2010–2019
Tane’umíldeke
2016


10:58

Tane’umíldeke

Pe umildad ikatu ñane pytyvõ jaikove túva, ta’ýra ha tajýra, mena ha tembireko, vecino ha amigo kuéra ipy’a porãvéva.

Tupaópe jajehovasa jaguerekóvo peteĩ himno-kuéra colección ñanepytyvõva ja’adora haĝua purahéi rupive. Ñane reunión-kuéra tupaópe, ¨[umi] himno oinvita Ñandejára Espiritu-pe, ñanemokyre’ỹ reverenciarã, ñanemoñanduka joajúpe ha ome’ẽ ñandéve oportunidad ñatupaitũ haĝua Ñandejárape. Umi himno jepurahéi ha’e jepi ijeheguivoi peteĩ sermón mbarete”1.

Unos meses oñe’organiza rire pe tupao, Profeta José Smith orrecibi peteĩ revelación hembireko Emma-pe ĝuarã. Ñandejára omanda chupe ¨ejapo peteĩ selección de himnos sagrados, oñe’indikaháicha ndéve, ojeipuru haĝua Che tupaópe, upéva che gusta.”2

Emma Smith omoĩ oñondive peteĩ colección de Himnos oaparecéva peteĩha jave ko himnario Kirtland-guápe, 1836-pe.3 Ko cuaderno porãme oĩ noventa purahéi añónte, heta umívagui ha’e himnokuéra ambue tupao protestante-gua. Veintiséis umívagui ocompone William W. Phelps, ha tenondeve ha’e oprepara ha o’imprimi pe himnario. Oaparece umi letra añónte, nota musicalkuéra’ỹre ohóva umi texto ndive. Upe michĩ ha humilde himnario ha’ékuri peteĩ tuicha jehovasa umi peteĩha miembro tupaoguápe ĝuarã.

Emma Smith himnario página
Emma Smith himnario portáda

Ñande himnario edición paha inglés-pe ojepublika 1985-pe, ha oinclui gueteri heta umi selección Emma ojapova’ekue ohasáma heta áño, “Yo sé que vive mi Señor” terã “Qué firmes cimientos.”4

Peteĩ umi purahéi pyahu apytégui pe himnario 1985-gua ha’e “Sé humilde.”5 Ko himno apacible ojehai Grietje Terburg Rowley rupive, omanóva pe áño ohasávape. Ha’e ojoaju tupaópe 1950-pe Hawái-pe ombo’ehápe mbo’ehaópe. Hermana Rowley oservi Comité General de Música-pe ha oipytyvõ oje’adapta haĝua umi himno heta idioma-pe. Ohai haĝua“Sé humilde” texto, ha’e ojebasa mokõi escritura-pe: Doctrina y Convenios 112:10 y Éter 12:27. Eter versículo he’i: ¨Ha yvyporakuéra oúramo chéve ahechaukáta chupekuéra ikangyha. Che ame’ẽ yvyporakuérape ñemokangy oñemomirĩ haĝua hikuái; ha iporãntema che grásia opa yvypóra oñemomirĩvape cherenondépe; ha oñemomirĩramo hikuái che renondépe, ha oguerekóramo jerovia cherehe, upéramo ajapóta umi mba’e ikangýva taimbarete chupekuéra”.

Opa himno tupaoguáicha, “Sé humilde” ombo’e añetegua isencíllo ha ipúrova. Ñanembo’e, ñañeumilláramo, jahupyty ñembohovái ñaneñembo’ekuérape; jaguereko paz interior; jaservi porãve ñande llamamientokuérape ha, ñanderekojoja mantéramo, ipahápe jahaje’ýta ñande Ru Yvagagua presencia-pe.

Pe Salvador ombo’e Idiscipulokuérape oñeumillava’erãha mitã michĩcha ikatu haĝua oike Yvága Réino-pe.6 Ñamongakuaávo ñanemembykuérape, ñaipytyvõva’erã chupekuéra opyta haĝua humilde okakuaávo edad adulta gotyo. Ndajajapói upéva ña’anulávo ivoluntad ñandeñañávo hendivekuéra, terã ñanembaretetereívo ñane disciplina-pe. Ñanutri aja iconfianza ijehe ha autoestima, ñambo’eva’erã chupekuéra umi virtud altruismo, py’aporã, ñe’ẽrendu, orgullo’ỹ, urbanidad ha sencillez rehegua. Ovy’akuaáva’erã iñermano ha amigokuéra éxito reheve. Presidente Howard W. Hunter ombo’e ¨jaguerekova’erã peteĩ interés añetéva ñande rapichakuéra éxito-re.”7 Ndaupéichairamo, ikatu ñande ta’ýakuérape o’obsesiona pe protagonismo jeguereko, ñaneporãseve ambuévagui, celokuéra ha pe resentimiento ikompañerokuéra triunfo-re. Aime agradecido peteĩ sy rehe, ohecha vove añembotuichaiterei, he’íva chéve: ¨Che memby, humilda’imi ko’aĝa ouporãitereíta ndeve.

