2025
Ko Hono Tuku ke Ulo Atu ʻa e Maama ʻo Kalaisí ʻIate Kitautolú—Ngaahi Manatu Melie ki Heʻeku Tangataʻeikí
Liahona Tīsema 2025


“Ko Hono Tuku ke Ulo Atu ʻa e Maama ʻo Kalaisí ʻIate Kitautolú—Ngaahi Manatu Melie ki Heʻeku Tangataʻeikí,” Liahona, Tīsema 2025.

Houʻeiki Fafine ʻo e Fuakavá

Ko Hono Tuku ke Ulo Atu ʻa e Maama ʻo Kalaisí ʻIate Kitautolu—Ngaahi Manatu Melie ki Heʻeku Tangataʻeikí

ʻOku ulo lahi taha ʻetau māmá ʻi heʻetau ʻofa ʻo hangē ko e ʻofa ʻa Sīsuú.

tā fakatātā ʻo e hā ʻa e fetuʻú ʻi hono ʻaloʻi ʻo Sīsuú, fakataha mo ha ngaahi ʻata kehe

Tā fakatātaaʻi ʻe David Green

Mahalo kuo ʻi ai ha taha kuó ne ʻosi fakalaka atu ki he tafaʻaki ʻe taha ʻo e veilí—ko ha taha ʻokú ke fakaʻaongaʻi ha kiʻi taimi lahi ange ke fakakaukau ki ai ʻi Tīsema mo e taimi Kilisimasí.

Kiate au, ko ʻeku tamaí ia. ʻOku hoko hono ʻaho fāʻeleʻí ʻi Tīsema. Naʻá ne mālōlō hili pē ʻa e Kilisimasí ʻi he meimei taʻu ʻe 18 kuohilí.

Naʻe ʻi ai maʻu pē ha ngāue ʻa ʻeku tangataʻeikí ʻa ia naʻe fiemaʻu ai ke folau.

Naʻá ne folau ʻi he vakapuná ʻi ha taimi kimuʻa ʻi he meʻa fanongó (headphones pe earbuds). Naʻe ʻikai ha monitoa ʻi mui ʻi he sea ʻi muʻa ʻiate iá. ʻIkai ha meʻa fakafiefia ʻi he ʻinitanetí. ʻIkai ha telefoni toʻotoʻo, tepileti, pe komipiuta toʻotoʻo.

ʻI he taimi ko iá, ke fakaʻaongaʻi ʻa e taimí lolotonga hoʻo folaú, naʻe ʻi ai haʻo fili ʻe tolu: mohe; lau ha tohi, makasini, pe nusipepa; pe talanoa mo e tokotaha ʻoku tangutu ʻi ho tafaʻakí.

Naʻe fili maʻu pē ʻe heʻeku tangataʻeikí ʻa e fika tolú.

Naʻá ne foki mai mei heʻene folau kotoa pē mo ha talanoa fekauʻaki mo e tokotaha naʻe tangutu mo iá. Ko e talanoa ʻo ʻene moʻuí!

ʻOku ʻikai ke u ʻilo pe ko e hā ʻa e lahi ʻo e meʻa naʻe fakamatalaʻi ʻe heʻeku tangataʻeikí ʻo kau kiate iá. Ka naʻá ne maʻu ha malava fakaofo, ko ha meʻafoaki ʻo e tokotaha fanongó. Naʻe ongoʻi fiemālie ʻa e kakaí ʻi he feohi mo iá. Naʻa nau fiemālie feʻunga ke vahevahe ʻenau ngaahi talanoa fakatāutahá—ʻa e loto-mamahí mo e ikuná pea mo e meʻa kehe kotoa pē.

Pea koeʻuhí naʻe hoko maʻu pē ʻeku tangataʻeikí ko ha taha fakatuʻamelie, ko ha ākonga moʻoni ʻa Sīsū Kalaisi, ʻoku ou ʻiloʻi naʻe mavahe ʻa e kakaí mei heʻenau folau vakapuná, naʻa nau ongoʻi naʻe ʻiloʻi, fanongoa mo ʻofaʻi kinautolu, naʻa nau ongoʻi fiefia, mo fakatuʻamelie lahi ange ʻi he taimi naʻa nau heka hake aí.

