“Espirituwal ug Personal nga Naandan nga mga Buhat alang sa Kahimsog sa Pangisip,” Liahona, Hunyo 2025.
Espirituwal ug Personal nga Naandan nga mga Buhat alang sa Kahimsog sa Pangisip
Ang Dios makatabang nato nga makakaplag og kalig-on sa kaugalingon sa pag-atubangan og mga hagit sa kahimsog sa pangisip.
Mga paghulagway pinaagi ni David Green
Asa kita moduol kon kita mag-atubang og mga hagit sa kahimsog sa pangisip? Isip mga disipulo ni Jesukristo, nasayod kita nga Siya ang kataposang tinubdan sa tabang ug pagkaayo. Ang Dios mipanalangin usab nato og ubang mga kapanguhaan, sama sa mga materyal sa Simbahan, mga tawo nga mosuporta, ug propesyonal nga pagpakitambag, ingon man sa mga kapanguhaan sa kaugalingon nga molig-on nato. Kini nga artikulo mosuhid sa pipila ka mga kapanguhaan sa kaugalingon ug personal nga naandam nga mga buhat nga makatabang nato sa pagnabigar sa mga hagit sa kahimsog sa pangisip.
Mga Sundanan sa Paghunahuna
Samtang atubangon nato ang mga hagit sa kahimsog sa pangisip, basin moabot kita ngadto sa makadaot nga mga sundanan sa paghunahuna, sama sa kahadlok, kawalay paglaom, o pagpanaway sa kaugalingon. Apan ang Ginoo gustong motabang kanato nga magbaton og mga hunahuna sa hugot nga pagtuo, paglaom, ug kaluoy sa kaugalingon.
“Hibaloi ang imong kaugalingong tingog sa kahiladman,” miingon si Nicole De Klerk, usa ka Family Services therapist sa South Africa. “Kadaghanan nato mao ang labing grabe nga hinawayon sa atong kaugalingon. Pakigsulti sa inyong kaugalingon sama sa Manluluwas, kinsa nahigugma pag-ayo kaninyo, nga makigsulti kaninyo.” Imbes nga mohukom o mobasol sa atong kaugalingon sa atong mga hagit sa pangisip, makapaningkamot kita sa pagpakita og kapuangod, kaluoy, ug kamabination sa atong mga kaugalingon. Makagamit kita sa atong kabubut-on sa pagpili og mga hunahuna nga mabination, matinud-anon, madasigon, ug matinabangon.
Mahimo usab nga magtinguha kita sa pag-ugmad og ubang mahimsog nga mga sundanan sa hunahuna, sama sa paghimo og reyalistik nga mga ekspektasyon, pagtutok sa pagpasalamat, ug pagpamalandong sa kinabuhi ug gugma ni Jesukristo. Ang Manluluwas miingon, “Tan-aw ngari kanako sa matag hunahuna” (Doktrina ug mga Pakigsaad 6:36).
Sulayi kini: Ang kurso sa Simbahan nga emotional-resilience nagrekomendar sa pag-ila sa dili sakto nga mga sundanan sa panghunahuna ug sa pagpaningkamot sa pagpuli niini og “mas sakto, matinuoron nga mga hunahuna.”
Espirituwal nga Naandan nga Buhat
Mapalig-on usab nato ang atong kahimsog sa pangisip pinaagi sa pagpangita og yanong mga praktis nga mokonektar nato ngadto sa Dios. “Ang pag-ampo mao ang usa sa labing maayong mga himan alang sa atong pangisip ug espirituwal nga pagkatawo,” dugang ni Katarina Alhovuori, usa ka Family Services therapist sa Finland. “Ang pag-ampo makatabang nato sa pagsulti sa atong mga emosyon ug sa pagsusi niini uban sa Dios.”
Ang ubang espirituwal nga naandan nga mga buhat nga makasuporta sa kahimsog sa pangisip naglakip sa pagtambong sa pagsimba ug sa pagsimba sa balay sa Ginoo.
Ang mga hagit sa kahimsog sa pangisip makapalisod sa pagpangita sa kalagsik o kadasig sa paghimo niining makabayaw nga mga kalihokan, apan bisan ang atong “gagmay ug yano” nga mga paningkamot sa hinayhinay makahatag og “dagkong mga butang” (Alma 37:6). Si Susana Neiva, usa ka terapist nga Santos sa Ulahing mga Adlaw sa Portugal, miingon, “Mosugyot ko og espirituwal nga naandan nga mga buhat nga bation nga mas magamit sa panahon sa emosyonal nga pakigbisog, sama sa pagpaminaw sa makabayaw nga musika, pagpaminaw o pagbasa sa makahupay nga mga kasulatan o makapadasig nga literatura, o pag-apil sa mga buhat sa pagserbisyo.”
Bisan og ang atong mga hagit dili mawala, makaatubang kita niini uban sa dugang kalig-on ug paglaom kon kita mopaduol ngadto sa Dios.
Sulayi kini: Pagplano og makalingaw nga kalihokan nga inyong mahimo niining semanaha. Daghang tawo ang nakakita og kalig-on sa maayong mga kalihokan, sama sa paggahin og panahon sa gawas, pakighalubilo sa mga minahal, paghimo og mamugnaon nga mga hobby, pagsiksik sa family history, pagkaon sa masustansiyang pagkaon, ug pag-ehersisyo.