Ha katu humildad ndaha’éi peteĩ mba’e ñambo’eva’rã mitãkuérape añónte. Opavave ñañeha’ãva’erã ñane’umildeve haĝua. Humildad iñesencial jahupyty haĝua Evangelio jehovasakuéra. Humildad ñanemokorasõ rasy japekáramo terã jajavýramo, ha upéicha rupi ikatu ñañe’arrepenti. Humildad ñande’abilita ha’e haĝua mejor túva, rajy terã ta’ýra, mena ha tembireko, vecino ha amigokuéra.

Ha katu, pe orgullo ikatu ombyai relación familiar-kuéra, ojoka matrimoniokuéra ha ohundi amistakuéra. Iñimportante ñanemandu’a pe humildad peñandurõ oĩha ñorairõ pende rógape. Pepensa opa vy’a’ỹ ikatúva pe’evita pene’umilderamo ha peje : ¨ambyasy¨; ¨upéva noiporãikuri ajapo¨; ¨¿Mba’épa rejapose?¨; ¨napensaporãikuri hína¨; terã ¨aime orgulloso ndehegui¨. Jaiporúramo humildad reheve ko’ã frase mbyky oĩ pokãvene ñorairõ ha katu hetave py’aguapy ñande rogakuérape.

Pe tekove ijehegui ikatu, ha py’ỹi ha’e, peteĩ experiencia ñanemyanyhẽva humildad-gui. Accidente ha mba’asykuéra, umi jahayhúva ñemano, problema ñane relación-kuérape, jepe problema financierokuéra, ikatu ñanemoñesũ. Jepe umi experiencia hasýva ou ha’e’ỹrẽ ñande kulpa, terã decisión vaai rupive terã ndajaguerekóigui huisio, umi prueba ñanemyanyhẽ humildad-gui. Jaiporavóramo ñaime en armonía pe Espiritu ndive ha jasegi ñane’umilde ha enseñable, ñane ñembo’ekuéra isincerovéta, ha ñande jerovia ha ñane testimonio okakuaáta jagueropu’aka aja umi tribulación ko tekove mortal-gua. Opavave jahupytyse pe exaltación, ha katu upéva ojehu mboyve japerseveráva’erã pe oñehenóiva “valle de humildad” pukukue jave.8

Ojapo heta ary, ore ta’ýra Eric, oguerekóva quince año, osufri peteĩ lesión grave iñakãme. Rohechávo chupe oĩrõ kóma peteĩ semana aja ojoka ore korasõ. Doctorkuéra he’i ndoikuaaiha mba’épa oikóta. Rovy’aiterei oñepyrũvo opay. Ropensa oĩporãmbataha, ha katu rojavy.

Opáyvo, ndaikatúi oguata, ni oñe’ẽ, ni okaru ha’eño; ha peorve haĝua, operde imemoria a corto plazo. Imandu’akuaa opa mba’e oikova’ekue pe accidente mboyve, ha katu naimandu’ái mba’eve oikova’ekue uperire, ni pe oikoraimoitéva ojapo un minuto.

Rojepy’apy roguerekotaha peteĩ ore ra’y opytátava peteĩ mitãkaria’y de quince apytu’ũ reheve. Pe accidente mboyve, mba’eve ndahasýi chupe; ha’ékuri atlético, popular ha oho porãiterei chupe colegio-pe. Ymave, ifuturo ojehecha omimbirõ; ko’aĝa orepy’apy ndoguerekóirõ ĝuarã peteĩ futuro porã, terã peteĩ ha’e imandu’akuaátava. Ko’aĝa oñeha’ãva’erã oaprende jey haĝua umi mba’e básico; upéva omomirĩeterei chupe. Avei ha’ékuri peteĩ tuicha humildad ára ituvakuérape ĝuarã.

Añetehápe, roñeporandu mba’éicha piko oikókuri kóva. Roñeha’ã memékuri ningo rojapo haĝua pe oĩporãva; pe Evangelio jevivi ha’ékuri prioridad ore familia-pe ĝuarã. Ndaikatúi rontende mba’éichapa ojehu oréve ko mba’e hasyetereíva. Roñeme’ẽvo en cuenta pe rehabilitación oguerahataha meses, jepe arykuéra, oremoñesũ. Hasyvévakuri pe rohechakuaa mbeguekatu ndaha’emo’ãveima ymaguaréicha.

