Te Whakapuakitanga o Te Whānau—Ngā Kupu a te Atua

Ko tēnei hui whānui o te Oketopa 2025 e tohu ana i te 30 tau-tanga mai i te pāhotanga o “Te Whānau: He Whakapuakitanga ki te Ao.” He mea nā te Atua, ko tēnei Whakaputanga me ōna kupu whakaatu, i hangaia “hei hiki, hei whakakaha i te whānau hei tokatū moana ki te porihanga.”

He whānau tō tēnā, tō tēnā o tātou, ahakoa he māmā, he pāpā, he tamāhine, he tamaiti, mokopuna, kaumātua, matua, he tuakana, he teina, he whanaunga rānei. Ko te mea nui, hei tā te whakapuakitanga, “he tamaiti wairua aroha tātou nā ō tātou mātua i te rangi … [ā], he āhua atua, he oranga tapu tā tēnā, tā tēnā.”

I te wā i karangatia au ki te Apotorotanga tapu i te tau 2015, i tohutohua mai ki a au: “Nāianei, nāu tēnei whakapuakitanga. Tō ingoa [e tohu ana ki ngā kupu ‘Kaunihera o ngā Apotoro Tekau mā Rua’ i te taitara] i konei. Wherawherahia, whakaakona me he taonga nōu ake.

He tino aroha nōku ki te whakapuakitanga o te whānau. Kua tuku whakaaturanga ahau huri noa i te ao mai i Awherika ki Ahitereiria, me ngā wāhi katoa i waenganui mō te haepapa o te whānau i roto i te mahere mutunga-kore o te Atua. He mea ahu mai i te Atua, nōreira kia mātapōporetia pērā i ērā atu o ngā kupu a te Atua.

Kia maumahara, e aku tuakana, e aku tuahine, i mea ake au i tētahi hui whānui o mua, mai i tēnei anō pourewa: “He mea nui ngā kupu.”

Anei he whakamārama mō te takenga mai o te whakapuakitanga nei, hei pito matua mō tā tātou whakapono.

I te tau 1994, kotahi tau i mua i te whakapuakitanga, i matapaki te Korama o ngā Apotoro Tekau mā Rua i te āhua o te hapori me ngā kāwanatanga e tīmata ana ki te kaupare atu i ngā ture a te Atua mō te whānau, te mārena, me te ira tangata. Engari kīhai i mutu ki reira,” i whakamārama mai a Tumuaki Russell M. Nelson nō muri mai. I kite mātou i ngā mahi a ētahi hapori e ngana ana kia whakakore i ngā paerewa me ngā here katoa mō ngā mahi moe tangata. I kite mātou i te rangiruatanga o te ira tangata. I matakite mātou i te katoa.”

I whakatau te Tekau mā Rua kia whakaritea tētahi tuhinga, he whakapuakitanga ōkawa, e whakarāpopoto ana i te tūnga o te Hāhi mō te whānau. I taua tau rā, i whakarite ēnei Apotoro, ngā matakite i karangatia e te Atua, i tētahi whakapuakitanga mō te whānau. I maumahara a Tumuaki Dallin H. Oaks, i tahuri ā-īnoi rātou ki te Ariki kia mōhio ai he aha ngā ngako o roto, me pēhea hoki te whakatakoto.” I tukuna e rātou taua whakapuakitanga ki te Tumuakitanga Tuatahi, arā, ki ngā Tumuaki, a Howard W. Hunter, a Gordon B. Hinckley, rātou ko Thomas S. Monson, kia āta whakaarohia.

I ngā mārama ruarua i muri mai, i te Maehe o te tau 1995, ka mate a Tumuaki Hunter, ā, ka noho a Tumuaki Hinckley hei Tumuaki tekau-mā-rima o te Hāhi. I riro mai te mana whakatau mō te whakapuakitanga ki ōna ringaringa. Hei āhea te wā tika hei whakapuaki i tēnei tauākī ki te Hāhi? I tae mai taua wā, e ono marama i muri mai.

I ngā rāngi ruarua i mua i te Hui Atawhai whānui i te 23 o Hepetema, i mua tonu i te hui whānui o te Hāhi, ka hui tahi ai a Tumuaki Hinckley me ōna kaikaunihera ki te Tumuaki o te Hui Atawhai Matua. Pērā anō i ngā Apotoro, i pōrarurarutia hoki ngā tuahine mō ngā take wāhine me ngā whānau. Ko tā rātou aronga mō te hui e tū mai ana, ko ngā whānau.

Kua whakaritea a Tumuaki Hinckley kia kōrero ki ngā wāhine i taua huihuinga. I āta whakaaro ia mō te huarahi o āna kōrero. Ka haere tonu te wānanga, ka puakina e ia i te ingoa o te tuhinga hou, kāore anō kia pāhotia ki te ao, arā, “Te Whānau: He Whakapuakitanga ki te Ao.” Ko te hui nei mō ngā wāhine te wāhi tika hei whakaputa i te Whakapuakitanga mō te whānau?

