Sohte Emen Pahn Mwohd Kelehpw
Momouriki rongamwahu en Sises Krais wehwehki wiahda pere ong koaros Nan Sapwelime Mwomwohdso Kopwurpwurdo wet.
I.
Erein sounpar 50 [limeisek], I onopikiher pelien tiahk, me iangahki tiahk en rongamwahu. I tepkidahr pwortun kukihs kei.
Nan Chinatown en San Francisco, mwengehn soutik kan en peneinei en Gong kin imwikihla ehu pwortun kukihs oh ehu kahs eripit me duwe me “Seiloak ehu me mwail kidkei kin tepikihda kahk ehu.”
NI ahi wia me pwulopwul men, I kin wiahda pwortun kukihs. Ni ahi kin doadoahngki mehn kidimpe me pwetepwet koatin kei, I welikpenehr oh wekidseliher pwe en wiahla kukihs pwonopwon kan me karakar sangehr nan sidohp en umwo.
Me I pwuriamweikihla, I diaradahr me pohrtun kukihs sohte udahn wia kisehn tiahk en China. En kasawihada tiahk en pwortun kukihs en China, Amerika, oh sapwen Europe kan, I rapahkiher pwortun kukihs pwukat nan wehi tohto—duwehte emen ah pahn doadoahngki wasa tohto pwe en kilangada iawasa e tepsang Ie. En mehn China imwen mwenge kan nan San Franciso, Los Angeles, oh New York kin kihda pwortun kukihs, ahpw kaidehn wasahkoa nan Beijing, London, de Sydney. Mehn Amerika te me kin kawawih Rahnen Pwohrtun Kukuhis en Sampah. Mehn adperdais kan nan China kelehpw kin kihda “Authentic American Fortune Cookies.”
Pwortun kukihs kan wia karasepe ehu me kaperen oh mengei. Ahpw ihte pil kosonnedo en karasa wiepen tiahk kan nan soangesoangen wasa kan me kak sawas kasawihada tiahk en rongamwahu. Oh met Kauno ketin wie ketketkihda ansou mwahu kan en esehla tiahk en rongamwahu ni ah wia ehu karasaras en Pwuhk en Mormon oh Kadehde Kapw kokohp kan ahr pweidahr.
II.
Wasa koaros aramas wie mwekmwekid. United Nation pakairiki me tohtohn aramas me mwemwekidseli iei milien 281. Met iei milien 28 tohtohsang nan pahr 1990 oh pak siluh tohtohkihsang nan pahr 1970. Wasa koaros, me weliakapwalhr tohto wie dindiarada Mwomwihdiso en Sises Krais en Souleng en Imwin-rahn akan. Rahn Sarawi koaros, towe kan oh kempoakepahrail kan sang wehi oh deridori 195 [epwiki duweisek limau] kin patpene nan kapokon kan en Mwomwohdisoh. Kitail kin wia lokaia 125 [epwiki rieisek limau].
Me keren, nan Albania, North Macedonia, Kosovo, Germany, oh Switzerland, I kilangehr towe kapw akan me kapwkapwaiada karasaras en tuhkehn olip nan Pwuken Mormon. NanSeikop 5, Kaun en mwetuwelo oh nah ladu kan kin kakehlaka kalowe oh rahn tuhkehn olip sang ni arail kin kihpene oh koasoanepene sang wasa tohto. Rahn pwukat serien Koht kan kin ehupene ni mwaren Sises Krais; Kauno ketin kihong kitail soahng kan me kitail anahne ni sampah pwehn kak kalaudehla atail momouriki unsek en Sapwelime rongamwahu kopwurupwurdohu.
Kaukaunop kitail ong wehin nanleng, Sises ketin koasoaiahda karasaras en kamadipw laudo oh kamadipw en kopwopwoudo. Nan karasaras pwukat, me lukodo kan wiahda kahrepekan pwe ren dehr towehda. Kauno kin ketin kaweidki Sapwellime ladu kan en “mwadang kohla nan ahl laud oh tikitik akan nan kahnihmwo” oh “ahllap akan oh nanial” pwehn “kahrehdo” me paisuwed, mwoator, nehtok, oh maskun. Ni lokaiahn palingehn, emen emen kitail mwo.
