Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

Votoatiny
Pejin-dohateny
Teny fanolorana ny Boky torolalana ho an’ny mpampianatra
Lesona momba ny Testamenta Taloha
- Tonga soa ato amin’ny Testamenta Taloha
- Mosesy 1; Abrahama 3
- Genesisy 1–2; Mosesy 2–3; Abrahama 4–5
- Genesisy 3–4; Mosesy 4–5
- Genesisy 5; Mosesy 6
- Mosesy 7
- Genesisy 6–11; Mosesy 8
- Genesisy 12–17; Abrahama 1–2
- Genesisy 18–23
- Genesisy 24–33
- Genesisy 37–41
- Genesisy 42–50
- Eksodosy 1–6
- Paska
- Eksodosy 7–13
- Eksodosy 14–18
- Eksodosy 19–20; 24; 31–34
- Eksodosy 35–40; Levitikosy 1; 4; 16; 19
- Nomery 11–14; 20–24; 27
- Deoteronomia 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josoa 1–8; 23–24
- Mpitsara 2–4; 6–8; 13–16
- Rota; 1 Samoela 1–7
- 1 Samoela 8–10; 13; 15–16
- 1 Samoela 17–18; 24–26; 2 Samoela 5–7
- 2 Samoela 11–12; 1 Mpanjaka 3; 6–9; 11
- 1 Mpanjaka 12–13; 17–22
- 2 Mpanjaka 2–7
- 2 Mpanjaka 16–25
- 2 Tantara 14–20, 26, 30
- Ezra 1; 3–7; Nehemia 2, 4–6, 8
- Estera
- Joba 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Salamo 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Salamo 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Salamo 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Ohabolana 1–4; 15–16; 22; 31; Mpitoriteny 1–3; 11–12
- Isaia 1–12
- Isaia 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaia 40–49
- Isaia 50–57
- Isaia 58–66
- Jeremia 1–3; 7; 16–18; 20
- Jeremia 31–33; 36–38; Fitomaniana 1; 3
- Ezekiela 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniela 1–7
- Hosea; Joela
- Amosa; Obadia; Jona
- Mika; Nahoma; Habakoka; Zefania
- Hagay 1–2; Zakaria 1–4; 10–14
- Malakia
Lesona Fiomanana hiatrika ny fiainana
- Fifehezana fotopampianarana: Mitady ny valin’ireo fanontaniako
- Fahaiza-manao momba ny fandalinana soratra masina
- Ho zatovo mahery!: Fanaovana safidy
- Manorina fizakan-tena
- Fahasalamana ara-batana sy ara-pihetseham-po
- Fiomanana amin’ny fianarana sy asa hatao any aoriana
- Mahomby any an-tsekoly
- Fiomanana ho misiônera
- Fiomanana ho any amin’ny tempoly
- Fampianaran’ireo mpitarika ao amin’ny Fiangonana
Tovana

Mikolokolo fomba fisainana mahasoa: ”Ny saina tsy miovaova [Aminao]”

”Mikolokolo fomba fisainana mahasoa: ’Ny saina tsy miovaova [Aminao],’” Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera (2026)

”Mikolokolo fomba fisainana mahasoa: ’Ny saina tsy miovaova [Aminao],’” Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

Fahasalamana ara-batana sy ara-pihetseham-po: Lesona 183

Mikolokolo fomba fisainana mahasoa

”Ny saina tsy miovaova [Aminao]”

Young woman sitting looking off into the distance

Afaka miantraika amin’ny zavatra tsapantsika sy ny safidy ataontsika isan’andro ny eritreritsika. Ny eritreritra sasany dia manampy antsika handray fanapahan-kevitra tsara raha ny hafa kosa dia afaka mitarika ny fahatsapantsika sy ny asantsika ho amin’ny ratsy. Satria mahafantatra sy mahatakatra ny eritreritsika ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy (Salamo 139:1–2), dia afaka manampy antsika hamorona fomba fisainana mahasoa ny fifantohana amin’Izy Ireo. Ity lesona ity dia afaka manampy ny mpianatra hitodika any amin’ny Mpamonjy rehefa mametraka lamina ara-pahasalamana izy ireo.