Nō muri mai ka whakamārama mai a Tumuaki Matua o te Hui Atawhai, a Tumuaki Elaine Jack: “Kāore mātou i mōhio he aha rawa taua tauākī mō te whānau i taua wā. … Nā te taitara, ka whakaaro [mātou] mehemea he mea e pā ana ki te whānau … he mea pai rawa tērā. … He tānga manawa, i te mōhio hoki, kei reira ngā mema o te Kōrama o ngā Apotoro Tekau Mā Rua e whiwhi ana i te whakakitenga.”

Inā te whai mana hītori-nui o taua Hui Atawhai i taua Rāhoroi rā. I taua hui, i tākina e Tumuaki Hinckley i te Whakapuakitanga mō te Whānau ki ēnei kupu hirahira: “I te nui o te tinihanga e whakaarotia ana he pono, i te tini o ngā whakapoapoa e pā ana ki ngā paerewa me ngā uara, i te maha hoki o ngā whakawai e kume ana i te tangata kia poke i te āhua o te ao, kua whai mātou kia whakatūpato, kia whakatūpato tōmua hoki … mō ngā paerewa, ngā whakaakoranga, me ngā tikanga e pā ana ki te whānau, kua kīia tonutia e ngā poropiti, ngā matakite, me ngā kaiwhakaatu o te hāhi puta noa i tōna hītori.”

Ā, ka pānui ia i te katoa o te Whakapuakitanga. Ā, e ai tā te Ariki kupu: “Ahakoa mā tōku ake reo, mā te reo rānei o āku pononga, he ōrite tonu.”

E mea ana te Whakapuakitanga, “ko te whānau he mea whai mana nā te Atua” E aroha nui ana au ki te kehokehotanga o taua kōrero. Ko te whakapuakitanga he karanga ki a tātou kia noho i tēnei ao kikokiko me te maumahara tonu ki te ira atua kei roto i a tātou, me te oranga tonutanga kei mua i a tātou. I whakaako a Tumuaki Nelson: “He tamariki wairua tūturu koutou nā te Atua. … Kaua e rangiruatia: kei ngā rangi tūhāhā ō koutou pito mata. Mā tō koutou ū ki te kimi, ka whakaaturia mai e te Atua tō koutou pito mata.”

I te wā i pāhotia, kāore te whakapuakitanga i hāngai ki ngā whakaaro o te tokomaha o te ao. Kāore i taua wā. Kāore hoki i nāianei. He hunga kei te whakahē i ngā kōrero o te whakapuakitanga e pā ana ki te whānau, te mārena, me te ira tangata. E mea ana ētahi kia unuhia e te Hāhi, kia whakarerekētia, kia whakarērea rānei taua whakapuakitanga.

Ko te Whakapuakitanga mō te Whānau, e rite ana ki tā Tumuaki Hinckley mea ai, he whakaakoranga, e aku tuakana, e aku tuahine arohaina. Ehara ngā mātāpono o roto i te hē, engari e tino hāngai ana ki Tā te Ariki ara kawenata. Ko ngā whakaakoranga o te Whakapuakitanga i whakakitea mai e tō tātou Ariki, a Ihu Karaiti, ki āna Apotoro i taua wā, ā, tae noa mai ki tēnei rā. Nōna tēnei Hāhi, ā, nāna hoki i whakarite i ngā pono e ārahi nei i tō tātou oranga.

Tērā pea ka pēnei ētahi o ō koutou whakaaro mō te whakapuakitanga: “Kāore tēnei e tika ana mōku.” “He mea aroha-kore” “Kāore taku whānau e pērā ana te rite.” “Kāore au e hāngai atu ana”

Mō te hunga e āwangawanga ana, kia mōhio koutou he tamaiti koutou nā ō koutou mātua i te rangi, ā, he wāhanga koutou nō te whānau o tō koutou Matua i te Rangi. Kāore he tangata e mōhio ake ana ki a koe, e aro nui ake ana rānei ki a koe, i a Ia. Tahuri atu ki a Ia; tukuna tō ngākau ki a Ia; whakawhirinaki atu ki a Ia me āna kupu whakaari. He whānau tāu i roto i tō Kaiwhakaora, a Ihu Karaiti, e aroha nui ana ki a koe. I haere mai Ia ki te ao ki te utu mō ō tātou hara, kia amo ake hoki i te taumahatanga o ō tātou hē me ō tātou rā tino uaua. E mārama ana Ia ki ngā mea e pā ana ki a koe, me ngā kare ā-roto e rongo nei koe. Tahuri atu ki a Ia; me whakapono ka tukuna mai e Ia te Wairua Tapu hei hoa mōu, hei hiki i a koe, hei ārahi hoki i a koe. Kia rongo koe i tō rāua aroha e “hora nei ki roto i ngā ngākau o ngā tamariki a te tangata; … ko te mea e tino hiahiatia ana i runga i ngā mea katoa … ā, ko te mea e tino reka rawa atu ki te wairua.”

