2025
Naʻá ku ʻEfihia ʻi Hoku Tūkungá. Naʻe ʻOmi ʻe he ʻOtuá ha Founga ke Laka ki Muʻa
ʻAokosi 2025


Mei he YA Fakauiké

Naʻá ku ʻEfihia ʻi Hoku Tūkungá. Naʻe ʻOmi ʻe he ʻOtuá ha Founga ke Laka ki Muʻa

ʻI he taimi naʻe tuku mai ai ʻa e moʻua ʻo ʻema ongomātuʻá kiate au mo hoku tuongaʻané, naʻe ʻikai ke ma ʻilo pe te ma langa fēfē ha kahaʻu lelei ange.

ko e sio fakamamaʻu atu ha finemui ki he mamaʻó

Hili ʻa e mālōlō fakafokifā ʻema faʻeé, naʻe ʻikai ngata pē ʻi heʻeku tengihia mo hoku tuongaʻané—ka naʻá ma fehangahangai foki mo ha faingataʻaʻia fakapaʻanga.

Naʻe ʻosi mālōlō ʻema tamaí ʻi he ngaahi taʻu kimuʻá, pea lolotonga hono ohi hake kimaua ʻe heʻema faʻeé, naʻá ne faʻa ʻoange ha paʻanga ki he niʻihi kehé lolotonga ʻenau faingataʻaʻiá. Meʻapangó, naʻe iku ʻene foaki ʻofá ki ha ʻikai ke ne maʻu ha paʻanga feʻunga ke totongi ʻaki hono moʻua pē ʻoʻoná, ʻo iku tuku mai ai kiate au mo hoku tuongaʻané ʻa e fatongia ki hono totongi ʻo ʻene ngaahi noó.

Naʻá ma kei fakaʻosi fakatouʻosi ʻema akó pea naʻe teʻeki ai ke ma kamata ngāue, ko ia naʻá ma hohaʻa ke totongi ʻa e moʻuá pea ʻi he taimi tatau pē mo totongi ʻema ngaahi fakamole fakamāhiná.

Naʻe ʻikai ke ma ʻilo ʻa e meʻa ke faí, ko ia naʻá ma tafoki ki he Tamai Hēvaní ki ha tokoni.

Ko Hono ʻIloʻi ʻa e Hala Ke Fakalakalaka Atu Aí

Hili ha ngaahi lotu lahi, naʻe ueʻi au mo hoku tuongaʻané ke ma kole ha faleʻi fakapaʻanga mei ha ngaahi kaungāmeʻa naʻa nau sai ʻi he patisetí. Naʻá ma fakakaukau ke fakatau atu homau ʻapí koeʻuhí naʻe ʻikai ke ma maʻu ha paʻanga feʻunga ke totongi ʻaki ia mo ʻema noó ʻi he māhina takitaha. Ka ʻi heʻenau tokoní, naʻá ma fakakaukau ke fakatau atu ha ngaahi meʻa mahuʻinga ʻi homau ʻapí ke totongi ʻa e ngaahi fakamolé kae ʻoua kuó u ʻosi mei he akó ʻo maʻu ha ngāue.

ʻI ha faʻahinga founga, naʻá ma maʻu maʻu pē ha paʻanga feʻunga ke totongi ʻema noó.

Neongo ʻa e mana ko ʻení, ka naʻá ku kei loto-foʻi pē ʻi he taimi ʻe niʻihi. Naʻá ku ngāue lahi mo loto ke hoko atu ʻeku moʻuí. Naʻe ʻi ai ʻeku ngaahi fakaʻānaua, kau ai ʻeku ngāue fakafaifekaú, ʻa ia naʻe ngali taʻemalava ʻo tatau ai pē kapau naʻá ma lava ke totongi ʻosi ʻa e moʻua ko ʻení.

Naʻá ku lotu ki he Tamai Hēvaní mo fakahā kiate Ia ʻeku fakaʻamu ke ʻalu ʻo ngāue fakafaifekaú. Naʻá ku palōmesi kiate Ia te u fai ha faʻahinga meʻa pē te u lavá mei hoku tafaʻakí ke fakahoko ia, pea naʻá ku kole kiate Ia ke Ne fakahinohino mai ʻa e halá ke u lava ʻo ʻalu ʻo ngāue.

Naʻá ku maʻu ha fakamoʻoni ki he moʻui fakafalala pē kiate kitá mo e vahehongofulú, ka naʻe fuʻu ʻahiʻahiʻi moʻoni kimaua ke ʻoua te ma totongi vahehongofulu kakato kae ʻoua kuó ma solova homa moʻuá. Naʻá ku feinga ke manatuʻi ʻa e ngaahi tāpuaki kuo talaʻofa mai ki hono fakamuʻomuʻa ʻo e ʻEikí, pea naʻá ma totongi kakato ʻa e paʻanga vahehongofulú (vakai, Malakai 3:10–11). Naʻá ku toe maʻu foki ha ʻamanaki lelei ʻi he ngaahi folofola ko ʻeni mei he ʻEikí: “Ko ʻeku taumuʻá ke tauhi ʻa ʻeku kau māʻoniʻoní, he ʻoku ʻaʻaku ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 104:15).

Ko hono aofangatukú, naʻá ku kei falala pē ki he taimi ʻa e Tamai Hēvaní, akoako ʻa e faʻa kātakí, mo tui naʻá Ne tokanga mai ki heʻeku moʻuí.

