« Te punu mā’a ’aro », Hoa, Mē 2025, 18–20.
Te punu mā’a ’aro
« E tīteti tāpa’o ānei tātou i te tahi taime i te ta’ata mai te reira ? » ’ua ui pāpā
E ’ā’amu mau nō te fenua Marite.
« E aha teie, e māmā ? » ’Ua tātara mai Sadie i te hō’ē punu mā’a rarahi nā roto mai i te ’āfata vaira’a mā’a. « ’Aita tōna e tīteti tāpa’o i ni’a iho ».
« ’Ua mo’ehia iā’u te reira », ’ua parau māmā. « ’Ua matara haere te mau tīteti tāpa’o o te tahi mau punu mā’a, nō reira ’ua ho’o māmā te fare toa i te reira. ’E ’ua ho’o mai au hō’ē. Tē mana’onei vau ē, penei a’e e mau furi na’ina’i [petits pois] ».
’Ua fa’aitaita Sadie i te ’utu. E ’ere i te mau furi na’ina’i i roto i te punu, tāna e mea au roa.
’Ua rave mai māmā i te punu mā’a ’e ’ua hurihuri. « Fātata roa te reira i te ’ino. E mea ti’a ’ia ’amuhia i teie ra’a ra mahana ». ’Ua tu’u atu ’oia i te punu mā’a i ni’a i te ’aira’amā’a.
« E aha teie ? » ’Ua ui mai Jason, te tua’ana o Sadie.
« ’O vai tei ’ite ? » ’Ua parau atu Sadie. « Tē mana’o nei māmā e mau furi na’ina’i ».
’Ua ueue Jason i te punu mā’a. « E au ra e ’ere i te mau furi na’ina’i. Tē mana’o nei au e mau pipi ».
’Ua hōro’a mai te reira i te hō’ē mana’o ia Sadie. ’Ua rave mai ’oia i te rīpene ’ī’iru ’e te hō’ē tuira remu ’e ’ua pāpa’i « furi na’ina’i » i ni’a i te hō’ē ’api parau na’ina’i, ’e « pipi » i ni’a i te tahi atu ’api. ’Ua tāpiri atu ’oia i te reira i ni’a i te punu mā’a.
I muri iho, ’ua feruri hō’ē minuti ’e ’ua pāpa’i « terevē [sauce] tōmāti » i ni’a i te tahi ’ē atu ’api.
I te reira taime, ’ua tomo mai pāpā i roto i te piha tunura’a mā’a. « E aha teie e tupu nei »?
« Tē ha’uti nei mātou i te hō’ē ha’uti », ’ua parau māmā. « ’A ’imi na, e aha tō roto i te punu mā’a ».
’Ua rave mai pāpā i te punu mā’a, ueue iho rā ’e ’ua hau’au’a i te reira. « E merehune [champignon] ! », ’ua parau mai ’oia.
’Ua ’ū’uru te tā’āto’ara’a. « E ’ere i te merehune ! » Parau a’era Sadie. Mea ’ino roa atu te reira i te furi na’ina’i, te pipi ’e te terevē tōmāti. « E ti’a noa paha ia tātou e fa’aru’e i te punu mā’a ».
« ’Aita ānei ’oe e hina’aro ’ia ’ite e aha mau tō roto ? » ’ua ui māmā.
’Ua haru mai pāpā i te tāpū punu. « ’Oia vau ! »,
’A tāpū ai pāpā i te punu, ’ua tāpo’i Sadie i tōna nā mata. I te ’īritira’a pāpā i te tāpo’i, ’ua māere roa Sadie. ’Ua ’ī te punu mā’a i te mau hotu monamona.
« Mmmm ! », ’ua parau ’oia ’a hi’o ai ’oia i te mau pea (poires), te mā’a vine, te tērī (cerises) ’e te ’aiā’a (pèches) tei tāpūpū-pēha’a-hia.
