2025
Founga ʻe Lava ke Tokoniʻi Ai Kitautolu ʻe he ʻOtuá ke Tau Fili ʻa e Hala ke Fou aí
ʻAokosi 2025


“Founga ʻe Lava ke Tokoniʻi Ai Kitautolu ʻe he ʻOtuá ke Tau Fili ʻa e Hala ke Fou aí,” Liahona, ʻAokosi 2025.

Mei he YA Fakauiké

Founga ʻe Lava ke Tokoniʻi Ai Kitautolu ʻe he ʻOtuá ke Tau Fili ʻa e Hala ke Fou aí

ʻI he taimi naʻe ʻikai fakalakalaka lelei ai ʻeku moʻuí, naʻá ku tafoki ki he ʻOtuá.

tā fakatātā ʻo ha tangata ʻoku lue ʻi ha hala

Hili ʻa e ako māʻolungá, naʻe hangē naʻe ʻikai ha fakalakalaka ia ʻi heʻeku moʻuí.

ʻOku ou fokoutua ʻi he fetōʻaki ʻa e tokangá/longomoʻui tōtuʻá (ADHD) pea naʻá ku faingataʻaʻia maʻu pē ʻi he akó, ko ia naʻe ʻikai ke u ʻilo ʻa e meʻa hoko ke fai ʻi he akó pe ngāué. Naʻá ku mavahe māmālie foki mei he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní peá u ongoʻi hangē naʻe ʻikai ha feituʻu moʻokú.

Naʻá ku faʻa fakakaukau, “Ko e hā ʻa e ʻuhinga ʻoku ʻikai ola lelei ai ha meʻá? ʻOku hangē ʻoku palaniʻi lelei ʻa e moʻui ia ʻa e tokotaha kotoa pē.”

Ko Ha Hala Kehe

ʻI hoku tuʻunga kovi tahá, naʻá ku tafoki ai kia Sīsū Kalaisi. ʻI he fakaʻau ke u ʻiloʻi lelei ange Ia mo aʻusia ʻEne ʻofá, naʻá ku fakatupulaki ha holi lahi ke muimui kiate Ia. Naʻe kamata ke u fai ha ngaahi meʻa naʻá ne ʻomi au ke u ofi ange kiate Ia, hangē ko hono lau fakaʻaho ʻa e Tohi ʻa Molomoná, lotu, mo e ʻalu ki he lotú ʻi he Sāpate kotoa pē. Naʻá ku feinga ke moʻui ʻaki ha ngaahi tuʻunga moʻui māʻolunga ange, naʻa mo e taimi naʻe fiemaʻu ai ha loto-toʻa lahi ke u moʻui ʻi ha founga naʻe kehe ia mei hoku ngaahi kaungāmeʻá.

Pea ʻi heʻeku fili ke fakamuʻomuʻa ʻa Kalaisí, naʻe kamata ke tonu ʻa e meʻa kotoa pē.

Hangē ko ʻení, naʻá ku toʻo ha taha ʻo e ngaahi kalasi moʻui fakafalala pē kiate kita ʻa e Siasí ʻa ia naʻá ne akoʻi mai kiate au ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ki hono tokangaʻi ʻo e pisinisí pea naʻá ku maʻu ai ha loto-toʻa ke kamata haʻaku pisinisi pē ʻaʻaku. Naʻe tokoniʻi au ʻe heʻeku tui naʻe toe langaki foʻoú ke u maʻu ʻa e mālohi ke ʻahiʻahiʻi ha founga foʻou mo ikunaʻi ʻeku manavasiʻi naʻa ʻikai ola leleí.

Pea naʻe tataki au ʻe he Tamai Hēvaní ʻi hoku ngaahi vā fetuʻutakí. Naʻe mole hoku ngaahi kaungāmeʻa ʻe niʻihi, ka naʻe tāpuekina au ke maʻu ha ngaahi kaungāmeʻa foʻou ʻi he Siasí. Naʻá ku toe vāofi ange mo ʻeku ongomātuʻá mo hoku ngaahi tehiná, pea naʻe toe lelei ange foki mo ʻeku ngaahi aʻusia fakakaumeʻá. Naʻá ku aʻusia ʻa e moʻoni ʻo e palōmesi ʻa e ʻEikí: “Loto-tui, pea ʻe fengāueʻaki fakataha ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē koeʻuhí ko [hoʻo] lelei” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 90:24).

Ko Hono Vahevahe ʻo e Māmá

Naʻá ku ongoʻi hangē kuo faifai peá u fiemālie ʻi heʻeku moʻuí. Naʻe lelei ʻaupito ʻeku pisinisí. Naʻá ku maʻu ha fale nofo totongi lelei ke u nofo ai. Naʻe tupulaki ʻeku ngaahi vā fetuʻutakí.

Ka ʻi heʻeku fakakaukau ki he lahi ʻo e tokoni ʻa e ʻOtuá kiate aú, naʻe ʻikai ke u lava ʻo tukunoaʻi ʻa e ongo ko ia naʻá ku fiemaʻu ke fai ha meʻa lahi ange ke vahevahe ʻEne ongoongoleleí mo e niʻihi kehé. Naʻá ku fakakaukau ke u ʻalu ʻo ngāue fakafaifekau—kae fēfē kapau ʻe mole ʻa e meʻa kotoa pē naʻá ku ngāue mālohi ke langá?

