Ao Ti Kaakarabakauakina Kristo

N tokin ara beku ae maan n te aba teuana, ti roko n te tabo ni kiba ngai ma kainnabau ae Lesa n katauraoira ibukin teuana riki kibara—te kiba n tairaa—n okira mwengara. Ngke ti tei ma aika a mwaiti ni mwainging ni waerake n te rain ae abwabwaki, ti kona n namakina raraomaia raora ni mwananga ibukin kibaia, tuoan aia bwaatibooti ma rinanoan bebwan kariaiakaia, ao n banen tuoaia irouia taan tutuo.

Ti a roko n te tabo ae kaainaki iroun te aobitia n te katitam are e taraa n akea rotakina irouia taan mwananga ake a mengo i nanon te ruu. E waakinako, n aki taraai, e anaa au beewa, kamatoa bwa bon tamneiu are iai, raira baana teuana imwiin teuana, ao imwiina e titambwana au bwatibooti ma tinebun baina ni bwaka i aona.

Imwiina e a manga anaa ana beebwa Lesa. N bon arona naba arei, e baraaki ni kabanea nanona n ana mwakuri, e rairaira baan te bwatibooti ma matana n ataibwai, n tarai raoi rongorongo n beebwa ake e tarai. Ti bon rang kubanako ngke e a ti toki naba, e tabeka atuuna, ao n taraa matan Lesa ma te mata n akoi ao n iraorao. Ma moangarena ae bebete, e titambwana ana bwaatibooti Lesa ao n anganna. E wingare kainnabau nakoina, butimwaai ana beebwa, ao e kaboo ma ngaia.

“Tera are e riki arei” I titirakinna n aki koaua n te bwai are e riki.

E kaotia imwiina Lesa nakoiu bwa tera are e nooria te tia mwakuri arei—te beebwa ae uarereke ae tamnein te Tia Kamaiu. E bwaka man ana bwauti Lesa nakon nanon baan ana bwaatibooti. Aio te bwai ae kunea te aobitia n te katitam arei. Aio te bwai are e bita arona n te tai naba ae tawe.

Te Nanoanga ao te Koaua, iroun Simon Dewey, courtesy of altusfineart.com, © 2025, used with permission

Tamnein te Tia Kamaiu aei ae reitii nanoia uoman aomata aika a aki kinaia. E bita te aro n aomata ae aki tamaroa nakon te aro n reitaki raoi, ni kaota te tamaroa, te kakai, ao koauan Otan Iesu Kristo. N te bong arei ao n taainako man te tai arei, I ururinga tamaroan, te tai ae uarereke ma te mimii ao n kukurei n uaan mimitongin Otan Kristo nakoia natin te Atua.

Taan iriira Iesu Kristo ngaira, ao ti ukoria n karekea ao tibwaa Otana. E kaotaki n aran te Ekaretia bon aan ara koaua “Iesu Kristo naba te atibu are bouan te maninganinga are moan te kakanato.” Irouia burabeti ngkoa ao ngkai, e a tia n tuangiira Tamara are i Karawa bwa ti na “ongo Irouna!” ao kam “na nakon Kristo.” “Ti kakarabakauakina Kristo, ti kimwareirei iroun Kristo, ti tataekina Kristo, [ao] ti taetae ni burabetia Kristo.”

Ti reireia bwa Iesu bon Natin te Atua, ao i nanon Ana mwakuri i aon te aba, e reireia ana euangkerio Iesu ao ni katea Ana Ekaretia.

Ti kakoaua bwa n tokin maiuna, e mate Iesu ibukin ara bure ngke E korakai n te Onaroka i Ketetemwane, e tauraki n te kaibangaki, ao imwiina e a manga uti n te kateni bong.

Ti kukurei bwa ibukin ana mwakuri ni kamaiu te Tia Kamaiu, ti kona n kabwaraaki ara bure ao ni kaitiakaki man ara bure ngkana ti raira nanora. Aio e uota nakoira te rau ao ni karikia bwa e na reke iroura manga okira nako matan te Atua ao ni karekea bwaninin te kimwareirei.