’Ua ’āfa’i mai Jason i te mau ’āu’a ’e te mau punu tāipu. « ’Amu ana’e ! »
’Ua tāipu mai Sadie i te tahi hotu nā roto mai i te punu mā’a i roto i tāna ’āu’a. « ’Aita vau i mana’o ē, ’ua hape pauroa tātou ! », ’ua parau ’oia. « ’Ua pāpū roa iā’u ē, tē vai ra te tahi ’ohipa aura’a ’ore i roto ».
’Ua ui atu māmā, « tē tīteti tāpa’o ra ānei tātou i te ta’ata mai te reira te huru ? ».
« E aha tā ’oe e hina’aro ra e parau ? » ’ua ui atu Sadie.
’Ua tu’u pāpā i tāna ’āu’a i ni’a i te ’aira’amā’a. « Tē fa’aoti nei tātou i te mea e vai ra i roto ia rātou, ’a hi’o noa ai tātou nā rāpae ».
’Ua feruri a’era Sadie i te reira. « I te rirora’a Samara ’ei ta’ata ’āpī i te fare ha’api’ira’a, ’ua mana’o vau e ’ere ’oia i te mea fa’ahoa i te ta’ata. I muri iho rā ’ua ’ite mai au ē, ’aita ’oia e paraparau maita’i nei i tō tātou reo. I teienei, e ha’uti noa māua i te mau taime ato’a ! »
« E hi’ora’a maita’i te reira », ’ua parau māmā.
« I te tahi taime e au ra iā’u tē tīteti-tāpa’o-hia nei au », ’ua parau mārū noa Jason. « Tē parau nei te mau tamari’i i te fare ha’api’ira’a ē, e nūmera maita’i noa tā’u nō te mea ’ua au roa te ’orometua iā’u. Te parau mau rā ’oia ho’i, tē ’ohipa itoito nei au ’e tē rave fa’aoti nei au i tā’u ’ohipa ha’api’ira’a i te fare ».
« E nehenehe te tīteti tāpa’o e ha’amāuiui, e ’ere ānei ? » ’ua parau pāpā.
’Ua tā’iri’iri Jason i te upo’o.
’Ua ’amu Sadie i tāna mā’a hotu hope’a. « E mea ’ino ānei te mau tīteti tāpa’o ato’a ? I te fare toa e ti’a ia ’outou ’ia ’ite mau i te mea tā ’outou e ho’o mai ra ».
« ’Ua tano ’oe », ’ua parau pāpā. « Nō reira, e aha ïa te taime e mea maita’i te tīteti tāpa’o ? »
’Ua ’āfa’i Jason i tāna punu tāipu i ni’a. « Mai te mea e parau mau te reira ! »
« ’E ’o vai tei ’ite e aha mau te mea e vai ra i roto i te hō’ē ta’ata ? » tē ui ra māmā.
« Te Metua i te ao ra » ’ua parau ’āmui mai Sadie ’e o Jason.
« ’Ua māramarama vau ! » ’ua parau Sadie. « E tamari’i au nā te Atua. ’O te tīteti tāpa’o tano ïa nō’u ».
« ’E ’o vau », ’ua parau Jason.
« ’E ’o vau ! », ’ua parau pāpā.
« Nō te mau ta’ata ato’a ». ’Ua ʼataʼata māmā. « Nō reira, e’ita roa e ti’a ia tātou e tīteti tāpa’o i te mau ta’ata mai te au i te mea tā tātou e ’ite nei nā rāpae, ’aore rā e ti’aturi i te mau tīteti tāpa’o hape ’o tei hōro’ahia mai ia tātou. Nō te mea ’o te Atua ana’e tei ’ite ’o vai mau tātou i roto ».
’Ua pāpa’i Sadie i ni’a i te hō’ē pēha’a rīpene ’ī’iru ’āpī ’e ’ua tāpiri i te reira i ni’a i tōna ’ahu māhanahana. « E tamari’i nā te Atua », ’ua parau ’oia. ’Ua ’ata’ata Sadie. ’Ua au roa ’oia i te reira tīteti tāpa’o.
Fa’ahōho’ara’a nā Róisín Hahessy