Kapahulayan
Sa daghang personal nga mga praktis nga makatabang nato, usa sa labing importante tingali mao ang pagbaton og igo nga pahulay alang sa atong mga lawas ug mga hunahuna. Si Presidente Jeffrey R. Holland, Akting Presidente sa Korum sa Napulog Duha ka Apostoles, mitudlo, “Ang sobrang kakapoy mao ang kaaway natong tanan—busa hinay-hinay lang, pahulay, ug ibalik ang kalagsik.”
Unsa ang nakatampo salmot sa sobrang kakapoy sa inyong kinabuhi? Bisan og kamo gikapoy tungod sa mga gikinahanglan sa trabaho, kakapoy sa pagkaestudyante, problema sa kwarta, impormasyon sa internet, o uban mga hinungdan, ang pagpahulay makatabang. Sama sa gitambag sa Ginoo, “Ayaw pagdagan og mas paspas o pagbuhat og mas labaw pa kay sa imong kusog” (Doktrina ug mga Pakigsaad 10:4).
Si Carolina Perego, usa ka Family Services nga therapist sa Chile, miingon, “Kon kita adunay kaguol, kasubo, kaluya, o sobrang kakapoy, kinahanglan nga mopahulay ta.”
Ang adlaw nga Igpapahulay naghatag og espesyal nga oportunidad matag semana sa pagpahulay ug sa pagbag-o sa atong mga espiritu. Ang Ginoo miingon, “Mao kini ang adlaw nga gitudlo nganha kaninyo sa pagpahulay gikan sa inyong mga paghago, ug mohatag sa inyong mga pag-ampo ngadto sa Labing Halangdon” (Doktrina ug mga Pakigsaad 59:10). Ang Igpapahulay mao ang adlaw sa pagsimba, sa pagbag-o sa atong mga pakigsaad, sa “pag-isa sa atong panan-aw gikan sa mga butang sa kalibotan ngadto sa mga panalangin sa kahangtoran.”
Kon kamo adunay mga calling nga nagkinahanglan og dakong panahon ma-Dominggo, mahimong dili kamo mobati nga ang Igpapahulay mao ang adlaw sa pagpahulay sa pisikal o sa pangisip. Mahimo kamong mogahin og panahon sa laing mga adlaw sa pagpahulay. Ug hinumdomi nga samtang kamo nagkapuliki sa inyong calling, ang Ginoo nahimuot sa inyong mga paningkamot sa pagserbisyo Kaniya ug sa Iyang mga anak. Hinumdomi ang saad sa Ginoo niadtong gikapoy: “Duol kamo kanako, kamong tanan nga gikapoyan ug gibug-atan sa inyong gipas-an ug papahulayon ko kamo” (Mateo 11:28). Si Presidente Russell M. Nelson mitudlo nga ang atong koneksiyon ngadto sa Ginoo pinaagi sa mga pakigsaad nagtabang nato nga “makabuntog sa espirituhanon ug emosyonal nga makakapoy nga mga sala sa kalibotan.”
Sulayi kini: Unsaon ninyo sa pagpalambo ang inyong eskedyul sa pagkatulog? Ang Ginoo misaad og mga panalangin sa igo nga pahulay: “Mopahulay sa higdaanan og sayo, nga kamo dili kapuyon; bangon og sayo, nga ang inyong mga kalawasan ug ang inyong hunahuna mahimo nga malagsik” (Doktrina ug mga Pakigsaad 88:124).
Hugot nga Pagtuo diha kang Jesukristo
Ang atong hugot nga pagtuo mahimong atong labing dako nga kapanguhaan kon kita mag-atubang og mga hagit sa kahimsog sa pangisip. Bisan og ang atong mga pakigbisog dili diha-diha dayon masulbad, si Jesukristo makahatag nato og kalig-on ug pagkaayo kon kita magpakita og hugot nga pagtuo ngadto Kaniya.
Si Elder Gerrit W. Gong sa Korum sa Napulog Duha ka Apostoles mitudlo nga ang Manluluwas “nakasabot gayod usab sa atong matag sakit, kasakit, balatian, kagul-anan, panagbulag. … Siya motabang nga mamaayo ang nasakitan ug gipakaubos, mopahiuli sa nasuko ug wala nagkahiusa, mohupay sa nag-inusara ug nahimulag, modasig sa dili segurado ug dili hingpit, ug mopahinabo sa mga milagro nga mahimo lamang sa Dios.”
Miseguro usab si Jesukristo nato nga kita dili gayod mag-inusara. Nakaila Siya nato sa hingpit, nakasabot sa tanan natong kasakit, ug andam nga modasig nato.
Si Sister Alhovuori miingong: “Kanunay akong maghunahuna ni Pedro, kinsa nagmaisogon sa paglakaw sa ibabaw sa tubig padulong ni Jesus [tan-awa sa Mateo 14:28–31]. … Mopamatuod ko nga si [Jesukristo] gusto nga moawhag nato ug mogunit sa atong kamot sa tanang higayon, sama sa Iyang gibuhat ni Pedro. Mahimuot usab Siya sa matag lakang sa hugot nga pagtuo nga atong himoon.”
Ang mga hagit sa kahimsog sa pangisip tinuod ug lisod, apan dili kini ang modiktar o molupig kanato. Ug dili kinahanglan nga atubangon nato kini nga mag-inusara. Ang Ginoo mihatag nato og mga tinubdan sa kalig-on nga atong magamit, sama sa mga kapanguhaan gikan sa Simbahan, mga relasyon nga adunay pagsuporta, ug propesyonal nga tabang. Samtang mosalig kita ni Jesukristo ug niini nga mga kapanguhaan, maatubang nato ang mga hagit inubanan sa kalig-on ug paglaom.