Էնն և Նյուել Ուիթնիները և ուխտի ճանապարհը

Էննի ծնողները որոշել էին մեծացնել նրան առանց կրոնի։ Նյուելը բիզնես մտածելակերպ ուներ։ Բայց երբ նրանք հաստատվեցին Կիրթլենդում, Էննը զգաց, որ ինչ-որ բան պակասում է իրենց կյանքում: Նրանք սկսեցին փնտրել եկեղեցի, որը կհետևեր ավետարանին, ինչպես ուսուցանում էր Հիսուս Քրիստոսը Նոր Կտակարանում: Նրանք որոշ ժամանակ երկրպագեցին Ալեքսանդր Քեմփբելի Քրիստոսի աշակերտների հետ:

«Մի գիշեր,- հիշում է Էննը,- երբ ես և ամուսինս աղոթում էինք Հորը մեր տանը՝ Կիրթլենդում, որպեսզի ցույց տա մեզ ճանապարհը, Հոգին եկավ մեզ մոտ, և ամպը ստվերեց տունը: Հանդիսավոր ակնածանք էր համակել մեզ։ Մենք լսեցինք մի ձայն, որն ասում էր. «Պատրաստվեք ընդունելու Տիրոջ խոսքը, որովհետև այն գալիս է»»:

Նյու Յորքում, հարյուրավոր մղոն հեռավորության վրա, Տերն ասաց Ջոզեֆ Սմիթին, որ միսիոներներ ուղարկի՝ քարոզելու ավետարանը: Երբ այս միսիոներները՝ Օլիվեր Քաուդերիի և Փարլի Պ. Պրատի գլխավորությամբ, քարոզեցին Կիրթլենդում, Էննը լսեց և ավելի ուշ գրեց. «Ես գիտեի, որ դա Բարի Հովվի ձայնն էր»: Միսիոներների, այլ հավատացյալների վկայությունները, ինչպիսիք են Լյուսի և Իսահակ Մորլիները, և ամենակարևորը Սուրբ Հոգին առաջնորդեցին նրանց սուրբ ուխտեր կապելու: Էնն ու Նյուելը մկրտվեցին Հիսուս Քրիստոսի Վերջին Օրերի Սրբերի Եկեղեցում 1830 թվականի նոյեմբերին:

Նկարները՝ Փոլ Մաննի

Հանդիպում Մարգարե Ջոզեֆի հետ

Մեկ այլ հայտնության մեջ Սրբերին պատվիրվեց «գնալ Օհայո», որտեղ նրանք կստանան «օրհնություն, ինչպիսին չկա մարդկային զավակների մեջ» (Վարդապետություն և Ուխտեր 39.14–15, տես նաև 37.1):

Ջոզեֆ և Էմմա Սմիթները եկան Կիրթլենդ 1831 թվականի փետրվարին, և Նյուելն ու Էննը հյուրընկալեցին նրանց իրենց տանը մեկ ամսով: Տասնութ ամիս անց նրանք կրկին Ջոզեֆին և Էմմային տուն տրամադրեցին իրենց վերանորոգված խանութում:

Ուիթնիները սկսեցին տեսնել իրենց հավերժական ինքնության ավելի հստակ պատկերը: Ավելի ուշ՝ այդ տարի Տերը հայտնեց Մարգարե Ջոզեֆին, որ Նյուելը ծառայելու է որպես եպիսկոպոս Կիրթլենդում: Նյուելն ասաց. «Ես ինձ եպիսկոպոս չեմ համարում, եղբայր Ջոզեֆ, բայց եթե ասեք, որ սա Տիրոջ կամքն է, ես կփորձեմ»։

Ջոզեֆը պատասխանեց. «Մի ընդունիր միայն իմ խոսքը: Գնա և ինքդ հարցրու Հորից»։

Աղոթելուց հետո Նյուելը լսեց մի ձայն երկնքից. «Քո ուժն իմ մեջ է»:

Սա աճի ժամանակաշրջան էր Նյուելի և Էննի համար, երբ նրանք միասին աշխատում էին իրենց ուխտերը պահելու համար: Էննը գրել է այն մասին, թե նրանք ինչպես ծառայեցին ուրիշներին.

«Հետևելով մեր Փրկչի օրինակին …, մենք որոշեցինք խնջույք կազմակերպել աղքատների համար … , կաղերի, խուլերի, կույրերի, ծերերի ու տկարների համար:

«Այս խնջույքը տևեց երեք օր, որին հրավիրված էին Կիրթլենդի շրջակայքի բոլոր բնակիչները, ովքեր ցանկանում էին գալ: Ինձ համար դա իսկապես «խնջույք էր յուղոտ ճաշերով» [Եսայի 25.6] ուրախության սեզոն, որը երբեք չի մոռացվի»:

Ավելի ուշ Նյուելը ծառայեց որպես միսիոներ Ջոզեֆ Սմիթի համար և գործընկեր էր Միացյալ ընկերությունում, բիզնես կոոպերատիվ, որը ուղղված էր Սրբերի կարիքները բավարարելուն: Նրա խանութից ստացված հասույթը մեծապես նպաստեց Եկեղեցու աճին Կիրթլենդում և Միսսուրիում, իսկ նա ծառայեց Եկեղեցուն շատ այլ ձևերով: Ամենակարևորն այն է, որ Էննը ու Նյուելը ունեցել են 14 երեխա, որոնցից 10-ը հասել են չափահաս տարիքի:

