“Pagpangalagad isip Unang Tigresponde,” Liahona, Hunyo 2025.

Pagpangalagad isip Unang Tigresponde

Ni Krista Rogers Mortensen

Sama sa unang tigresponde panahon sa usa ka krisis, makatabang kita ug makahupay, apan dili kita makapang-ayo. Apan kita, hinoon, makahigugma ug makaatiman sa atong mga kaigsoonan ug makagiya nila ngadto kang Kristo, ang Gamhanan nga Tig-ayo.

unang mga tigresponde nga naghulat sa helikopter nga motugpa sa nag-snow nga bungtod

Ang akong anak nga babaye nga si Abby usa ka paramedic, ug ang iyang trabaho walay duha ka adlaw nga magkapareha. Ang matag tawag nga iyang madawat managlahi ug magkinahanglan og lahilahi nga pagresponde. Ang iyang trabaho dili matag-an ug mahitabo sa dapit sa dili makontrola nga palibot. Dili siya motambal og mga tawo sulod sa limpyo nga kwarto sa usa ka ospital nga gilibotan og espesyal nga ekipo apan kasagarang makita nga manu-manong magbomba sa kasingkasing sa usa ka tawo sa kilid sa karsada, magbutang og tubo sa usa ka tawo sulod sa kaligoanan, magtabang sa pagpaanak diha sa likod sa sakyanan, magbendahe sa mga samad, magbutang og tukod nga suporta sa nabalî nga mga bukog, o magtambal.

Dihadiha dayon motabang siya sa unsay gikinahanglan ug dayon mobuhat sa tanan kutob sa iyang mahimo gamit ang iyang nahibaloan. Kon ang usa ka sitwasyon dili na ordinaryo ug lisod nang hibaloan unsay angay buhaton, manawag siya aron makigsulti og usa ka doktor alang sa dugang nga mga instruksiyon.

Bisan og ang trabaho ni Abby isip unang tigresponde mahinungdanon kaayo, dili siya motambal og mga tawo ug dayon papaulion sila nga naulian ug maayo na. Ang iyang trabaho mao ang paghatag og paunang pag-atiman [first aid], pag-atiman, ug paghupay hangtod ang mga tawo puwede na nga ihatod sa ospital, diin didto ang mga doktor makagamit sa ilang espesyal nga kahanas sa pagtambal sa mga samad ug sa mga sakit ug sugdan ang proseso sa pagkaayo.

Kita Usab Mga Unang Tigresponde

Samtang naghunahuna ko sa atong tahas isip mga miyembro sa Simbahan sa Dios sa pagpundok sa Israel, miabot kanako nga, sama ni Abby, kita mga unang tigresponde. Ang matag tawo nga atong ikatagbo dunay managlahi nga hagit, ug ang matag usa nagkinahanglan og managlahi nga tubag. Ang pag-atiman sa atong mga kaigsoonan dili mahitabo sa nahibaloang dapit, sa kontroladong palibot. Nagtabang kita og tinuod nga mga tawo ug tinuod nga mga sitwasyon sa kinabuhi, ug posible nga samok kini.

Sama sa unang tigresponde, kinahanglan nga atong masusi ang mga panginahanglan ug dayon moresponde gamit ang labing maayo nga atong nahibaloan kon unsaon. Kon ang sitwasyon dili na ordinaryo ug dili kita segurado kon unsay buhaton, kita usab makapanawag alang sa dugang nga mga instruksiyon pinaagi sa pag-ampo aron makadawat og giya pinaagi sa Espiritu aron mahibalo kon unsay angay natong buhaton. Makahangyo usab kita sa atong mga lider og panabang, sama sa kapangulohan sa Relief Society ug sa korum sa mga elder.

