“Fonotaga Faalesoa: Fausia o le Fiafia Faamoemoeina i le Faaipoipoga,” Liahona, Iulai 2025.
Fonotaga Faalesoa: Fausia o le Fiafia Faamoemoeina i le Faaipoipoga
E mafai e ulugalii, e pei o faifeautalai, ona faaaoga fonotaga faalesoa e faaleleia ai a latou sootaga.
I le avea ai ma se tamaitiiti aoga talavou i le kolisi i suesuega o le filemu ma feteenaiga, sa ou matua fiafia lava i soo se faagasologa e mafai ona faaaoga mo le foiaina o feteenaiga. O se tasi o talanoaga na suia ai le olaga ma se uo na faailoa mai ai ia te au se faagasologa ou te lei faalogo muamua i ai: o le fonotaga faalesoa.
A o faasoa mai e uiga i lana misiona, sa ta’u mai e la’u uo ia te au o le fonotaga faalesoa o se fono lea e talanoaina ai e soa faifeautalai le auala o loo latou galulue faatasi ai ma le auala e faaleleia atili ai. Sa iloa e la’u uo le fesoasoani tele o le faagasologa i le avea ai ma se faifeautalai ma sa ia fuafua ai e faaaoga i lana faaipoipoga i se aso. Na matua goto ifo le manatu i lo’u loto. Sa ou faitau e uiga i le fonotaga faalesoa i le Tala’i La’u Talalelei ma talanoa i isi faifeautalai ua toe foi mai e uiga i o latou aafiaga i ai. Sa ou vaaia le auala e mafai ai ona faaaoga fonotaga faalesoa, e pei foi o aufono faaleaiga, e talanoaina ai ma taofia ai le tele o feteenaiga faataumaoi o loo tatou feagai i a tatou sootaga i aso nei.
Sa amata ona ma faia ma lo’u toalua o James ni fonotaga faalevaiaso ae ma te lei faaipoipo. Ou te manatua pea la ma uluai fonotaga. Sa matua fetala’i, agalelei, malamalama, ma naunau James e manatu mamafa i o’u mafaufauga ma sa ou lagona ai le mautinoa i lo ma gafatia e fausia se faaipoipoga fiafia.
O le taimi nei i lo ma olaga faatasi, ua faaauau ai le tu masani o le fonotaga faalesoa e faalevaiaso. E ui e le atoatoa le ma mafutaga, ae e ma te ioe uma lava o le tele o fonotaga sa ma faia na fesoasoani ia i ma’ua e maua ai le olioli loloto ma le faamalieina i la ma faaipoipoga nai lo le mea sa ma mafaufauina e mafai ona fai.
Vaaia o Eseesega o se Avanoa
Na foafoaina e le Atua se lalolagi lea na Ia vaevaeina soo ma eseese, ma “vaai ua lelei” (Kenese 1:10, 12, 18, 21, 25). O lena eseesega matagofie o se tasi lea o uunaiga e taunuu i le tele o aafiaga ma vaaiga i fanau a le Atua. E ui atonu e lagona le taufaafefe i le iloaina e oo lava i paaga faaipoipo ua tuuto atonu e matuai eseese lava o latou manatu e uiga i autu taua, ae e le manaomia ona tatou fefefe. Faatasi ai ma le Faaola e avea ma o tatou faataitaiga, e mafai ona tatou filifili e taulimaina nei eseesega i auala alofa, fatufatuai, ma aoga e taitai atu ai i ni vaifofo sili atu ona atoatoa ma ni sootaga fiafia.
Pe a tatou fegalegaleai ma le tasi ma le isi i lenei auala maualuga atu ma le paia, ua tatou malamalama e le manaomia se finauga po o le taliaina o manatu o le tasi ma le isi, o le tutusa e le tutusa. O le faatinoga, o le a amata ona foliga mai o manatu eseese e pei o ni avanoa mo fesootaiga nai lo o ni mea e faalavelavea ai. O le a suia finauga i le galulue faatasi, faatuatuaina, ma le alofa.
O fonotaga faalesoa, e faatumulia i le alofa faaKeriso, e mafai ona fesoasoani ia te oe e suia ai feteenaiga i se faamanuiaga i lau lava mafutaga. O ni motugaafa nei e fa e fesoasoani ia te oe e amata ai.
Faia o Lau Lava Fonotaga Faalesoa
1. Tautino
Mafaufau e filifili faatasi e faaleleia le lua mafutaga e ala i le faia soo o fonotaga faalesoa, e tusa lava pe na o se faataitaiga mo se vaitaimi atofaina. E le lelei le faagasologa e aunoa ma le auai atoatoa mai paaga uma e lua.
2. Fatu se lisi o mataupu talanoaina
E i ai malosiaga, vaivaiga, ma manaoga tulaga ese o lau mafutaga. Faatasi ai ma lena manatu, faailoa mai autu e lagona le taua e talanoaina i lau fonotaga faalesoa, e pei o le mafutaga vavalalata, sitaili o le tulaga faamatua, faatulagaga o taimi, po o mea tautupe.
