2025
Pagbisita ngadto sa Lolo nga Hari
Nobiyembre 2025 Higala


“Pagbisita ngadto sa Lolo nga Hari,” Higala, Nobiyembre 2025, 20–21.

Pagbisita ngadto sa Lolo nga Hari

Si Lolo misugilon ni Gift sa mga istorya sa iyang mga katigulangan.

Usa ka tinuod nga istorya gikan sa Nigeria.

Usa ka batang babaye nga migakos sa iyang lolo ilawom sa usa ka kahoy nga adunay buwan diha sa panganod

Si Gift misandig sa daplin sa sakayan ug nagtan-aw samtang ang tubig mihapak sa mga kilid niini. Gikab-ot niya ang mga balod, ang pisik hinay nga midagayday sa iyang mga bukton. Kini ang iyang paborito nga panaw. Siya ug ang iyang pamilya nagpaingon ngadto sa balangay ni Lolo, ug sa matag gutlo, nagkaduol siya ngadto sa usa ka kalibotan nga mas natural ug gawasnon kaysa siyudad nga iyang gibiyaan.

Didto sa siyudad, si Gift lisod mailhan. Usa siya sa minilyon. Usahay nindot pamation—nga walay magbuot niya, walay tawo nga magbantay kon unsay iyang pilion nga isul-ob o buhaton. Apan sa balangay sa iyang lolo, lahi didto. Didto, si Gift talagsaon. Siya usa ka prinsesa—ang apo sa maalamon nga hari.

Human sa duha ka oras, ang sakayan midunggo. Ang kinadugayan nga parte sa panaw anaa pa sa unahan: unom ka oras sakay sa bus. Kahibalo siya nga kapoyon siya, apan sa dili madugay makauban niya pag-usab ang iyang lolo. Kana ang nakapanindot niini.

Biyahe kadto agi sa libaongon nga dalan. Si Gift naningkamot sa pagpalabay sa oras pinaagi sa pagtan-aw sa mga porma sa panganod nga iyang nakita sa gawas sa bintana ug nagtan-aw sa nindot nga yuta nga paspas nga nalabyan. Ang adlaw padulong na nga mosalop sa dihang ang bus mihunong. Sa kataposan! Lolo! Si Gift milukso gikan sa bus ug midagan paingon sa balay sa balangay.

Gipangita niya sa sulod si Lolo. Gipangita niya sa sulod nga nataran, diin ang iyang inahan nag-alima og mga kanding sa bata pa. Iyang gipangita sa mga lawak higdaanan, diin magabii kinahanglan niyang isira ang mga bintana aron dili makasulod ang mga lamok. Iyang gipangita sa nataran kilid sa balay, diin siya magsul-ob og mga kupo alang sa mga pamilya sa hari—hayag nga dagkong mga panyo ug papel nga korona—aron motambong sa konseho sa balangay.

Didto, nakita ni Gift si Lolo nga malinawng naglingkod sa bangko, naglantaw sa tanaman sa pamilya. Mipahiyom si Gift.

“Lolo!” siya mitawag.

Mibarog si Lolo ug mituyhad sa iyang mga bukton. “Ang akong pinangga nga bata,” siya mihunghong samtang migakos niya. “Lingkod ug pahulay uban nako.”

“Gimingaw ko nimo,” miingon si Gift.

“Mas gimingaw ko nimo. Nalipay ko nga ania ka.” Si Lolo mihunong og kadali ug dayon nangutana, “Kahibalo ka ba kon unsa ka espesyal kini nga tanaman?”

Milingo-lingo si Gift.

Gitudlo ni Lolo ang kahoy sa atubangan nila. “Mao kini ang kahoy sa pamilya,” miingon siya. Nakabantay si Gift nga karaan ug lig-on kini tan-awon.

“Ang mga tiles nga anaa sa yuta libot sa kahoy adunay mga ngalan sa atong mga katigulangan. Kinahanglan nga hinumdoman nato kanunay ang atong pamilya.”

Si Gift wala makaila sa daghang ngalan nga anaa sa tiles. Unsaon niya sa paghinumdom ang usa ka tawo nga wala niya mailhi? “Lo, sultihi ko mahitungod nila,” miingon si Gift.

Si Lolo mibasa sa mga ngalan sa tinagsa-tagsa ug misugilon ni Gift og mga istorya bahin sa iyang mga katigulangan. Samtang nagsulti siya, si Gift nakaamgo nga sa pipila ka paagi, kini mao usab ang mga istorya mahitungod kaniya. Siya daghan og pagkaparehas niini nga sakop sa pamilya nga wala pa niya mahimamat.

Nianang higayona, nasabtan ni Gift ang usa ka butang nga importante. Dili lang kadtong mga balod ug ang yuta ang mipabati niya nga gawasnon dinhi. Kondili koneksiyon kadto sa iyang pamilya nga iyang gibati niini nga balangay uban ni Lolo.

Si Lolo misugilon og mga istorya hangtod nga ang mga bituon sa langit nabalhin na sa laing posisyon.

Sa kataposan, si Lolo nanghupaw. “Mas maayo pa nga mosulod na kita.”

“Kadali lang,” miingon si Gift.

Si Gift milakaw paingon sa kahoy ug hinay nga mihikap sa punoan niini. Dayon mitan-aw siya sa mga tiles nga anaa sa yuta, naghinumdom sa istorya sa matag katigulangan. Usa ka adlaw, mobisita siya sa templo ug mopahigayon og sagrado nga mga ordinansa alang nila. Tungod nila, ania siya karon. Iyang buhaton ang iyang bahin aron makabalos sa gasa nga ilang gihatag kaniya.

Gitunol ni Lolo ang iyang kamot ngadto kaniya, ug si Gift migunit niini. Uban sa kataposang paglantaw sa family tree, si Gift mipaingon sa sulod, diin daghan sa iyang pamilya ang naghulat aron sa pag-abiabi kaniya.

Istorya nga anaa sa PDF

Paghulagway pinaagi ni Audrey Day