Terugblik op een jaar lang studie van het Boek van Mormon

Voor degenen die niet bekend zijn met dit boek is het handig te weten dat het begint met een verslag van Lehi (een profeet) die rond 600 voor Christus met zijn familie Jeruzalem verlaat. Het beschrijft hun reis, hun aankomst ergens op het Amerikaanse continent, de splitsing in twee volken, hun geschiedenissen, oorlogen, groei en voorspoed. De verslagen worden voornamelijk bijgehouden door de profeten of de geestelijke leiders. Uiteindelijk is het Mormon (ca. 400 na Christus) die een samenvatting maakt van alle verslagen. Bijzonder is dat de samenvatting niet alleen maar over historische feiten gaat. Mormon maakt ook de koppeling met het doel van het evangelie en hoe dat de mensen raakt. Hieronder een selectie van thema’s die vaak terugkomen en kenmerkend voor het Boek van Mormon zijn.

Al vroeg in het boek worden we deelgenoot van een droom die Lehi kreeg. Hij zag een boom met heerlijke vruchten. Hij wilde dat iedereen bij de boom kwam en ervan nam. Maar in de droom zag hij ook een groot en hoog gebouw vol met mensen die de mensen belachelijk maakten die van de vrucht van de boom namen. Om bij de boom te komen, konden de mensen die erheen wilden een ijzeren roede vasthouden. Dat bleek hard nodig, want de mensen die op zoek waren naar de boom werden met een dikke mist en een gevaarlijke rivier geconfronteerd. Dit is een prachtig verhaal waarin de schrijver ons duidelijk maakt wat het doel en de uitdagingen van het leven zijn. De symboliek van de vrucht sluit prachtig aan op de boom des levens, genoemd in Genesis en Openbaring 22.

Vrij snel na de toelichting op de droom krijgen we uitgelegd wat de waarde en het nut is van de vrije wil. Wij hebben die allemaal en mogen zelf bepalen waar we onze tijd aan besteden en wat onze houding in het leven is. Dat betekent dus ook dat er tegenstellingen in het leven zijn: goed-kwaad, ziekte-gezondheid, verdriet-blijdschap, makkelijke dingen-uitdagingen, voldoening-frustratie, etc. Het zijn deze tegenstellingen die ons vormen. Hoe reageren we erop? Worden we meteen boos en ontmoedigd, of kiezen we voor begrip en geduld? De Heer laat ons kiezen; Hij zal niemand van ons dwingen. Hij hoopt dat wij zelf ons hart aan Hem willen toewijden.

Veel mooie evangeliebeginselen worden uitgelegd door wat het volk meemaakt. Een van die thema’s is geloof. Wat is het en hoe werkt het? Tijdens de lessen hebben we daar veel bij stilgestaan. Het heeft alles te maken met vertrouwen. Durven wij ons vertrouwen in de Heer te stellen en vertrouwen wij erop dat Hij ons helpt? Het is een proces. Je hebt niet zomaar in één keer een volmaakt geloof. Dat gaat groeien. Het begint klein met een simpel verlangen. Het wordt aangevuld met meer kennis over God, over het doel van dit leven en hoe het evangelie ons hierin kan helpen. Als we dat voeden, gaat ons geloof ook groeien. Uiteindelijk zal je geloof overgaan in een weten, zeker weten zelfs. Zoals de broeder van Jared het in Ether 4 prachtig zegt, wij kunnen door ons geloof de sluier openscheuren. Het kan! De Heer wil ons echt niet in onwetendheid laten verkommeren.

Aanvullend op het begrip van de vrije wil wordt op veel plekken stilgestaan bij de verzoening van Christus. Waarom was/is dit nodig en hoe werkt het? Alma 34 is een bekend voorbeeld. Daarin wordt eenvoudig uitgelegd dat er twee wetten zijn.

• De wet van gerechtigheid eist genoegdoening voor fouten en misstappen.

• De wet van barmhartigheid biedt vergeving aan.

Maar daarvoor moest deze wet wel eerst geldig gemaakt worden. Dat deed Christus met zijn verzoening. Het is aan ons om daar gebruik van te maken.

In het Boek van Mormon lezen we ook vaak dat het volk hoogmoedig en goddeloos werd. Ze lieten hun vertrouwen in God varen, meestal gevolgd door veel ellende. Dit onderwerp zie je ook heel sterk terugkomen in het Oude Testament ten tijde van de koningen en richters. Telkens wanneer het volk de raad van de profeten verwierp, ging het mis. Tijdens de lesbesprekingen bleek dat veel leden zich afvragen of de mensen die de kerk verlaten ook goddeloos zijn. Ze keren immers de kerk de rug toe. Maar is dat hetzelfde? Mensen die de kerk verlaten doen dat vaak omdat ze geen geloof of getuigenis meer hebben. Anderen kunnen gewoon teleurgesteld zijn. Veel mensen blijven echter wel een leven leiden met veel naastenliefde. Dat is allesbehalve goddeloos gedrag. Ik denk dat we nooit moeten oordelen over mensen die de kerk verlaten. Misschien leven ze ongemerkt dichter bij God door hun levenshouding dan wij.

Een prachtige episode is natuurlijk het bezoek van Christus aan enkele volkeren in Amerika. Het is emotioneel, liefdevol en op punten heel diepzinnig. Een prachtig voorbeeld hiervan is het thema gebed. Christus onderwijst de mensen bij zijn eerste bezoek en legt hen veel uit. Als Hij de mensen dan naar huis wil sturen, zeggen ze dat ze nog niet alles begrijpen. Christus zegt dan dat de mensen naar huis moeten gaan om zijn woorden te overdenken en te bidden (zie 3 Nephi 17). Bij zijn terugkeer laat Hij de menigte wederom in gebed gaan. Dat doen ze dan bijna de hele dag (en zonder omhaal van woorden). Wat een extra dimensie wordt hier aan de functie van gebed gegeven! En tegelijk ook: wat een aanmoediging voor ons om het gebed veel meer als een leermiddel te gebruiken.

Na het bezoek van Christus aan de volken in Amerika lezen we over een prachtige periode van tweehonderd jaar vrede en voorspoed. Maar na tweehonderd jaar kwam daar een einde aan. Het begon met ogenschijnlijk onschuldige hoogmoed, maar het leidde al snel tot veel verdeling en twist onder het volk. Er volgt een verschrikkelijk verdrietige periode waarin het volk van de Nephieten wordt uitgeroeid. Mormon en zijn zoon Moroni hebben deze laatste periode gezien. Zij gaven ons het verslag van het Boek van Mormon door. Daarnaast heeft Mormon ook onze tijd gezien (Mormon 8:35). Hij zag natuurrampen, oorlogen, vervuiling, maar ook hoe wij daarop reageren. Zijn waarschuwing? Laat jezelf niet door hoogmoed verkommeren.

Met deze inzichten kunnen we het Boek van Mormon niet alleen beter begrijpen, maar het ook op ons eigen leven toepassen.