“Ang Istorya sa Pagpahiuli sa Ebanghelyo ni Jesukristo,” Liahona, Peb. 2025.
Ang Istorya sa Pagpahiuli sa Ebanghelyo ni Jesukristo
Ang panghitabo sa unang mga katuigan sa Pagpahiuli usa ka “kahibulongan ug katingalahang buhat”!
Isip usa ka nauli na nga misyonaryo gikan sa Makasaysayanong mga Dapit sa New York ug Pennsylvania dako kaayo ang akong paghigugma sa mga panghitabo sa Pagpahiuli sa Simbahan ni Jesukristo. Samtang nagtubo ang Simbahan ug ang ebanghelyo mikaylap na sa tibuok kalibotan, gusto ko nga ang uban makabaton sa samang oportunidad nga akong natagamtaman nga mobati sa espiritu niini nga mga dapit. Kuyogi ako sa usa ka pagsuroy ngadto niining mga luna samtang akong isugilon ang pipila ka panghitabo sa Pagpahiuli.
Unang Panan-awon, ni Walter Rane
Ang Unang Panan-awon
Akong nahunahunaan ang bag-ong migitib nga berdeng mga dahon gikan sa mga kahoy samtang si Joseph Smith misulod ngadto sa kakahoyan duol sa iyang panimalay sa tingpamulak sa 1820. Akoa siyang nahunahunaan sa edad nga 14, dili gustong “magpabilin [sa] kangitngit ug kalibog” (Joseph Smith—Kasaysayan 1:13) nga gibati niya sa milabayng duha ka tuig. Kini nga kakahoyan sa kadugayan mailhan isip ang Sagradong Kakahoyan.
Kadugayan misulat siya nga isip usa ka batan-on ang iyang “hunahuna nahasol sa hilabihan, kay ako mibati nga nakasala. … Mao nga, nag-ampo ako sa Ginoo alang sa kaluoy, kay walay lain nga akong kaduolan ug kapangayoan og kaluoy.” Mao kini ang usa sa mga hinungdan nga nagdala kaniya sa pag-ampo niana nga buntag. Girekord niya ang tubag sa iyang pag-ampo:
“Ako nakakita og usa ka dako nga gilis sa kahayag ibabaw gayod sa akong ulo, labaw sa kahayag sa adlaw, nga nag-anam og paubos hangtod kini midapat kanako.
“… Sa diha nga ang kahayag midapat kanako ako nakakita og duha ka Personahe, kansang kahayag ug himaya dili mahulagway, nagtindog ibabaw kanako diha sa kawanangan. Usa kanila misulti ngari kanako, nagtawag kanako sa akong ngalan ug miingon, nagtudlo ngadto sa lain—Kini mao ang Akong Hinigugmang Anak. Paminaw Kaniya!” (Joseph Smith—Kasaysayan 1:16–17).
Ang Dios nga Amahan nagtudlo ngadto sa Iyang Pinalanggang Anak, si Jesukristo, mipakita kang Joseph kon asa siya makapangita og kahupayan. Ug diha gihapon Siya nagatudlo hangtod karon. Si Presidente Russell M. Nelson mitudlo, “Bisan unsa nga mga pangutana o mga problema nga ikaw aduna, ang tubag kanunay nga makaplagan diha sa kinabuhi ug mga pagtulun-an ni Jesukristo.”
Ang Anghel nga si Moroni Mipakita kang Joseph Smith, ni Tom Lovell
Ang Anghel nga si Moroni
Dihang mibiya si Joseph human nianang sagrado nga kasinatian sa kakahoyan, nagpadayon ang kinabuhi, mas daghang pangutana ang miabot, ug ang gibug-aton sa iyang mga “kahuyang ug mga kasaypanan” mipabug-at sa iyang kalag (tan-awa sa Joseph Smith—Kasaysayan 1:28–29). Pagka-Septiyembre 21, 1823, sa makausa gidasig na usab siya sa pag-ampo.
Akong gihunahuna ang 17-anyos nga si Joseph nga nagluhod sa salog kilid sa iyang higdanan nianang gabhiona. Dihang nag-ampo siya—nasayod nga makadawat siya og tubag—usa ka kahayag ang mipaubos ug mipuno sa gamayng katulganan sa managsoon.
