Ngaahi Tokoni Fakafolofolá
Sēnesi 37–41


“Sēnesi 37–41,” Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Motuʻá (2025)

Ngaahi Tokoni Fakafolofolá

Sēnesi 37–41

Naʻe ʻofeina ʻa Siosefa ʻe he ʻEikí pea mo ʻene tamai ko Sēkopé, ka naʻe fehiʻanekinaʻi mo meheka kiate ia hono ngaahi tokouá. Naʻe hanga ʻe he ngaahi tokoua ʻo Siosefá ʻo fakatau atu ia kia Potifā ʻi ʻIsipite. Naʻe tokoniʻi ʻe he ʻEikí ʻa Siosefa ʻi hono ngaahi faingataʻaʻiá. Naʻá ne taʻimālie ʻi he fale ʻo Potifaá kae tālunga mo hono tukuakiʻi hala iá pea ʻave ki he fale fakapōpulá. Naʻe faingamālie ʻa Siosefa ʻi he fale fakapōpulá peá ne fakaʻuhingaʻi ʻa e ngaahi misi ʻa e tangata pule fua ipu mo e tangata taʻo mā ʻa Feló. Naʻe fakaʻuhingaʻi leva ʻe Siosefa ʻa e misi ʻa Feló, ʻa ia naʻe fakatokanga ki ha honge ʻe hoko mai. Naʻe fokotuʻu ʻe Felo ʻa Siosefa ke hoko ko ha pule ʻi ʻIsipite, pea naʻe fakahoko ʻe Siosefa ha palani ke tānaki ha meʻakai ko e teuteu ki he hongé.

Ngaahi Maʻuʻanga Tokoní

Fakatokangaʻi ange: Ko hono fakaʻaongaʻi ha maʻuʻanga tokoni ʻoku ʻikai pulusi ʻe he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní ʻoku ʻikai ʻuhinga ia ʻoku poupouʻi ia pe ko e taha naʻá ne faʻú pe te ne fakafofongaʻi ʻa e tuʻunga fakaʻofisiale ʻo e Siasí.

Puipuituʻá mo e Fakamatalá

Sēnesi 37–45

Naʻe faitatau fēfē ʻa Siosefa mo Sīsū Kalaisí?

ʻE lava ke fakamanatu mai ʻe ha konga lahi ʻo e moʻui ʻa Siosefá ʻa Sīsū Kalaisi. Ko ha ngaahi sīpinga ʻeni ʻe niʻihi:

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 37:3

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Ko ha ongo foha ʻofeina kinaua.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mātiu 3:17; Mōsese 4:2

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 37:4

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe fakafisingaʻi kinaua ʻe ha niʻihi ʻo e fānau kehe ʻa ʻena tamaí.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

ʻĪsaia 53:3; Sione 1:11

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 37:18

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe fakatahataha ha kau tangata faʻufaʻu fakafufū ke fakafepakiʻi kinaua.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mātiu 26:3–4

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 37:23

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe toʻo hona valá meiate kinaua.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mātiu 27:28

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 37:26

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe lavakiʻi kinaua ʻe ha ongo tangata naʻe ui ko Siuta (“Siutasi” ko e faka-Kalisi ia ʻo e hingoa faka-Hepelū ko e Siutá).

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mātiu 27:3

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 37:28

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe fakatau atu kinaua ki he totongi ʻo ha pōpula ʻi hona kuongá—ko Siosefa ko ha konga siliva ʻe 20 pea ko Kalaisi ko ha konga siliva ʻe 30.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mātiu 27:3

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 37:29

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe fakasio ʻe he taʻokete ʻo Siosefá ia ʻi ha luo ne ʻikai ha taha ai; naʻe kumi ʻe he ʻAposetolo pule ʻa Kalaisi Ia ʻi ha fonualoto ne ʻikai ha taha ai.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Sione 20:3–6

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 39:10

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻá na ikunaʻi ha ʻahiʻahi lahi.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Hepelū 4:15; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 20:22

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 39:12–18

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe tukuakiʻi hala kinaua ki he faiangahalá.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mātiu 26:59

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 40:8; 41:16

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻá na foaki ʻa e lāngilangí ki he ʻOtuá ʻi he ngaahi meʻa lelei ne na faí.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Sione 8:28–29

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 42:8; 45:3–5

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe ʻikai ke fakatokangaʻi kinaua ʻe he kakai naʻe totonu ke nau ʻiloʻi kinauá.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Sione 6:42