ʻOku ʻOmi ʻe he Ngāue Mālohí Fakataha mo e Tokoni Fakalangí ʻa e Ngaahi Maná

Naʻe faifai pea maʻu foki ʻe hoku tuongaʻané ha ngāue hili ʻene ʻosi mei he akó. Naʻe hokohoko atu pē ʻema tokanga ki he fakamolé, ʻo ma fakahū ha toe paʻanga naʻá ma maʻu ki he moʻua naʻe ngali naʻe ʻikai hano ngataʻangá.

Hili ha taʻu ʻe fā, naʻá ma totongi fakaʻosi ʻa e ngaahi nō naʻe faí. Naʻe ʻikai ke u tui ki ai—naʻá ma lava ʻo moʻui, fakaʻosi ʻema akó, pea totongi taimi totonu ʻa e ngaahi moʻua ko ʻení. Naʻe fakatauʻatāina ke ʻikai ke u toe ongoʻi ʻoku ʻi ai ha kavenga fakapaʻanga ʻi hoku umá. Naʻá ku ʻiloʻi naʻe tokoniʻi kimaua ʻe he Tamai Hēvaní.

Ko ha mana moʻoni ia.

ʻI he aʻusia ko ʻení, naʻá ku ako ai ʻe fakalahi ʻe he ʻEikí ʻetau ngaahi feingá ʻi he taimi ʻoku tau maʻu ai ʻa e tuí mo ngāue mālohí. Hangē ko ʻEne talaʻofa kiate kitautolú, “Te u ʻi homou nima toʻomataʻú pea ʻi homou toʻohemá, pea ʻe ʻi homou lotó ʻa hoku Laumālié, pea ʻe takatakai ʻa kimoutolu ʻe heʻeku kau ʻāngeló, ke poupouʻi hake ʻa kimoutolu” [Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 84:88).

ʻI he taimi naʻe ngali taʻemalava ai hoku ngaahi tūkungá, naʻe ʻomi ʻe he ʻEikí ha founga (vakai, 1 Nīfai 3:7).

Tatali ʻi he Faʻa Kātaki ki he ʻEikí

ʻI heʻetau hoko ko e kakai lalahi kei talavoú, mahalo te tau tatali ʻi he taimi ʻe niʻihi ki he ʻEikí ki ha liliu ʻo e ngaahi tūkungá. Mahalo ʻoku tau fehangahangai mo ha ngaahi faingataʻa ʻi hotau fāmilí, kumi ha ngāue pe faingamālie foʻou, pe fiemaʻu moʻoni ke tau ʻiloʻi ʻa e feituʻu ke hoko atu ki aí. ʻOku ʻikai ke u ʻilo pe ko e hā ʻoku pau ai ke tau tatali ʻi he taimi ʻe niʻihi ki he ngaahi tāpuakí, ka ʻoku ou ʻiloʻi ʻoku ʻafioʻi ʻe he Tamai Hēvaní hotau tūkungá mo ʻetau ngaahi holí.

Hili ʻeku ngaahi feinga mālohi mo taʻetūkuá pea mo e ngaahi mana ʻa e ʻEikí, naʻe faifai peá u lava ʻo ngāue fakafaifekau. Ko e momeniti naʻá ku fakatokangaʻi ai ʻe lava ke fakahoko ʻení naʻe hoko ia ko ha mana moʻoni. Naʻe ʻikai ke u toe ʻilo ha founga ke fakahoko ai ʻeni, ka naʻá ku ʻiloʻi kuo tali mai ʻeku ngaahi lotú.

Naʻe faleʻi ʻe Palesiteni Sefilī R. Hōlani, ko e Palesiteni Leʻoleʻo ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá:

“Fehangahangai mo … hoʻo ngaahi faingataʻaʻia fakatāutahá ka ʻi he tuí, ʻokú ke ʻiloʻi ʻe iku lelei e meʻa kotoa pē. …

… ʻOku ou tāpuakiʻi kimoutolu, kole kiate kimoutolu, ke faʻa kātaki ʻo hangē ko hono ʻiloʻi ʻe hoʻomou Tamai Hēvaní, ʻi Hono potó, ʻa e founga lelei taha ke foaki maʻu ai pē kiate kimoutolu ʻa e meʻa ʻoku mou kolé mo foaki atu ʻa e meʻa ʻoku mou fiemaʻú.”

ʻOku ou kei feinga pē ke ʻiloʻi ʻa e meʻa hoko ke u hoko atu ki ai ʻi he moʻuí. Ko e taimi ʻe niʻihi ʻi heʻetau tatali ki he ʻEikí, ʻe lava ke faingataʻa ke tau mamata ki Hono toʻukupú ʻi heʻetau moʻuí. Ka ʻoku ou ʻiloʻi te ke ʻiloʻi ʻi he tui taʻe-tūkua kiate Iá, ʻoku ʻikai ke Ne taʻe ʻi ai—ʻoku ʻikai ke Ne puli ʻi he taimi ʻo hoʻo faingataʻaʻiá. Ka, ʻokú Ne ʻiate koe, ʻo tataki koe ʻi he foʻi laka kotoa pē, ki he kahaʻu lelei ange ʻokú ke ngāue ki aí.

Tui te Ne ʻomi ha hala ki muʻa. Naʻá Ne fai ia maʻaku.

Ngaahi Maʻuʻanga Fakamatalá

  1. Jeffrey R. Holland, “Ko Ha Kahaʻu Fonu ʻi he ʻAmanaki Leleí” (fakataha lotu fakaemāmani lahi maʻá e kakai lalahi kei talavoú, 8 Sānuali 2023), Gospel Library.