Pwuhk sarawi kan ketihtihki:
“Wehi koaros pahn luhkohng” nan “kamadipw ehu nan tehnpesen Kauno.”
“Kaunopada ahl ong Kauno, … pwe Sapwelime wehi en kohdo Sampath, pwe toweh kan en alehda, oh onopehng rahn akan me kohkohdo.”
Rahnwet, irail kan me lukehngehr sapwellimen Kauno kamadipwo kohsang wasa oh tiahk koaros. Me mah oh pwulopwul, kepwehpwe oh semwehmwe, mehn mpatail oh tohn sampah, kitail wiahda kapokon en atail Mwomwohdiso en duwehte atail wasahn kousoan kan.
Ni ah wia Wahnpoaron keiou, Piter Kilangadahr nanleng ah kasaledahr ehu kasansal duwen “lapalahn tehi ehu me keimw pahieu … nan tehiou soangen mahn me neh pahpwoat koaros … mih loale.” Piter padahngkiher: “Ni mehlel I wehwehkidahr me Koht sohte kin ketin lipilipilki aramas. … Nan wehi koaros mehmen me lemwiki [Kauno], oh kin wia doadoahk pwung, pahn iangih.”
Nan karasaras en ohl en Samaria mwahuo, Sises kin ketin lukei kitail en kohpene napwungatail oh pil Reh Nan Sapwellime tehnpas—Sapwellime Mwomwohdiso. E lukehiong kitail en wia mehn mpe mwahu kei. Ohl en Samaria mwahuo inoukiher me e pahn pwuralahng oh pwainla epwelpen irail koa nan Sapwellime imwen keiru. Momouriki rongamwahu en Sises Krais iangahki raparapahki oh wihwiahda pere ong koaros nan Sapwellime Mwomwohdiso kopwurpwurdohu.
Ngenen “pere nan imwen keiruo” iangahki “sohte emen pahn mwohd kelehpw.” Ansou ke kohdo sarawi, ma ke kilang emen me kelehpw, ke kak menlau ndahng kaselel oh mwohd reh? Mwein met kaidehn ahmw tiahk. Aramaso kak weksang kumwail ni mahs de lokaia Oh, ei, duwehte dahme ehu pwortun kukihs kak inda, “Seiloak ehu en ehupenehn rongamwahuet oh limpoak kak tepikihda keioun rahnmwahu oh sohte emen pahn mwohd kelehpw.
“Sohte emen pahn mwohd kelehpw” pil wehwehki sohte emen pahn mwohd kelehpw nan palien pepehm de palingehn. I iangih pahpa men me ah mohngiong olahr pwarek nah pwutak. Sounpar kei mwouwe, nah pwutako inenen pereniki eh pahn wiahla dihken kapw men. Rahn kesempwal wet iangahki ah peneinei ahr pwainehng keioun ah suht kapw.
Ahpw ni imwen Sarawio, dihkan kan kouruhrki Ih. Ah suht koa kapw, ahpw sohte sdailih. Pwehki dihkeno ah namenekla oh medekilahr, e kosoia me e solahr pahn pwurehng iang sarawi. Ahi mohngiong ohlahte ong Ih oh ah peneinei.
