2025
Te punu mā’a ’aro
Mē 2025


« Te punu mā’a ’aro », Hoa, Mē 2025, 18–20.

Te punu mā’a ’aro

« E tīteti tāpa’o ānei tātou i te tahi taime i te ta’ata mai te reira ? » ’ua ui pāpā

E ’ā’amu mau nō te fenua Marite.

Tamāroa ’e te tamāhine e hi’o rā i te hō’ē punu mā’a rarahi

« E aha teie, e māmā ? » ’Ua tātara mai Sadie i te hō’ē punu mā’a rarahi nā roto mai i te ’āfata vaira’a mā’a. « ’Aita tōna e tīteti tāpa’o i ni’a iho ».

« ’Ua mo’ehia iā’u te reira », ’ua parau māmā. « ’Ua matara haere te mau tīteti tāpa’o o te tahi mau punu mā’a, nō reira ’ua ho’o māmā te fare toa i te reira. ’E ’ua ho’o mai au hō’ē. Tē mana’onei vau ē, penei a’e e mau furi na’ina’i [petits pois] ».

’Ua fa’aitaita Sadie i te ’utu. E ’ere i te mau furi na’ina’i i roto i te punu, tāna e mea au roa.

’Ua rave mai māmā i te punu mā’a ’e ’ua hurihuri. « Fātata roa te reira i te ’ino. E mea ti’a ’ia ’amuhia i teie ra’a ra mahana ». ’Ua tu’u atu ’oia i te punu mā’a i ni’a i te ’aira’amā’a.

« E aha teie ? » ’Ua ui mai Jason, te tua’ana o Sadie.

« ’O vai tei ’ite ? » ’Ua parau atu Sadie. « Tē mana’o nei māmā e mau furi na’ina’i ».

’Ua ueue Jason i te punu mā’a. « E au ra e ’ere i te mau furi na’ina’i. Tē mana’o nei au e mau pipi ».

’Ua hōro’a mai te reira i te hō’ē mana’o ia Sadie. ’Ua rave mai ’oia i te rīpene ’ī’iru ’e te hō’ē tuira remu ’e ’ua pāpa’i « furi na’ina’i » i ni’a i te hō’ē ’api parau na’ina’i, ’e « pipi » i ni’a i te tahi atu ’api. ’Ua tāpiri atu ’oia i te reira i ni’a i te punu mā’a.

I muri iho, ’ua feruri hō’ē minuti ’e ’ua pāpa’i « terevē [sauce] tōmāti » i ni’a i te tahi ’ē atu ’api.

I te reira taime, ’ua tomo mai pāpā i roto i te piha tunura’a mā’a. « E aha teie e tupu nei »?

« Tē ha’uti nei mātou i te hō’ē ha’uti », ’ua parau māmā. « ’A ’imi na, e aha tō roto i te punu mā’a ».

’Ōpupu ferurira’a ’e e toru punu mā’a tāpa’ohia ’e e toru ’api parau ta’a ’ē

’Ua rave mai pāpā i te punu mā’a, ueue iho rā ’e ’ua hau’au’a i te reira. « E merehune [champignon] ! », ’ua parau mai ’oia.

’Ua ’ū’uru te tā’āto’ara’a. « E ’ere i te merehune ! » Parau a’era Sadie. Mea ’ino roa atu te reira i te furi na’ina’i, te pipi ’e te terevē tōmāti. « E ti’a noa paha ia tātou e fa’aru’e i te punu mā’a ».

« ’Aita ānei ’oe e hina’aro ’ia ’ite e aha mau tō roto ? » ’ua ui māmā.

’Ua haru mai pāpā i te tāpū punu. « ’Oia vau ! »,

’A tāpū ai pāpā i te punu, ’ua tāpo’i Sadie i tōna nā mata. I te ’īritira’a pāpā i te tāpo’i, ’ua māere roa Sadie. ’Ua ’ī te punu mā’a i te mau hotu monamona.

« Mmmm ! », ’ua parau ’oia ’a hi’o ai ’oia i te mau pea (poires), te mā’a vine, te tērī (cerises) ’e te ’aiā’a (pèches) tei tāpūpū-pēha’a-hia.