Fiomanan’ny mpianatra: Asao ny mpianatra mba hihaino tsara ireo eritreritra ananan’izy ireo mandritra ny tontolo andro. Azon’izy ireo atao mihitsy aza ny misaintsaina ny zavatra tsapany avy amin’ireo eritreritra ireo.

Sahanasa fianarana azo atao

Ny fiantraikan’ny eritreritsika

Azonao atao ny manomboka ny fotoam-pianarana amin’ny alalan’ny fanomezana ny mpianatra 30 segondra hanoratra ny sasany amin’ireo eritreritra nananan’izy ireo omaly na androany.

Hevero ny haneho eo amin’ny solaitrabe ireto sary manaraka ireto. Azonao atao ny manazava fa io kisary io dia afaka maneho ny fiatraikan’ny fomba fisainantsika amin’ny zavatra ataontsika sy ny fivoarantsika. Raha tsy mahafehy azy ireo amin’ny fomba mahasoa isika dia mety hitarika antsika hanana fahatsapana ho tsy afa-manao zavatra ireo fomba fisainana tsy manampy. Mety hihevitra isika indraindray fa voafetra ny fahafahantsika mandray fanapahan-kevitra sy mandray andraikitra. Rehefa mifantoka amin’ireo eritreritra ireo isika dia lasa mahatonga antsika hanana fahatsapana ratsy amin’ny tenantsika sy ny hafa izy ireo. Ny fomba fisainana mahasoa dia manampy antsika handroso. Manampy antsika hahafantatra ny fahafahantsika manao asa amim-pinoana an’i Jesoa Kristy izy ireo.

Inona avy ireo karazana eritreritra mety mahatonga antsika hahatsapa ho tsy afa-manao zavatra (ilay lavaka)? Inona avy ireo karazana eritreritra manampy antsika handroso (ilay lalana)?

Mety hilaza eritreritra toy izao ny mpianatra: ny hoe ”Nahatezitra ahy ianao” dia mety hahatonga azy ireo hahatsapa ho tsy afa-manao zavatra. Ny fieritreretana hoe ”Afaka manandrana indray aho” dia afaka manampy azy ireo hiroso hatrany.
Inona avy ireo fanapahan-kevitra sasantsasany mety horaisin’ny olona iray avy amin’ny eritreritra tsy mety na tsy mahasoa?

Makà fotoana hanasana ny Fanahy hanampy anao hamantatra ny nahitanao ny eritreritrao miantraika amin’ny zavatra ataonao. Rehefa mandalina ianao dia mikatsaha fitaomam-panahy hahafantarana ny zavatra azonao atao mba handresena ireo fomba fisainana ratsy ireo.

Mampifantoka ny eritreritsika amin’i Jesoa Kristy

Rehefa mikatsaka ny hifehy ireo fomba fisainana tsy mahasoa na tsy mety isika dia mety mahasoa ny mampifantoka indray ny saintsika amin’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy. Mba hanampiana ny mpianatra hahita ireo fomba nampanantenain’ny Tompo fa hitahiana antsika rehefa mifantoka Aminy isika dia hevero ny hampiseho ireto andinin-tsoratra masina manaraka ireto. Azonao atao ny mandamina ireo mpianatra ho ao anatin’ny vondrona misy olona telo ary manasa ny mpianatra tsirairay handalina andinin-tsoratra masina iray ary hizara ny zavatra nianarany.

Isaia 26:3–4

Jakôba 3:1–2

Fotopampianarana sy Fanekempihavanana 6:23, 36–37

Inona avy ireo fitahiana azontsika rehefa mampifantoka ny saintsika (eritreritra) amin’i Jesoa Kristy isika?

Azonao soratana eny amin’ny solaitrabe ity fitsipika manaraka ity: Rehefa mampifantoka ny saintsika amin’i Jesoa Kristy isika dia hanome fiadanana sy tanjaka ho antsika Izy.

Mba hampitomboana ny fahatokian’ireo mpianatra fa ny Mpamonjy dia hanampy azy ireo hampifantoka ny sain’izy ireo Aminy, dia azonao atao ny mampiseho ilay horonan-tsary hoe ”Filling Our Minds with the Power of Jesus Christ” (2:07) ho solon’ny teny nambaran’ny Loholona Andersen etsy ambany.

