Ko te Rongopai a Ihu Karaiti e Aro Pūmau ana ki te Whānau

E aro pūmau ana te whakaakoranga o Te Hāhi o Ihu Karaiti o te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri nei ki te whānau. Ko te temepara te poutokomanawa o tō tātou whakaakoranga e pā ana ki te whānau. Mā ngā tikanga tapu e whakawhiwhia ai i reira e taea ai te hoki whānau mau tonu ki te aroaro o tō tātou Matua i te Rangi.

Mai te te huinga whānui i Āperira 2025, i whakapuakina ake e Tumuaki Russell M. Nelson te hanganga o ngā temepara hou e 200. I aroha ia ki te whakapuaki i ngā temepara hou i te whakakapinga o ia huinga whānui, ā, e koa katoa tātou. Heoi anō, nā te mea he maha rawa ngā temepara ināianei kei ngā taumata tīmatanga noa o te whakamahere me te waihanga, e tika ana kia pōturi ake tā tātou whakapuaki i ngā temepara hou. Nō reira, i runga i te whakaae a te Kōrama o ngā Āpotoro Tekau Mā Rua, e kore mātou e whakapuaki i ētahi atu temepara hou i tēnei huinga whānui. Ka koke whakamua tātou ināianei ki te tuku i ngā tikanga tapu o te temepara ki ngā mema o te Hāhi puta noa i te ao, tae atu ana ki ngā wā e tika ana, ko hea hoki e tika ana kia whakapuakina ake te hanganga o ngā temepara hou.

I tuhia te wāhanga o taku kōrero kātahi anō au ka pānui whai muri iho i te matenga o tō tātou Tumuaki aroha a Russell M. Nelson. Ko ngā mea e whai ake nei ngā mea i tuhia, i tūtohia i ngā wiki e rua ki muri, engari e hāngai tonu ana ki aku whakaakoranga i whakaaweawehia mai e te Ariki.

Ko tā te whakapuakitanga o te whānau, i whakapuakina ai i ngā tau 30 ki muri, he whakapuaki “kua whakamanaia te whānau e te Atua” ā, “koia te poutokomanawa o te mahere o te Kaihanga mō te tauranga mau tonu o Ana tamariki.” Ka whakapuakina anōtia “e mana tonu ana te whakahaunga a te Atua ki Ana tamariki koia kia tini, ā, kia kapi te whenua.” “E whakapuaki ana mātou kua whakahaua e te Atua kia whakamahia te mana tapu whakawhānau i waenganui i te ira tāne me te ira wahine, koia ērā kua mārena ā ture hei tāne, hei wahine anō hoki.” Pērā anō-I whakaako a Erata Russell M. Nelson i tētahi huinga BYU ko te whānau te “mea nui i te mahere o te Atua. … Koia pū, ko tētahi o ngā pūtake o te mahere ko te whakateitei i te whānau.”

I ētahi wā e mōhiotia ana Te Hāhi o Ihu Karaiti o te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei koia tētahi hāhi whānau. Koia! E whakamāramahia ana ko te whānau tō tātou hononga ki te Atua me te pūtake o te oranga. Ko te rongopai a Ihu Karaiti te mahere a tō tātou Matua i te Rangi hei painga mō Ana tamariki ā-wairua. E taea ana e tātou te kī ake, nā, i whakaakona tuatahitia te mahere o te rongopai ki a tātou i te huinga o te whānau mau tonu, ka whakawhanakehia mā roto i ō tātou whānau i tēnei ao, ā, ko tāna he whakateitei i ngā tamariki a te Atua i roto i nga whānau mau tonu.

Ahakoa taua horopaki, kei reira tonu ngā wero. Kei ngā Whenua Tōpū o Amerika e kitea ana te whakangaromanga o te mārenatanga me te whakawhānautanga mai o ngā tamariki. Kua neke atu i te kotahi rau tau e heke haere ana ngā kāinga e ārahina ana e ngā mātua mārena, ā, he pērā hoki ki te taha whakawhānau pēpi. He pai ake te taha mārena me te taha whakawhānau pēpi i roto i ngā mema o te Hāhi, engari tino heke iho anō hoki. He mea whakahirahira mō ngā Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei kia kaua e wareware ki tō rātou māramatanga ki te pūtake o te mārena me te wāriu o ngā tamariki. Koinā te anamata e manakohia ana e tātou. “Nō te whānau te whakateiteitanga,” kua whakaakona mai tātou e Tumuaki Nelson “Mā roto anake i ngā tikanga tapu whakaora o te rongopai a Ihu Karaiti e whakateiteingia ai ngā whānau.”

E mārama ana ki te hekenga ihotanga o ngā tatauranga mārena me ngā tatauranga whakawhānau pēpi nā ngā take hītoria, engari me pai ake ngā mātāpono me ngā meatanga a te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei—ehara i te mea ka whai—i ērā āhuatanga.