ʻI ha Sāpate ʻe taha, naʻá ku lotu mo ʻaukai ai fekauʻaki mo e ngāue fakafaifekaú. Kuo tokoniʻi au ʻe he ʻOtuá ke u ʻiloʻi ʻa e hala ke u fou ai ʻi heʻeku moʻuí kimuʻa, pea naʻá ku falala te Ne lava ʻo toe tokoniʻi au.

Naʻá ku maʻulotu mo hoku kāinga ʻi ha uooti naʻe mamaʻo ia mei he feituʻu naʻá ku nofo aí. Naʻá ku ʻohovale he sio ki ha faifekau fefine ʻi ai naʻá ku maheni mo ia ʻi ha taʻu ʻe taha kimuʻa. Naʻá ku ʻilo naʻe ʻikai ke hokonoa pē ʻeku fetaulaki mo ia lolotonga ʻeku ʻaukaí.

ʻI he tuku ʻa e lotú, naʻá ku vahevahe mo ia ʻeku manavasiʻi naʻa mole ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē naʻe ola lelei ʻi heʻeku moʻuí. Naʻe pehē mai ʻe hoku kaungāmeʻá, “Naʻá ku ʻi ha tūkunga tatau kimuʻa peá u ngāue fakafaifekaú. Naʻe ongoʻi haohaoa ʻa e meʻa kotoa pē ke mavahe mei ai. Ka naʻá ku ʻiloʻi naʻe finangalo ʻa e ʻEikí ke u ngāue.”

Hili ʻema talanoá, naʻe fakaʻau ke mālohi ange ʻa e ongo ke u ngāue [fakafaifekaú]. Naʻá ku ongoʻi naʻe tokoniʻi au ʻe he Tamai Hēvaní ke u toe ʻiloʻi ʻa e hala ke u fou aí—naʻe fiemaʻu pē ke u ngāueʻi mo falala kiate Ia. Ko ia, ʻi he ʻaho hono hokó, naʻá ku kamata ngāue leva ki heʻeku foomu ngāue fakafaifekaú.

Falala ki he Hala ʻOku Fakatau Kiate Iá

Mahalo ʻe fakakaukau ha kakai ʻe niʻihi, “Ko e hā ʻa e ʻuhinga ʻokú ke siʻaki ai ʻa e ngaahi meʻa lelei hoʻo moʻuí ke ngāue fakafaifekaú?” Ka ʻoku ou tui kapau te u fai ʻa e meʻa ʻokú Ne kole maí, ʻe tokoniʻi au ʻe he Tamai Hēvaní ke u solova ʻa e meʻa kotoa pē.

ʻI he taimi ʻoku ou falala kakato ai ki he ʻOtuá, ʻokú Ne tokoniʻi au ke u ʻilo hoku hala ʻi he moʻuí. Kuó u ako ko ʻEne fānau makehe au pea ʻokú Ne ʻomi ha ngaahi faingamālie makehe ke u toe ofi ange ai kiate Ia. Koeʻuhí ʻoku ou ʻilo ko Hono ʻofefine au, ʻoku ʻikai fiemaʻu ia ke u muimui ʻi he hala ʻo e māmaní maʻakú—ʻoku ou ʻilo ʻoku lelei ange ʻa e hala ʻa e ʻOtuá maʻakú.

Naʻe pehē ʻEletā Petuliki Kealoni ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá: “Naʻe tokangaʻi ʻe heʻetau Tamai ʻofá ʻa e Fakatupu ʻo e māmani ko ʻení ki he taumuʻa pau ʻo hono ʻomai ha faingamālie ke tau … fakaʻaongaʻi ʻetau tauʻatāina ke fili naʻe foaki mai ʻe he ʻOtuá ke fili kiate Iá, ke ako, tupulaki, fakahoko ha ngaahi fehalaaki, fakatomala, ʻofa ki he ʻOtuá mo hotau kaungāʻapí, pea toe foki ki ʻapi kiate Ia ʻi ha ʻaho.”

ʻOku ou ofo ʻi he founga kuo tataki ai ʻe he ʻOtuá ʻeku moʻuí. ʻI heʻeku fakaʻaongaʻi ʻeku tauʻatāina ke filí ke muimui ʻi he hala foʻou ko ʻení mo ngāue fakafaifekaú, kuó u ongoʻi ai hono fakanonga ʻe he maama mo e ʻofa ʻa Sīsū Kalaisí ʻeku manavasiʻí. ʻOku ou ʻilo ko e taimi te u foki ai ki ʻapí, te u lava ʻo fai ha ngaahi fili lahi ange ʻi he loto-falala ʻi he hokohoko atu ʻeku falala kiate Kinauá.

ʻI he taimi ʻokú ke feinga ai ke muimui ki he Tamai Hēvaní, te Ne tokoniʻi koe ke ke falala ki hoʻo tauʻatāina ke filí, ʻo tatau ai pē pe ko e fē hala ʻokú ke fouá, koloá pē ke taki koe ʻe he hala ko iá ki ʻapi kiate Ia.