Sa Mosiah 18, gihisgotan ni Alma ang mahitungod sa matarong mga tinguha niadtong kinsa moduol sa panon sa Dios: nga mopas-an sa mga alantoson sa usag usa, [magbangotan] uban niadtong nagbangotan, [maghupay] niadtong nanginahanglan og kahupayan, ug mobarog isip mga saksi sa Dios (tan-awa sa mga bersikulo 8–9). Dihang anaa ako sa ubos nga punto sa akong kinabuhi, mibati nga gitalikdan ug daw ang kalangitan gitak-opan alang kanako, ug dunay tawong mitupad kanako, mihilak uban nako, o naminaw kanako, mibati ko sa gugma sa Dios pinaagi nianang tawhana ug nakadawat og pagsaksi nga Siya nagpakabana kanako ug sa akong sitwasyon.

Sa kasagaran maghunahuna kita ang nga ang pagbarog isip usa ka saksi nagpasabot sa pagpakigbahin sa atong mga gituohan ngadto sa uban ug pagpamatuod sa kamatuoran, ug usahay mao kana ang unsay gipasunod sa Espiritu kanato nga buhaton. Apan dili sa kanunay nga kini maoy unang gikinahanglan sa mga tawo kon naa sila sa mga lisod nga sitwasyon. Kon si Abby moadto og usa ka tawo nga giatake sa kasingkasing, basin dili kana ang maayong panahon sa pagsugod og hisgot bahin sa pag-anad sa himsog nga pagkaon ug pag-ehersisyo. Ang iyang trabaho dili ang paghukom sa unsay ilang gisangpotan na karon o pagtino kinsay angay niyang atimanon. Kon ang tawo nagkinahanglan, iya silang tabangan.

Sama nga si Abby dili moayo og mga tawo ug dayon papaulion, dili pod kita makahimo sa pag-ayo sa mga tawo, o moluwas kanila. Ang atong tahas labihan kaimportante: mao kini ang paghigugma ug pag-atiman sa atong kaigsoonan ug giyahan sila ngadto kang Kristo, ang Gamhanang Tig-ayo, kinsa makahimo sa pag-ayo ug pagluwas.

Dali ra kitang mobati nga walay mahimo sa atong pagpangalagad kon makasugat kita niadtong dunay mga palas-anon nga labihan kabug-at, komplikado, o dili pamilyar, o kansang mga sala labihan kadako, mga grabe nga pagkaadik, o hugot nga pagtuo nga hilabihan kahuyang nga kita dili na mahibalo kon unsaon sila sa pagtabang. Masagmuyo kita kon mosulay kita og tul-id o pag-usab og mga tawo kay butang man kini nga kita walay gahom sa pagbuhat ngadto sa uban. Sama sa gitudlo ni Elder Dale G. Renlund sa Korum sa Napulog Duha ka Apostoles: “Ang buluhaton sa Manluluwas mao ang pag-ayo. Ang atong buluhaton mao ang paghigugma—paghigugma ug pagpangalagad sa paagi nga ang uban mapaduol ngadto kang Jesukristo.”

Kita ang unang mga tigresponde.

Ang matag tawo nga atong ikatagbo dunay managlahi nga hagit, ug ang matag usa nagkinahanglan og managlahi nga tubag.

Litrato sa batan-ong mga babaye pinaagi ni Judith Ann Beck

Ang Atong Buluhaton Mao ang Paghigugma sa Uban

Dihang namulong si Alma mahitungod sa paghupay niadtong nanginahanglan og kahupayan, walay laing kondisyon, pakapin, o mga esksepsiyon nga nag-ingon nga, “Hupaya kadtong nagkinahanglan og kahupayan kon sila parehas ninyo’g tinuohan, parehas ninyo’g sininaan, walay sala, o nagpakabuhi sa estilo diin kamo nakauyon.” Isip unang mga tigresponde, dili atong buluhaton ang paghukom sa uban o pagtino kon takos ba sila sa atong gugma ug pagpangga. Ang mga instruksiyon kanato tin-aw kaayo:

“Paghigugmaay kamo” (Juan 13:34).
“Pakan-a ang akong karnero” (Juan 21:17).
“Tugoti ang matag tawo nga motamod sa iyang igsoon sama sa iyang kaugalingon” (Doktrina ug mga Pakigsaad 38:25).