2:7
Amin’ny fomba ahoana araka ny eritreritrao ny fifantohan’ny saintsika amin’i Jesoa Kristy no hanome fiadanana sy tanjaka ho antsika?

Ny Loholona Neil L. Andersen ao amin’ny Kôlejin’ny Apôstôly Roambinifolo dia nampianatra ny fomba ahafahantsika mampifantoka ny saintsika amin’i Jesoa Kristy.

13:25

Ny famenoana ny saintsika amin’ny herin’i Jesoa Kristy dia tsy midika hoe Izy irery no eritreretintsika. Midika kosa anefa izany fa ny eritreritsika rehetra dia voafefy ao amin’ny fitiavany sy ny fiainany sy ny fampianarany sy ny sorompanavotany ary ny Fitsanganany tamin’ny maty be voninahitra. “Tsy ho hadino eny amin’ny sisiny velively i Jesoa satria eo foana ny eritreritsika momba Azy ary ny zava-drehetra ao [amintsika dia mitsaoka] Azy!” Mivavaka isika ary mamerina ao an-tsaintsika ireo zavatra niainana izay nahatonga antsika hanakaiky kokoa Azy. Ataontsika ao an-tsaintsika ireo sary masina, soratra masina, ary ireo hira ao amin’ny fihirana izay azo avy amin’ny fanentanam-panahy mba hanamaivanana moramora ireo eritreritra tsy tambo isaina isan’andro izay mirohotra mamakivaky ny fiainantsika maharempotra. Ny fitiavantsika Azy dia tsy manakana antsika tsy hiaina alahelo sy fahorian-tsaina eto amin’ity fiainana an-tany ity, fa manome fahafahana antsika hamakivaky ireo olana miaraka amin’ny hery mihoatra lavitra noho ny antsika izany. (”Nifantoka tamin’izany eritreritra momba an’i Jesoa Kristy izany ny saiko,” Liahona, mey 2023, 92) (mari-potoana 3:50 hatramin’ny 5:02)

Inona avy ireo torohevitra avy amin’ny Loholona Andersen izay manaitra anao?
Tamin’ny fomba ahoana no nanampian’ny sary na soratra masina na hira masina anao na ny olona iray fantatrao hifantoka amin’i Jesoa Kristy?

Mizatra tena amin’ny fihetsika manoloana ireo eritreritra tsy mahasoa

Ireto dingana manaraka ireto dia afaka manampy antsika handresy ireo fomba fisainana ratsy. Hevero ny hanoratra izany eny amin’ny solaitrabe.

Rehefa manana eritreritra tsy mahasoa isika dia afaka:

Mamantatra ireo eritreritra rehefa mitranga izy ireny sy ireo fihetseham-po vokatr’izany.
Manitsy ny eritreritsika.
Mandroso amim-pinoana an’i Jesoa Kristy.

1. Mamantatra. Ity rafi-tantara manaraka ity dia afaka manampy ny mpianatra hamantatra ireo eritreritra tsy mahasoa sasantsasany izay mety hananan’ny olona iray mandritra ny andro. Ampifanaraho amin’ny toe-javatra mety hiainan’ny mpianatrao ilay rafi-tantara.

Nandritra ny fotoam-pianarana matematika dia sahirana i Tony tamin’ny fahatakarana ireo hevitra izay nahatonga ny mpianatra hafa hahatsapa izany.

Rehefa tonga tany an-trano avy tany an-tsekoly i Tony dia nandrahona ny hanala ny telefaonina ny ray aman-dreniny raha toa ka tsy manadio ny efitranony izy.

Tamin’io alina io dia hitan’i Tony fa nandeha namonjy fety iray izay tsy nanasana azy ny akamaroan’ny namany.