I taku taitamarikitanga neke atu i te 70 tau ki muri, i noho au i runga i te pāmu o tōku koroua me tōku kuia i tētahi wāhi e whakahaerehia katoatia ana ngā mahi e te whānau. Kāore he pouaka whakaata, he hangarau rānei hei whakapōauau i ngā mahi a te whānau. Ko tāna kē, i ēnei rā, he tokoiti noa ngā mema e ū ana ki ngā mahi a te whānau ake. Nā te noho tāone me ngā waka o nāianei, ngā whakangahau maha kua whakaritea, me te whakawhitinga kōrero tere rawa atu kua māmā mā ngā rangatahi kia noho me te mea nei he whare manuhiri noa ō rātou kāinga i reira moe ai me te kai i tētahi kai, engari he iti rawa ngā whakahaere a ngā mātua i roto i ā rātou mahinga.

Kua memeha hoki te mana o ngā mātua nā te āhua o te nuinga o ngā mahi whai oranga a ngā mema o te Hāhi. I ngā wā o mua, ko te ū tahi a te whānau i roto i ngā uauatanga o te wā e arumia ana te whāinga kotahi tētahi āhuatanga i whakakotahi ai i ngā whānau—pērā i te whakararata i te taiao, te mahi hei oranga mō te whānau rānei. I whakaritea, ā, i whakahaerehia te whānau hei ope hao ohanga. I ēnei rā, ko te nuinga o ngā whānau he ope whakapau ohanga, kāore he take i reira o te āta whakariterite i te whānau, o te mahi tahi rānei.

I te memeha haeretanga o te mana mātua, he haepapa tonu nō ngā Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei i homai ai e te Atua ki te whakaako i ā rātou tamariki ki te whakarite mō tō tātou tauranga mau tonu (tirohia Whakaakoranga me ngā Kawenata 68:25). Me pēnei e te tokomaha i te mea he hanga rerekē ō tātou whānau katoa. He mea tūturu te wehenga mātua, te matenga, me te weheruatanga. I kite au i ēnei i roto i tōku ake whānau.

I mate tōku pāpā i a au e whitu tau te pakeke, nō reira i whakapakekehia mātou ko taku teina ko taku tuahine e tētahi māmā pouaru. I tārake tonu atu ia i ngā wā tino uaua rawa atu. I te mokemoke, kua whatia tōna wairua, engari i ārahina mātou e tana whakaako i te whakaakoranga o te Hāhi kua whakahokia mai nei. Ko tana inoi kia āwhinatia ia ki te whakatipu i ana tamariki, ā, ka manaakitia ia! I whakatipuria ake mātou i tētahi kāinga koa i reira tonu tō mātou pāpā kua mate. Nāna mātou i whakaako, nā, he pāpā tō mātou, ā, he hoatāne tāna, ā, ka noho hei whānau kotahi nā tō rāua mārena i te temepara. Kua haere noa tō mātou pāpā mō te wā poto nā te mea kua karangatia ia e te Ariki ki te mahi i tētahi atu mahi.

E mōhio ana ahau kāore i te tino koa ngā whānau maha, engari e taea ana e ngā māmā takakau katoa te whakaako e pā ana ki te aroha o tētahi Matua i te Rangi me ngā manaakitanga o te mārena i te temepara. Ka taea hoki e koe te pēnei! Nā te mahere o te Matua i te Rangi e pēnei ai te katoa. E whakamoemiti ana tātou katoa mō te mārena i te temepara me ōna manaakitanga o te hīritanga hei whānau mau tonu. Pērā i tōku māmā, e aroha ana mātou ki te taki i tā Rīhai whakaari ki tana tama a Hākopa, ā, mā te Atua “e whakatapu ō whakamamaetanga hei painga mōu” (2 Nīwhai 2:2). E hāngai ana tērā ki ngā whānau Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei, e piritahi ana, kāore rānei e piritahi ana i tēnei wā. He hāhi whānau tātou.

Ka whakakahangia, ā, ka whakahonoa tātou e ō tātou whakaakoranga me tō tātou whakapono ki ngā whānau mau tonu. Kua kore rawa au e wareware ki te whakaari mai a tōku koroua, i te wā e noho ana mātou ki tōna pāmu e tata ana ki Payson, Utah. Nāna te pūrongo pōuri i kōrero mai ai ki ahau kua mate tawhiti atu tōku pāpā i Denver, Colorado. I oma atu au ki tōku ruma, ā, ka tūturi ki te taha o tōku moenga, e tangi hotuhotu ana. Ka whai mai tōku koro, ā, ka tūturi hoki ia ki tōku taha ka kī, “Māku hei pāpā mōu.” He tauira kaha rawa tēnei whakaari o te kaha o ngā koroua me ngā kuia hei whakakī i ngā whāwhārua i roto i ngā whānau i ngā wā kāore i reira tētahi o ngā mema o te whānau.

Ko ngā mātua—ahakoa takakau, ahakoa mārena me ērā atu pērā i ngā koroua kuia e whakakī ai i aua tūranga mō ngā tamariki—he kaiako mātanga rātou. Ko te whakatauira te whakaakoranga pai ake. Ko te whānau te wāhi tika rawa ki te whakatauira me te ako i ngā mātāpono mau tonu pērā i te hiranga nui o te mārenatanga me ngā tamariki, arā, te pūtake o te oranga me te puna o te koa. Koia hoki te wāhi pai ake ki te ako i ngā akoranga nui o te oranga, pērā i te aroha, te murunga hara, te mahi pai me te wāriu o te mātauranga me te mahi pono.