Մյուսները հավաքվեցին Սիոնի ցցերը կառուցելու համար: Քիմբալները, Յանգերը, Քրոսբիները, Թիփեթները և շատ ուրիշներ փորձեցին իրենց կյանքը կենտրոնացնել Հիսուս Քրիստոսի ավետարանի վրա: Նրանցից յուրաքանչյուրը եռանդ ու առանձնահատուկ տաղանդներ էր բերում։ Վաղ հայտնությունները դաստիարակեցին, դատապարտեցին և հանգստացրին նրանց և առաջնորդեցին դեպի զարգացող Եկեղեցին:

Եկեղեցու վաղ անդամների համար, ինչպես հավաքական, այնպես էլ անհատական մակարդակում, իշխանության խոստացված օժտումը ստանալը նրանց նյութական և հոգևոր ձգտումների կենտրոնն էր (տես Վարդապետություն և Ուխտեր 38.32):

Տերը բազմիցս պատվիրել է տաճարներ կառուցել Կիրթլենդում և Միսսուրիում: Կիրթլենդում Սրբերը հերոսական ջանքերի շնորհիվ կարողացան կառուցել մի ուշագրավ շենք: Սա նրանց լավագույն փորձն էր՝ ինչ-որ արժանի բան կառուցելու Տեր Հիսուս Քրիստոսի համար: Տաճարը կանգուն է նաև այսօր։ Նյուելի խանութը, ինչպես նաև նրա մոտակայքում գտնվող հացատունը Կիրթլենդի տնտեսության կարևոր մասն էր, որն աջակցում էր տաճարի նախագծին:

1836 թվականին Փրկիչը հայտնվեց տաճարում և ընդունեց նրանց ջանքերը: Նա խոստացավ, որ Իր ժողովուրդը «մեծապես կցնծան այն օրհնությունների հետևանքով, որոնք պիտի թափվեն, և օժտման հետևանքով, որով իմ ծառաներն օժտվել են այս տանը» (Վարդապետություն և Ուխտեր 110.9): Այնուհետև Մովսեսը, Եղիասը և Եղիան եկան և հանձնեցին վերջին տնտեսության կարևոր բանալիները (տես Վարդապետություն և Ուխտեր 110.11–16):

Հալածանք և աշխարհիկ հոգսեր

Առաջիկա օրերը փորձություն կլինեն բոլոր Սրբերի, այդ թվում՝ Ուիթնիների համար: Համազգային տնտեսական անկման և բանկային խուճապի պայմաններում շատերը գործեցին Եկեղեցու և Մարգարեի դեմ: Հրամայված լինելով տեղափոխվել Միսսուրի, Նյուելը վարանեց: Նա իր ողջ կյանքը անցկացրել էր Կիրթլենդի իր խանութում։ Ձեռք բերված հարստության մեծ մասն ուղղվել է եկեղեցուն աջակցելու համար։ Ինչպե՞ս կարող էր նա պարզապես հեռանալ:

Տերը պատժեց նրան աշխարհիկ բաների վրա չափազանց շատ կենտրոնանալու և «փոքրոգության» համար (Վարդապետություն և Ուխտեր 117.11): Նյուելը զղջաց և հնազանդվեց։ Նա հաստատվեց Նավուում, Իլինոյս, որտեղ շարունակեց ծառայել որպես եպիսկոպոս, իսկ ավելի ուշ՝ որպես Նախագահող եպիսկոպոս:

Նավուում տաճարը կրկին դարձավ աշխարհիկ և հոգևոր գործունեության կենտրոն: Երբ տաճարի պատերը սկսեցին բարձրանալ, Տերն Իր մարգարեի միջոցով կազմավորեց Սփոփող միությունը: Էմմա Սմիթը դարձավ առաջին նախագահը, իսկ նրա խորհրդականներն էին Սառա Քլիվլենդը և Էնն Ուիթնին։ Էմման կարևոր պարտականություններ էր պատվիրակել Էննին և խնդրել նրան ղեկավարել կազմակերպությունը, երբ նրա կողքին չի լինի:

Տերը շարունակեց Մարգարեին հանձնարարել տաճարային արարողությունները: 1842թ.-ին, երբ Նավուի տաճարը դեռ անավարտ էր, Ջոզեֆ Սմիթը հավաքեց Եկեղեցու ղեկավարներին, ներառյալ Նյուելին, իր Կարմիր աղյուսե խանութի վերին հարկում և սպասավորեց օժտման արարողությունը: Երբ տաճարի ձեղնահարկի հատվածը նվիրագործվեց, Էնն ու Նյուելը սպասավորեցին մյուս Սրբերի օժտումը՝ Սոլթ Լեյքի հովիտ մեկնելուց առաջ:

Իրենց ուխտի ճանապարհն անցնելու ընթացքում Էնն ու Նյուելը փնտրեցին Փրկչին, ապաշխարեցին, ծառայեցին ամբողջ սրտով, նվիրվեցին, զոհաբերություններ արեցին և ուրախացան: Նրանք ճանաչեցին Հիսուս Քրիստոսին և սկսեցին իրենց համարել ուխտի զավակներ: Նրանցից հետո միլիոնավոր մարդիկ հետևեցին նույն օրինակին` կապելով և պահելով սուրբ ուխտերը և կառուցելով Տիրոջ արքայությունը: Նրանց պատմությունները սովորելու փորձն օգնում է մեզ հեշտ և դժվարին պահերին:

Իր կյանքի վերջում Էննը գրել է. «Եթե դու զգում ես, որ մի փոքր հասկացել ես Աստծո նպատակները քո ստեղծման մեջ … կկարողանա՞ս հասկանալ, որ այս բաների համար արժե ապրել, չարչարվել: Կարո՞ղ է չափազանց մեծ զոհաբերություն լինել … եթե մենք ուզում ենք գնալ մեր Ուսուցչի հետքերով»: