautalai. “E oo atu i le taeao na sosoo ai,” o le tala lea a Brother Lowry, “ua ia faamautuina se fale mautotogi i se nofoaga lelei mo i maua ma tusia se tusi agalelei.”
I lena afiafi, ina ua mae’a ona faamautu atu i lo la’ua apitaga fou, “sa tutu mai ai ni sui se toalua sa lavalava lelei, mai le ofisa o le pulenuu e faafeiloai i ma’ua ma faamautinoa mai ia i ma’ua sa talileleia i ma’ua ma saogalemu i le aai,” o le tala lea a Brother Lowry.
I se faasologa puupuu, sa amata ona auai le pulenuu ma lona faletua i sauniga o le Aso Sa faatasi ma le paranesi, lea sa la fiafia e usuina ai viiga. E le’i umi ae papatisoina le avā a le pulenuu.
Eleele Lafulemu
Mai nei amataga faatauvaa i le amataga o le 1990, sa maua’a ai le Ekalesia i lenei motu lea sa lauiloa o le nuu na fanau ai Napoleone Ponapate. E le’i umi ae faamanuiaina le galuega faafaifeautalai. Ina ua mavae le tolu masina, e silia ma le 40 tagata sa auai i sauniga o le Aso Sa i se nofoaga matagofie o fonotaga na faatulagaina e le pulenuu.
“I le toe tepa i tua, e mafai ona ma iloa ai o le aao o le Alii sa iloagofie i le taimi ma auala o le faatuina o le Ekalesia i le motu o Kosika,” o le tala lea a Richard W. Thatcher, a o avea ma peresitene o le misiona a Farani Marseille, lea ua avea nei ma Misiona a Farani Lyon.
Ae o le faia ia i ai ni tulagavae i luga o le motu sa le’i faigofie ona oo mai. O le taumafaiga muamua lava e tuuina atu i ai faifeautalai sa faafetaia’ia ma le tetee ma taufaamata’u o vaega lamatia. “O le faaopoopoina o lagona tetee i tagata Farani e tagatanuu o Kosika, sa faateleina i le amataga o le 1990,” o le tala lea a Brother Thatcher.
Sa faaalia e tagatanuu o Kosika lo latou lē fiafia i tagata mai fafo, e ala i le faia o pomu i le fale e faatamaia ai pisinisi ma meatotino a tagata mai fafo. “Sa o se masani ai,” o le tala lea a Elder Darin Dewsnup, “le faalogo i ni pasae se tele i aso uma i le aai. Sa le o i matou o ni Farani, ae sa le o i matou foi o ni tagata Kosika”
Sa lapataia faifeautalai e uiga i tulaga matautia, ma ina ua pa se pomu i lo latou pitonuu, o faifeautalai e toafa sa i ai i le motu sa o ese atu i se isi vaega o le misiona i le atunuu o Farani.
“Sa le toe i ai a matou faifeautalai i le motu,” o le tala lea a Brother Thatcher, ma fai mai o lenei faafitauli o se avanoa lea e aoao ma tuputupu ae ai.
O Le Auaunaga FaaKeriso o le Tali Lea
Ina ia malamalama sili atu i faamoemoega o le lagi, sa tu’uto atu faifeautalai e suesue i le soifuaga ma le auaunaga a le Faaola ina ia a’oa’o atili ai i Ona ala. Sa la suesueina Ana galuega o le auauna atu ma le agaalofa, lea na aofia ai le fafagaina ma le faamalologa ma le alofa atu. Sa latou faaiuina e faapea o le auaunaga sa tāua i le mauaina o le talitonuga o tagata ma auauna atu i le ala a le Alii.
Faatasi ai ma se taulaiga faafouina e auauna atu, na auina atu ai ni faifeautalai se toatolu e toe tatala le galuega i le Kosika ia Mati 1992. O le taimi la lea, na auina atu ai i latou i le aai e lona lua le tele o le motu, o Bastia. O iina na latou filifili ai e feiloai atu i tagata i se tulaga e masani ai nai lo le tuitui atu i faitotoa, lea o nisi taimi na mafua ai le fefefe o tagata.
“Sa tali mai a ma talosaga! Sa ma iloaina o le auaunaga e mafai ona faaalia ai lo ma alofa faamaoni i le nuu ma faamaluluina ai loto o tagata o e na tete’e atu i tagata ese,” o le tala lea a Brother Thatcher.
Sa faailoa atu e faifeautalai fou i latou lava i tagata e ala i le ofoina atu e fesoasoani i so’o se auala latou te mafaia ai. Sa latou veleina togalaau o aiga, faaleleia ta’avale, ma i le tulaga o le pulenuu, sa valiina ai lona faletalimalo ua tuai. Sa masani ona latou faia ni uo, ma sa talisapaia a latou taumafaiga. Sa toetoe lava o taimi uma na talosagaina ai i latou e nonofo i lalo e inu se ipu “limonata” (vaitipolo) ma ia “ta’u mai ia i matou e uiga i la outou lotu,” o le tala lea a Brother Thatcher. E lei umi, ae “suia i se tulaga vave lo matou manuia.”
O se uluai tagata na faasino mai na taitai atu ai i le papatisoga o le aiga o Lota, lea na taitai atu ai i se isi foi tagata na faasino mai. Ina ua ulu atu faifeautalai i le fale o le tagata na faasino mai, o le tinā o le aiga, o le sa tatalo ia iloa le upumoni, “sa faapa’ū ifo i ona tulivae ma tagi i le lotofaafetai i le Alii mo le taliina o ana tatalo.”
Faafesootaia o se Tulaga ua Vaevaeina
I le amataga o la latou auaunaga i Bastia, sa volenitia ai faifeautalai i le falema’i autu a le Katoliko, ae o le faipule sa vaaia le falemai na teenaina la latou auaunaga ina ua ia iloa la latou tapuaiga. Sa musu o ia e eseese faatuatuaga Kerisiano e faaaofia ai i le falema’i.
I ni nai masina mulimuli ane, ia Me 1992, sa malepe ane ai se vaega tele o se fale matamata o le malae soka i le taimi o se taaloga sue siamupini, ma fasiotia ai le 19 ma auina atu le faitau afe o tagata matamata manunu’a matuiā i le falema’i.
Ina ua palasi ane se fale matamata o le malae soka i Kosika, na fasiotia le 19 ma faamanualia ai le faitau afe, sa faaaluina e faifeautalai ni itula uumi e fesoasoani ai i le vaaia o tausiga mo faalavelave faafuasei i le falema’i i le lotoifale.
Ata na pueina e Craig Peterson
Sa lofituina le falema’i i tagata manunu’a. O tagata fiafia i le soka na manunu’a, sa faatumulia potu ma sa laina i alasavali. O nisi na auina atu i vaalele i le atunuu o Farani mo togafitiga. O le faipule, i lona matuā naunau mo volenitia agava’a, na ia manatuaina se kata na tu’ua e faifeautalai, ma valaau atu loa ia i latou mo se fesoasoani.
Mo le 36 itula, sa taufetuli solo faifeautalai mai lea galuega i lea galuega, e fesoasoani i ituaiga eseese o tausiga mo faalavelave faafuasei, e pei o le tautau o IV, faia fusiga, faamamaina o potu, ma le fetosoaiina o ē manunu’a. Sa latou tuuina atu faamanuiaga faaleperisitua i tagata o le paranesi na manunu’a i le fale na pa’u.
Ina ua matauina e le faipule ia taumafaiga lē malolo a faifeautalai, sa ia valaauina i latou ma taitai atu i latou i le falema’i atoa, ma ta’u atu i tagata mama’i o faifeautalai o ni alii o le Atua ma ia tu’u atu ia i latou e tuuina atu faamanuiaga i e ua manunu’a.
Na ta’ua e Brother Thatcher: “Sa matou maua le faaaloalo ma le faamemelo mai i se taitai maualuga o le aai ma se pule sili taua faalelotu e ala i la matou auaunaga.” Sa faamaluluina ai loto ma fesoasoani e aveesea ai le tetee i le nuu, o lana tala lea. “Sa tāua tele lenei mea i le manuia o a matou taumafaiga talai.”
Fai mai Jason Soulier, o le peresitene o le Misiona a Farani Lyon i le 2024: “O le aso, o loo faaauau pea vavega o le tuputupu a’e i Kosika, e ui lava i faalavelave eseese. I le 2024, e toa 14 tagata o le Paranesi a Bastia na malaga atu i le Malumalu o Pale Farani e faatino le tele o aso o galuega faalemalumalu, o le vaega aupito toatele lea na malaga mai lenei motu maoa’e o Metitirane agai atu i se malumalu. Faatasi ai ma le fesoasoani a ulugalii matutua faamisiona ma alii ma tuafafine faifeautalai e toalima, ua faaauau pea ona faamanuiaina e le Alii lenei motu parataiso i tagata fou liliu mai.”