Inona no eritreritra mety ho nananan’i Tony nandritra ny andro?
Ireto misy fomba mety hamalian’ny mpianatra izany. Ireo fononteny dia entina manamarika ireo fomba fisainana tsy mety mahazatra. Afaka mianatra misimisy kokoa momba azy ireo ianao ao amin’ny Fitadiavana hery ao amin’ny Tompo: Tohi-bely ara-pihetseham-po,”Fomba fisainana mahasoa: Mianara.”
- ”Tsy mahay matematika aho. Mahay noho izaho ny rehetra.” (Mandika vilana)
- ”Tsy mba milaza amiko ny zavatra tsara ataoko mihitsy ny ray aman-dreniko; milaza amiko foana ny zavatra tokony hohatsaraiko izy ireo.” (Izy rehetra na tsiisy)
- “Tsy tia ahy ny namako.” (Maika hanatsoaka hevitra)
- ”Tsy nisy zavatra tsara nitranga androany. Tsy fahombiazana daholo fotsiny.” (Sivantsaina ratsy; tsy mikaonty ny tsara)
Inona no fihetseham-po mety hiainan’i Tony amin’ireo eritreritra ireo?
Inona avy ireo fomba tsy mahasoa sasantsasany izay mety hahatonga an’i Tony ho alaim-panahy hanao zavatra araka ireo fihetseham-po ireo?

2. Manitsy ny eritreritsika. Hevero ny hamaky ny Isaia 55:8–9 ary ifanakalozy hevitra ny fomba maha avo kokoa ny eritreritry ny Tompo noho ny antsika. Ny fanitsiana ny eritreritsika dia afaka manampy antsika hanondrotra ny eritreritsika mba hitovy kokoa amin’ny an’ny Tompo. Hevero ny haneho ireo mpianatra ity manaraka ity:

Mamaritra

Ny fanitsiana ny eritreritsika dia midika fa rehefa mitranga ny eritreritra tsy mahasoa dia manombantombana izany amin’ny fomba fijery hafa isika. Afaka manao izany isika amin’ny alalan’ny fametrahana fanontaniana toy ny hoe:

Mety ve izany eritreritra izany?
Manampy ve izany?
Ahoana no ahafahan’ny fieritreretana ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy ary ny fampianaran’Izy Ireo manampy ahy amin’io eritreritra io?

Azonao atao ny manoratra ireo fanontaniana ireo eny amin’ny solaitrabe mba hoampiasaina rehefa manampy an’i Tony.

Lamina hakan-tahaka

Mody manaova hoe Tony ianao, ary manana eritreritra ianao hoe ”Tsy mahay matematika aho.”

Ampio i Tony hanitsy io eritreritra io amin’ny alalan’ny famaliana ireto fanontaniana manaraka ireto:

Mety ve izany eritreritra izany?
Manampy ve izany?
Ahoana no ahafahan’ny fieritreretana ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy ary ny fampianaran’Izy Ireo manampy ahy amin’io eritreritra io?

Azonao atao ny manitsy ny eritreritr’i Tony amin’ny zavatra toy izao: ”Tsy manampy ity eritreritra ity (na dia marina aza izany ankehitriny). Fantatro fa nampanantena ny hamaly ny vavaka ataoko ny Ray any An-danitra. Afaka mivavaka aho mba hahazo ny fanampiany. Hanampy ahy ny mpampianatra ahy, ary afaka manao ezaka misimisy kokoa aho.”

Inona avy ireo fomba sasantsasany hafa azon’i Tony atao hanitsina ny eritreriny? Inona no azony atao mba handrosoana amim-pinoana an’i Kristy?

Manazara tena

Misafidiana iray amin’ireo eritreritr’i Tony mba hampiharana ilay fahaiza-manao manitsy amin’ny alalan’ny famaliana ireo fanontaniana.

Mampihatra fomba fisainana mahasoa

Asehoy ity sary manaraka ity. Azon’ny mpianatra atao ihany koa ny manao sary ny tahadikan’izany ao amin’ny diary fandalinany. Hazavao fa ilay tohatra dia afaka maneho ireo fomba hanampian’ny Mpamonjy antsika hifantoka Aminy, sy hanova ny fomba fisainantsika ary handroso hatrany.

