“Ko e Nima Fie Tokoni Fiefiá,” Ko e Kaumeʻá, Fēpueli 2026, 18–19.
Ko e Nima Fie Tokoni Fiefiá
Ko e Taʻu Foʻou ʻeni pea naʻe mateuteu ʻa e tamaiki fefiné ke ngāue!
Ko ha talanoa moʻoni mei Taiuani.
Naʻe fiefia ʻaupito ʻa ʻIū Kiani mo ʻIū Hē. Kuo taimi ke fakamanatua ʻa e Taʻu Foʻoú. Kuo nau tatali ʻi he taʻú kakato ki he ʻaho makehe ko ʻení.
ʻI he pō ko iá, naʻe fakataha kotoa honau fāmilí ki ha fakafiefia lahi. ʻE ʻi ai ha meʻakai ifo mo ha fakapā ʻone fakaʻofoʻofa ʻi he ʻataá. Pea ʻe fakatou maʻu ʻe ʻIū Kiani mo ʻIū Hē ha sila kulokula mo ha paʻanga monūʻia.
Ka he ʻikai ke fakafiefiaʻi ʻe he taha kotoa ʻa e pō ko ʻení ʻo hangē ko kinauá. Naʻe tokolahi ha kakai naʻe ʻikai ke ʻi ai hanau ʻapi pe ko ha fāmili. Naʻe fakamamahi ʻeni kia ʻIū Kiani mo ʻIū Hē. Naʻá na fie tokoni. Ko ia naʻá na fakakaukau ke ngaohi ha meʻakai maʻá e kakai naʻa nau fiemaʻu iá. Naʻá na tatali loto-vēkeveke ki heʻena Fineʻeikí ke foki mai ki ʻapi mo e ngaahi meʻa ngaohi meʻatokoní.
Naʻe faifai pea aʻu mai ʻa Mama mo hono kaungāmeʻa ko Mēvisí mo e koloa naʻe fakataú. Naʻe lele ʻa ʻIū Kiani ke tokoni ʻi hono toʻo mai ʻo e ʻū kató.
Naʻe pehē ange ʻe ʻIū Hē, “Kuó ke foki mai!. Naʻá ke ʻomi ʻa e meʻa kotoa pē?”
Naʻe pehē ange ʻe Mama, “ʻIo!” “Te tau ngaohi ha polisi talo ʻoku lahí mo ha sēkoni fuaʻimoa ke vahevahe.”
ʻI he ngaahi houa siʻi hono hokó, naʻe ngāue mālohi ʻa ʻIū Kiani, ʻIū Hē, Mama mo Mēvisi ke ngaohi ʻa e meʻakaí. ʻI heʻenau ʻosí, naʻe ʻi ai ha koniteina polisi talo ʻe 20 mo ha sēkoni fuaʻimoa ʻe 30! Naʻe lahi foki mo haʻanau fanga kiʻi pēketi naʻe ʻi ai ha tīsiū, peniʻeiti, uaipa ki he holoholo nimá mo ha ʻū sitōkeni.
Naʻe fehuʻi ange ʻe ʻIū Hē, “ʻE lava nai ke ma tokoni ke tufaki ʻa e ngaahi meʻá?”
Naʻe pehe ange ʻe Mēvisi, “ʻOku tuku pē ia ki he tauʻanga lēlué. ʻE toki tufa ʻe ha kulupu tokoni ʻofa ʻa e meʻa kotoa pē ki he kakai ʻoku nau fiemaʻu kinautolú.”
Naʻe pehe ange ʻe ʻIū Kiani, “ʻOku sai pē ia. ʻOkú ma fie kau pē ʻi he ʻalú!”
Naʻe malimali ʻa Mama. “ʻOku ou laukau ʻaki kimoua ʻi hono tuku homo taimi ʻi he ʻaho mālōloó ke fakahoko ʻení.”
Hili ʻenau ʻave ʻa e ngaahi tokoní, naʻe pōpoaki fakamāvae ange ʻa Mēvisi pea foki ia ki ʻapi.
Naʻe pehē ange ʻe Mama, “Taimi ke tau foki mo kitautolu ki ʻapi.”
Naʻe pehē ange ʻe ʻIū Hē, “ʻOleva. Te tau lava nai ʻo tatali mo sio ʻi heʻenau tufa ʻa e meʻakaí?”
Naʻe fakakaukau ki ai ʻa Mama. “Sai, ʻoku kei ʻi ai pe ha taimi. Tau sio atu pē mei heni.”
Naʻe tatali ʻa e ongo tamaiki fefiné mo Mama ʻi tuʻa ʻi he tauʻanga lēlué. Naʻa nau mamata ki hono foaki ʻe he kau mēmipa ʻo e kulupu tokoni ʻofá ha meʻakai mo ha ngaahi naunau ki he kakai naʻa nau fakatahataha mai ki tuʻá. Naʻe fofonga fiefia ʻaupito ʻa e kakaí!
Naʻe tuhu ʻa ʻIū Kiani. “Sio atu! Ko ʻetau sēkoni fuaʻimoá ē!”
Naʻe pehē ange ʻe ʻIū Hē. “Mo ʻetau ngaahi pēketi tokoní!”
Naʻe fakaʻau ke fakalongolongo ʻa e ongo tamaiki fefiné. Naʻe nofoʻia kinaua ʻe ha ongo angamaheni, ʻo ngaohi hona lotó ke māfana. Naʻá na ʻilo naʻe mei he Laumālie Māʻoniʻoní ia.
ʻI heʻenau foki ki ʻapí, naʻe ʻikai fakakaukau ʻa ʻIū Kiani mo ʻIū Hē ki he meʻakaí, ngaahi meʻaʻofá, fakapā ʻoné, mo e ngaahi keimi naʻe tatali mai kiate kinauá. Ka naʻá na fakakaukau kinaua ki he kakai naʻa nau tokoniʻí.
“Mama, ko e hā ʻa e potufolofola ʻokú ke saiʻia maʻu pē ke laú?” Ko e fehuʻi ange ia ʻa ʻIū Kianí. “ʻA e potufolofola ʻoku folofola ai ʻa Sīsū, ʻtaha ʻoku kihiʻi siʻi hifo ʻi hoku kāingá ni’?”
“Naʻe lau maʻuloto ʻe Mama, ‘Ko ʻeku tala moʻoni atu kiate kimoutolu, ko e meʻa ʻi hoʻomou fai ia ki ha taha ʻoku kihiʻi siʻi hifo ʻi hoku kāingá ni, ko hoʻomou fai ia kiate au’”.
Naʻe femalimaliʻaki ʻa ʻIū Kiani mo ʻIū Hē. Naʻá na fiefia ʻi heʻena lava ʻo fakahoko ha ngāue makehe maʻa Sīsū Kalaisi ʻi he pō makehe ko ʻení.
Ngaahi tā fakatātā ʻa Valentina Fontana