Ti taetae ni burabeti bwa ibukin Mangautin Iesu, te mate tiaki te toki ma te wakirake ae moan te kakaawaki. “Ti na manga bane ni mangauti imwiin matera. Nanon aei bwa tamneia ao rabwataia aomata n tatabemaniia e na manga botaki ao ni maiu n akea tokina.”

Burabeti n ara bong aikai—ake a karekea te kaotioti mairoun te Atua n reireira ao ni kairiira—a kakorakoraa kaoakira n nakon Kristo. A buokiira ni katikui nanora ma arora ni kabane, ara kakauongo, ao ara taratara nakon Kristo. Ti kona n taekini katooto aika a mwaiti n aro ni bitaki ao katamaroa ake a katanoataaki iroun te Moan Beretitentii ake a karaoaki ibukira n kabanea nanora nakon Iesu Kristo. Tabeua bitaki aikai bon:

• Te babaire n katoka te ara ae “Te Aro ni Moomon” ao n oneaki mwiina ma te ara ae eti, Ana Ekaretia Iesu Kristo Ibukiia Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira.

• Tauraoin te boto ni iango ae boou ni bannan Kristo ake a kaotaki n autinibootaki.

• Aia botoniango Ataeinaine ao Ataeinimwaane n te kooram n te nakoanibonga ao anene ni kaineti nakon Iesu Kristo, n aron “Ana Reirei Iesu Kristo Ngai” ao “Tanimai nakon Kristo.”

• Katuruturuan Ana Mwakuri ni Kamaiu ae korakora ao Mangautin Iesu Kristo ae te moan mimitong i aon bwaai aika a tia n riki.

• Bukamaruan te Itita bwa te tai ae tiaki ai aron te motirawa, ma ae boboto i aon Iesu Kristo.

• Kabwarabwaraan matakuakinan te tia kaota Ana Ekaretia Iesu Kristo ao kanikinaeana.

Ti a kaania taraan mwiin aika tabeua aikai. Te Moan, ana kanikina te Ekaretia.

N 2020, E kaota kinaakin te Ekaretia ae boou Beretitenti Russell M. Nelson. Te kanikina aei e kaota te koaua bwa Iesu Kristo bon boton Ana Ekaretia ao e riai ni kakaawaki ni maiura. Ti a noora ngkai te kanikina aei i aon te kariaia nakon te tembora, i aon ana webutiaite ao maekatiin te Ekaretia, bwa te kanikina ibukin te Gospel Library app, ao n aia ID tautia ibukiia kaain te Ekaretia ake a beku n taanga ni buaka. Te kanikina bon aran te Ekaretia ae mena i nanon te atibu are bouan te maninganinga, te kauring bwa Iesu Kristo bon bouan te maninganinga ae kakanato, ae kaotaki ikai n te taetae ni Cambodia ao ni kabonganaaki n 145 taetae.

I nuukan te kanikina bon maebora ae tikiraoi n tei man Albert Bertel Thorvaldsen Christus te banna, are iai reitakina ma te Ekaretia ao ni mena n te tienta ni kakawari n ana tabo te tembora ni katobibia te aonaaba. Kakawakin te kanikina n te Ekaretia e kaotia bwa Kristo e na riki bwa boton maiura ni bwaai ake ti karaoia. N aekan anne, katangainaan bain te Tia Kamaiun e kaota Ana berita bwa e na butimwaeia ni kabane ake a na nakoina. E tei te kanikina aei ibukin ana tangira te Tia Kamaiu Iesu Kristo ao te kauring ibukin te Kristo ae Maiu.