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 45:1–5

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻe fakahā ʻe Siosefa ia ki hono ngaahi tokouá ʻi heʻenau toe omi ko hono tuʻo uá. ʻE fakahā ʻe Sīsū Kalaisi Ia ki he māmaní ʻi Heʻene Hāʻele ʻAnga Ua Maí.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mātiu 24:30–31; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 45:51–53

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 45:3–5

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻá na loto-fiemālie ke fakamolemoleʻi ʻa kinautolu naʻe fakatomalá.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Mōsaia 26:30

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Siosefá

Sēnesi 42:35; 45:7

Ngaahi faitatau ʻia Siosefa mo Sīsū Kalaisí

Naʻá na hoko ko ha fakamoʻui ki hona kakaí ʻo foaki ha mā ke nau moʻui ai.

Ngaahi potufolofola fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí

Sione 4:42; 6:35, 51; ʻAlamā 5:34

Sēnesi 37:3

Ko e hā ʻa e kofutuʻa naʻe ʻoange kia Siosefá?

ʻE lava foki ke ʻuhinga ʻa e foʻi lea faka-Hepelū naʻe liliu ko e “kofutuʻa” ʻi he Pulusinga ʻa Kingi Sēmisi ʻo e Tohi Tapú ki ha “kofu,” “pulupulu,” pe “teunga.” Kuo fokotuʻu mai ʻe he kau mataotaó ʻe lava ke fakamatalaʻi ʻe he kupuʻi lea “kofutuʻa pulepulé” ha vala naʻe tuitui lelei ʻa ia naʻe aʻu ki he ongo ʻaofinimá mo e vaʻé. ʻOku malava pē naʻe maʻu ʻe Siosefa ʻa e kofutuʻa ko ʻení ke fakafofongaʻi hono fatongia ko e foha ʻo e tofiʻa ʻo Sēkopé. Naʻe hoko e kofutuʻa ʻo Siosefá, fakataha mo ʻene ngaahi misí pea mo e ʻofa makehe ʻa ʻene tamaí ʻiate iá, ke fakalalahi ai e meheka ʻa hono ngaahi tokouá kiate iá.

Sēnesi 37:3, 23

Ko e hā ʻa e meʻa ‘oku akoʻi mai ‘e he Tohi ʻa Molomoná fekauʻaki mo e kofutuʻa ʻo Siosefá?

Naʻe ʻomi ʻe he ʻEikitau ko Molonaí ʻi he Tohi ʻa Molomoná ha fakamatala lahi ange fekauʻaki mo e kofutuʻa ʻo Siosefá ʻa ia ʻoku ʻikai lekooti ʻi he Tohi Tapú. Naʻá ne fakamatalaʻi naʻe haehae kongokonga ʻe he ngaahi tokoua ʻo Siosefá hono kofutuʻá pea nau tauhi ha konga ʻe taha. Naʻe kikiteʻi kimui ʻe he tamai ʻa Siosefa ko Sēkopé, naʻe fakataipe ʻe he toenga ʻo e kofutuʻa ʻo Siosefá ha toenga ʻo e hako ʻo Siosefá ʻa ia ʻe fakahaofi ʻe he ʻOtuá. Ko e kau Nīfai mo e kau Leimana ʻi he Tohi ʻa Molomoná ko ha “toenga ʻa [kinautolu] ʻo e hako ʻo Siosefá.” Naʻe talaʻofa ʻe he ʻEikí “ʻe ʻikai ʻauha ʻa [e] hako [ʻo Siosefá] lolotonga ʻa e kei tuʻu ʻa māmaní.”

ko hono toʻo ʻe he ngaahi tokoua ʻo Siosefá hono pulupulú

Tā fakatātaaʻi ʻo hono toʻo ʻe he ngaahi tokoua ʻo Siosefá hono pulupulú, ʻe Sam Lawlor

Sēnesi 37:34

Ko e hā e ʻuhinga naʻe haehae ai ʻe Sēkope hono kofú pea tui ha tauangaʻá?