Naʻe tui ʻeku tangataʻeikí ki he meʻa naʻe tohi ʻe ʻEletā Niila A. Mekisuele (1926–2004) ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá: “Kuo fai ʻe he ʻOtua tatau pē naʻá ne fokotuʻu ʻa e fetuʻu ko iá ʻi hono tuʻuʻanga pau ʻi he taʻu ʻe lauiafe kuohilí kimuʻa pea hā ʻi Pētelihema ke fakamanatuʻi hono ʻaloʻi ʻo e Valevalé, ʻa e tokanga tatau ke tuku ʻa kitautolu takitaha ʻi ha ngaahi ʻātakai pau maʻá e faʻahinga ʻo e tangatá koeʻuhí ka tau ala fai ʻeni, ke tau fakamāmaʻi ʻa e feituʻu ʻoku tau moʻui fakafoʻituitui aí, ke ʻoua naʻa ngata pē ʻi hono tataki ʻe heʻetau māmá ʻa e niʻihi kehé ka ke fakafiemālieʻi foki kinautolu.”

ʻI ha taimi ʻe taha, naʻe fakahaaʻi ʻe ʻEletā Mekisuele ʻa e fakakaukaú ni ʻi he founga ko ʻení: “Ko e palani mo e mātuʻaki fakapatonu [‘a e ‘Otuá] ‘oku ‘ikai ngata pē ‘i he‘ene kaunga ki he ngaahi ‘ātakai faka‘asitolofīsiká (atrophysical) ka ki he ngaahi ‘ātakai foki ‘o e tangatá. … Hangē ko e fetuʻu ʻo e Kilisimasí, ko kitautolu takitaha, kapau te tau faivelenga, ʻoku ʻi ai haʻatau taumuʻa naʻe tomuʻa fakanofo fakalangi kitautolu ki ai.”

Te ke tokanga nai ki he kakai ʻi ho ʻātakai fakaetangatá?

ʻA kinautolu kuo tuku ʻe he ʻOtua moʻoni ʻo e ʻunivēsí ʻi ho halá?

ʻI hoʻo hoko ko e ākonga ʻa Sīsū Kalaisí, te ke lava fēfē ʻo angaʻofa mo faitokonia lahi ange kinautolu ʻi honau halá?

ʻOku kole mai ʻe he tupuʻanga ʻo e maama kotoa pē—ʻa hotau Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí—ke tuku ʻa e maama ʻoku tau maʻu meiate Iá ke ulo atu ʻiate kitautolu (vakai, Mātiu 5:14–16; 3 Nīfai 12:14–16). Ko e founga ʻe taha ʻoku tau fai ai iá ko ʻetau tokanga ki he kakai ʻoku tau feohí. Fakatokangaʻi kinautolu. Fakafanongo kiate kinautolu. ʻOfa ʻiate kinautolu. ʻOku ulo lahi taha ʻetau māmá ʻi heʻetau ʻofa ʻo hangē ko e ʻofa ʻa Sīsuú.

ʻI he taimi ʻoku tau fakamanatua ai ʻi he faʻahitaʻu ko ʻení ʻa e ʻaloʻi ʻo Ia ko e tupuʻanga ʻo e maama kotoa pē, ʻoku ou vahevahe ʻeku tui ʻokú Ne ʻafioʻi fakafoʻituitui kitautolu pea ʻokú Ne ʻofa ʻiate kitautolu takitaha. ʻOku ʻikai ngata pē ʻi Heʻene fakamaama ʻa e halá ka ʻoku ʻomi foki ʻe Heʻene Fakalelei taʻefakangatangata mo vāofí ʻa e hala ki ʻapí.

Ngaahi Maʻuʻanga Fakamatalá

  1. Neal A. Maxwell, That My Family Should Partake (1974), 86.

  2. Neal A. Maxwell, The Christmas Scene (1994), 3.