Man nanou ni ingainga, I a tia n titirakiniia utu aika a mwaiti ni kaineti ma teuana kakawakin ana kanikina te Ekaretia aei. Ma mimiu, a mwaiti aika aki ata teina aio ao tera ae nanonaki iai. E tei Iesu Kristo iaan te banna ae e mron n in mai ieta. E tei aio ibukin manga utin te Tia Kamaiu ae otinako man te ruanimate. Ti kakauringa mangautin, te Kristo ae maiu, ae oti naba n kabonganaan ana kanikina te Ekaretia.

Ngkai ti na iangoa raoi kakaawakin te Itita. N ana rongorongo te Moan Beretitentii ni kaineti ma te Itita, ti a tia n kaungaaki “n bukamarua Mangautin te Tia Kamaiu man kamatebwaian Ana reirei ao ni buoka waakinan te Itita n ara kaawa ae bwanin, riki ma kaain ara utu.” N uarerekena, ti a tia ni kaungaaki bwa ti na karaoa ara bukamaru ae rietaata ao n tabu riki.

I tangira te kaotioti ae reitinako ni kaineti ma te Itita ao ni kakatonga n korakorami ni karaoa te Itita bwa te tai ae tabu. N reitaki ma karaoan te botaki n toa ae teuana te aoa manna n Tabatin te Itita, te katooto ae riai bon karaoan waaki ni kakukurei n uoote ao n titeiki n aron taromauri ao waaki n Tabatin te Bwaam n tain te Wiiki n Tabu. Kauring akanne n aron te takakaro ma ataei ao kairake ao n reitaki taainako n te kuaea ma aaro ake tabeua. Tabeman a karaoa te “Living Christ” open houses ibukiia membwa ao raoraoia ao n irii waakin aia kaawa are e aki toki ni kakaraoaki n waakin te Itita.

Waaki akanne n aron ake a botiia aomata aika a uanao n te kaawa are Ierutarem ake a booti bwanaia ni kamoamoa te Tia Kamaiu n tain rinna n tokanikai n aia kaawa. Ae kaunga nano bon kaotan ami kaeka nakon ana kakao te Moan Beretitentii n nebonebo n mwengami bwa utu n kauringa te bong ni motirawa ae moan te kakawaki aei.

I kakoaua bwa taromauri n nebonebo n te utu n te Itita e a tabe n rikirake riki bukamaruana. Uoua te ririki n nako, I taetae i aon aroia te utu n katamaroa aron karinean te Itita. I kaotia, bwa aio bon te mwakuri ae ririkirake karoana. Ti a tia ni ku-kukurei n taainako n amwarake aika a raka ibukin Tabatin te Itita, bwatiketi ni Itita ao ukeran bunimoa, ao ti teimatoa ni karaoa anne. Ma, karakaan wakinana n te waaki n tamnei ae boboto iaon Iesu Kristo ao Ana Mwakuri ni Kamaiu nakon ara bukamaru e a tia n uota nakon ara kauring karaoana ae tabu riki nakon waaki nako.

Te ririki aei bon te kateniua n tai ni karaoan te Itita ae boboto riki iaon Kristo. N ai aron karaoan te Kiritimati, karaoan kunikai ni kaotioti n ara Itita n ara utu, warekan kiibu man te Nu Tetamenti ao Ana Boki Moomon, anene, tamneira n Itita, bukin banni—te mangao teutana, ngkana I taekina raoi te koaua iai. A wareware natira ao tibura ao n taekinii taian karinerine n te Tabatin te Bwaam “Otanna … E na karaoiroaki Teuae nako mai n aran te Atua; Otanna ike moan te rietata“ ao “Bon Iesu … mai Kariraia” ae ai aron ae “A na raoi aonaba, a na akoaki aomata” n tain te Kiritimati.