O le tuuina atu o nei autu o se nofoaga masani i lau lisi o mataupu talanoaina, o le a e maua ai se avanoa mo mafaufauga ma lagona ia atonu e na o sina taimi o le le fiafia pe atonu foi e leai.
3. Faatulaga se taimi patino ma ia saunia
Mafaufau e faataatia ese se taimi patino mo le lua fonotaga faalesoa. Filifili po o le a le mea e sili ona aoga mo oe ona tautino atu lea e i ai iina, saunia e faalogologo ma le agaalofa, faasoa atu ma le lotomatala, ma ia agalelei. Atonu foi e te manao e tausia se faamaumauga tusitusia o le lua fonotaga faalesoa. O a tatou faamatalaga mai le vaiaso ua mavae e fesoasoani ia i tatou a o tatou sauniuni mo le fonotaga o loo loma.
O le tusiaina o faamatalaga o le a fesoasoani foi ia te oe e manatua ai—i upu a Peresitene Spencer W. Kimball (1895–1985)—“o lou manumalo i faigata, o lou toe manuia ina ua mavae se pa’u, o lou alualu i luma ina ua foliga mai ua uliuli mea uma, [ma] lou olioli pe a e [manuia].” Ua ma matua faafetai lava ma James ona ua ma tausia se faamaumauga o le toeitiiti 800 fonotaga o fonotaga faalesoa sa ma faia i le aluga o tausaga. Oka se olioli i le toe tepa i tua ma vaai po o le a le mamao ua tatou oo i ai!
4. Ia tumau
Atonu e lagona le le mautonu pe taufaafefe o fonotaga faalesoa i le taimi muamua, ae o le a faigofie atu pe a faataitai. O le talanoa e le aunoa, o le a e iloa ai ma lau paaga ia faafitauli laiti a o le’i oo ina avea ma faafitauli tetele.
O le mea e malie ai, o se tasi o finauga sili ona tiga na ma faia ma James na tupu i le taimi o le fonotaga faalesoa. Sa vave ma faafuasei ona faateteleina le feteenaiga i tua atu o le tulaga o talanoaga lelei, ma sa ma tiga uma i le faagasologa. Ae o lena feteenaiga nutimomoia lea na amata i le fonotaga faalesoa sa foia foi i le fonotaga faalesoa. Sa ma iloaina o le a ma maua se isi avanoa i le vaiaso e sosoo ai ma le isi.
O lea ina ua mavae se vaiaso o mafaufau loloto ma le taumafai e faafilemu, sa ma toe taumafai, ma na iu lava ina ma foia o ma eseesega. Sa ou lagonaina ma le naunautai le “filemu patino ma le oso ae o le saoasaoa faaleagaga” na folafola mai ia i tatou pe a tatou foia feteenaiga i le ala a le Faaola. O feteenaiga uma tatou te foia ma le fatufatuai ma le alofa o le a uunaia ai i tatou i luma ma valaaulia ai nisi uunaiga mai le Agaga Paia i a tatou sootaga.
Atonu e i ai taimi e te lagona ai e leai ni feteenaiga i lau mafutaga, o lea atonu e faaosoosoina ai oe e faamisi le fonotaga faalesoa. Ua ma filifili ma lo’u toalua e le faia lena mea. O taimi na e mafai ai ona avea le fonotaga faalesoa ma se olioli mama—pe a tatou talanoa e uiga i mea o loo sa’o, talie faatasi, faasoa atu ni manatu loloto, ma faia ni manatuaga.
O le Folafolaga
Na faia i tatou taitoatasi e le Tama Faalelagi ia tulaga ese ona faatulagaina lea o i tatou i ni mafutaga. Ua Ia faamoemoe ia tatou faaleleia o tatou eseesega, e le o finauga (tagai i le 3 Nifae 11:29) ae faatasi ai ma le alofa mama o Iesu Keriso, aua ua Ia silafia o le a tatou felata’i ai ma latalata atili atu ai ia te Ia (tagai Mataio 5:9; Moronae 7:48).
Ua tuuina mai e Peresitene Russell M. Nelson ia i tatou le tiute lenei faatasi ai ma se folafolaga: “Sei o tatou faaalia o loo i ai se auala filemu, ma le faaaloalo e foia ai faafitauli faigata ma se auala faamalamalamaina e foia ai feeseeseaiga. A e faata’ita’ia le alofa mama lea e faaalia e soo moni o Iesu Keriso, o le a faalautele e le Alii au taumafaiga i talaatu o ou mafaufauga sili’ilagi.”
E mafai ona tatou agai i luma i le ala o le feagaiga, e tumu i le talitonuga i lena faamautinoaga mai lo tatou perofeta pele. E mafai ona tatou foia o tatou feteenaiga ma le fatufatuai ma le agaalofa, “ia fusi faatasi [o tatou] loto i le lotogatasi ma le alofa o le tasi i le isi” (Mosaea 18:21).