E tika ana, he tokomaha rawa ngā mema o te Hāhi e whai whānau ana kāore e whakapono ana ki nga mātāpono me ngā aronga o te Hāhi. Me aroha, ā, me manawanui tātou ki a rātou. I a tātou e nohotahi tētahi me tētahi, me matua mahara tātou kāore e mau nei te taumata ikeike o te tika e whaia nei e tātou ki ngā āhuatanga o tēnei oranga. E whakaū ana te whakaakoranga nui i Whakaakoranga me ngā Kawenata 138:57–59 ka hono tonu te rīpenetātanga me te tipuranga o te wairua i roto i te ao wairua whai muri i tēnei oranga. He mea whakahirahira ake, i ngā whānau e whakakotahi mai ana ki te whakakaha tētahi i tētahi, me matua mahara tātou ka taea ngā hara me ngā hē e meatia nei e tātou i tēnei oranga te muru mā roto i te rīpenetātanga nā te Whakamārietanga whai korōria o Ihu Karaiti.

Ko tō tātou Kaiwhakaora a Ihu Karaiti tō tātou whetu mārama. Ka manaakitia tātou mehemea ka whai tātou i Ana whakaakoranga o te whakahere. Ko te whai i te Karaiti me te tuku i a tātou anō ki te mahi tētahi ki tētahi te rongoā pai mō te matapiko me te whakaaro mōu anake e horapa haere ana i te ao.

He haepapa anō tō ngā mātua ki te whakaako i ā rātou tamariki ngā mātauranga o te oranga me ngā tikanga o te rongopai. Ka whakakotahi mai te whānau ina mahitahi rātou. Mā ngā māra kai whānau e whakapakari ai i ngā hononga whānau. Mā ngā mahi harikoa a te whānau e whakakaha ai i ngā herenga whānau. Ko te noho hōpuni, ngā mahi hākinakina, me ērā atu mahi pārekareka e whakakaha ai i ngā hononga o te whānau. Me whakarite e ngā whānau ngā huinga whānau kia mahara ai ki ngā tūpuna, mā konā huri ai te aro ki te temepara.

Me whakaako e ngā mātua ngā āhuatanga e tika ana mō te oranga, tae atu ana ki te whakapai i te iāri me te kāinga. He mahi pai te ako i ngā reo e whakaritea ai mō ngā mahi mihingare. He pai ngā mātua me ngā kaumātua hei kaiako mō ēnei kaupapa. Ka pūawai ngā whānau i ngā wā e ako tahi ai rātou, ā, ina huitahi e pā ana ki ngā take e pā ana ki te whānau.

Ka kī ake ētahi, “Kāore mātou e whai taima ana mō aua mea.” Ki te hia rapu wā ki te mahi i ngā mea e tino pai ana mō te whanau, ka kite ngā mātua tokomaha ka taea te whakakā i ō rātou whānau mehemea ka whakaweto i ā rātou hangarau. Ā, kia mahara koutou ngā mātua, ko te tino hiahia a ngā tamariki ko te nohotahi me koe.

Ka tau mai ngā manaakitanga maha ki ngā whānau e inoi tahi ai, e tūturi ana i te pō me te ata ki te tuku i ngā whakawhetai mō ngā manaakitanga me te inoi mō ngā take o te wā. Ka manaakitia anō hoki ngā whānau i a rātou e koropiko tahi ana i ngā huinga hāhi me ērā atu huinga whakapono. Ka whakakahangia hoki ngā herenga whānau e ngā kōrero ā-whānau, mā te whakarite i ngā mahi tuku iho ā-whānau, me te kōrero i mō ngā āhuatanga ā-wairua ki a rātou. I whakamaharatia tātou e Tumuaki Spencer W. Kimball “he mea kaha rawa ngā kōrero whakaaweawe nō ō tātou ake oranga me ērā a ō tātou tūpuna.” Koirā i te nuinga o te wā ngā puna whakaaweawe pai ake mō ō tātou uri.

E whakaaturia ana e au ko te Ariki a Ihu Karaiti te Tama Kotahi Anake a te Atua tō tātou Matua Ora Tonu. E tono ana Ia ki a tātou kia whai i te ara kawenata e ārahina ana ki te huinga kahurangi o te whānau. Mā ngā mana hīri o te tohungatanga, e whakahaerehia ana e ngā kī kua whakahokia mai i te Temepara o Katarana,5 e whakakotahi mai nei i ngā whānau mō āke tonu atu. (tirohia Whakaakoranga me ngā Kawenata 110:13–16). Kei te whakahaerehia aua mea i tēnei wā i roto i ngā temepara maha o te Ariki e hangaia ana huri noa i te ao. He tūturu tēnei. Tukua tātou kia tautoko, koinei taku inoi, i runga i te ingoa o Ihu Karaiti, āmine.