Mamantatra. Manorata eritreritra ratsy na tsy mahasoa izay nanananao na mety hanananao amin’ny ho avy ao anatin’ilay faribolan’ny eritreritra eo amin’ny lavaka. Fantaro izay fihetseham-po mety hiaraka amin’ilay eritreritra.
Ahitsio ilay eritreritrao Apetraho amin’ny tenanao ireto fanontaniana manaraka ireto mba hanampiana anao hanitsy izany eritreritra izany. Azonao soratana eo akaikin’ilay tohatra ny valiny.
- Mety ve izany eritreritra izany? Manampy ve izany?
- Ahoana no ahafahan’ny fifantohana amin’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy ary ny fampianaran’Izy ireo manampy ahy amin’io eritreritra io?
Mandroso amim-pinoana an’i Jesoa Kristy. Manorata eritreritra vaovao izay hanampy anao handroso amim-pinoana an’i Jesoa Kristy ao anatin’ilay faribolan’ny eritreritra ivelan’ilay lavaka. Manorata soratra masina iray na hira ao amin’ny fihirana, na mitadiava sary iray, na mitanisà fomba iray hafa ahafahanao mihazona ny fifantohanao amin’i Kristy (Isaia 26:3–4; Fotopampianarana sy Fanekempihavanana 6:36) hifehezana izany eritreritra izany.

Rehefa ampy ny fotoana dia asao ireo mpianatra izay vonona hizara ny zavatra nanaitra azy ireo indrindra avy tamin’ny lesona.

Ampahatsiahivo ny mpianatra fa ny famoronana fomba fisainana mahasoa matetika dia mitaky ezaka miverimberina, ary hanampy azy ireo ny Mpamonjy. Azonao atao ny mamarana ny fotoam-pianarana amin’ny alalan’ny famakiana ny Isaia 26:3–4 mba hampahatsiahivana azy ireo ireo fitahiana izay hoentin’i Jesoa Kristy eo amin’ny fiainan’izy ireo rehefa miezaka mampifantoka ny sain’izy ireo Aminy izy ireo.

Loharanom-pitaovana fanampiny

Ahoana no ahafahako ho voatahy amin’ny alalan’ny fifantohako amin’ny Mpamonjy?

Nampianatra ny Loholona Neil L. Andersen ao amin’ny Kôlejin’ny Apôstôly Roambinifolo hoe:

13:25

Rehefa ampifantohana amin’i Jesoa Kristy ny saintsika, dia hitantsika amin’ny alalan’ny fitiavantsika Azy ny zavatra hafa rehetra manodidina antsika, na dia eo foana aza izy ireny. Miha tsy hita ireo fanelingelenana tsy dia manan-danja loatra, ary esorintsika ireo zavatra tsy mifanaraka amin’ny fahazavany sy ny toetrany. Rehefa manohy mifantoka tsara amin’io eritreritra momba an’i Jesoa Kristy io ianareo, ary matoky Azy sy mitandrina ny didiny, dia mampanantena anareo aho fa tsy vitan’ny hoe fitarihana avy any an-danitra fotsiny no azonareo fa omena hery avy any an-danitra koa, hery izay manome tanjaka ny fanekempihavananareo, sy fiadanana amin’ny fahasahirananareo ary fifaliana amin’ny fitahiana azonareo. (”Nifantoka tamin’izany eritreritra momba an’i Jesoa Kristy izany ny saiko,” Liahona, mey 2023, 93) (mari-potoana 8:48 hatramin’ny 9:33)

Nampianatra izao ny Filoha Camille N. Johnson, Filohan’ny Fikambanana Ifanampiana maneran-tany:

”Samy miaina ny enta-mavesatry ny fiainana an-tany isika rehetra. Miaina aretina, fahaverezana, ratram-po, fahadisoam-panantenana, ary fahasarotana isika—saingy rehefa mampifanaraka ny fontsika sy ny saintsika amin’i Jesoa Kristy isika dia hanohana antsika Izy. Hanolotra fanamaivanana Izy.” (Facebook, 2 Jona 2023,facebook.com/RSGeneralPresident)

Aiza no ahafahako mianatra misimisy kokoa momba ny fomba fisainana?

Finding Strength in the Lord: Emotional Resilience, Chapter 2, “Healthy Thinking Patterns”

”Gospel Living: Are any of these familiar?”

Sahanasa fianarana fanampiny

Fomba hanombantombanana ny eritreritsika

Azonao atao ny mampiasa ny sasany amin’ireto fanontaniana manaraka ireto mba hanampiana ny mpianatra hanombantombana ny eritreritr’i Tony na hanampy ireo mpianatra hanombantombana ny eritreriny manokana.