Si Propeta Joseph Smith miingon:

“Kon mas magkaduol kita sa atong Langitnong Amahan, mas labaw kitang motan-aw uban ang kalooy sa nagkalaglag nga mga kalag; atong bation nga kita buot mopas-an kanila, ug [mosalibay] sa ilang mga sala sa atong luyo …

“Kon buot kamo nga ang Dios adunay kalooy kaninyo, pagbaton og kalooy sa usag usa.”

Ang akong mga ginikanan mipakita niini nga gugma sa labihan ka daghang paagi. Duna silay dako nga pamilya, may daghang apo, ang pipila kanila mipili nga mopalayo sa Simbahan o mosubay sa dalan nga sukwahi sa mga pagtulon-an niini. Apan, sa akong nahibal-an, ang akong mga ginikanan wala gayod mosaway, mopugos, o misulay sa pag-usab sa ilang mga apo sa paningkamot sa “pagluwas” kanila. Gitugyan nila ang paghukom ug pagluwas ngadto sa Manluluwas ug mihigugma lamang gayod kanila. Ang ilang panimalay mao ang dapit diin ang tanan mibati nga gihangop ug luwas, bisan unsay ilang mga relihiyosong gituohan, sekswal nga oryentasyon, mga paglantaw sa politika o sa kalibotan.

Ang mga apo puwedeng mosulti nila og bisan unsa ug mopakita sa ilang tinuod nga pagkatawo kauban nila nga walay kahadlok nga isalikway. Ang akong mga ginikanan migahin og panahon uban nila, gipaminaw sila, ug mipalambo og mga relasyon ngadto nila.

Sa mga adlaw nga nagpadulong na ang kamatayon sa akong mama, akong nasaksihan ang iyang mga apo—karon kadaghanan mga 20 ug 30 anyos na—nagbakho samtang nagpundok sila libot sa higdaanan sa gipangga nila nga lola. Kining gamayng puti og buhok nga babaye, kauban sa akong papa, nakapangalagad kanila, mipakabili kanila, miabi-abi kanila, ug mihigugma kanila nga walay kondisyon. Ang akong mga ginikanan mga matinud-anong mga Santos sa Ulahing mga Adlaw kinsa nakasabot nga ang paghigugma sa uban, bisan kon ang ilang mga gituohan o mga pagpili lahi kay sa among kaugalingon, wala mopakunhod sa among pagtuo o miusab sa among mga gituohan. Walay mawala kanato kon higugmaon ang tanang anak sa Dios.

Wala kini magpasabot nga atong gibaliwala ang pagtudlo sa kaimportante sa pagtuman sa mga sugo sa Dios. Sama sa gitudlo ni Presidente Dallin H. Oaks, Unang Magtatambag sa Unang Kapangulohan: “Sa pagbalanse sa atong mga pasalig sa paghigugma ug sa balaod kinahanglan nga padayon kitang magpakita og gugma samtang kita padayong magtahod ug magtuman sa mga sugo. Kinahanglang maningkamot kita nga magpadayon ang bililhong mga relasyon ug sa samang higayon dili isakripisyo ang atong mga responsibilidad sa pagkahimong masulondon ug mosuporta sa balaod sa ebanghelyo.”

Isip unang mga tigresponde ug mga disipulo ni Kristo, makahigugma kita sama sa Iyang paghigugma ug makamugna og luwas nga mga dapit alang niadtong mga nagpalibot kanato—sa atong mga pakigrelasyon, sa atong mga panimalay, sa atong kasilinganan, ug sa atong simbahan. Mga dapit kini diin ang mga tawo makakaplag og gugma, pagdawat, ug paghangop, ug diin sila makaila sa Manluluwas, kinsa dunay gahom sa pag-ayo, pagpasaylo, pagluwas, ug paghimong husto sa tanan nga butang.

Ang tagsulat nagpuyo sa Utah, USA.