Pohn ahl pwelpar kolahng Seriko, emen emen kitail alehdier kepit, nameneklahr oh medekilahr, mwein soikala de wiakaula. Oh, sang ni soangesoangen ineng, emen emen kitail pil sohte tehk, sohte kilang de rong, mwein inengiong kamedekehla mehteikan. Pwehki emen emente kitail ah kin medekilahr oh pil kamedekehla mehteikkan me kahrehda Sises Krais ah kihkitail pene nan tehnpese. Nan Sapwelime Mwomwohdiso oh sang ni Sapwelime tiahk oh inou sarawih kan, kitail kin ehupene nan pwungatail oh ong Sises Krais. Kitail kin poakohng oh pil ale limpoak, papah oh pil ale sahpis, mahkohng oh pil ale mahk. Menlau tamataman, “sohte katoutou en sampah me nanleng sohte kak kamwahuiala”; oh katoutou en sampah kin marahrahda—popohl en atail Sounkomouro inenen mehlel.
Nan 1 Nihpai 19, kitail wadek: “me duwehte aramas akan [arail[ tiakidi Koht en Israel; … re sohte katapaniki. … Eri irail pahn kaloke Ih, oh e pahn ketin lokolongki; oh irail pahn woakih Ih, oh e pahn lokolongki. Mehlel irail pahn kandipih ih, oh e pahn lokolongki.”
Kempoakepahi Professor Terry Warner kosoia me palien teneki, kaloke, poakiheki, oh kandipih sohte wia mwekid en ansou kei me ihte ah wiawi nan erein en Krais ah mour. Mwomwen atail kin apwalih mehteikan, ni mehlel me men mwenge, nimpil irail koa me kelekelehpw, iei duwen atail kin apwalih Ih.
Nan Sapwellime Mwomwohdiso kopwurpwurdoh, kitail koaros pahn mwahula ansou me sohte me kin mwohd kelehpw. Kitail en dehr songete en apwalihala de mweidada. Kitail en kasamwoh ni mehlel, tehk irail, sewese, oh poakohng. Emen emen kempoakepah, lih, ohl en dehr wia mehn ehu sahpw men de mehn liki ahpw seri men me mihmi imwe.
Rahnwet, me tohto ahniki pepehm en loaloid oh kelekelehpw. Mehn kapesehn nan wehwe kan oh soangen loalokong en sampah kan kak kihong kitail en wie anahne ehupenehn aramas oh pepehm en aramas. Kitail men rong ngilen emen emen. Kitail mwahuki wia kisehn mehlel oh kadek.
Me tohto kahrepe kan me kitail kakete ahniki pepehm me kitail sohte pwungehng nan mwomwohdiso—me, lokolokaia ni keneinei, kitail kin mwohd kelehpw. Kitail kak pwunodiki duwen ngoar en atail lokaia, atail likou kan, irail en atail peneinei kan. Mwein kitail ahniki pepehm en sohitar, pwohn sika, anahne mour mwakelekel, mweisangehr emen oh ahniki pepehm en weirek oh namenek, pwunodiki duwen met de ehu kosonned en Mwomwohdiso. Kitail kak kiripw, mweisang atail pwoud, de wia lihohdi. Neitail seri kan katairong; sohte neitail seri. Kitail sohte papah nan misin de mwadangete pwurodo imwatail kan sang misin. Lisdo doudoulahte.
Mosaia 18:21kin lukei kitail en kihpene atail mohngiong kan ni limpoak. I lukehiong kitail en katikala atail pwunod, atail kadeik emen, katikala atail anahne mehteikan—oh, ansou me konehng, deh nohn kaloke pein kitail. Kitail sohte kin wiahda Saion nan rahn ehu. Ahpw ehu ehu “kaselel,” ehu ehu kasalepen kadek, kin wahdo Saion en kerenla. Kitail en kalaudehla atail likih Kauno oh pilada ni popohl en kapwaiada Sapwellime kosonned akan koaros.
III.
Duwen nan padahk, nan ehu Ihmw me mie pwoson oh ehupene en Souleng kan, sohte emen kin mwohd kelehpw pwehki inou sarawi en ehuong Sises Krais.
Soukohp Sosep Smith padahngkiher, “E kohdieng kitail en kilang, towehda oh sewese en doulahte mwowe kilohri en imwin rahn wet, ‘ni imwilahn rahn akan … ,’ ansou me Souleng kan en Koht pahn kopwurpwurpenehier Nan ehu wehi, keinek, oh aramas.”