E tino aroha ana ngā Apotoro katoa a te Ariki ki a koutou. E inoi ana mātou mō koutou, ā, e rapu ana mātou i te arahitanga a te Ariki mō koutou. Noho tonu mai. E ora ana koutou i roto i tētahi wā uaua, i te wā e whai ana te hoariri ki te hopu i a koutou māna anō. Kaua e tukua kia kumea koe e ia. Ā, mēnā kua kumea kētia koe, hoki mai. E toro atu ana ō mātou ringa ki a koe, pērā anō hoki me ērā o te hunga e aroha ana ki a koe.

E mea ana te Tauākī, “He herenga tapu tā ngā mātua ki te whakatipu i ā rātou tamariki i runga i te aroha me te tika.” Ka whakapūmau tuaruatia te Pukapuka a Moromona i tēnei pono. I te rerenga tuatahi o te upoko tuatahi, ka pānui tātou “Ko au, ko Nīwhai, i whānau mai i ngā mātua pai.” Tokohia o tātou kua tīmata i te Pukapuka a Moromona—ā, kua tīmata anō, ā, anō hoki—ā, i taua mahi kua mau rawa ēnei kupu ki roto i ō tātou hinengaro? Titīa ki te ngākau.

Ko tētahi o aku tino kōrero i roto i te Whakapuakitanga e pēnei ana: “Kia noho hari te whānau, ka tū ki runga i ngā akomanga a te Ariki a Ihu Karaiti.”

Ko wai kāore i te hiahia kia harikoa?

He aha rā ngā whakaakoranga a Ihu Karaiti? Arā anō, e mea ana te whakapuakitanga: “Ko te whakapono, te inoi, te ripeneta, te muru hara, te whakaute, te aroha, te atawhai, te mahi, me ngā mahi pārekareka ngākau pai.”

Kāore e kore ka harikoa te oranga mā te whakatīnana i ēnei mātāpono matua. E kore tātou e hara-kore; engari ka taea e tātou te whai i ngā kupu whakaaro nui a Tumuaki Hinckley: “Me whakapau kaha koe kia angitū ai ō mahi.”

Ka pānui tātou i te whakapuakitanga, “Mā ngā pāpā e arahi … i runga i te aroha me te tika,” ā, “kei ngā whaea te pitomata matua ki te poipoi i ngā tamariki.” Ehara i te mea ko teArahihe whakatuanui, ā, ehara hoki i te mea ko tepoipoi he tūranga tuarua. Kua hoatu e te Atua ki te tāne, ki te wāhine hoki, he tūranga motuhake, mana taurite, mana nui, e hāpai ngātahi ana i tētahi ki tētahi.

Anei tētahi tauira matawhaiaro.

I ako māua ko taku wahine ki te āta mahi tahi hei hoa taurite whai muri i tētahi rā i whakatau ai au ki te hanga whakatau nui, me te kore ui atu ki a ia. I tūmeke ia i aku mahi, i ohorere hoki ia, ā, i raru nui ia i taua āhuatanga. Nō muri mai, ka meatia e ia i ōna ringa ki ōku pakihiwi, ka pākaha mai tana kī, “E Ron, tēnā koa, kaua rawa e pēnā anō ki ahau.” Mai i taua wā, kua noho tahi māua i runga i te ngākau me te whakaaro kotahi.

Ka kitea e tātou i te whakapuakitanga ā-whānau: “E herea ana ngā pāpā me ngā whaea kia āwhina tētahi i tētahi hei hoa taurite.”

He kupu nui teTaurite. I ngā tau kua pahure, i a māua ko Tuahine Rasband e mahi tahi ana i ngā mea e kīia ana i te whakapuakitanga he “kawenga tapu”, kua waihanga māua i tētahi hononga marena i runga i te mana taurite. I te mea kua mārena katoa ā māua tamariki, kua haere tonu māua ko Sister Rasband ki te ārahi i a rātou me ā rātou hoa ki te ako me pēhea te noho hei hoa taurite.

Ki te arotahi tātou ki te korōria o te Atua, ka whakaute tātou tētahi ki tētahi, ka tautoko hoki tētahi ki tētahi. Ko aua tauira tapu o te tika e arahi ana ki te pūmautanga i ā tātou oranga takitahi, i ā tātou whānau, me te hapori whānui hoki.

Kua tukuna mai e tō tātou Matua i te Rangi te whakapuakitanga ā-whānau hei ārahi i a tātou ki a Ia ki te Kāinga, hei āwhina i a tātou ki te ako, kia kī i te aroha, te kaha, te whāinga, me te māramatanga mutunga-kore. Ki tōku wairua katoa, e inoi ana au kia noho tata koutou ki a Ia me tana Tama Arohaina. Ka oati au, i a koutou e pēnei ana, ka whakaaweawe, ka ārahi hoki te Wairua, ā, ka āwhina i a koe ki te rongo i tō rātou rangimārie kua oati, e “nō reira te māramatanga katoa e whakarārangi ana.” I roto i te ingoa o Ihu Karaiti, āmine.