Naʻe faʻa fakahoko ʻe he kakai ʻi he Fuakava Motuʻá ha ngaahi tōʻonga pe fakaʻilonga tukufakaholo ke fakahaaʻi ʻaki ʻenau loto-mamahí. Naʻe haehae ʻe Sēkope hono kofú peá ne tui ha tauangaʻa ʻi he taimi naʻá ne tui ai kuo mate ʻa Siosefá. Ko e tauangaʻá ko ha tupenu petepete ia naʻe ngaohi mei he fulufuluʻi kosí pe kamelí ʻa ia naʻe tui lolotonga e ngaahi taimi ʻo e tengihiá pe fakatomalá. Naʻe faʻa kau fakataha hono tui ʻo e tauangaʻá mo hono haehae ʻo e valá.

Sēnesi 38:6–30

Ko e hā e meʻa ʻoku mahino kiate kitautolu fekauʻaki mo e meʻa naʻe hoko ʻi he vā ʻo Siuta mo Temá?

Naʻe muimui ʻa e kau ʻIsileli ʻo e kuonga muʻá ki ha ʻulungaanga angamaheni ʻo e malí ʻa ia naʻe ʻiloa ko e “mali fakalīvaí.” Ko e Levir ko e foʻi lea faka-Latina ia ki he “tokoua ʻo e husepānití.” Fakatatau ki he lao angamaheni ko ʻení, naʻe ʻi ai e totonu ʻa ha uitou ʻoku ʻikai haʻane fānau ke mali mo e tokoua hoko hake hono husepānití pe ko e kāinga ofi taha [ʻo e husepānití] ʻoku kei moʻuí. Ko e fānau ko ia ʻoku fanauʻi ʻi he ngaahi mali fakalīvai ko ʻení, ʻe ohi hake kinautolu ko ha fakafofonga ʻo e husepāniti ʻo e fefiné kuo maté pea naʻe lau kinautolu ko ʻene fānau, kae ʻikai ko e fānau ʻa e tokoua [ʻo e husepānití] ʻoku kei moʻuí. Naʻe hoko foki ʻa e ngaahi mali fakalīvaí ke ne fakapapauʻi ʻe tokoniʻi ʻa e uitoú pea maʻu mo ha tofiʻa ʻi loto he fāmilí.

Hili e mālōlō ʻa e ongo ʻuluaki husepāniti ʻo Temá—ko e ongo foha lahi ʻo Siutá—naʻe palōmesi ange ʻa Siuta ʻe hoko hono foha hono tolu ko Silá ko hano husepāniti ʻi he taimi te ne fuʻu lahi aí. ʻI he taimi naʻe ʻikai tauhi ai ʻe Siuta ʻa e palōmesi ko ʻení, naʻe tafoki ʻa Tema ʻo fai ha anga kākā koeʻuhí ke ne lava ai ʻo maʻu ha fānau mo Siuta. Naʻe mei fakaʻatā ʻe he ngaahi tōʻonga ʻo e mali fakalīvaí ke mali ʻa Siuta mo Tema kapau he ʻikai lava ke mali ʻa Tema mo ha taha ʻo e ngaahi foha ʻo Siutá.

ʻOku ngalingali naʻe ʻiloʻi pē ʻe Tema ʻe lava ke hoko ha ngaahi nunuʻa fakamamahi ʻi heʻene ngaahi angafaí. ʻI he taimi naʻe fekau ai ʻe Siuta ke tutu ʻa Tema hili e ʻilo ʻokú ne feitamá, naʻe fakaʻaongaʻi ʻe Tema ʻa e foʻi mama, ʻū vesa mo e tokotoko naʻe ʻoange ʻe Siuta kiate iá ko ha fakamoʻoni ko ia ʻa e tamaí. Naʻe tala moʻoni ʻe Siuta ʻene angahalá peá ne pehē, “ʻOku tonuhia lahi ia ʻiate au.” Naʻe fakahaofi e moʻui ʻa Temá peá ne fanauʻi ai ha ongo māhanga tangata. ʻOku fakafou ʻi he foha ʻo Tema ko Felesí, ʻa e hoko ʻa Tema ko ha kui ʻa Sīsū Kalaisí.

Sēnesi 41:1

Ko e hā hono fuoloa ʻo e nofo pōpula ʻa Siosefá?