Moa ve izany zavatra izany no tian’ny Mpamonjy hoeritreretiko na ho tsapako?
Moa ve izany eritreritra izy rehetra na tsisy—tsara daholo sa ratsy daholo, mandresy sa resy, marina sa diso?
Inona no tsapako rehefa manana izany eritreritra izany aho?
Inona no fantatro momba ny tenako sy ny hafa izay milaza amiko fa tsy marina izany?
Inona no holazaiko ilay namako akaiky indrindra raha toa ka mieritreritra ireo zavatra ireo izy ireo?

Fomba iray fanampiny hanampiana amin’ny fanitsiana ny eritreritsika

Fomba iray hafa hanitsiana ny eritreritsika ny manombantombana ny eritreritsika amin’ny fomba fijerin’ny olona iray hafa. Azon’ny mpianatra atao ny manombantombana ny iray amin’ireo eritreriny amin’ny alalan’ny fametrahana ity fanontaniana manaraka ity:

Inona no holazaiko amin’ny namana iray izay nanana io eritreritra io koa?

Ity zavatra niainana manaraka avy amin’ny Loholona Ryan K. Olsen ao amin’ny Fitopololahy ity dia afaka manampy amin’ny fanehoana fa ny fijerena ireo eritreritsika amin’ny alalan’ny fomba fijery hafa dia afaka manampy antsika hanitsy ireo eritreritra tsy marina. (marim-potoana 6:01 hatramin’ny 8:00)

10:51

Hitondra fiadanana ao an-tsaintsika ny Mpamonjy

Azonao atao ny mampiseho ilay horonan-tsary hoe ”Am I Good Enough?” (3:28) ho ohatra amin’ny fanitsiana ireo fomba fieritreretana tsy mahasoa. Azonao atao ny miato eo amin’ny 1:00 amin’ny horonan-tsary ary manasa ny mpianatra hitanisa ireo eritreritra ratsy voafariparitra ao amin’ilay horonan-tsary. Avy eo dia afaka mijery ny ambin’ilay horonan-tsary ny mpianatra ary mitady fomba hifantohana amin’i Jesoa Kristy mba handresena ireo eritreritra ratsy voatanisa.

3:28

Ohatra amin’ny fomba fieritreretana ao amin’ny Testamenta Taloha

Fitomaniana 1:18–26. Azon’ny mpianatra atao ny mandalina ireo andininy ireo mba hahitana ohatra iray amin’ny fifantohan’ny saintsika amin’i Jesoa Kristy. Hazavao fa ny bokin’ny Fitomaniana dia maneho ny zavatra tsapan’i Jeremia sy ny vahoaka Jiosy taorian’ny nandravan’ny Babyloniana an’i Jerosalema sy ny naha babo ireo vahoaka.

Vakio ny Fitomaniana 3:18–26, ka tadiavo ireo eritreritra sy fahatsapana samihafa nananan’ny olona.

Azonao atao ny manampy ny mpianatra hahatsikaritra ireo eritreritra ratsy ao amin’ny andininy 18–20, ny fanovana ny eritreritra ao amin’ny andininy 21, ary ny fifantohana amin’i Jesoa Kristy ao amin’ny andininy 22–26. Azon’ny mpianatra atao ny mizara ny fomba ahafahan’io ohatra io manampy azy ireo amin’ny eritreriny manokana.

Nomery 13–14. Azon’ny mpianatra atao ny mandalina ny ohatr’i Kaleba sy Josoa ary ireo mpisafo tany 10 hafa mba hijery ny tany nampanantenaina (jereo ny Nomery 13–14). Hevero ny hampiseho ny lisitr’ireo fomba fieritreretana tsy marina mahazatra (jereo ny fitadiavana hery ao amin’ny Tompo: Tohi-bely ara-pihetseham-po, ”Fomba fisainana mahasoa: mianatra” ). Asao ny mpianatra hamaky ny Nomery 13:27–33, ka hitady ireo ohatra amin’ny fomba fisainana tsy marina. Ampitahao amin’ireo mpisafo tany folo hafa ao amin’ny Nomery 13:31–33 ny eritreritr’i Kaleba sy i Josoa ao amin’ny Nomery 14:6–9.