E punu mā’a māni’i ’e te hō’ē tamāhine mata ’ata’ata e tāpe’a rā i te hō’ē ’āu’a

’Ua ’āfa’i mai Jason i te mau ’āu’a ’e te mau punu tāipu. « ’Amu ana’e ! »

’Ua tāipu mai Sadie i te tahi hotu nā roto mai i te punu mā’a i roto i tāna ’āu’a. « ’Aita vau i mana’o ē, ’ua hape pauroa tātou ! », ’ua parau ’oia. « ’Ua pāpū roa iā’u ē, tē vai ra te tahi ’ohipa aura’a ’ore i roto ».

’Ua ui atu māmā, « tē tīteti tāpa’o ra ānei tātou i te ta’ata mai te reira te huru ? ».

« E aha tā ’oe e hina’aro ra e parau ? » ’ua ui atu Sadie.

’Ua tu’u pāpā i tāna ’āu’a i ni’a i te ’aira’amā’a. « Tē fa’aoti nei tātou i te mea e vai ra i roto ia rātou, ’a hi’o noa ai tātou nā rāpae ».

’Ua feruri a’era Sadie i te reira. « I te rirora’a Samara ’ei ta’ata ’āpī i te fare ha’api’ira’a, ’ua mana’o vau e ’ere ’oia i te mea fa’ahoa i te ta’ata. I muri iho rā ’ua ’ite mai au ē, ’aita ’oia e paraparau maita’i nei i tō tātou reo. I teienei, e ha’uti noa māua i te mau taime ato’a ! »

Piti tamāhine e ha’uti pōpō rā

« E hi’ora’a maita’i te reira », ’ua parau māmā.

« I te tahi taime e au ra iā’u tē tīteti-tāpa’o-hia nei au », ’ua parau mārū noa Jason. « Tē parau nei te mau tamari’i i te fare ha’api’ira’a ē, e nūmera maita’i noa tā’u nō te mea ’ua au roa te ’orometua iā’u. Te parau mau rā ’oia ho’i, tē ’ohipa itoito nei au ’e tē rave fa’aoti nei au i tā’u ’ohipa ha’api’ira’a i te fare ».

« E nehenehe te tīteti tāpa’o e ha’amāuiui, e ’ere ānei ? » ’ua parau pāpā.

’Ua tā’iri’iri Jason i te upo’o.

’Ua ’amu Sadie i tāna mā’a hotu hope’a. « E mea ’ino ānei te mau tīteti tāpa’o ato’a ? I te fare toa e ti’a ia ’outou ’ia ’ite mau i te mea tā ’outou e ho’o mai ra ».

« ’Ua tano ’oe », ’ua parau pāpā. « Nō reira, e aha ïa te taime e mea maita’i te tīteti tāpa’o ? »

’Ua ’āfa’i Jason i tāna punu tāipu i ni’a. « Mai te mea e parau mau te reira ! »

« ’E ’o vai tei ’ite e aha mau te mea e vai ra i roto i te hō’ē ta’ata ? » tē ui ra māmā.

« Te Metua i te ao ra » ’ua parau ’āmui mai Sadie ’e o Jason.

« ’Ua māramarama vau ! » ’ua parau Sadie. « E tamari’i au nā te Atua. ’O te tīteti tāpa’o tano ïa nō’u ».

« ’E ’o vau », ’ua parau Jason.

« ’E ’o vau ! », ’ua parau pāpā.

« Nō te mau ta’ata ato’a ». ’Ua ʼataʼata māmā. « Nō reira, e’ita roa e ti’a ia tātou e tīteti tāpa’o i te mau ta’ata mai te au i te mea tā tātou e ’ite nei nā rāpae, ’aore rā e ti’aturi i te mau tīteti tāpa’o hape ’o tei hōro’ahia mai ia tātou. Nō te mea ’o te Atua ana’e tei ’ite ’o vai mau tātou i roto ».

’Ua pāpa’i Sadie i ni’a i te hō’ē pēha’a rīpene ’ī’iru ’āpī ’e ’ua tāpiri i te reira i ni’a i tōna ’ahu māhanahana. « E tamari’i nā te Atua », ’ua parau ’oia. ’Ua ’ata’ata Sadie. ’Ua au roa ’oia i te reira tīteti tāpa’o.

PDF nō te ’ā’amu

Fa’ahōho’ara’a nā Róisín Hahessy