Naʻe ʻi he fale fakapōpulá ʻa Siosefa ʻi ha taʻu ʻe ua hili ʻene fakaʻuhingaʻi e misi ʻa e pule fua ipú mo e tangata taʻo maá. Naʻe fakatau atu ia ki he nofo pōpulá ʻi hono taʻu 17 nai, pea naʻá ne taʻu 30 ʻi he taimi naʻe fili ai ia ʻe Felo ke hoko ko e pule fika ua ki ʻIsipité. Ko hono fakakātoá, naʻá ne nofo pōpula ʻi ha taʻu ʻe 13 nai ʻi he fale ʻo Potifaá. ʻOku ʻikai fakamatala ʻe he lekōtí ʻa e fuoloa ʻo e ngāue ʻa Siosefa kia Potifā kimuʻa pea tuku pōpula iá, ka ko e foʻi moʻoni ko ia naʻá ne ngāue ʻo aʻu ki heʻene hoko ko e leʻo ʻo e fale fakapōpulá, ʻokú ne talamai ai naʻe ʻi ai ha vahaʻataimi kimuʻa pea toki kau atu ʻa e tangata fua ipú mo e tangata taʻo maá. ʻOku malava pē ke pehē naʻe nofo pōpula ʻa Siosefa ʻi ha taʻu ʻe tolu pe lōloa ange ai.

ko ha tā fakatātā ʻo Siosefa ʻo ʻIsipité ʻi he fale fakapōpulá

Siosefa ʻo ʻIsipité ʻi he Fale Fakapōpulá, tā fakatātaaʻi ʻe Jeff Ward

Sēnesi 41:2–5

Ko e hā ʻa e pulu mo e koane?

Ko e pulú [kine] ko ha foʻi lea ia ʻe taha ki he “fanga pulú [cattle],” pea ʻoku fakaʻaongaʻi ʻa e kupuʻi lea “fua koane” ke fakafofongaʻi ʻa e faʻahinga keleni kehekehe, hangē ko e uité mo e paʻalé.

Sēnesi 41:45

Ko e hā e ʻuhinga ʻo e hingoa faka-ʻIsipite ʻo Siosefá?

ʻOku ʻikai mahino e ʻuhinga faka-ʻIsipite ʻo e hingoa Safinati-peaneá. ʻOku kau ʻi he ngaahi fokotuʻu ki hono ʻuhingá ʻa e “ko ia ʻokú ne fakahā ʻa e meʻa ʻoku fufuú” pe “ʻoku folofola mai ʻa e ʻOtuá pea ʻokú Ne moʻui.”

Ako Lahi Ange

Siosefa ko ha sīpinga ʻo Kalaisi

Ko e faivelenga ʻa Siosefa ʻi he lotolotonga ʻo e ngaahi ʻahiʻahí

Ko e fono ‘o e angamaʻá

  • Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, “Angamaʻá,” Gospel Library

Ko e kikite ʻa Siosefa ki he hongé mo e mahutafeá

Mītiá

Ngaahi ʻĪmisí

ʻOku fakakaukau e ngaahi tokoua ʻo Siosefá ke fakatau atu ia ki ha kau fefakatauʻaki ʻIsipite

ʻĪmisi ʻo Siosefa ne fakatau atu ki ʻIsipité tā fakatātaaʻi ʻe William Brassey Hole (1846–1917) William Brassey Hole / Private Collection / © Look and Learn / Bridgeman Images

Ko hono fakatau atu ʻe he ngaahi tokoua ʻo Siosefá ia ki he kau fefakatauʻaki ʻIsipité

ʻOku Fakatau Atu ʻa Siosefa ʻe Hono Ngaahi Tokouá, tā fakatātaaʻi ʻe Ted Henninger

kau fefine ʻe toko nima ʻi ha ngaahi pulupulu, ʻoku nau fakafofongaʻi ʻa Mele, Lute, Patisepa, Lēhapi, mo Tema

Houʻeiki Fafine ʻi he Laine ʻo Kalaisí, tā fakatātaaʻi ʻe Sallie Clinton Poet

Ko hono fakaʻuhingaʻi ʻe Siosefa e misi ʻa e tangata fua ipú mo e tangata taʻo maá

Siosefa mo e Tangata Fua Ipú mo e Tangata Taʻo maá (ʻOku Fakaʻuhingaʻi ʻe Siosefa ʻa e Misi ʻa e Ongo Tamaioʻeiki ʻa Feló), tā fakatātaaʻi ʻe Del Parson

Ko hono fakaʻuhingaʻi ʻe Siosefa e misi ʻa e tangata fua ipú mo e tangata taʻo maá

Ko e Fakaʻuhingaʻi ʻe Siosefa ʻa e Misi ʻa e Tangata Fua Ipú mo e Tangata Taʻo Maá, tā ʻa François Gérard

Ko hono fakaʻuhingaʻi ʻe Siosefa e misi ʻa Feló

Siosefa, ko e Tokotaha Fakaʻuhinga ʻo e Misí, tā ʻa Kristi Kirisberg Harmon

Ngaahi Maʻuʻanga Fakamatalá

  1. Vakai, Paul Y. Hoskisson, “The Plan of Salvation in the First Six Books of the Old Testament,” ʻi he The Gospel of Jesus Christ in the Old Testament, ed. D. Kelly Ogden and others (2009), 55.