Ti na kukurei ngkai n karaoan katamaroa ae rengan. Are ti kakaraia ngkoa ma bunnies ao Bunimoa ni Itita e a kabaraentaki ngkai ma te Kristo ao tamnein te ruanimate ae akea kaaina, kaotin te Tia Kamaiu ae mangauti n te Onaroka i tinanikun te nne ni mate, ao kaotin te Tia Kamaiu nakoia Nibwaite. Ti na keiani karaoa te Itita bwa te tai ae okoro nakon boong nako. Ti kataia riki n mamarooro, iangomwaaka, ao n bukamarua Tabatin te Bwaam ao te Kanimabong Tabu ao boong aika tabu ake a bwakara tain te Wiiki n Tabu.

E anganiira te Itita te karinerine nakon ana mwakuri ni kamaiu Iesu Kristo ao te kimwareirei ni Mangautina. A rawawata nanora n iangoan korakain te Tia Kamaiu n te Onaoraka ao te tabo ae aranaki bwa te Tabwanou, ma ni kukurei nanona ngkana ti katamneia te nne ni mate ae akea kanoana ao kaotioti mai karawa, “E a uti!”

Ana kaungananote Moan Beretitentii bwa ti na “ingainga nakon te Itita aona1 Mangautin Iesu Kristo—te rongorongo ae moan te mimitong nakon te aonaaba” e kaota kakawakin te tai aei. Ngkai e a rikirake mwaitin te rikirake ibuakoia Kiritian aika a reiakina taekan Kristo ake a tara te Mangauti n taekana ao n taian kanikina, ti kamatoa ara reirei bwa “nanon te Mangauti bwa ni kabane ake a maiu a na bane ni mangauti, ao te Mangauti e na bon riki.” “Ba aroia aomata, ngkai a bane ni mate iroun Atam, ao ai aroia naba iroun Kristo a na bane ni kamaiuaki.” E a tia Iesu ni urua kabaebaen te mate ibukira ni kabane.

Ti tei ni mimi n ana nanoanga Iesu ibukira. Ti butimwaea Ana taeka are “akea te tangira iroun te aomata, ae korakora riki nakon ae te anga maiuna i bukiia raona.”

E kaotia C.S Lewis bwa “tataekinan te Aro ni Kiritian nanona [nakoia Abotoro] tataekinan te Mangauti. … Te Mangauti bon te botoniango ae kakawaki n aia kabwarabwara Kiritian ae kaotaki n te Mwakuri. Te Mangauti, ao ae karikia, bon te ‘euangkeriol’ ke rongorongo aika raoiroi ake a uotia Kiritian.”

I taekinna bwa “iai te mangauti, …akea ana tokanikai te ruanimate, ao e anaaki kammarakin te mate iroun Kristo.”

Ni kainana, I kakoaua bwa ni kabane ake a butimwaea taian kakao mairoun ara burabeti ae maiu ao ana kauntira n bukamarui taai aika a tabu bwa taan tei ibukin te Itita a na kunea bwa e rikirake reitakiia ma Iesu Kristo ni matoatoa riki.

N tabeua boong n nako, I reiakina taekan tibu te unaine are e kamatenanoa karakinan te Itita ma tibuna te mwaane ae aua ana ririki man karaoan katotongan te nne ni mate, te atibu are e rabuna matan te bwaro, Iesu, Maria, abotoro, ao te anera. E mataku ao ni kakauongo te ataeinimwaane ae uarereke ngke e karaoa aron te taunimate tibuna te unaine, kaina ao ni kauka te nne ni mate, ao nanon te onaroka n te Mangauti. Imwiina e a manga taekina te karaki te ataeinimwaane aei ma rongorongona nako ae kakuba ngke e kamwaing tamnei aikekei. Imwiin te tai ae kakukurei aei, e titirakinaki ngkana e ataia bwa bukin tera ti karaoa te Itita. E tararake te ataeinimwaane ae uarereke ao ni kaeka n bwanaana n ataei, “Ibukina bwa E Maiu.”

I ikota au koaua nakon ana koaua—ao nakoimi, ao nakoia anera ao burabeti—bwa E a tia n uti ao E maiu, are I kakoauaa, n aran Iesu Kristo, amen.