Ang bisita mao ang anghel nga si Moroni. Naghunahuna ko ni Joseph nga ningginhawa sa kahupay dihang ang anghel mipaneguro kaniya nga ang Dios mipasaylo na sa iyang mga sala. Iya dayong gipasabot ang buhat nga giplano sa Ginoo alang niya. Misulat si Joseph: “Siya miingon nga adunay usa ka basahon nga gitagoan, gisulat sa bulawan nga mga palid, naghatag og asoy sa kaagi sa unang mga lumulupyo niining dako nga kayutaan. … Siya usab miingon nga ang kahingpitan sa walay kataposan nga Ebanghelyo anaa niini, ingon nga gitugyan sa Manluluwas ngadto sa karaan nga mga lumulupyo” (Joseph Smith—Kasaysayan 1:34).
Tahas ni Joseph ang pagkuha sa mga palid nga bulawan gikan sa Bungtod sa Cumorah, ug hubaron ang rekord nga mahimong Basahon ni Mormon.
Ang Bungtod sa Cumorah
Milabay ang katuigan ug midako na si Joseph, gitudloan ni Moroni ang batan-ong propeta didto sa bungtod. Matag tuig, wala itugot sa anghel nga kuhaon niya ang mga palid, nasayod nga dili pa andam si Joseph. Akong gihunahuna si Joseph nga mibiya sa bungtod matag human sa iyang pagpakig-istorya kang Moroni nga mahinamon nga maandam na alang sa sunod tuig nga pagbisita.
Gikinahanglan ni Joseph nga magmapailobon matag tuig kay “ang panahon sa paghabwa [niini] … [nga rekord] wala pa moabot” (Joseph Smith—Kasaysayan 1:53). Pwede ra gyod unta nga sa kasagmuyo si Joseph dili na lang mopadayon apan hinoon mipili nga “[dawaton ang] pahimangno ug ang kaalam” gikan ni anghel Moroni samtang gikat-onan niya kon unsaon sa “pagdumala ang [gingharian sa Ginoo sa] kataposang mga adlaw” (Joseph Smith—Kasaysayan 1:54).
Niining panahona, ang pipila sa mga silingan ni Joseph nagduda kaniya. Apan nakakaplag si Joseph og suporta gikan sa iyang pamilya ug mga higala. Sa iyang mga pulong, “Ako nakakita og usa ka panan-awon; ako nasayod niini, ug ako nasayod nga ang Dios nasayod niini, ug ako dili makalimod niini” (Joseph Smith—Kasaysayan 1:25).
Si Joseph naminyo kang Emma Hale pagka-Enero 1827. Misakay si Emma sa karwahe kuyog niya ngadto sa Bungtod sa Cumorah wala madugay human sa tungang gabii pagka-Septiyembre 22, 1827, sa gabii nga sa kataposan andam na siyang modawat sa bulawang mga palid.
Usa ka leksiyon nga atong makat-onan gikan sa upat ka tuig nga paghulat ni Joseph aron makuha ang bulawang mga palid mao nga kita giandam sa Dios alang sa buhat nga Iyang gitawag kanato aron atong buhaton. Gamit ang panahon nga gihatag sa Dios kaninyo aron mag-andam, magkat-on, ug mapalawman ang inyong pagtuo makatabang kaninyo aron maandam sa higayon nga Siya motawag kaninyo.
Pinaagi sa Gasa ug sa Gahom sa Dios,, ni Simon Dewey
Paghubad sa Basahon ni Mormon
Pipila ka bulan ang milabay, namalhin si Joseph ug Emma sa Harmony, Pennsylvania, diin nagpuyo ang mga ginikanan ni Emma. Dinhi ang paghubad sa bulawang mga palid nagsugod pagka-1828.