  2. Ko ha konga siliva ʻe uofulu ʻa e mahuʻinga pau ʻi he fono ʻa Mōsesé ki ha pōpula ʻi he vahaʻa ʻo e taʻu 5 ki he 20 (vakai, Levitiko 27:5). Ko e angamahení, ko e mahuʻinga ki ha pōpulá ko ha konga siliva ʻe 30 (vakai, ʻEkesōtosi 21:32).

  3. Tremper Longman III and Mark L. Strauss, The Baker Expository Dictionary of Biblical Words (2023), entry 3801, page 972.

  4. Vakai, Carol Frogley Ellertson, “The Sanctifying Power of True Ritual Worship,” ʻi he The Gospel of Jesus Christ in the Old Testament, ed. Ogden and others, 103. Susan Easton Black notes, “The suggestion that the coat had many colors comes from the Greek translation of Genesis” (400 Questions and Answers About the Old Testament [2013], 57).

  5. Neongo ko e ʻuluaki fānaú ʻa Lūpeni, ka naʻe mole meiate ia ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fānaú tuʻunga ʻi he faiangahalá (vakai, Sēnesi 49:3–4). “Naʻe maʻu ʻe Siosefa mo hono ongo fohá ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fānau naʻe totonu ke maʻu ʻe Lūpení, he ko Siosefa ʻa e ʻuluaki foha ʻo Sēkope mo hono uaifi hono ua ko Lesielí” (Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, “Lūpeni,” Gospel Library).

  6. Vakai, Sēnesi 37:11.

  7. Vakai, ʻAlamā 46:23–24.

  8. ʻAlamā 46:23; 3 Nīfai 10:17; vakai foki, Sēkope 2:25; 3 Nīfai 15:12.

  9. 2 Nīfai 25:21; vakai foki, 2 Nīfai 3:16.

  10. Vakai, Richard Neitzel Holzapfel and others, Jehovah and the World of the Old Testament: An Illustrated Reference for Latter-day Saints (2009), 245; Longman and Strauss, The Baker Expository Dictionary, “Sackcloth,” 699.

  11. Vakai, Bible Dictionary, “Levirate Marriage.”

  12. Camille Fronk Olson, “The Matriarchs: Administrators of God’s Covenantal Blessings,” ʻi he From Creation to Sinai: The Old Testament through the Lens of the Restoration, ed. Daniel L. Belnap and Aaron P. Schade (2021), 413.

  13. Vakai, Teutalōnome 25:5–6.

  14. Vakai, Olson, “The Matriarchs,” 412–13.

  15. Vakai, Olson, “The Matriarchs,” 413.

  16. Neongo ne ʻuhinga lelei pē ʻa Tema ke ne maʻu ha fānau mo Siuta, ʻa ia naʻá ne fatongia ʻaki hono tauhi iá, ka ko e founga kākā mo e angaʻuli naʻá ne fakahokó naʻe hala ia.

  17. Sēnesi 38:26. ʻOku ʻomi ʻe he fakamatala ko ʻení ha faikehekehe ʻi he angaʻuli ʻa Siutá mo e angatonu ʻa Siosefá ʻi heʻene fakafisingaʻi e ngaahi fakatauele ʻa e uaifi ʻo Potifaá ʻoku lekooti ʻi he Sēnesi 39.

  18. Vakai, Mātiu 1:3.

  19. Vakai, Sēnesi 41:1.

  20. Vakai, Sēnesi 37:2; vakai foki, Sēnesi 41:46.

  21. Vakai, Bible Dictionary, “Kine,” “Corn.”

  22. Bible Dictionary, “Zaphnath-paaneah.”

  23. Earl D. Radmacher and others, eds., NKJV Study Bible, 3rd ed. (2018), 70, note on Genesis 41:45.