Koht “sohte kin wia mehkot ihte ma e wia kamwahupen sampah; … pwe en kak waikitailla koaros ohl akan [oh lih akan] reh. …
“…E ketin luke irail koarosen kohd Reh oh alehda ah mwahukan; … oh koarosduwepene rehn Koht.”
Weliakapwala rehn Sises Krais anahne kitail en pwilikihdi pali uduk oh tiahk en sampah. Me Preseden Dallin H. Oaks padahngkiher, me kitail en pwilikihdi wiepen tiahk oh koasoandi me uhweng kosonned akan en Koht oh wiahla Souleng en Imwin rahn akan. E kawehwehda, “Mie ehu en Rongamwahu wet tiahk me kaselel, pelien koasoandi kei oh kasikpeh kan oh wiewia kan duwepene ong koaros tohn Mwomwohdiso en Sises Krais en Souleng en Imwin rahn akan.” Tiahk en Rongamwahu wet iangahki mour mwakelekel, patehng sarawi nan wihk koaros, sohte alehda sakau, tupaker, dih, oh koahpi. E iangahki mehlel oh mehlel unsek, wehwehki me kitail pahn doula mwowe kaidehn douda de doudi Nan pwukoah kan en Mwomwohdiso.
I esehsang tohn mwomowhdisoht pwoson kei oh kempoakepahi kei nan sahpw koaros oh tiahk. Pwuhk sarawi kan me onope wiawiher Nan lokaia tohto kan oh madamadau en palien tiahk kan kin kaloalehla wehwe. Kasaledahr wekpeseng kan duwen mwohmw akan en Krais kin kaloalehla ahi limpoak oh wehwehki ahi Sounkomouro. Koaros kin kapaida ansou kitail kawehwehda iawasa atail tiahk kohsang Ie, me Preseden Russell M. Nelson kin padahngki, ni emen seri en Koht, emen seri en inou sarawio, emen tohnpadahk en Sise Krais.
Sapwellimen Sises Krais meleilei iei ong kitail. Me keren, pwutak pwulopwul men ni ngoang peidengkiher, “Elder Gong, I kakete kohla Nanleng?” E medewehier ma e pahn kak alehdi mahk. I idek ede, rongehr ni keneinei, lukehiongehr en koasoaieng ah pisopo, kihongehr pwoaloapwoal laud ehu. E kohkohla ni ah ahniki koapwoaroapwoar rehn Sises Krais.
I koasoaiahdahr pwutak pwulopwul men nan ehu wasa. Mwuhr I alehdier kisinlikou ehu me sohte me sain me tepikihda, “Elder Gong, ngehi oh ahi pwoud kairadahr seri duwemen … oh papahier nan misin riau.” Ahpw “I kin kalapw ahniki pepehm me I sohte pahn mweimweilong nan wehin selesdiel … pwehki dipei kan ni ahi pwulopwulo inenen suwed!”
Kisinlikouo doulahte, “Elder Gong, ansou ke koasoaiehda duwen pwutak pwulopwul me alehdi koapwoaroapwoar en mahko, I direkihla popohl, ni ahi tepier medewe me mwein I [kak alehdi mahk].” Sinlikouo imwikihla, “I pil pereniki pein ngehi met!”
Ehupenehn inou sarawi kin loalla ni atail kin Kohdo rehn Kauno oh emen emen nan Sapwellime tehnpas. Kauno pahn kin ketin kapai kitailda koaros ansou me sohte emen pahn mwohd kelehpw. Oh, isime ese? Aramas kitail mwohd limwahu kak wiahla kempoakepatail keiou. Kitail en ni karakarahk rapahkihda oh wiahda ehu wasa ong Ih emen emen ni kamadipw en Simpwulo, I kapakapki ni ngidingid. ni mwahr sarawi en Sises Krais, ahmen.