Si Emma ug Joseph dunay daghang pagsulay—sama sa pagkamatay sa ilang unang anak—nga nagpahinay sa paghubad. Si Martin Harris, usa ka lokal nga mag-uuma nga nagserbisyo isip usa sa mga tigsulat panahon sa paghubad sa Basahon ni Mormon, mihangyo nga ipakita ang 116 ka nahubad nang mga palid ngadto sa iyang pamilya. Human mihangyo sa Ginoo sa makadaghang higayon, nadawat ni Joseph ang pagtugot nga tugotan si Martin nga dad-on ang 116 ka pahina balik sa Palmyra. Nawala kini o gikawat, ug isip resulta, temporaryong gitangtang sa Ginoo ang katakos ni Joseph sa paghubad. (Tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 3: 10.)
Dihang nahibaloan niyang nawala ang mga pahina, nabalaka si Joseph, nag-ingon nga, “Nawala ang tanan! … Unsaon ko sa pag-atubang ang Ginoo?” Apan tungod niini nga mga kasinatian, nahibaloan niya ang kinaiya sa Dios. Nag-ampo si Joseph sa Langitnong Amahan inubanan sa mapaubsanong kasingkasing ug nakadawat niini nga tubag:
“Hinumdumi, ang Ginoo maluloy-on; busa, paghinulsol niana nga imong nabuhat nga supak ngadto sa sugo diin Ako mihatag kanimo, ug ikaw sa gihapon pinili, ug ikaw gitawag pag-usab ngadto sa buhat” (Doktrina ug mga Pakigsaad 3:10).
Si Joseph gihatagan sa Dios sa tanan nga iyang gikinahanglan aron makapadayon atol niining lisod nga panahon. Pinaagi sa suportadong mga higala sama ni Martin Harris, ni Joseph Knight, ug Oliver Cowdery, ug pinaagi sa mga instrumento sama sa Urim ug Thummim ug sa mga bato sa manalagna, ang hubad sa Basahon ni Mormon miuswag pagka-1829.
Diha Kaninyo Akong Kauban nga mga Sulugoon, ni Linda Curley Christensen ug Michael Malm
Pagpahiuli sa Pagkapari
Dihang si Joseph naghubad ug si Oliver naglihok isip iyang tigsulat, nakat-on sila mahitungod sa bunyag ug gustong masayod og daghan pa. Gipili nila ang pagpangayo sa Dios og dugang nga kahibalo ug panabot. Akong gilarawan sa akong hunahuna si Joseph ug si Oliver nga hilom nga naglakaw sa kakahoyan sa uma ni Joseph nga nangita og usa ka dapit nga kaampoan.
Pagka-Mayo 15, 1829, mibisita si Juan Bautista kang Joseph ug Oliver. Miingon siya, “Diha kaninyo akong kauban nga mga sulugoon, sa ngalan sa Mesiyas, ako motugyan sa Pagkapari ni Aaron, nga naghupot sa mga yawe sa pagpangalagad sa mga anghel, ug sa ebanghelyo sa paghinulsol, ug sa bunyag pinaagi sa pagpaunlod alang sa kapasayloan sa mga sala” (Doktrina ug mga Pakigsaad 13:1).
Ang Aaronic nga Pagkapari gipahiuli. Si Joseph ug Oliver mibunyag sa usag usa, nga mao ang unang bunyag niini nga dispensasyon. Wala madugay, si Pedro, Santiago ug Juan mihatag kanila sa Melchizedek nga Pagkapari.
Si Joseph dili hingpit. Nakahimo siya og mga sayop, apan sa higayon nga nagtinguha siya nga maghinulsol, misalig kaniya ang Ginoo ug gitugotan siya nga molambo. Ang Ginoo mihatag kang Joseph ug Oliver sa Iyang gahom ug sa awtoridad aron makalihok sa Iyang ngalan—ang pagkapari. Iyang gihatag kanila ang unang ordinansa sa pagtukod og usa ka relasyon sa pakigsaad ngadto Kaniya—ang pagbunyag.
Sa samang paagi gisalig sa Ginoo diha kaninyo ug kanako ang pag-apil sa Iyang buhat sa kaluwasan ug kahimayaan, ug kita makadawat sa Iyang tabang aron ang atong mga kahuyang atong mabuntog samtang magtuman kita sa atong mga pakigsaad ngadto Kaniya.