Upe época aja, roñohẽ heta tesay ha ore ñembo’ekuéra oñeñandu ha isincerove. Pe humildad resa rupive, mbeguekatu roñepyrũ rohecha umi milagro michĩ ore ra’y ovivíva upe époka hasývape. Oñepyrũ oho porãve pokã pokã; ijactitud ha perspectiva ipositivoiterei.

Ko’aĝa, ore ra’y Eric omendáma peteĩ compañera hechapyrãva ha cinco ita’ýra porã porã. Ha’e peteĩ mbo’ehára apasionádo ha oservi comunidad ha tupaópe; ha iñimportantevéva, oiko gueteri pe mismo humildad espíritu reheve oguerekova’ekue ojapo heta ary.

¿Mba’épa ojehúne ikatúramo ñane’umilde jaguata mboyve pe “valle de humildad” rupi?

“…ojehovasapyre umi oñemomirĩva ojegueraha’ỹre oñemomirĩ hağua…”

…heẽ, [ojehovasavéta] umi ojeguerahávagui oñemomirĩ….”9

Aime agraecido umi profeta ñanembo’éva’ekue pe valor oguerekóva ko tuicha atributo. Opavave odescribíva presidente Spencer W. Kimball-pe katuete oipuru pe palabra humilde. Ko kuimba’e michĩ ha sencillo, ohasava’ekue jehasa’asy físico ha mba’asy, ha’ékuri Presidente Tupaogua 1973-pe ha osupervisa peteĩ kakuaa hechapyrãva opa mundo jerére. Ha’e ombojoaju itestimonio humilde Alma ñe’ẽ ndive he’ívo: ¿Mba’éichapa ñane’umilde? Chéve ĝuarã, ñanemandu’a memeva’erã ñande dependencia. ¿Dependencia mávagui? Ñandejáragui. ¿Mba’éichapa ñanemandu’áta? Ñembo’e meme, añetéva, tupaiturã ha gratitud rehegua rupive.”10

Nañane’extrañaiva’erã presidente Kimball himno favorito ha’ehague “Señor, te necesito.”11 Elder Dallin H. Oaks he’i upéva ha’e himno de apertura opurahei py’ỹivéva umi Autoridad General témplope iñepyrũha áñokuéra Cuórum de los Doce-pe. ¨Peñe’imaginami mbarete espiritual oĩva peteĩ grupo Ñandejára siervo opurahéiva upe himno oñembo’e mboyve ojerure haĝua Iguía okumpli haĝua umi tuicha irresponsabilidad oguerekóva.”12

Atestifika importancia oguerekóvagui pe umildad ñande rekovépe. Aime agradecido umi hente ohaiva’ekue ñe’ẽ ha melodiakuéra inspiradora ñanepytyvõva ña’aprende haĝua pe Jesucristo evangelio doctrina, oinkluíva humildad. Pe himnario tupaogua ha’e peteĩ regalo ñandeveĝuarã, ha ome’ẽ jey jey ñandéve peteĩ perspectiva tuichave ñande adoración-gui pe evangelio-pe. Ha’e che ñembo’e tañañeha’ã jahupyty haĝua humildad ñande rekovépe ikatu haĝua oiko ñandehegui túva terã ru, ta’ýra ha tajýra ha pe Salvador seguiha. Jesucristo rérape. Amén.

Notakuéra

  1. “Prólogo de la Primera Presidencia”, Himnos de La Iglesia de Jesucristo de los Santos de los Últimos Días, 1992, pág. IX.

  2. Doctrina y Convenios 25:11.

  3. La portada de la primera edición del himnario de los Santos de los Últimos Días data de 1835, aunque no se completó ni estuvo disponible hasta principios de 1836.

  4. Ñane himnario ko’aĝagua oinclui veintiséis himnos oaparece’akue himnario1835-guápe (tojehecha Kathleen Lubeck, “The New Hymnbook: The Saints Are Singing!” Ensign, septiembre de 1985, pág. 7).

  5. “Sé humilde”, Himnos, nro. 70.

  6. Tojehecha Mateo 18:1–4.

  7. Howard W. Hunter, “El fariseo y el publicano”, Liahona, julio de 1984, pág. 110.

  8. Anthon H. Lund, en Conference Report, abril de 1901, pág. 22.

  9. Alma 32:16, 15.

  10. Doctrina y Convenios, Manual para el alumno, manual del Sistema Educativo de la Iglesia, 1985, pág. 26.

  11. “Señor, te necesito”, Himnos, nro. 49; véase también de Brent H. Nielson, “I Need Thee Every Hour”, Ensign, abril de 2011, pág. 16.

  12. Dallin H. Oaks, “Adoremos por medio de la música”, Liahona, enero de 1995, pág. 11.