Detalye gikan sa Printing of the First Book of Mormon [Pag-imprinta sa Unang Basahon ni Mormon], ni Gary E. Smith
Pagmantala sa Basahon ni Mormon
Tungod sa nagkadaghan nga pagpanglutos, nakita ni Joseph nga nagkaanam kalisod ang pagpadayon sa paghubad sa Basahon ni Mormon. Siya, si Emma, ug Oliver namalhin sa Fayette, New York, sa dapit nga gipuy-an sa higala ni Oliver nga si David Whitmer. Namalhin sila ngadto sa pamilyang Whitmer.
Pinaagi sa tabang sa mga Whitmer, si Joseph ug ang iyang mga tigsulat nakahuman sa paghubad mga semana human sila namalhin didto. Nakigtinabangay sila kauban ni E. B. Grandin sa pagmantala sa 5,000 ka mga kopya sa Basahon ni Mormon sa iyang imprintahanan sa Palmyra, New York. Si Martin Harris miprenda sa iyang umahan, sa tibuok niyang panginabuhian aron ibayad sa bayranan. Ang unang mga kopya andam nang ipamaligya niadtong Marso 26, 1830. Sa kataposan, nga anaa na ang Basahon ni Mormon, panahon na nga iorganisar ang Simbahan ni Jesukristo.
Pag-organisar sa Simbahan, ni Robert T. Barrett, dili mahimong pakopyahan
Pag-organisar sa Simbahan ni Jesukristo
Akong gihunahuna ang 40–50 ka mga tawo sa gamayng panimalay sa Whitmer niadtong Abril 6, 1830, sa adlaw nga giorganisar ang Simbahan. Akong gihunahuna ang ilang kadasig samtang nagtan-aw sila sa 24 anyos nga si Joseph nga mibarog aron masugdan ang labing una nga miting. Niini nga adlaw, ang panagna gikan ni Daniel sa Daang Tugon nagsugod sa pagkatuman, sa pag-ingon nga, “Ug sa mga adlaw niadtong mga haria, ang Dios sa langit magtukod ug usa ka gingharian nga dili gayod malumpag” (Daniel 2:44).
Sa pagpahiuli sa Simbahan ni Jesukristo, ang Dios nagkinahanglan sa mga gasa nga anaa lamang ni Joseph ug Emma Smith, Oliver Cowdery, ug sa uban pa. Samtang padayon nga nagtubo ang Simbahan karon, maingon og ang inyong tinagsa-tagsang paningkamot wala kinahanglana. Apan ang Dios nagkinahanglan sa mga gasa nga ikaw lamang ang makahatag. Samtang mangita ka og mga paagi nga imong mapahinungod ang imong mga paningkamot ngadto Kaniya, sama sa gibuhat sa nag-unang mga Santos, ikaw mahimong usa ka bahin sa Iyang “katingalahang buhat ug usa ka kahibulongan” (Isaias 29:14).
Ang Istorya Nagpadayon
Ang Pagpahiuli sa ebanghelyo ni Jesukristo mipabalik sa awtoridad, mga pagtulun-an, mga pakigsaad, ug mga ordinansa aron matabangan ang mga anak sa Dios sa paglakaw subay sa dalan pabalik sa ilang langitnong panimalay. Ang sugilanon sa Pagpahiuli nagpadayon diha kanimo—pinaagi sa imong mga sakripisyo, imong pagtuo, ug imong pagpamatuod. Sa matag higayon nga magdala ka og ngalan ngadto sa templo, matag higayon nga mopakigbahin ka sa ebanghelyo, matag higayon nga “mobuhat [ka] og bisan unsa sa pagtabang ni bisan kinsa—sa matag habig sa tabil—sa paghimo ug pagtuman sa ilang mga pakigsaad sa Dios, nagtabang [ka] sa pagpundok sa Israel.”
Matabangan nimo ang imong mga igsoong lalaki ug mga babaye sa duha ka habig sa tabil aron makita ang bugtong dalan nga magdala kanila pabalik sa Dios. Makatabang ka kanila sa pagkaplag kang Jesukristo.